Kiến thức - Hiểu phương pháp giải bài tập động lực học.. Kỹ năng - Biết vận dụng các định luật Niu-tơn để giải bài toán về chuyển động của vật.. Giáo viên Xem lại: Các định luật Niu-tơn,
Trang 1TẬP VỀ ĐỘNG LỰC HỌC
A - MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Hiểu phương pháp giải bài tập động lực học
- Vẽ được hình biểu diễn các lực chi phối chuyển động của vật
2 Kỹ năng
- Biết vận dụng các định luật Niu-tơn để giải bài toán về chuyển động của vật
- Tư duy lôgic và bài tập
B - CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
Xem lại: Các định luật Niu-tơn, tổng hợp lực và phân tích lực, lực ma sát, lực hướng tâm
2 Học sinh
Trang 2Ôn tập về: Các định luật Niu-tơn, tổng hợp và phân tích lực, lực ma sát, lực hướng tâm
3 Gợi ý ứng dụng CNTT
- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm
- Mô phỏng các bước giải bài tập
C - TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Suy nghĩ, nhớ lại về lực ma
sát, lực hướng tâm
- Trình bày câu trả lời
- Nêu câu hỏi về lực ma sát, lực hướng tâm
- Nhận xét câu trả lời và cho điểm
Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu chung về hai loại bài toán động lực học
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo
viên
Bi ghi
Trang 3- Đọc bài tập 1 SGK
- Phân tích bài tập
- Suy nghĩ và trả lời câu
hỏi
- Vẽ hình, giải bài tập
- Đưa ra phương pháp
chung giải bài tập động
lực học
- Xem bài 2 SGK, phân
tích đưa ra phương
pháp giải
- Trình bày câu trả lời
- Ghi nhớ các bước giải
bài toán động lực học
- Yêu cầu một HS đọc to rõ ràng cho cả lớp nghe phần đầu bài
- Nêu câu hỏi nhận biết đại lượng chung trong cả hai loại bài toán
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu HS đọc bài 1 và bài 2 trong SGK
- Nêu câu hỏi yêu cầu HS đưa ra cách giải bài toán động lực học
- Gợi ý về các bước
1 Phương pháp động lực học
Phương pháp động lực học là phương pháp vận dụng kiến thức động lực học (ba định luật Newton vá các lực cơ học)
để giải các bài toán cơ học
Các bước tiến hành khảo sát như sau:
- Xác định vật cần khảo st
- Phân tích lực tác dụng lên vật, vẽ giản đồ vectơ lực
- Viết biểu thức định luật II Newton dưới dạng:
a m
(*)
- Chọn hệ quy chiếu thích hợp để khảo sát Chíêu phương trình vectơ (*) lên hệ quy chiếu để tìm cc
Trang 4giải bài toán động
lực học
- Nhận xét câu trả
lời Nhấn mạnh các
bước giải
phương trình đại số tương ứng, dang:
F F F : Oy
F F F : Ox
y y y
x x x
Trong đó Fx, Fy là các giá trị
đại số của hình chiếu hợp lực
hl
F
, ax v ay là các giá trị đại
số của hình chiếu cuả vectơ gia tốc xuống các trục Ox,
Oy
- Dụa vào dữ kiện bài toán, giải hệ phương trình đại
số (trong đó có những đại lượng đ biết v những đại lượng cần tìm)
2 Gia tốc của vật chuyển động trên mặt phẳng ngang
Xét một vật chuyển động trên mặt phẳng nằm ngang cố
Trang 5định, dùng lực F kéo vật chuyển động theo phương ngang cho vật chuểyn động Coi hệ số ma sát t
đ biết, ta xc định gia tốc của vật
- Chọn hệ quy chíêu như hình vẽ
- Cc lực tc dụng ln vật gồm: Trong lực P
, phản lực php tuyến N
, lực ma sát trượt F mst
v lực ko
F
(như hình vẽ)
- Tiến hành các bước trên
ta thu được gia tốc:
m
mg F
* Nếu F
hợp với phương ngang 1 góc thì gia tốc sẽ
Trang 6l:
m
sin F mg cos
F
3 Gia tốc của vật chuyển động trên mặt phẳng nghiêng
Xét một vật được tảh từ một mặt phẳng nghiêng góc so với phương ngang, hệ số ma sát trượt giữa vật với mặt phẳng nghiêng là t Ta xác định gia tốc của vật
- Chọn hệ quy chíêu như hình vẽ
- Cc lực tc dụng ln vật: Trong lực P
, phản lực php tuyến N
v lực ma st (hvẽ)
Áp dụng phương pháp động lực học ta tìm được gia tốc
Trang 7của vật:
Các trường hợp đặc biệt:
- Nếu ma sát không đáng
kể t 0 thì gia tốc
sing
- Nếu hệ số ma st k tg
thì a = 0: Vật cn bằng trn
nghing.(đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều)
Hoạt động 3 ( phút): Bài tập vận dụng, củng cố
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Trang 8- Suy nghĩ và trả lời bài tập 1 SGK
- Giải bài tập 2 SGK
- Trình bày lời giải bài tập 2
- Giải bài tập 3 SGK
- Trình bày lời giải bài tập 3
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản:
Phương pháp giải bài toán động lực
học
- Nêu bài tập 1 SGK
- Nhận xét câu trả lời của HS
- Nêu bài tập 2 SGK
- Nêu bài tập 3 SGK
- Nhận xét lời giải bài 2 và 3 của HS
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Trang 9Hoạt động 5 ( phút): Hướng dẫn về nhà
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau
- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà
- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau