các khối u trong tim

Trong 1 số trường hợp, có thể thấy huyết khối thuyên tắc nhiều nơitr6en mạch máu ngoại biên, và hình ảnh lâm sàng giống như viêm mạch máu toàn thân.. Các u lành : Mặc dù các u tim thườn

CÁC KHỐI U TRONG TIM

BS ĐOÀN THÁI

 SA tim là thủ thuật chẩn đoán rất hữu ích đối với các khối u hoặc huyết khối trong tim Độ chính xác sẽ tăng lên nếu dùng SA qua thực quản

 Các loại khối u trong tim có thể chia ra:

– Huyết khối

– Sùi

– Chất không rõ nguyên nhân

– Các cấu trúc bình thường

– Các cấu trúc ngoài tim

 Vai trò của SA 2 D và M mode là chẩn đoán xác

định các u tim, đánh giá kích thuớc và mức độ di

động các khối này, đánh giá bản chất khối u để ức đoán nguyên nhân, đánh giá nguy cơ gây ra các

Các thăm dò hình ảnh học khác

 CT scan

 MRI

 Cả 2 thăm dò trên đều tốt hơn Siêu âm trong chẩn đoán các khối u tim, xác định khối u này xuất phát từ màng tim, cơ tim, nội mạc hay ngoài tim, bản

chất các khối u tim; đánh giá di căn

 hỗ trợ cho phẫu thuật điều trị u tim nhờ các thông tin chính xác hơn nên thường trước khi phẫu thuật đều phải làm các thăm dò này

 Chụp buồng tim và sinh thiết rất hiếm khi làm

 Nói chung, các u nguyên phát ở tim có thể là có nguồn gốc từ trung mạc hoặc thượng mạc

(mesothelial or epithelial origin)

 Có thể kể ra : myxoma, fibroma, lipoma,

rhabdomyoma, plasma cell granuloma, sarcoma, lymphoma, thymoma, hemangiopericytoma,

fibroelastoma, angioma, hemangioma,

angiomyolipoma/hamartoma, lymphangioma, and mycosis fungoides (Waller, 1989; Inoue, 2000;

Gosalbez, 1999; Nakamura, 1987; Shapiro, 2001; Kemp, 1996; Grenadier, 1989; Tsai, 1997;

Pasaoglu, 1991; Roberts, 1968)

 Primary cardiac tumors - Myxoma, fibroma, lipoma,

rhabdomyoma, plasma cell granuloma, sarcoma, lymphoma, thymoma, hemangiopericytoma, fibroelastoma, mycosis

fungoides, hamartoma/angiomyolipoma, hemangioma,

angioma, lymphangioma, and pheochromocytoma

Primary cardiac sarcomas - Angiosarcoma, osteosarcoma, fibrosarcoma, malignant fibrous histiocytoma,

leiomyosarcoma, myxosarcoma, synovial sarcoma,

neurofibrosarcoma, liposarcoma, lymphosarcoma, reticulum cell sarcoma, and undifferentiated sarcoma

 Metastatic tumors - Bronchogenic carcinoma, breast carcinoma, lymphoma, leukemia, carcinoid tumor, melanoma, cervical carcinoma, and germ cell

tumors

Primary pediatric cardiac tumors - Rhabdomyoma, intrapericardial teratoma, myxoma, fibroma,

hemangioma, mesothelioma, multicystic

hamartoma, epicardial lipoma, and

rhabdomyosarcoma

Pericardial tumors - Malignant spindle tumor,

localized fibrous tumor (also termed localized

fibrous mesothelioma), pericardial cyst, direct

extension of primary cardiac tumors, or lung cancer

 Tần suất của u nguyên phát tại tim là 0,0017 đến 0,28%, tuỳ theo các tác giả Tì lệ u nguyên phát thường thấp hơn u thứ phát ờ tim Khoảng 75% là lành tính, chủ yếu là u nhầy, khoảng 25 % ác tính thường là rhabdomyosarcomas or angiosarcomas.

 Đa số bệnh nhân được chẩn đoán tình cờ hoặc là sau phẫu tích tử thi

 U tim có thể gây ra các triệu chứng không liên quan đến tim như sốt, nổi ban, mệt mỏi, đau khớp …

 U tim có thể kích hoạt hệ đông máu gây rối loạn

đông máu Huyết khối động mạch phổi hoặc động mạch toàn thân có thể là dấu hiệu đầu tiên của u

tim Trong 1 số trường hợp, có thể thấy huyết khối thuyên tắc nhiều nơitr6en mạch máu ngoại biên, và hình ảnh lâm sàng giống như viêm mạch máu toàn thân Đau ngực và đau thắt ngực có thể do u tim, tai biến mạch máu não, rối loạn nhịp và rối loạn dẫn truyền trong tim cũng có thể là biểu hiện ban đầu của u tim

Biến chứng của u trong tim

 Suy tim ứ huyết

 Đột tử

 Rối loạn nhịp tim

 Nhiễm trùng

 Thuyên tắc

Các u lành :

 Mặc dù các u tim thường là lành tính nhưng chúng cũng có thể gây ra các bệnh lý toàn thân, các biến cố do huyết khối, do loạn nhịp ác tính, đau ngực và suy tim Vì có thể có nhiều biến chứng như vậy nên người ta khuyến cáo nên lấy u tim bất cứ khi nào có thể

U nhầy

 Tần súât: khoảng 0.02%

 Khoảng 75% u nguyên phát ở tim là lành tính 50% các u lành tính này là u nhầy

 Khoảng 1 triệu trường hợp autopsie thì có 75 trường hợp là u nhầy

 Internationally: Theo nghiên cứu ở Republic of Ireland từ 1977-1991 có khoảng 0.50 u nhầy nhĩ trên 1triệu dân mỗi năm

U nhầy

 U nhầy: là loại u tim thường gặp nhất, chiếm

khoảng 20-30% các loại u tim

 Vị trí thường gặp nhất là nhĩ trái, và cuống của u nhầy thường gắn vào vách liên nhĩ Tuy nhiên cũng có thể thấy u nhầy ở các vị trí khác như: nhĩ

phải,thất phải, thất trái và van nhĩ thất

 5% trường hợp là có nhiều u nhầy cùng lúc

 Vị trí hiếm gặp của u nhầy thường mang tính gia

đình ở bệnh nhân trẻ tuổi (thường có kèm các bất thường thuỷ tinh thể và rối loạn nội tiết)

 Sex:

không còn rõ ràng nữa

gen (NST số 2 và NST số 12)

 Các u nhầy thường là dạng gelatine và dễ vỡ, đôi khi có hoại tử trung tâm Các biến cố thuyên tắc

thường xảy ra ở u nhầy nhỏ U nhầy có thể gây tắc nghẽn van nhĩ thất (giống như hẹp van 2 lá hoặc 3 lá), tạo thành tiếng plop u nhầy khi nghe tim (sau tiếng T2, gần giống tiếng clac mở van) Các u nhầy tâm thất có thể gây tắc nghẽn đường ra và thường có âm thổi do hẹp đường ra tâm thất

BỆNH SUẤT & TỬ SUẤT

 Đột tử có thể xảy ra 15% khi có atrial myxoma Tử vong thường do thuyên tắc mạch vành hoặc mạch máu toàn thân hoặc do tắc nghẽn dòng máu qua van 2 lá hoặc 3 lá

 Bệnh suất thường liên quan các triệu chứng do

thuyên tắc từ u, suy tim, tắc nghẽn cơ học ở van, và nhiều triệu chứng toàn thân khác

 Chẩn đoán thường sẽ rõ ràng nếu như thấy được chỗ gắn của cuống u nhầy vào vách liên nhĩ trên

SA Rất hiếm khi có huyết khối gắn vào vách liên nhĩ, kể cả khi có hình thành những mạch máu tân sinh Cần chẩn đoán phân biệt với các khối u khác của tâm nhĩ như u di căn (sarcoma và melanoma trong nhĩ trái, hypernephroma, hepatoma,

melanoma và leiomyomatosis trong nhĩ phải

 U xơ: u xơ thường nằm ở thành tự do thất trái, trong vách liên thất hoặc ở mỏm U thường có bờ rõ bao quanh khối cơ tim với các nốt vôi hoá nhiều chỗ Đôi khi u có thể nằm trong buồng thất và làm cản trở đổ đầy thất U xơ thường gây ra suy tim ứ huyết và rối loạn nhịp ác tính Khi u nằm ở mỏm thì có thể nhầm với bệnh cơ tim phì đại tại vùng mỏm

 U cơ vân: thường gặp nhất ở trẻ em, nhất là bé bị

xơ hoá lao Thường là có nhiều khối u hiện diện ở thất phải và đường ra thất phải, kể cả ở động mạch phổi Có thể chẩn đoán bệnh này trước khi em bè sinh ra nhờ SA thai U có thể thoái triển tự nhiên sau sinh

 U sợi đàn hồi dạng nhú: papillary fibroelastoma

xuất phát từ van tim và mô nội mạc bên dưới

Thường là phát hiện tình cờ khi SA U có khuynh hướng xuất phát từ mặt nhĩ của van nhĩ thất, và mặt thất của van bán nguyệt Đôi khi u gắn vào vách

liên thất hoặc gần đường ra thất trái U thường

không lớn Biến chứng đáng sợ nhất của loại u này là thuyên tắc, vd thuyên tắc não và mạch vành

Người ta khuyến cáo nên lấy u ngay cả khi bệnh

nhân không triệu chứng

 Các khối u khác hiếm gặp là: hemangioma, hamartoma, và nang nhiễm ký sinh trùng echinococcus, hoặc u lao.

ở tim rất xấu.

 U ác ở tim có thể do di căn, thường là từ phổi, vú, thận, gan, bạch huyết, melanoma, và sarcoma

xương Các u như hypernephroma, hepatoma,

leiomyomatoma từ tử cung thường có khuynh hướng

di căn vào tĩnh mạch chủ dưới và nhĩ phải

Các loại u khác

Trong nhĩ phải có nhiều cấu trúc bình thường nhưng có dạng giống khối u khi SA 2D, vd valve

Eustachian, sợi wire của máy tạo nhịp, bóng hoặc catheter tĩnh mạch trung tâm và huyết khối

 Huyết khối từ các tĩnh mạch sâu chi dưới lên tim thường di động nhiều, có vẻ ngoài giống hạt bỏng rang (popcorn) hoặc giống hình con rắn, và thường là bệnh nhân có thuyên tắc phổi đi kèm

 Leiomyomatosis intravenous cũng thường rất di

động Các bệnh nhân có huyết khối nhĩ phải có tử suất cao nếu chỉ điều trị bằng heparin đơn thuần Mặc dù nên phẫu thuật nhưng vẫn có thể không mổ mà dùng thuốc tiêu huyết khối (250.000 UI

Streptokinase bolus và duy trì 100.000 UI mỗi giờ)

 Huyết khối nhĩ trái thường gặp ở bệnh nhân có hẹp

2 lá hoặc rung nhĩ Hiếm khi có thuyên tắc nghịch thường do huyết khối từ nhĩ phải qua lỗ bầu dục

vào nhĩ trái Huyết khối nhĩ trái chỉ được đánh giá chính xác với SA qua thực quản vì xem rõ tiểu nhĩ

 Huyết khối ở thất dễ phân biệt với u vì nó gần như luôn luôn có giảm động hoặc loạn động thành thất bên dưới chỗ huyết khối gắn vào Có 1 ngoại lệ là bệnh cơ tim có tăng Eosinophile có hình thành

huyết khối ở mỏm và làm cho vùng mỏm dày lên Đôi khi cần có đầu dò SA tần số sóng cao để phân biệt bản chất của các bất thường vùng mỏm tim

 Các u giả:

là u hoặc huyết khối Một số cấu trúc bình thường trong tim và ngoài tim cũng có thể gây nhầm lẫn Lúc này thì

SA thực quản là rất giá trị.

rốn, phì đại vách liên nhĩ dạng u mỡ., vòng van 3 lá đóng mỡ, vôi hoá vòng van 2 lá Đôi khi là catheter hoặc điện cực pacemaker có thể tửơng nhầm là u.

tụ lớn, u phổi, phình mạch vành hoặc lỗ dò mạch vành, giả phình mạch.