3.3. HiÖn t−îng giao thoa do ph¶n x¹ • ThÝ nghiÖm cña L«i (Lloyd) O I M V©n s¸ng L 1 -L 2 =OI+IM-OM =kλ V©n tèi L 1 -L 2 =OI+IM-OM=(2k+1)λ/2 Theo lý thuyÕt Thùc tÕ ng−îc l¹i → Sau ph¶n x¹ ®¶o pha π+− λ π =ϕΔ )LL( 2 21 L 1 cña tia ph¶n x¹ dμi thªm λ/2 n 1 n 2 ChØ khi n 2 > n 1 4. Giao thoa gây bởi các bản mỏng 4.1. Bản mỏng có bề dầy thay đổi -Vân cùng độ dy O C M B d R n L 1 -L 2 =OB+n(BC+CM)-(OM+/2) = n(BC+CM)-RM-/2 Hiệu quang lộ: i 1 i 2 RM=BM.sini 1 =2d.tgi 2 .sini 1 BC = CM = d/cosi 2 2 isintgi.d2 icos d2 nLLL 12 2 21 == Tia ló của tia phản xạ từ đáy dới (đỏ) giao thoa với tia phản xạ từ mặt trên (xanh) của tấm i 1 n isin isin 2 1 = n isin isin 1 2 = 1 22 2 isinn n 1 icos = )isinn( icosn d2 isintgi.d2 1 22 2 12 = 2 )isinn(d2L 1 22 = Vân sáng: L 1 -L 2 =k Vân tối: L 1 -L 2 =(2k+1)/2 Góc nhìn xác định => i 1 xác định =>Mỗi vân ứng với một độ dầy d xác định => Vâncùngđộdầy • Nªm kh«ng khÝ d HiÖu quang lé L 1 -L 2 =2d+ λ/2 V©n s¸ng: L 1 -L 2 =2d+ λ/2=k λ d S = (2k-1)λ/4 V©n tèi: L 1 -L 2 =2d+λ/2=(2k+1) λ/2 d T =k.λ/2 øng dông: KiÓm tra ®é ph¼ng cña kÝnh sai sè 0,03-0,003 μm Tia lã cña tia ph¶n x¹ tõ ®¸y d−íi (®en) tÊm trªn giao thoa víi tia ph¶n x¹ tõ mÆt trªn (®á) cña tÊm d−íi VântrònNiutơn d k R r k Vân tối : d k =k. /2 Bán kính vân: 2 k 2 k )dR(Rr = kRRd2r kk = Vân sáng : d k =(2k-1). /4 Tia phản xạ từ tấm phẳng (xanh) v Tia phản xạ từ mặt cong cầu (đỏ) giao thoa với nhau: 4.2. Bản mỏng có bề dầy không đổi - Vân cùng độ nghiêng d, n 2 )isinn(d2L 1 22 = L=k Sáng L=(2k+1)/2 Tối M Tia ló của tia phản xạ từ đáy dới giao thoa với tia phản xạ từ mặt trên của tấm i 1 Các vân giao thoa sáng tối l các vòng tròn đồng tâm. d=const vân tuỳ thuộc voi 1 Vân cùng độ nghiêng 4.3. ứng dụng hiện tợng giao thoa Khử phản xạ các mặt kính n tk n n tk > n > 1 L=2dn= 0 /2 4n4 d 0 = = 0 trong chân không, trong lớp phủ tk nn = 0 =0,555m ánh sáng nhạy nhất Đo chiết suất chất lỏng v chất khí - Giao thoa kế Rê lây (Rayleigh) Thay bằng chất cần đo dịch đi m khoảng vân m = (n-n 0 )d 0 n d m n + = d 2 ống đều đựng chuẩn n 0 n 0 d n Đo chiều di - Giao thoa kế Maikenxơn Micheson G 1 G 2 P P A O M 2 M 1 M 2 l L=0 Vân trung tâm sáng Dịch đi m khoảng vân 2l = m l = m/2 Thí nghiệm Maikenxơn Chứng minh tiên đề Anhxtanh về vận tốc AS Giả thiết: Trái đất quay quanh mặt trời với vận tốc v. Theo cơ học cổ điển vận tốc AS : dọc theo phơng chđộng của trái đất: c // = cv Vuông góc với phơng cđ của trái đất: c = c t 1 thêi gian ®i AM 1 , t 2 thêi gian ®i AM 2 2222 2 1 1 c c2 vc c2 vcvc t β− = − = + + − = llll c v =β 2 2 1 1 1 β+≈ β− )1( c 2 t 2 2 β+= l AM 1 =AM 2 = l AM 2 // ph−¬ng ch®éng tr¸i ®Êt AM 1 ⊥ ph−¬ng ch®éng tr¸i ®Êt G 1 G 2 P’ P A O M 2 M 1 Trong thêi gian t 1 tr¸i ®Êt ®i ®−îc: AA’=vt 1 A A’ c '2 t 1 l = 4 tv c 2 2 1 2 2 += l ) 2 1 1( c 2 t 2 1 β+≈ l HiÖu quang lé δ 1 =c(t 1 -t 2 )= Quay giao thoa kÕ ®i 90 o : δ 2 - δ 1 = HÖ thèng v©n dÞch ®i λ β = 2 2 m l m=0,37 Kh«ng ®óng víi TN → c=3.10 8 m/s trong mäi hÖ QC qu¸n tÝnh M 1 'l 2 2 βl 'l 2 2 β=δ l l 2 β− l =11m, β 2 ≈10 -8 l G 1 G 2 P’ P A O M 2 M 1 . tấm i 1 n isin isin 2 1 = n isin isin 1 2 = 1 22 2 isinn n 1 icos = )isinn( icosn d2 isintgi.d2 1 22 2 12 = 2 )isinn(d2L 1 22 = Vân sáng: L 1 -L 2 =k Vân tối: L 1 -L 2 =(2k+1) /2 Góc nhìn xác định. dầy thay đổi -Vân cùng độ dy O C M B d R n L 1 -L 2 =OB+n(BC+CM )-( OM+ /2) = n(BC+CM)-RM- /2 Hiệu quang lộ: i 1 i 2 RM=BM.sini 1 =2d.tgi 2 .sini 1 BC = CM = d/cosi 2 2 isintgi.d2 icos d2 nLLL 12 2 21 == Tia. khÝ d HiÖu quang lé L 1 -L 2 =2d+ λ /2 V©n s¸ng: L 1 -L 2 =2d+ λ /2= k λ d S = (2k-1)λ/4 V©n tèi: L 1 -L 2 =2d+λ /2= (2k+1) λ /2 d T =k.λ /2 øng dông: KiÓm tra ®é ph¼ng cña kÝnh sai sè 0,0 3-0 ,003 μm