kỹ thuật mở khí quản

Khái niệm  Từ “ Tracheostomy” có nguồn tiếng la tinh “trachea” và “tomein” mở ra  MKQ là thủ thuật ngoại khoa nhằm tạo ra đường thở ở khí quản cổ... Chỉ định  Bệnh nhân cần thở máy

MỞ KHÍ QUẢN

Bệnh viện Nhân dân 115

Khoa H i S c Tích C c ồ ứ ự

Đại cương

Khái niệm

 Từ “ Tracheostomy” có nguồn tiếng

la tinh “trachea” và “tomein” ( mở ra)

 MKQ là thủ thuật ngoại khoa nhằm tạo ra đường thở ở khí quản cổ

Sơ lược giải phẫu

 ĐM cảnh, ĐM vô danh

6

Giải phẫu học vùng cổ liên quan

Thân cánh tay đầu

Giải phẫu học vùng cổ liên quan

TM giáp dưới

TM giáp

trên

CHỈ ĐỊNH VÀ CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Chỉ định

 Bệnh nhân cần thở máy kéo dài

 Thời gian MKQ: 3 ngày  3 tuần sau thở

máy (khuyến cáo ngày thứ 11)

 Tắc nghẽn đường thở mà không đặt

NKQ được

 Cần hút đàm nhớt trong thời gian dài

Chống chỉ định

tương đối

 Chấn thương cột sống cổ

 Phì đại tuyến giáp

 Nhiễm trùng da vùng cổ

 Rối loạn đông máu

 Biến dạng cổ

PHÂN LOẠI

Phân loại

 MKQ thông thường

 Mở khí quản bằng bộ nong

 MKQ cấp cứu qua màng giáp nhẫn

Mở khí quản thông

thường

Chuẩn bị dụng cụ

 Bộ tiểu phẫu mở khí quản

 1 dao mổ

 1 kéo thẳng, 1 kéo cong

 4- 6 kẹp kelly, 2 banh farabeuf

 1 Allis (kìm răng chuột)

 1 kìm mang kim, 1 nhíp

 Bộ áo khăn mổ, găng vô trùng, gạc

 Kim chỉ nylon 2.0, chỉ catgut 3.0

 Sjoberg ID 8.0 – 10

 Máy hút đàm

 Dụng cụ kê vai bệnh nhân

 Đèn chiếu sáng

 Cồn iod, betadine

Chuẩn bị dụng cụ

Chuẩn bị bệnh nhân

 Hút đàm nhớt NKQ và mũi họng

 Hút dịch dạ dày

 Chỉnh máy thở qua mode A/C

 Ngửa cổ ưỡn tối đa, đầu-cổ-thân thẳng trục

 Đèn chiếu sáng chỗ MKQ

 Monitoring ECG, SPO2, HA

 PTV bên phải, người phụ bên trái bệnh nhân

18

Kỹ thuật

theo đường thẳng chính giữa (sụn nhẫn xuống 2-4 cm)

Mạc cổ nông

Kỹ thuật

 Bọc lộ tuyến giáp, khí quản

 Khâu 2 mũi đơn 2 bên KQ

 Rạch sụn KQ đường giữa

 PTV và người phụ kéo nâng chỗ

rạch MKQ lên bằng 2 mũi chỉ đã khâu

 Rút NKQ chỉ vừa qua đầu trên

đường rạch

 Đặt Sjoberg

Mũi chỉ nâng khí quản

Kỹ thuật

 PTV giữ Sjoberg bằng tay trái, tay

P rút nòng, bơm cuff

 Lắp lại máy thở

 Khâu da

 Sát trùng da quanh chân Sjoberg

 Đệm 1 lớp gạc giữa da và Sjoberg

 Buộc dây để cố định Sjoberg

Chăm sóc sau PT

 Kiểm tra đảm bảo Sjoberg được cố định chắc chắn

 Hút đàm nhớt định kỳ và khi ùn tắc để tránh tắc ống.

 Kiểm tra cuff (áp lực 22 +/-2 mmHg).

Chăm sóc sau PT

 Thay băng hàng ngày

 Cắt chỉ sau 7- 10 ngày

 Thay ống khi có tắc do đàm máu (lần thay ống đầu tiên ít nhất sau 7-10 ngày)

Biến chứng trong PT

 Chảy máu:

Thường chỉ là chảy máu nhỏ

 Tràn khí màng phổi, trung thất

 Tổn thương TK quặt ngược thanh quản

 Dò thực quản- khí quản

Đặt lại NKQ  đặt lại Sjoberg

 Nhiễm trùng vết mổ

MỞ KHÍ QUẢN CẤP CỨU QUA MÀNG GIÁP NHẪN

Chống chỉ định tương đối

 Rối loạn đông máu

 Biến dạng trầm trọng vùng cổ

 Chấn thương - khối u - nhiễm trùng TQ

 Trẻ em < 12 tuổi

Kỹ thuật

 Oxy 15 L/ph qua canun mũi or mask mặt

 Ưỡn nhẹ cổ bệnh nhân

 Sát trùng da (nếu thời gian cho phép)

 Xác định màng giáp nhẫn

 Gây tê da, tổ chức dưới da, màng giáp nhẫn nếu thời gian cho phép

Kỹ thuật

 Chọc kim catheter qua màng giáp nhẫn

Kỹ thuật

chức dưới da

màng giáp nhẫn 1-1,5 cm

rộng vết rạch  thông khí

Kỹ thuật

Kỹ thuật

Bi n ch ng ế ứ

 Hẹp dưới thanh môn Xé rách thực quản

 Tổn thương các cấu trúc thanh quản

 Chảy máu

 Tràn khí trung thất