GIÁO TRÌNH HÓA HỮU CƠ - CHƯƠNG 2 pptx

HIỆU ỨNG HOÁ HỌCSự dịch chuyển điện tử gây ra sự phân bố mật độ điện tử khác nhau ở các nguyên tử trong phân tử được đặc trưng bằng các hiệu ứng Phân loại... Hiệu ứng hóa họcHiệu ứng cảm

Chương II: HIỆU ỨNG HÓA HỌC

Bao gồm các phần sau:

HIỆU ỨNG HOÁ HỌC

Sự dịch chuyển điện tử gây ra sự phân bố mật độ

điện tử khác nhau ở các nguyên tử trong phân tử được đặc trưng bằng các hiệu ứng

Phân loại

Hiệu ứng hóa học

Hiệu ứng cảm ứng

Hiệu ứng liên hợp

Hiệu ứng siêu liên hợp

Hiệu ứng không gian S1 Hiệu ứng không gian S2 Hiệu ứng ortho

Hiệu ứng cảm ứng

Là sự phân cực các liên kết, lan truyền theo mạch các liên kết σ, gây ra bởi sự khác nhau về độ âm điện của các nguyên tử hay các nhóm nguyên tử

Kí hiệu : I

Quy ước

Chiều chuyển dịch e

C H

Y

X I=0

+I

-I

Nhóm có hiệu ứng –I

™ Nguyên tố thuộc PNC V, VI, VII

¾ Trong cùng một PNC, –I giảm từ trên xuống

-F > -Cl > -Br > -I

¾ Trong cùng một chu kì, –I tăng từ trái sang phải

-NR 2 < -OR< -F

™ Nhóm mang điện tích dương

™ Các hidrocacbon không no

CH =CH- < < H C C

Nhóm có hiệu ứng +I

Nhóm nguyên tử mang điện tích âm

Nhóm ankyl có hiệu ứng +I tăng theo độ phân nhánh

-CH3 -CH2-CH3 < -CH(CH3)2 -C(CH3)3

Bài tập 1 : So sánh tính axit của các hợp chất sau

C O OH

(1) (2)

(3) (4)

Bài tập 3: so sánh tính axit của các hợp chất sau

Hiệu ứng liên hợp

Hiệu ứng e truyền trên hệ liên hợp, gây nên sự phân bố lại mật độ electron trên hệ đó

Đặc trưng cho

™ Hệ liên hợp

™ Hệ có nguyên tử còn cặp electron tự do nối với một liên kết đôi

Xét phân tử butadien

Nhóm có hiệu ứng –C

Nhóm có dạng –C=Y, -C≡Z

Các hợp chất không no

-NO2; -CHO, -COOH, -COR, -COOR, -CONH2

Nhóm có hiệu ứng +C

Nguyên tử có cặp electron tự do gắn vớ C=

Trong một chu kì , +C giảm từ trái sang phải

-NH 2 > -OH > -F Trong một phân nhóm , +C giảm từ trên xuống

-F > -Cl > -Br > -I

Nhóm có hiệu ứng liên hợp không cố định

Nhóm vinyl, phenyl có dấu phụ thuộc vào nhóm liên kết với nó

OH

O

N O

Bài tập 4 : So sánh tính axit của các hợp chất sau

Đặc điểm

- Thay đổi không đáng kể khi kéo dài mạch liên hợp

- Chỉ có tác dụng mạnh trên hệ liên hợp phẳng

Bài tập 6: So sánh tính axit của các hợp chất sau

N O

OH

CH3C

OH

O

OH

a)

Hiệu ứng siêu liên hợp

Sự liên hợp giữa orbital σ của ankyl và orbital π của liên kết đôi, ba, vòng thơm

Bài tập 8: Xét tính bền của anken

CH3-CH=CH-CH2-CH3 CH3-CH=CH2 CH3-CH2-CH=CH2

Bài tập 9: So sánh tính axit của các hợp chất sau

Hiệu ứng không gian loại 1 (S1)

Nhóm thế lớn làm cản trở sự tương tác của

Hiệu ứng không gian loại 2 (S 2 )

Các nhóm thế làm ảnh hưởng đến sự liên hợp của nhóm

H3

+ OH

-Bài tập 10: xét ảnh hưởng của nhóm –CH 3 đến phản ứng S N

¾ X cản trở sự tấn công của tác nhân Y vào nhóm chức

Z (S1)

Khi X ở vị trí ortho

¾ X làm mất tính phẳng của hệ

¾ X gây hiệu ứng cảm ứng là đáng kể

Bài tập 11: So sánh tính axit của các hợp chất sau

¾ Khả năng tạo liên kết hidro nội phân tử với nhóm chức Z

Bài tập 12: So sánh tính axit của các hợp chất sau

OH

N OO

OH

N OO

OH

N OO