ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO TÓM TẮT Mục tiêu: Khảo sát các yếu tố về dịch tễ học, nguyên nhân và kết quả phẫu thuật trong chấn thương sọ não trẻ em giúp phòng ngừa hạn ch
Trang 1ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO
TÓM TẮT
Mục tiêu: Khảo sát các yếu tố về dịch tễ học, nguyên nhân và kết quả phẫu thuật
trong chấn thương sọ não trẻ em giúp phòng ngừa hạn chế tử vong ở chấn thương nhi khoa
Phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu hồ sơ bệnh án trẻ em dưới 15 tuổi được phẫu
thuật tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 từ tháng 8/2008 đến tháng 7/2009 Xử lý dữ liệu thu nhập bằng toán thống kê
Kết quả: Từ tháng 8/2008 đến tháng 7/2009 có 43 trường hợp chấn thương sọ não
đuợc phẫu thuật tại Bệnh Viện Nhi Đồng 2 Tuổi tập trung từ sơ sinh đến 6 tuổi chiếm 50% Nam: nữ = 2:1 Tai nạn giao thông chiếm đa số 60% Kết quả phẫu thuật tốt chiếm: 88,4% (38 ca) Di chứng: 7% (3 ca) Tỉ lệ tử vong: 4,6% (2 ca)
Kết luận: Độ tuổi chiếm tỉ lệ cao là dưới 6 tuổi Nam gấp đôi nữ Tai nạn giao thông
là nguyên nhân hàng đầu Chẩn đoán sớm và điều trị kip thời đem lại kết quả tốt ABSTRACT
Objectives: This study describes some epidemiologic characterization, causes and
surgical results of children head trauma to assess the implication for prevention to decrease the death
Trang 2Methods: A retrospective study of head injury children younger than 15 years of age
who operated at CHILDREN HOSPITAL 2 from 8/2008 to 8/2009 Data were collected to compute incidence rate by computer
Results: A total of 43 cases of pediatric head trauma operated at Children’s Hospital
2 from 8/2008 to 7/2009 were identified Children at the age from newborn to 6 years showed the highest incidence (50%) Male/female = 2:1 Traffic accidents were the leading causes (60%) Excellent surgical results: 88.4% (38 cases) Complication: 7% (3cases) Mortality rate: 4.6% (2 cases)
Conclusions: Children at the age under 6 years showed the highest incidence Male: female = 2:1 Traffic accidents are the leading causes Early diagnostic and prompt
operation has excellent results
Trang 3MỞ ĐẦU
Chấn thương sọ não là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong chấn thương nhi khoa, diễn tiến lâm sàng rất khó lường, rất cấp tính đôi khi cũng rất âm thầm Đặt biệt
ở trẻ em dưới 3 tuổi bệnh trở nặng thường rất nhanh Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ hạn chế tỉ lệ tử vong và ít để lại di chứng
Điều trị ngoại khoa giữ vai trò quan trọng trong chấn thương sọ não, đặc biệt ở những trường hợp máu tụ ngoài màng cứng nếu phẫu thuật kịp thời sẽ có kết quả rất tốt
Để góp phần cho việc chẩn đoán và điều trị chấn thương sọ não ở trẻ em được tốt hơn nên chúng tôi thực hiện nghiên cứu này
Mục tiêu nghiên cứu
Khảo sát các yếu tố dịch tể học, nguyên nhân của chấn thương sọ não ở trẻ em
Đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật chấn thương sọ não ở trẻ em
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
Tất cả các bệnh nhi chấn thương sọ não được điều trị phẫu thuật tại bệnh viện Nhi đồng 2 từ tháng 8 – 2008 đến tháng 7 – 2009
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu hồi cứu mô tả cắt ngang
Thu thập số liệu theo bảng mẫu
Trang 4Xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS
KẾT QUẢ
Trong thời gian từ tháng 8-2008 đến tháng 7-2009 có 43 trường hợp chấn thương sọ não được phẫu thuật tại bệnh viện Nhi Đồng 2, với kết quả như sau:
Tuổi
Biểu đồ 1: Tuổi Giới tính
Có 30 trẻ nam và 13 trẻ nữ, tỉ lệ nam: nữ = 2,3
Trẻ nam gặp nhiều hơn nữ, có thể là do trẻ nam hiếu động hơn nữ
Gerlach(Error! Reference source not found.) nam: nữ = 2,25
Địa dư
Bảng 1: Địa dư
Trang 5Tp.HCM 17 ca 39,5%
Nguyên nhân
Bảng 2: Nguyên nhân
Té cầu thang 5 11,6%
Xe môtô tông 24 55,8%
Giờ vào viện
Trang 6Biểu đồ 2: Giờ vào viện Lâm sàng
Bảng 3: Triệu chứng lâm sàng
Yếu hay liệt chi 5 11,6%
Có dấu TK khu
trú
Dãn đồng tử 5 11,6%
Vết thương da 18 42%
Trang 7Số TH Tỉ lệ
đầu
Nôn ói (62,8%), đau đầu (81,4%) là hai dấu hiệu sớm và hay gặp nhất
Bảng 4: Điểm Glasgow
Điểm Glasgow Số TH Tỉ lệ
Chẩn đoán sau mổ
Bảng 5: Chẩn đoán sau mổ
Trang 8MTNMC gặp nhiều nhất (42%), MTDMC và TN ít gặp: 9,2% và 4,6% hầu hết là bệnh nặng
Theo Mybre(Error! Reference source not found.):
Kết quả sau mổ
Bảng 6: Kết quả sau mổ
Còn di chứng 3 7%
BÀN LUẬN
Trang 9Từ sơ sinh cho đến 15 tuổi, chiếm đa số ≤ 6 tuổi có 32 TH (74,5%) trong nhóm này
≤3 tuổi gặp nhiều hơn, đây là độ tuổi tập di, gữi nhà trẻ, chưa nhận thức được sự việc nên rất dễ té Trẻ chạy ra đường bị TNGT cũng rất hay gặp
Theo Gerlach(Error! Reference source not found.): 60% dưới 7 tuổi
TNGT là nguyên nhân hàng đầu (62,8%), theo Nguyễn Thị Minh Thu (BV Chợ Rẫy) TNGT chiếm đa số 70,3% Tai nạn do xe môtô là nhiều nhất, cần đội mủ bảo hiểm cho trẻ khi đi trên xe môtô, hạn chế cho trẻ chạy chơi ngoài đường mà không
có người trông coi Theo Asanin(Error! Reference source not found.) TNGT chiếm 61,1%, Gerlach TNGT: 35,9%
Đa số vào viện trong thời gian 6 giờ đầu (51,2%), có 6 TH vào viện sau 24 giờ (14%):
4 TH ở tỉnh chuyển lên, 2 TH có dấu hiệu nặng Nghiên cứu của Asanin 90% được chẩn đoán trong 24 giờ
38 TH có kết quả tốt (88,4%), trong đó MTNMC và lõm sọ: 100% Thời gian điều trị
ít nhất là 3 ngày, nhiều nhất là 1 tuần, trẻ sinh hoạt trở lại gần như bình thường Có 2
TH lõm sọ kết hợp với MTNMC và 1 TH VTSN có dập não 3 TH để lại di chứng (7%) chậm hồi phục vận động và thần kinh: 1 TH yếu nữa người, 1 TH liệt nửa người, 1 TH chậm hồi phục lời nói Trong 3 TH này có 1 TH mổ lần 2 do máu tụ NMC bên đối diện Các TH này khi vào viện với tình trạng nặng, G= 6 – 8 điểm, đồng tử dãn, phản xạ ánh sáng yếu 2 TH tử vong: MTDMC cấp tính (4,6%): tình trang lúc vào viện rất nặng G= 5-6 điểm, thời gian vào viện trên 12 giờ do ở tỉnh
Trang 10chuyển đến, 1 TH do té ở nhà trẻ, 1 TH do tai nạn giao thông Tác giả Gerlach có kết quả tốt: 87,2%, di chứng: 10,2%
KẾT LUẬN
Chấn thương sọ não gặp ở trẻ nam nhiều hơn trẻ nữ, đa số dưới 6 tuổi, nguyên nhân chủ yếu là do tai nạn giao thông, mà xảy ra hầu hết ở xe môtô 2 bánh (53,5%) Máu tụ ngoài màng cứng chiếm đa số và có kết quả điều trị rất tốt, hầu như không để lại di chứng nếu được phẫu thuật kịp thời Ít gặp là máu tụ dưới màng cứng và trong não nhưng thường là bệnh nặng, tiên lượng rất dè dặt, tỉ lệ tử vong cao (2/6 TH: 33,3%)
Hiện nay tình trạng giao thông tại Tp HCM nói riêng và cả nước nói chung còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết, để góp phần làm giảm tai nạn cho trẻ, đội mủ bảo hiểm là cần thiết, hạn chế cho trẻ chơi rong ngoài đường mà không có sự kiểm soát của người lớn, đặt biệt ở trẻ dưới 6 tuổi
Trẻ được gửi ở nhà trẻ cũng cần phải thật sự quan tâm
