đại cương xquang cột sống

PHÂN TÍCH PHIM XQ CỘT SỐNG1.SỰ THẲNG HÀNG CÁC ĐỐT SỐNG... SỰ THẲNG HÀNG CÁC ĐỐT SỐNG -Đánh giá sự di lệch trước –sau, bên.. Trước thân sống, sau thân sống, đường mảnh-gai, đường mô mềm,

ĐẠI CƯƠNG X-QUANG CỘT SỐNG

Bs Lê Văn Dũng Khoa CĐHA-BV Chợ Rẫy

2009

-KỸ THUẬT.

-GIẢI PHẪU.

-PHÂN TÍCH PHIM XQUANG.

MỤC ĐÍCH

5

7

9

11

Chaán thöông

13

CÁC THÀNH PHẦN XƯƠNG

15

GIẢI PHẪUĐĨA ĐỆM

ĐĨA ĐỆM:

+Nhân đệm

TỦY SỐNG: Khi sinh L2/3L1/2

RỄ THẦN KINH

+Đường đi.

17

GIẢI PHẪU

DÂY CHẰNG:

Dây chằng dọc trước, sau…

Dây chằng vàng.

MÔ MỀM TRƯỚC CS CỔ:

C1  C4= 7mm

C4  C7= 15mm

19

21

PHÂN TÍCH PHIM XQ CỘT SỐNG

1.SỰ THẲNG HÀNG CÁC ĐỐT SỐNG

2 THAY ĐỔIXƯƠNG

3.SỤN-KHỚP

4.PHẦN MỀM

SỰ THẲNG HÀNG CÁC ĐỐT

SỐNG

-Đánh giá sự di lệch (trước –sau, bên)

 Trượt, gù vẹo…

-Các đường cơ bản

Trước thân sống, sau thân sống, đường mảnh-gai, đường mô mềm,…

-Các đường cong

Không gập góc bất thường.

Nữ/28

ĐÁNH GIÁ XƯƠNG ĐỐT SỐNG

1.Thân xương:

Hình dáng, cấu trúc, đậm độ.

2.Các thành phần sau:

Mấu khớp, cuống sống, lổ liên hợp,

mõn gai, mõn bên…

3.Oáng sống: Hẹp hoặc rộng bất thường.

Cổ>13 mm ; Ngực-lưng>15mm

Paget

Gãy xẹp ĐS/Loãng xương

SỤN VÀ KHỚP:

31

TÓM LẠI

-Kỹ thuật.

-Câùu trúc giải phẫu.

-Phân tích bất thường.

 Bệnh Lý Cột Sống:

-Không chấn thương: Thoái hoá, viêm,

u, khác(Chuyển hoá, bẩm sinh…)

-Chấn thương

XQUANG BỆNH LÝ CỘT SỐNG

KHÔNG CHẤN THƯƠNG

Bs.Lê Văn Dũng Khoa CĐHA -BV Chợ Rẫy

2008

THOÁI HOÁ CỘT SỐNG.

-Thoái hoá tăng theo tuổi.

-Đoạn thấp cột sống cổ và thắt lưng.

-Các dấu hiệu cơ bản:

+Gai xương.

+Chiều cao đĩa đệm(không đồng nhất)

+Xơ xương dưới sụn.

-Dấu khác Kén dưới sụn, khí trong đĩa đệm, vôi

hoá dây chằng…

-Biến chứng thoaí hoá: Trượt, hẹp…

37

39

41

43

Limbus

U CỘT SỐNG

-U LÀNH HAY ÁC.

(Nguyên phát, thứ phát).

CÁC DẤU HIỆU CƠ BẢN

+Hủy cuống (chột), xẹp thân ác tính…

+Giảm đậm độ xương, thô các bè xương.

-Mòn các cấu trúc xương(thân, lổ liên hợp)

-Tổn thương phần mềm.

-Đĩa đệm ít bị ảnh hưởng.

49 Gãy bệnh lý mõn nha / dicăn K vú

Di caên xöông/u phoåi

Di caên

Lymphoma, Metes , Paget

Osteoblastoma

57 K CTC

59

61 U TK

Đau và yếu hai chân nhiều tháng nay.

63

65

67

Ganglioneuroma (U hạch giao cảm)

-Nam 8 tuổi đau lưng -H n 2 đốt sống ơ

-H n 2 đốt sống ơ

 .

69

NHIỄM TRÙNG CỘT SỐNG

-Có hoặc không có hội chứng nhiễm trùng.

-Đường vàoMáu, lân cận, trực tiếp Máu, lân cận, trực tiếp

-Vi trùng sinh mũ:Thân sống-Đĩa đệm-Mô mềm:

+Thân sống  Hủy, xẹp thân sống không đều hai bên đĩa đệm.

+Giảm chiều cao đĩa đệm.

+Sưng mô mềm quanh tổn thương.

+Dính khớp.

-Bênh lao: Phá huỷ thân sống đĩa đệm; dưới dây chằng;

Nhiễm trùng sinh mũ trước và sau 6 tuần

73

Lao CS

Các kiểu lao CS

VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

*Thường gặp người 20-50 tuổi.

*Tỉ lệ nữ:nam =3:1

*Phản ứng huyết thanh (+):

Yếu tố thấp khớp khoảng 80%

*Hủy mòn mỏn nhaBán trận khớp C1/2

RA

-LS: Đau lưng âm ỉ và khó cử động mọi thế

-Ở xương trục và vùng gần khớp lớn

-Viêm khớp cùng-chậu:

+Vị trí khởi đầu, đối xứng

+Tiến triển :Mòn > Xơ > Dính khớp

-Đốt sống vuông > Gai d/c(mỏng) >Cột sống tre

(bamboo)

Viêm khớp cùng chậu

ÑS vuoâng

1

83

Thay đổi trục cột sống.

sau do bẩm sinh hoặc mắc phải.

sinh hoặc mắc phải.

*Trượt đốt sống:

-Do chấn thương, thoái hoá…4 độ

-Hủy eo.

Phân độ trượt CS

Một số bệnh lý bẩm sinh.

*Hẹp ống sống

-Đốt sống bán phần, đốt sống hình “con bướm”

*Dính đốt sống  H/C Klippel Feil

Kết hợp: ĐS bán phần, vẹo CS, dính sườn, dị dạng Sprengel

*Bất sản thân sống: Hình chêm

*Không dính đường dọcThân sống hình hai nữa

89

ĐS bán phần (T)

ĐS bán phần phía sau

DỊ DẠNG ĐS “CÁNH BƯỚM”

95

97Vẹo cột sống / Bẩm sinh.

TÓM LẠI

Bệnh lý CS không chấn thương

Thoái hoá, viêm, u, chuyển hoá, bẩm sinh…