Kiến thức : - Học sinh biết xác định tâm và bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình hộp và hình chóp - Nắm chắc công thức tính bán kính đường tròn thiết diện cắt bởi mặt phẳng và mặt cầu -
Trang 1TIẾT 19: MẶT CẦU
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Học sinh biết xác định tâm và bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình hộp và hình chóp
- Nắm chắc công thức tính bán kính đường tròn thiết diện cắt bởi mặt phẳng
và mặt cầu
- Nắm được công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu
2 Kỹ năng :
- Cách vẽ hình chính xác
- Xác định được tâm và bán kính mặt cầu
- Tính được diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu
3 Tư duy, thái độ :
- Rèn luyện khả năng tư duy sáng tạo, tư duy lôgic, có trí tưởng tượng và vận dụng trong cuộc sống
II Chuẩn bị :
Giáo viên : Hệ thống bài tập và câu hỏi gợi mở, bảng phụ
Trang 2 Học sinh : Chuẩn bị kiến thức cũ về hình hộp, hình lập phương liên quan
đến trục của đường tròn ngoại tiếp tam giác, mặt cầu, khối cầu, làm bài tập ở nhà
III Phương pháp : Vấn đáp, gợi mở, thuyết giảng
IV Tiến trình lên lớp :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
- nêu các tính chất của hình hộp chữ nhật, độ dài đường chéo khi biết ba kích thước là a, b, c,
- Cho S(O,r) và (P) (S) = (H, r’), OH=h là khoảng cách từ tâm mặt cầu đến (P) tính r’
3 Bài mới :
Hoạt động 1 :Xác định tâm, bán kính của mặt cầu, bán kính đường tròn giao tuyến
TG Họat động của GV Họat động HS Ghi bảng
-GV gọi một học sinh
đọc đề bài 7, hướng
dẫn học sinh vẽ hình
-Theo tính chất hình
-Tâm là trung điểm của một đường chéo nào đó
Bài 7:
Trang 3hộp thì tâm mặt cầu
nằm ở đâu?
-Vậy bán kính mặt cầu
bằng bao nhiêu
-Khoảng cách từ O đến
(ABCD)
2
-OH=AA’/2=a/2
' 2
b c
H O
B'
C'
D'
A'
D C
B
A
Hoạt động 2 :Hình thành công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu
Trang 4-GV bây giờ nếu bài toán yêu
cầu tính diện tích mặt cầu và
thể tích khối cầu thì ta dùng
công thức gì?
-Có nhận xét gì về hai công
thức trên
-Cho HS làm H4, Nhắc lại
mặt cầu nội tiếp hình lập
phương
-Vậy bán kính r là độ dài
đoạn nào?
-GV hướng dẫn học sinh làm
bài 10
-Tâm của mặt cầu có tính
chất
-HS nêu công thức
-Học sinh trả lời
-Mặt cầu tiếp xúc với các mặt của hình lập phương
r=OH=AA’/2
AA’=2r
VLP=8r3
IV/ công thức tính diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu
S=4r2
V=4/3.r3
Chú ý :
H4 :
H O
B'
D C
B
A
Bài 10 :
O
I
M
S B
C
A
Trang 5gì?
-Tập hợp các điểm cách đều
S,A,B nằm ở đâu?
-Để tìm O nằm trên Mx cách
đều S,C ta làm như thế nào?
-áp dụng định lý pitago có thể
tính r bằng bao nhiêu?
-cách đều S,A,B,C
-M là trung điểm AB
M cách đều S,A,B
Tâm mặt cầu nằm trên đường thẳng qua M và vuông góc với (SAB)
-Dựng mp trung trực của SC cắt Mx tại O, O
là tâm mặt cầu đi qua A,B,C,S
1 2
SI AM
1
4
4 1
3 8
6
V Củng cố :
Trang 6- Nắm được cách xác định tâm mặt cầu ngoại tiếp khối đa diện
- Biết cách tính dtích mặt cầu, thể tích khối cầu
-Chuẩn bị cho tiết tới ôn tập
Bài tập về nhà
Cho hình lăng trụ tam giác đều ABC A’B’C’ có cạnh đều = a Xác định tâm và bkính của mặt cầu ngoại tiếp hình lăng trụ đã cho Tính dtích của mặt cầu ngoại tiếp đó và thể tích khối cầu được tạo nên bởi mặt cầu ngoại tiếp đó