Chương 3: phân tích môi trường docx

Khái niệm Môi trường là toàn bộ những yếu tố tác động, gây ảnh hưởng đến hoạt động và kết quả hoạt động của doanh nghiệp... Hoặc là: Môi trường gồm những yếu tố, những lực lượng, những

CHƯƠNG 3

PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG

I KHÁI NIỆM MƠI TRƯỜNG

1 Khái niệm

Môi trường là toàn bộ những yếu tố tác động, gây ảnh hưởng đến hoạt động và kết quả hoạt động của doanh nghiệp

Hoặc là:

Môi trường gồm những yếu tố, những lực lượng, những thể chế… xảy ra bên ngoài doanh nghiệp, doanh nghiệp không kiểm soát được, nhưng có ảnh hưởng đến hoạt động và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

Phân tích môi trường nhằm xác định cơ hội và đe dọa của doanh nghiệp Bao gồm:

Th nh t: ứ nhất: ất: Môi trường vĩ mô (hay mơi trường tổng quát, mơi trường chung)

Th hai: ứ nhất: Môi trường vi mô (hay mơi trường cạnh tranh, mơi trường đặc thù)

X Ã

H Ộ

I

ĐỐI THỦ CẠNH TRANH

ĐỐI THỦ TIỀM ẨN MỚI

SẢN PHẨM THAY THẾ

KHÁCH HÀNG

NHÀ CUNG CẤP

DOANH NGHIỆP

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH

PHƯƠNG

PHÁP 1

PHƯƠNG PHÁP 2

PHƯƠNG PHÁP 3

MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ

Tác động lâu dài Ảnh hưởng đến tính chất và đặc điểm của môi trường vi mô

MÔI TRƯỜNG VI MÔ

Tác động mang tính đặc thù và hình thành tính chất cạnh tranh

của từng ngành

 Mối quan hệ giữa Mơi trường vĩ mơ và mơi trường vi mơ:

2 Trọng tâm phân tích mơi trường

 Yếu tố tác động: số lượng các yếu tố

 Mức độ tác động: mạnh-yếu, nhanh-

chậm

 Xu hướng tác động: tương lai

 Aûnh hưởng: tích cực, tiêu cực

 Lượng giá các yếu tố: đo lường và đánh

giá thông qua một thang điểm nhất định để tìm ra cơ hội và đe dọa

II MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ

1 Mục đích nghiên cứu

các yếu tố tác động và ảnh hưởng đến môi trường trên các khía cạnh kinh tế, chính trị, xã hội, tự nhiên và công nghệ

Phát hiện các xu thế vận động và phát triển của các yếu tố vĩ mô

Đo lường và lượng hoá các cơ hội và đe dọa ở tầm vĩ mo.â

2 Các yếu tố của Mơi trường vĩ mơ

a Môi trường kinh tế

 Tốc độ t ng tr ng kinh t , GDP, cơ cấu ăng trưởng kinh tế, GDP, cơ cấu ưởng kinh tế, GDP, cơ cấu ế, GDP, cơ cấu

kinh tế…

 Lãi suất và chính sách ti n t ền tệ ệ

 Xu h ng c a ướng của ủa tỷ giá hối đối

 Tình hình lạm phát

 Ho t ạt động xuất nhập khẩu

b Môi trường chính trị

 Hệ thống chính trị, đồn thể xã hội

 Chính phủ, th t c hành chính.ủa ục hành chính

 Xu h ng chính tr ướng của ị và đối ngoại

 Luật pháp, hệ thống luật lệ, thi hành

pháp luật

 Môi trường pháp lý trong kinh doanh

c Môi trường xã hội

 Dân cư, tỉ lệ dân số, lứa tuổi, giới tính,

tuổi thọ, thu nhập, nghề nghiệp

 Văn hoá, chuẩn mực và quan điểm

đạo đức xã hội

 Tôn giáo, giai cấp, lối sống

 Truyền thống, phong tục tập quán …

Trình độ học vấn…

d Môi trường tự nhiên

Vị trí địa lý, c nh quan ảnh quan thiên nhiên

Tài nguyên, khoáng sản

Khí hậu, thời tiết

Vấn đề ô nhiễm môi trường

e Môi trường Công nghệ kỹ thuật

 Xu h ng ướng của phát triển cơng nghệ mới

 Tình hình đổi mới công nghệ sản

xuất

 Sự xâm nhập công nghệ mới trong

ngành sản xuất

 Trình độ tiếp nhận và vận hành

III MÔI TRƯỜNG VI MÔ

1 Mục đích nghiên cứu

Phân tích môi trường vi mô là phân tích các yếu tố cạnh tranh , gắn liền với đặc trưng hoạt động của ngành và của doanh nghiệp.

Kết quả phân tích là xác định được các cơ hội và đe dọa tầm vi mô ởng kinh tế, GDP, cơ cấu

Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của

Sản phẩm thay thế

Khách hàng

Nhà

cung cấp

Aùp lực gia nhập

Aùp lực thay thế

Aùp lực cung cấp

Aùp lực mặc cả

a Đối thủ cạnh tranh

 Là những doanh nghi p ệ cùng ngành ngh ền tệ đang cạnh tranh với doanh nghi p ệ

 Nghiên cứu đối thủ c nh tranh là một yếu ạt tố quan trọng để xác định cường độ và xu thế cạnh tranh.

 Mức độ cạnh tranh trong ngành tạo áp lực

2 Các yếu tố của Mơi trường vi mơ

b Khách hàng

 Khách hàng là những người mua

hàng hĩa, dịch vụ c a doanh nghi p ủa ệ

 Tạo ra áp lực mặc cả, hướng vào 2

áp lực chính là: áp lực giảm giá và áp lực nâng cao chất lượng hàng hĩa, dịch vụ.

c Nhà cung cấp

 Là những người cung cấp các yếu

tố đầu vào cho quá trình sản xuất (nguyên vật liệu, vốn, nhân sự )

 Tạo ra áp lực về giá cung ứng,

chất lượng hay phương thức thanh toán

d Đối thủ tiềm ẩn

 Đối thủ tiềm ẩn là những doanh nghiệp

đang tìm cách xâm nhập vào thị trường.

 Các đối thủ tiềm ẩn xuất hiện làm thay

đổi áp lực cạnh tranh và tạo ra áp lực gia nhập.

 Nguy cơ xâm nhập thị trường phụ thuộc

vào các rào cản gia nhập c a thị trường ủa

e Sản phẩm thay thế

 Những sản phẩm có khả năng

thay thế sản phẩm của doanh nghiệp.

 Tạo ra áp lực thay thế, thường

theo 2 hướng: thay thế bằng giá rẻ

và thay thế bằng chất lượng

IV ĐÁNH GIÁ CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG

1 Quy trình đánh giá

Thường gồm các bước sau:

Bước 1: Thu thập và xử lý thông tin

Bước 2: Lập bảng tổng hợp thông tin về môi trường bên ngoài

Bước 3: Phân tích các yếu tố, xác định cơ hội và nguy cơ

Bước 4: Lập ma trận đánh giá các yếu tố

Gồm bước sau:

Bước 1: Lập một danh mục từ 10-20 yếu

tố cơ hội và nguy cơ chủ yếu

Bước 2: Phân loại tầm quan trọng từ 0,0 (không quan trọng) đến 1,0 (rất quan trọng) Tổng các mức phân loại bằng 1

2 Lập ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài

(EFE-External Factor Evaluation)

Bước 3: Xác định hệ số cho từng yếu tố theo mức độ phản ứng của doanh nghiệp Trong đó, 4- phản ứng tốt, 3-phản ứng trên trung bình, 2-phản ứng trung bình, 1-phản ứng yếu

Bước 4: Nhân tầm quan trọng với hệ số và cộng tổng số điểm

Bước 5: So sánh với chuẩn Điểm > 2,5 là phản ứng tốt; điểm = 2,5 là phản ứng trung

Ví dụ: Ma trận đánh giá yếu tố bên ngoài của công ty Sữa Vinamilk

Yếu tố bên ngoài

chủ yếu

Mức độ quan

trọng Hệ số phân loại quan trọng Số điểm

Thuế nhập khẩu sữa

Thói quen uống sữa của

người dân

Tâm lý ưu tiên hàng VN

của người dân

Sự cạnh tranh của các

công ty sữa nước ngoài

Thu nhập bình quân

đầu người

Tổng cộng 1 A

về mức độ ứng phó hiệu quả với môi trường bên ngoài của doanh nghiệp