viêm ruột thừa và thai nghén

Trình bày được triệu chứng, chẩn đoán viêm ruột thừa cấp tính trong thời kỳ thai nghén.. Triệu chứng lâm sàng trong 3 tháng đầu thời kỳ thai nghén Các triệu chứng bệnh không có đặc điểm

THAI NGHEÏN

BS DANG VAN PHAP

Mục tiêu học tập

1 Trình bày được triệu chứng, chẩn đoán viêm ruột thừa cấp tính trong thời kỳ thai nghén.

2 Mô tả được nguyên tắc xử trí viêm ruột thừa trong thai kỳ.

3 Liệt kê được các bước xử trí viêm ruột thừa lúc mang thai tại tuyến đang công tác

MỞ ĐẦU

Ở người phụ nữ, viêm ruột thừa

thường có diễn biến nặng hơn và có nhiều biến chứng nguy hiểm cho mẹ và thai vì

????????????????

08/14/14 12:49

6

+ Khi có thai tử cung xung huyết, tử cung to cho nên dể bị kích thích dẫn đến sẩy thai, đẻ non

+ Càng ngày tử cung càng phát triển, tử cung sẽ đẩy tiểu tràng, đại tràng và mạc nối lớn lên cao, do đó điểm đau cũng sẽ thay đổi

08/14/14 12:49

TRIỆU CHỨNG VÀ CHẨN ĐOÁN

1 Triệu chứng lâm sàng trong 3 tháng đầu thời kỳ thai nghén

Các triệu chứng bệnh không có đặc điểm gì khác nhiều so với viêm ruột thừa cấp tính ở người không có thai

1.1.Triệu chứng toàn thân: là một hội chứng nhiểm khuẩn, tùy mức độ nặng nhẹ mà có :

Sốt : có thể có cảm giác hâm hấp sốt (380Chay 380,5C), cũng có khi đến 390C hay 390,5C

Mạch nhanh, thường trên 90lần/phút Bạch cầu tăng: có khi hơn 10.000 và bạch cầu trung tính >70%

08/14/14

12:49

12

Đau: đau tự nhiên, âm ỉ không thành cơn

ở hố chậu phải, có người chỉ có cảm giác trì nặng

ở hố chậu phải

Nôn hoặc buồn nôn, thường xuất hiện muộn Ở sản phụ vào giai đoạn sớm của thai kỳ có thể lầm với triệu chứng của nghén

1.2.Triệu chứng cơ năng (t.theo)

Bí trung, đại tiện Nhưng có khi cũng có người thì ỉa lỏng Khi có triệu chứng này là tình trạng nặng vì ỉa lỏng thường gặp trong thể viêm ruột thừa nhiểm độc hoặc hoại thư

1.3.Triệu chứng thực thể (t.theo)

Khám từ vùng hố chậu trái, lên hạ sườn trái, hạ sườn phải cuối cùng mới nắn ở hố chậu phải

Chúng ta sẽ thấy:

Tăng cảm giác da Phản ứng thành bụng

Điểm đau khi nắn: Điểm Mac Burney, Điểm Clado, Điểm Lanz Thăm âm đạo

Siêu âm, CTM, và các xét nghiệm khác

08/14/14

12:49

16

Điểm Mac Burney,

Dương tính khi ấn tay nhẹ và từ từ vào vùng hố chậu phải, đến điểm giữa đường nối liên gai chậu trước trên, bệnh nhân có cảm giác đau chói

Điểm Clado,

Là điểm đau khi ấn vào nơi gặp nhau của đường liên gai chậu trước trên và bờ ngoài cơ thẳng to bên phải

08/14/14

12:49

22

2 Triệu chứng lâm sàng trong trong 3 tháng giữa và

3 tháng cuối của thời kỳ thai nghén

08/14/14 12:49

Triệu chứng

a./ Triệu chứng nhiểm khuẩn bao gồm: sốt cao

390C hay 3905C Người mệt mỏi Công thức máu có bạch cầu tăng cao (>15.000), đa nhân trung tính tăng > 90%

b./ Đau : điểm đau thường không điển hình, nhưng thường đau ở vùng mạn sườn phải, hố hông phải hoặc trên mào chậu.

08/14/14

12:49

26

c./ Nôn thường có thể có hoặc không

d./ Các rối loạn về đường tiêu hóa như tăng nhu động ruột gây ỉa chảy, hoặc có khi liệt ruột cơ năng gây táo bón

Khám lâm sàng

• Thăm khám khó vì cơn co tử cung và tử cung lớn, di lệch vị trí ruột thừa và khó tiếp cận ruột thừa hơn

Để dể dàng phát hiện ta đặt sản phụ trên bàn khám cho nằm nghiêng trái, để tử cung đổ sang trái, làm lộ vùng hố chậu phải, và khi ấn tay vào hố chậu phải sẽ làm cho sản phụ đau nếu ruột thừa bị viêm

Thăm âm đạo phối hợp nắn bụng: cùng đồ phải không đầy, ấn đau ít.

Chẩn đoán

Chẩn đoán viêm ruột thừa trong lúc mang thai phải dựa vào việc khai thác tìm các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng, tuy nhiên thường khó khăn hơn khi không có thai vì điểm đau không điển hình, đặc biệt nếu khám lúc có cơn co của tử cung, cơn go tử cung thường làm mờ đi dấu hiệu đau của ruột thừa viêm

(3) Dịch quanh góc

manh tràng (4) Tăng sinh mạch

máu quanh RT

08/14/14

12:49

32

Cần phân biệt với các bệnh lý sau

1 Trong các hình thái có hội chứng nhiễm khuẩn nặng:

- Viêm mủ bể thận phải, nhiểm khuẩn tiết niệu

- Viêm túi mật cấp

- Viêm phần phụ cấp

Chẩn đoán phân biệt (2)

2 Trong các hình thái không có sốt: chủ yếu chỉ dựa vào dấu hiệu đau thì cần phân biệt với:

- Dấu hiệu bắt đầu chuyển dạ

- Huyết tụ sau rau (trong rau bong non)

- Cơn đau quặn thận, cơn đau do áp-xe gan

- Khối u buồng trứng biến chứng (xoắn)

08/14/14

12:49

34

TIẾN TRIỂN VÀ TIÊN LƯỢNG

1 Đối với sản phụ: Nếu một sản phụ có viêm ruột thừa rỏ ràng, không kịp thời điều trị bằng phẩu thuật, bản thân bệnh sẽ không tự khỏi và sẽ dẩn đến một số biến chứng xấu

+ Áp-xe ruột thừa

bị ngập trong mũ, cũng sẽ bị viêm và khi lành thường để lại các di chứng ảnh hưởng xấu cho thai nghén về sau như vô sinh, thai ngoài tử cung.

+ Viêm phúc mạc do thủng ruột thừa

Khi khám thấy bụng co cứng không di động theo nhịp thở, có cảm ứng phúc mạc, ấn nhẹ vào bụng chổ nào cũng đau, lay động cổ tử cung làm cho sản phụ cảm thấy đau tăng

Thăm âm đạo sản phụ đau nhiều khi chạm vào các túi cùng

Với biến chứng này sẽ làm tăng tỷ lệ tử vong của viêm ruột thừa

08/14/14

12:49

40

Viêm ruột thừa thường dẫn đến :

- Thai sẽ dễ bị sẩy

- Đẻ non,

- Thai chết lưu trong tử cung, -Nhiễm trùng nặng sơ sinh lúc đẻ

XỬ TRÍ

Nguyên tắc: chỉ nên mỗ lấy thai kết hợp khi có chỉ định sản khoa dù thai đủ tháng.

XỬ TRÍ (t.theo)

1 Đối với tuyến dưới: Nếu chẩn đoán ruột thừa viêm lúc khám thai cần chuyển ngay lên tuyến trên để có điều kiện tốt hơn giải quyết cho bệnh nhân.

2 Đối với tuyến trên (t.theo)

+ Khi mổ nhớ tránh đụng chạm nhiều vào tử cung Bao giờ cũng phải kiểm tra phần phụ bên phải xem có viêm kèm theo hay không, nhưng không được cắt bỏ, tránh cắt nhằm buồng trứng có hoàng thể thai nghén

+ Phải dùng các thuốc giảm co như: papaverine 40mg - 80mg/ngày Progesterone 20mg/ngày

BIẾN CHỨNG SAU MỖ (1)

1.Biến chứng sớm:

+ Sẩy thai, dọa đẻ non và đẻ non + Áp-xe thành bụng: có thể do khi mổ không bao bọc kỷ thành bụng.

+ Áp-xe túi cùng douglas.

KẾT LUẬN

Viêm ruột thừa trong lúc có thai thường khó chẩn đoán đặc biệt trong 6 tháng cuối của thai kỳ Tuy nhiên do bệnh cảnh diễn tiến phức tạp cho nên cần chẩn đoán phát hiện sớm và giải quyết phẫu thuật để tránh được hậu quả xấu cho mẹ và thai do viêm ruột thừa cấp tính gây ra