CÁC HỘI CHỨNG THẦN KINH THƯỜNG GẶP ppt

Triệu chứng chung:  Rối loạn vận động ở ½ thân: sức cơ giảm  Thay đổi trương lực cơ: - Giai đoạn cấp: trương lực cơ giảm - Giai đoạn mãn: trương lực cơ tăng  Thay đổi phản xạ gân cơ:

CÁC HỘI CHỨNG THẦN KINH THƯỜNG GẶP

A HỘI CHỨNG LIỆT ½ NGƯỜI

I ĐỊNH NGHĨA: Liệt ½ người là hậu quả của sự tổn thương 1 cách toàn

thể hoặc một phần của bó tháp, từ vùng vận động Rolando đến sừng trước tủy

II TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG:

1 Triệu chứng chung:

 Rối loạn vận động ở ½ thân: sức cơ giảm

 Thay đổi trương lực cơ:

- Giai đoạn cấp: trương lực cơ giảm

- Giai đoạn mãn: trương lực cơ tăng

 Thay đổi phản xạ gân cơ:

- Giảm ở giai đoạn cấp

- Tăng ở giai đoạn sau

 Xuất hiện dấu hiệu bệnh lý tháp: Babinski, Hoffmann…

2 Cách khởi bệnh:

 Liệt diễn ra từ từ

 Liệt diễn ra đột ngột không rối loạn ý thức

 Liệt diễn ra đột ngột kèm hôn mê

3 Những hình ảnh lâm sàng:

 Liệt ½ người kín đáo: cơ lực bên tổn thương giảm nhẹ, phát hiện bằng các nghiệm pháp Barée, Mingazini

Phản xạ bệnh lý tháp thường chưa xuất hiện

 Liệt cứng ½ người

 Liệt mềm ½ người

 U não

 Tai biến mạch máu não

 Chấn thương sọ não

 Nhiễm trùng: viêm màng não, áp xe não

B HỘI CHỨNG LIỆT 2 CHI DƯỚI

I ĐỊNH NGHĨA: Liệt 2 chi dưới là hậu quả của sự tổn thương bó tháp ở

tủy sống( tổn thương trung ương), hoặc từ đầu dừng trước tới dây thần kinh( tổn thương ngoại biên)

Lâm sàng sẽ có 2 thể:

 Liệt mềm gặp ở tổn thương ngoại biên và giai đoạn cấp của tổn thương trung ương

 Liệt cứng gặp trong tổn thương trung ương

1 Triệu chứng chung:

 Sức cơ giảm hoặc mất

 Trương lực cơ giảm hoặc mất

 Phản xạ gân cơ giảm hoặc mất

2 Triệu chứng khác biệt:

a) Liệt do tổn thương ngoại biên:

 Không dấu hiệu phản xạ bệnh lý tháp

 Không rối loạn cơ tròn

 Có phản ứng thoái hóa điện

 Có rối loạn dinh dưỡng gây teo cơ nhanh

b) Liệt do tổn thương trung ương:

 Có phản xạ bệnh lý tháp

 Có rối loạn cơ tròn

 Không có phản ứng thoái hóa điện

 Diễn biến sẽ chuyển sang liệt cứng

a) Tổn thương ngoại biên:

 Viêm đa rễ thần kinh hay hội chứng Guillain – Barrée

 Viêm đa dây thần kinh ( bệnh Béri – Béri)

 Viêm đầu sừng trước tủy cấp

b) Tổn thương trung ương:

 Viêm tủy cắt ngang

 Chấn thương cột sống

 U chùm đuôi ngựa

III CHẨN ĐOÁN LIỆT CỨNG 2 CHI DƯỚI

1 Triệu chứng lâm sàng:

 Sức cơ giảm

 Trương lực cơ tăng

 Phản xạ gân cơ tăng mạnh

 Phản xạ bệnh lý tháp 2 bên (+)

 Rối loạn cơ tròn

2 Triệu chứng khác biệt:

a) Liệt do chèn ép tủy: có hội chứng chèn ép tủy gồm:

 Đan rễ thần kinh

 Rối loạn cảm giác theo rễ: tăng giai đoạn đầu, giảm giai đoạn sau

 Dấu tự động tủy (+) (bấu ba co)

b) Liệt do viêm tủy: không có hội chứng chèn ép tủy gồm:

a) Do chèn ép tủy:

 Lao cột sống gây ápxe lạnh ( bệnh Po++)

 Ung thư thân đốt sống

 U nội và ngoại tủy

 Apxe ngoài hoặc dưới màng cứng của tủy do nhiễm trùng

b) Do viêm tủy:

 Xơ cứng cột bên teo cơ

1 Triệu chứng tăng áp lực nội so:

- Dữ dội, lan tỏa, liên tục, thỉnh thoảng có cơn kịch phát

- Nhức đầu khi có yếu tố kích thích (tiếng động, ánh sáng, tư thế

…)

 Nôn ói: nôn vọt dễ dàng, tăng khi thay đổi tư thế

2 Triệu chứng kích thích:

a) Co cứng cơ:

 Dấu Kernig: Bệnh nhân nằm ngữa, chân duỗi thẳng, từ từ nâng 2

chân bệnh nhân lên Bình thường có thể nâng lên đến 80 o , ở Bệnh nhân có hội chứng màng não, Bệnh nhân sẽ cảm thấy đau và gập chân lại sớm

 Dấu Brudzinski: Bệnh nhân nằm ngữa, chân duỗi thẳng, nâng bệnh nhân ngồi lên thẳng lưng từ từ Ở Bệnh nhân có hội chứng màng não, khi ngồi lên chân sẽ co lại

b) Tăng cảm giác đau

c) Tăng phản xạ gân cơ

d) Rối loạn thần kinh giao cảm:

 Mặt khi đỏ, khi tái

 Dấu vạch màng não (+)

e) Rối loạn tri giác: lơ mơ, mê sảng, co giật

f) Tổn thương thần kinh sọ: thường gặp dây II, dây VII, dây vận nhãn

3 Triệu chứng ở đáy mắt:

 Xuất tiết, xuất huyết

 Teo gai thị

4 Thay đổi dịch não tủy: là triệu chứng quan trọng để chẩn đoán xác

định và chẩn đoán nguyên nhâncủa hội chứng màng não

TÍNH

CHẤT

BỆNH

MÀU SẮC

ĐẠM

Mg %

ĐƯỜNG DNT/MÁ

U

TẾ BÀO/mm 3

BÌNH THƯỜNG TRONG < 45 > 50% <5 ĐA SỐ ĐƠN NHÂN

VIÊM MÀNG NÃO MỦ ĐỤC > 100 < 50% >1000 ĐA SỐ

NEUTROPHIL

VIÊM MÀNG NÃO

LAO

VÀNG CHAN

H

60 –70 < 50% 60 –700 ĐA SỐ

LYMPHOCYTE

VIÊM MÀNG NÃO

SIÊU VI

TRONG 40 –

80

> 50% 200 –350 ĐA SỐ

LYMPHOCYTE

XUẤT HUYẾT MÀNG

NÃO

ĐỎ > 50 > 50% HỒNG CẦU RĂNG CƯA

D HỘI CHỨNG ĐAU THẦN KINH TỌA:

1 Triệu chứng tăng cơ năng:

Đau: lưng lan dọc xuống chi dưới, có thể kèm dị cảm (tê, kiến bò …)

Đau theo 2 cách:

 Đau từ thắt lưng lan xuống mông, mặt sau đùi, mặt sau cẳng chân, tới gót lòng bàn chân, tận cùng ở ngón út: gặp trong tổn thương rễ S1

 Đau từ mông tới mặt ngoài đùi, mặt ngoài cẳng chân, tới lưng bàn chân, tận cùng ở ngón cái: gặp trong tổn thương rễ L5

2 Triệu chứng thực thể:

 Dấu Lasegue: Bệnh nhân nằm ngữa, 2 chân duỗi thẳng, nâng gót chân từng bên lên khỏi giường

Bình thường nâng được lên đến > 80 o

Nếu < 80 o thì Lasegue (+)

 Dấu Bonnet: Bệnh nhân nằm ngữa, gập gốivề phía bụng và xoay khớp háng ra ngoài, Bệnh nhân sẽ than đau

 Dấu Néri: Bệnh nhân đứng thẳng, giữ thẳng 2 gối, từ từ gập người chạm tay xuống đất, Bệnh nhân Hội chứng thần kinh tọa sẽ đau nên không thực hiện được động tác này

 Dấu Naffziger: đè 2 bên tĩnh mạch cổ, Bệnh nhân sẽ đau thốn ở cột sống lan tới chân

 Dấu nhấn chuông: ấn cạnh cột sống 2 cm, gặp vị trí tổn xương, sẽ xuất hiện đau chói lan dọc xuống chân

 Điểm Valleix: là nơi thần kinh tọa đi gần xương, ấn vào sẽ gây đau theo rễ

 Rối loạn vận động:

Tổn thương rễ L5 : Bệnh nhân không đứng bằng gót được và bàn chân rơi

Tổn thương rễ S1: Bệnh nhân không đứng bằng đầu ngón được

 Mất hoặc giảm phản xạ gân cơ tương ứng:

L5 : phản xạ gối

S1 : phản xạ gân Achille

 Thoát vị đĩa đệm

 K di căn cột sống

 Thoái hóa cột sống