Bài giảng dẫn xuất Hydrocacbone - Dẵn xuất Halogen part 4 pps

1.6.1 Phản ứng thế nucleophin thế ái nhân SN + Đặc điểm cơ chế + Hóa lập thể b Khả năng tham gia phản ứng SN1 và SN2 của các dẫn xuất halogen có bậc khác nhau... Phản ứng tách hydro hal

1.6.1 Phản ứng thế nucleophin

( thế ái nhân) SN

+ Đặc điểm cơ chế

+ Hóa lập thể

b) Khả năng tham gia phản ứng SN1 và SN2 của các dẫn xuất halogen có bậc khác

nhau

1.6.2 Phản ứng tách hydro

halogenua (E)

a) Cơ chế: Phản ứng tách cũng theo cơ chế đơn phân tử

E1 và lưỡng phân tử E2 tương tự như thế SN

b) Hướng của phản ứng tách: tuân theo qui tác Zaixep

( Zaytseft): trong phản ứng tách (E), phản ứng ưu tiên theo hướng X sẽ tách ra cùng với nguyên tử H nào ở cacbon bên cạnh có bậc cao hơn, tạo ra olefin có nhiều nhóm thế hơn ở liên kết đôi

KOH/C2H5OH

CH 3 -CH 2 -CHBr-CH 3 → CH 3 -CH=CH-CH (81%) +

CH 3 -CH 2 -CH=CH 2 (19%)

c) Một số ví dụ về phản ứng thế và

tách cụ thể

• c1) Ankyl halogenua bậc 1

Nếu tính baz mạnh, baz có kích thước cồng kềnh như là ion tert-butoxid thì xảy ra phản ứng tách E2, chiếm ưu thế

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 Br

EtOH

CH 3 CH 2 CH CH 2 + CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 OCH 2 CH 3 1-Buten (10%) Butyl etyl eter (90%)

1-Buten (85%) Butyl te rt-butyl eter (15%)

+ CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 OC(CH 3 ) 3 (CH 3 ) 3 CO

1-Bromobutan

CH 3 CH 2 O

c2) Ankyl halogenua bậc 2

• Phản ứng thế SN2 và tách E2, thường cho một hỗn hợp

sản phẩm Nếu dung môi phân cực không proton như

hexametyl phosphoramid, hoặc một baz yếu, phản ứng thế

SN2 chiếm ưu thế Nếu halogenua ankyl có mặt baz mạnh như : ion etoxi, ion hydroxi hoặc ion amid, phản ứng tách chiếm ưu thế

CH 3 CH

Br

CH 3

O O

CH 3CH 2O

b a z y e áu

B a z m a ïn h

CH 3 CH

O C

O

CH 3

CH 3

Is o p ro p y l a c e ta t ( 1 0 0 % )

CH 3CH CH 2

P ro p e n ( 0 % )

CH 3 CH

OCH 2CH 3

CH 3 + CH 3 CH CH 2

E ty l is o p ro p y l e te r ( 2 0 % ) P ro p e n ( 8 0 % )

+

2 - B ro m o p ro p a n

C3) Ankyl halogenua bậc 3

• Phản ứng tách khi có mặt baz mạnh như OH- hoặc RO- Ngược lại phản ứng trong điều kiện không không baz

(nhiệt độ, trong EtOH tinh khiết) cho hỗn hợp sản phẩm thế SN1 và tách E1.

CH 3 C

Br

CH 3

CH 3

CH 3 CH 2 O Na Etanol

CH 3 CH 2 OH

CH 3 C

CH 3

CH 3

H 3 C

H 3 C

CH 2

Etyl tert-butyl eter (3%) 2-Metylpropen (97%)

CH 3 C

CH 3

CH 3

OCH 2 CH 3 +

Etyl tert-butyl eter (80%)

C

H 3 C

H 3 C

CH 2

2-Metylpropen (20%)