viêm màng ngoài tim

VIÊM MÀNG NGOÀI TIMPGS.. NGUYÊN NHÂN• Siêu vi: thường gặp nhất, đặc biệt ở nhũ nhi • Thấp tim • Vi trùng: – Staphylococcus aureus – Streptococcus pneumoniae – Hemophilus influenzas – Ne

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM

PGS TS Vũ Minh Phúc

NỘI DUNG

1 Nguyên nhân

2 Bệnh học

3 Sinh bệnh học

4 Triệu chứng

5 Xử trí

1 NGUYÊN NHÂN

• Siêu vi: thường gặp nhất, đặc biệt ở nhũ nhi

• Thấp tim

• Vi trùng:

– Staphylococcus aureus

– Streptococcus pneumoniae

– Hemophilus influenzas

– Neisseria meningitidis

– Streptococci

• Lao

• Sau phẫu thuật tim (HC sau mở màng ngoài tim)

• Bệnh miễn dịch

• Bệnh ung thư di căn hoặc do xạ trị hoặc do thuốc

• Urê huyết cao

2 BỆNH HỌC

• Viêm bề mặt lá thành và lá tạng

• Tràn dịch có thể là

– Sợi huyết

– Xuất huyết

– Mủ

• Dịch màng tim có thể

3 SINH BỆNH HỌC

• Phụ thuộc 2 yếu tố

– Tốc độ tạo lập dịch – Chức năng cơ tim

• Rối loạn huyết động khi:

– Dịch hình thành nhanh – Lượng dịch quá lớn

– Cơ tim viêm nặng

3 SINH BỆNH HỌC

• Temponade xảy ra sẽ có các cơ chế bù trừ

– Co thắt TMP và TM hệ thống để tăng đổ đầy tâm trương

– Tăng kháng lực ngoại biên để nâng HA

– Tăng nhịp tim để duy trì cung lượng tim

4 TRIỆU CHỨNG

• Bệnh sử:

– Có thể có triệu chứng của nhiễm trùng hô hấp trên

– Đau ngực

• mơ hồ, nhức nhối, dao đâm

• lan lên cổ và vai

• giảm khi cúi người ra trước

• tăng khi nằm ngửa hoặc hít thở sâu – Sốt nhiều mức độ khác nhau

4 TRIỆU CHỨNG

• Khám:

– Mạch nghịch, HA thấp và kẹp, sốt, thở nhanh, khó thở

– Tim im lặng, không thấy đập

– Diện đục tim tăng

– Tiếng tim mờ

– Tim có âm thổi khi thấp tim

– Gan to, TM cổ nổi, phù

4 TRIỆU CHỨNG

• Điện tâm đồ

– Điện thế thấp

– ST chênh lên → ST đẳng điện, sóng T âm sau 2-4 tuần

• X quang ngực

– Bóng tim to toàn bộ như bầu rượu

– Tuần hoàn phổi giản nếu có temponade

– Temponade vẫn có thê xảy ra khi bóng tim không to khi dịch tạo lập nhanh

4 TRIỆU CHỨNG

• Siêu âm tim: rất có ích trong chẩn đoán

– Tràn dịch màng tim khu trú hay toàn thể

– Khoảng trống echo > 20mm là nhiều

– Tính chất dịch

– Dấu chẹn tim:

• nhĩ phải xẹp vào cuối thì tâm trương

• Đè sụp thành bên thất phải nhất là buồng tống

5 XỬ TRÍ

• Chỉ định chọc rút dịch màng tim

– Cần chẩn đoán nguyên nhân

– Có temponade: rút dịch giải áp, truyền dịch

• Dẫn lưu màng ngoài tim, phẫu thuật cắt màng ngoài tim khi có tràn mủ màng tim

• Điều trị nguyên nhân

– Kháng sinh 4-6 tuần (viêm mủ màng ngoài tim)

– Kháng lao (viêm màng ngoài tim do lao)

– Aspirin (thấp tim, HC sau mở màng tim)

– Corticoides (thấp tim, bệnh miễn dịch, HC sau mở màng tim)

– Digitalis : chống chỉ định vì làm chậm nhịp tim