Kỹ thuật chăn nuôi dê part 7 pot

Trường hợp bệnh nặng thì cần dùng kháng sinh để điều trị Ví dụ: hỗn hợp Trimethoprim - Sulfonamide, tetracyclin, neomycin Phòng bệnh Cách ly ngay những con dê mắc bệnh.. Bệnh viêm phổi

Hoà các thành phần trên với 2,5 lít nước để cho dê uống với mức 10% khối lượng

cơ thể, chia ra uống 2-4 lần/ngày trong 2 ngày liền, từ ngày thứ 3 giảm dần lượng

dung dịch đó và tăng dần lượng sữa mẹ đến khi khỏi hoàn toàn Nếu sau 2 ngày mà

dê không khỏi tiêu chảy thì nên kết hợp dùng kháng sinh

Có thể sử dụng nước sắc các loại lá, quả có chất chát như: búp ổi, hồng xiêm, cỏ

sữa v.v để thay nước pha các thành phần hoạt chất trên

Trường hợp bệnh nặng thì cần dùng kháng sinh để điều trị (Ví dụ: hỗn hợp

Trimethoprim - Sulfonamide, tetracyclin, neomycin)

Phòng bệnh

Cách ly ngay những con dê mắc bệnh Chuyển dê ra khỏi chuồng ô nhiễm để vệ

sinh sát trùng Vệ sinh chuồng dê sạch sẽ; khô ráo trước khi đẻ Dê con sơ sinh cần

được bú sữa đầu càng sớm càng tốt Dê con cần dược lót ổ bằng cỏ khô và khẩu

phần thức ăn tinh được bắt đầu ăn từ tuần thứ hai, khi dạ cỏ phát triển tốt, hệ vi

khuẩn hoạt động bình thường và chống được hiện tượng sốc khi cai sữa Chống

nhiễm bẩn vào thức ăn, nước uống

Bệnh viêm phổi (Pneumonia)

Nguyên nhân

Bệnh này được gây nên bởi vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng hoặc do các tác động của

môi trường như lạnh, gió lùa, vận chuyển đường dài, ẩm ướt làm giảm sức đề

kháng của cơ thể

Triệu chứng lâm sàng

Bệnh có thể ở dạng quá cấp làm dê chết nhanh, thường ở dạng cấp tính và mãn tính

có thời gian nung bệnh thường 6- 10 ngày hoặc lâu hơn Tất cả các lứa tuổi dê đều

có thể mắc bệnh này Triệu chứng lâm sàng đặc trưng là dê bị sốt, ho và thở khó,

đau, đầu cúi xuống, có thể chảy nước mũi và chảy dãi, dê không muốn hoạt động

Tỷ lệ mắc bệnh 100% và tỷ lệ chết thường là 50-100% Dê chết trong vòng 2-10

ngày sau khi biểu hiện triệu chứng lâm sàng

Điều trị và phòng bệnh

Điều trị cũng như phòng bệnh phải bắt đầu từ khâu chăm sóc nuôi dưỡng tốt, tạo

sự thông thoáng trong chuồng nuôi dê, thức ăn và nước uống được đảm bảo sạch

sẽ, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt khi vận chuyển đường dài và thời kỳ sinh

sản Dê mắc bệnh cần được điều trị sớm bằng một số loại kháng sinh như: Tylosin

(11 mg/kg), Tetracyclin (15mg/kg), Tiamulin (20 mg/kg) hoặc Streptomycin (30

mg/kg) Kết quả điều trị chỉ đạt khoảng 87%

Bệnh tụ huyết trùng (Pasteurellosis)

Nguyên nhân

Bệnh tụ huyết trùng do vi khuẩn Pasteurella hemolytica và/hoặc Pasteurella

multocida gây nên

Cả hai loại vi khuẩn đó đều tiềm sinh ở phần trên đường hô hấp của dê khỏe Bệnh

xảy ra sau khi nhiễm vi rút hoặc độc tố vi khuẩn, các nhân tố kích thích (stress)

như: điều kiện môi trường ngột ngạt, nhốt gia súc chật chội, thay đổi thức ăn đột

ngột, vận chuyển, sức đề kháng giảm Độc lực của vi khuẩn Pasteurella rất cao và

tăng lên trong quá trình gây bệnh Vì vậy bệnh có thể lây lan khắp toàn đàn

Triệu chứng lâm sàng

Trong trường hợp cấp tính, dê sốt cao 40-410C, chảy nước mũi và nước mắt Dê lờ

đờ, sút cân, khó thở và ho Tỷ lệ chết lên tới 10% hoặc cao hơn Phổ biến thường

thấy một con dê trong đàn chết đột ngột trước khi có biểu hiện triệu chứng ốm

Điều trị

Các loại kháng sinh thường được sử dụng là Penicillin (20.000-40.000 UI/kg; 2

lần/ngày), Ampicillin (5-10 mg/kg), Tetracycline (5 mg/kg, 1 lần/ngày), và Tylosin

(10-20 mg/kg, 1-2 lần/ngày) Tất cả các loại thuốc này có thể tiêm bắp hoặc tiêm

dưới da Sau khi điều trị 48 giờ nếu không thấy giảm bệnh (hạ sốt, ngon miệng

hơn ) thì nên dùng kháng sinh khác điều trị trong 48 giờ tiếp theo Khi thấy có

dấu hiệu khỏi bệnh thì nên kéo dài liệu trình thêm tối thiểu 48-72 giờ Có nghĩa là

tối thiểu phải điều trị bệnh này trong vòng 4-5 ngày

Phòng bệnh

Đảm bảo môi trường nuôi nhốt dê thông thoáng để giảm ẩm độ trong chuồng nuôi

Đàn dê mới nhập về phải cách ly ít nhất 2 tuần Tăng cường sức đề kháng tự nhiên

của dê con bằng cách cho con sơ sinh bú sữa đầu đầy đủ

Bệnh viêm ruột hoại tử (Enterotoxemia)

Nguyên nhân và dịch tễ

Bệnh được gây nên bởi vi khuẩn Clostridium perfringens chủng D Loại vi khuẩn

này thường cư trú trong đường ruột của gia súc khoẻ mà không gây bệnh vì số

lượng vi khuẩn thấp và độc tố được tiết ra sẽ nhanh chóng theo chiều nhu động của

ruột thải ra ngoài Khi gặp sự tiêu hoá bất bình thường như cho ăn nhiều thức ăn dễ

lên men, giàu tinh bột hoặc thức ăn khó tiêu qua dạ cỏ tới dạ tổ ong và ruột, ở nơi

đó tạo điều kiện cho vi khuẩn Clostridium perfringens phát triển nhanh Sự tăng

trưởng vi khuẩn này cùng với giảm nhu động ruột sẽ tăng cường độ và độc lực gây

bệnh của độc tố mà được sản xuất ra bởi vi khuẩn, rồi dẫn đến viêm ruột và ỉa

chảy Đây là một bệnh đặc trưng ở đường tiêu hoá của loài nhai lại Hầu hết các

đợt bệnh dịch này đều nổ ra ở đàn dê sữa nuôi thâm canh và bán thâm canh khi có

sự thay đổi đột ngột về thức ăn hoặc chế độ nuôi dưỡng Đặc biệt là dê chăn thả,

cho ăn nhiều ở đồng cỏ thấp với cỏ non, giàu protein, nghèo xơ, cho ăn nhiều tinh

bột như mỳ, cám, rỉ mật, đặc biệt là ăn nhiều ngũ cốc và rau xanh

Triệu chứng lâm sàng

Có 3 dạng viêm ruột hoại tử: Quá cấp tính, cấp tính và mãn tính

Dạng quá cấp

Bệnh thường xảy ra nhiều hơn ở dê hậu bị, dê trưởng thành ít bị hơn Dê con lớn

nhanh, khoẻ mạnh cũng hay bị nhiễm bệnh này Dê kém ăn đột xuất, buồn rầu; đau

bụng, kêu hét, phân lỏng dính lẫn bọt, máu và có chất nhầy, sốt cao 40-410C Dê

chết trong vòng 24 giờ Sau khi thấy một hay nhiều dê chết với các trệu chứng trên,

cần nghĩ tới bệnh viêm ruột hoại tử quá cấp tính đã xảy ra trong đàn Hiếm khi thấy

dê hồi phục mặc dù có điều trị

Dạng cấp tính

Thường xảy ra ở dê trưởng thành, đau bụng, có thể không kêu thét hoặc ít kêu hơn

Phân lúc đầu có thể sền sệt hoặc nhão, nhưng sau đó trở thành lỏng như nước, có

mùi hôi thối Triệu chứng lâm sàng có thể kéo dài 3-4 ngày Tình trạng mất nước

và độ dự trữ kiềm giảm là hậu quả của bệnh Bệnh có thể hồi phục lại, nếu được

điều trị kịp thời

Dạng mãn tính

Bệnh xuất hiện theo giai đoạn, có định kỳ vài tuần lại lặp lại Dê buồn bã, giảm tiết

sữa, kém ăn Dê giảm trọng cùng với ỉa chảy gián đoạn với phân nhão Khó xác

định được bệnh này

Điều trị

Trong trường hợp dạng bệnh quá cấp và cấp tính cần tiêm truyền tĩnh mạch dung

dịch cung cấp chất điện giải bicarbonate để tránh sốc, mất nước và tăng a-xít huyết

Điều trị bằng antitoxin (kháng độc tố) thì rất đắt Điều trị bằng kháng sinh có thể

có tác dụng để giảm tăng sinh vi khuẩn Tiêm bắp kết hợp các loại thuốc

Streptomycin, Penicillin, Trimethoprim-sulfonamide cũng có tác dụng

Thuốc Sulfonamide cũng có thể sử dụng cho uống được Nhưng trước khi cho

uống cần thiết phải cho uống 50 ml đung dịch CuSO4 (1 thìa ăn CuSO4 pha với 1

lít nước) Để hạn chế tác hại thần kinh và giảm bài tiết độc tố đường ruột, cần sử

dụng than hoạt tính, magnesium sulfat, magnesium hydroxide, caffeine và bột cao

lanh

Phòng bệnh

Dùng vac-xin giải độc tố 6 tháng một lần có khả năng hạn chế được sự phát bệnh

trong đàn Không thay đổi thức ăn đột ngột Không cho ăn quá nhiều thức ăn tinh

mà ít thức ăn thô trong khẩu phần Không cho ăn đột xuất các loại ngũ cốc và thức

ăn dự trữ khác

Bệnh viêm vú (Mastitis)

Nguyên nhân

Bệnh viêm vú là viêm tuyến sữa và thường được gây nên bởi các tác nhân truyền

nhiễm như vi rút, các loài Mycoplasma và vi khuẩn Vi khuẩn Staphylococcus

aureus là nguyên nhân thường xuyên của viêm vú

Triệu chứng lâm sàng

Dấu hiệu đầu tiên của bệnh viêm vú là giảm tiết sữa Chân sau bên nửa vú bị viêm

đi tập tễnh, xoạng ra để cố tránh chạm vào phần da vú mỏng manh Dê con đang

bú mẹ có thể bị đói và viêm vú thường làm cho tỷ lệ chết của dê con tăng lên

Quan sát bầu vú từ phía sau và bên cạnh thì thấy vú không cân xứng, tuyến vú bên

viêm bị xưng (cấp tính), hoặc bị teo (mãn tính) Các vết thương cuối đầu vú giống

như chấn thương, viêm da truyền nhiễm và các mụn cóc cũng có thể xuất hiện

Nếu sờ vú thì thấy nóng, mềm và sưng tấy (cấp tính), cứng hoặc teo (mãn tính)

hoặc thậm chí có nhiều áp-xe Đối với viêm vú cấp tính dê có thể ốm kéo dài, sốt,

biếng ăn, sút cân và buồn rầu, cúi đầu Nếu đầu vú, núm vú lạnh và thủy thũng kết

hợp với đổi màu xanh lục hoặc nếu chất dịch tiết ra đỏ và loãng thì nên nghi là

bệnh viêm vú hoại thư Các dạng viêm vú khác cũng đều cho thấy sữa tiết ra không

bình thường Phụ thuộc vào nguyên nhân gây viêm vú, sữa có thể loãng, hơi vàng,

lẫn máu, có thể là vón cục hơi vàng, loãng lẫn máu, lẫn bọt khí, mủ hơi xanh lục

hoặc mủ hơi vàng

Điều trị

Trong tất cả các trường hợp bất thường liên quan đến vú thì nên báo ngay cho thú

y Điều trị bệnh viêm vú gây nên bởi Mycoplasma hoặc vi rút nói chung là có hiệu

quả, đặc biệt là điều trị sớm kịp thời Phụ thuộc vào dạng viêm vú do vi khuẩn gây

nên mà nên chọn kháng sinh thích hợp để điều trị Nếu không điều trị kịp thời dê sẽ

ốm kéo dài Thường hạn chế tiêm kháng sinh (Ampicillin, Amoxycillin,

Tetracyclin, Cephapirin) vào thẳng vú Khi bầu vú sưng rộng hoặc vi khuẩn như

Straphylococcus aureus xuất hiện và thâm nhập vào vú qua đường tiết sữa thì cần

tiêm kháng sinh 5-7 ngày liền Một số kháng sinh tiêm không có hiệu lực hoàn

toàn đối với viêm vú Chloramphenicol có tác dụng tốt với điều trị viêm vú nhưng

bị cấm ở nhiều nước vì có tác hại phụ đến con người Một số thuốc tiêm mới như

Florfenicol, Enrofloxacin, Norfloxacin, Tiamulin và Doxycyclin có tác dụng tốt

Tuy nhiên bệnh viêm vú hoại thư thường dẫn đến dê chết Trong hầu hết các

trường hợp dê viêm vú thì nên chọn phương án loại mổ thịt sẽ kinh tế hơn, vì sẽ

giảm sự lây lan các vi khuẩn truyền nhiễm cho dê cái khác và tăng cường được sự

chọn lọc theo khả năng di truyền

Phòng bệnh

Chống sây sát bầu vú, núm vú (bằng cách buộc vú) hoặc kiểm tra thường xuyên để

phát hiện các vết thương ở núm vú (kể cả ecthyma, mụn cóc ) điều trị kịp thời là

giảm được bệnh viêm vú Vệ sinh sạch và khô núm vú trước khi vắt sữa, không

bao giờ được để núm vú ướt! Rửa tay sạch trước khi vắt sữa Vệ sinh chuồng trại

sạch sẽ Phải phát hiện và điều trị kịp thời bệnh về da vú như viêm da, rám da,

ecthyma Cách ly những con dê mẹ bị viêm vú ra khỏi đàn

Bệnh viêm mắt truyền nhiễm

(Infectious Keratoconjunctivitis)

Nguyên nhân

Bệnh có thể gây nên bởi một số vi khuẩn như Myco- plasma (những loài có thể gây

nên viêm vú, viêm phổi, phế mạc, viêm khớp) và Chlamydia psinaci Khác với loại

viêm mắt không truyền nhiễm gây nên bởi dị vật hoặc vết thương sây sát, bệnh này

sẽ phát triển nặng dần lên và lây lan nhanh trong đàn

Triệu chứng lâm sàng

Lúc đầu hoặc khi bệnh nhẹ thì thấy vùng lông, da dưới mắt, cạnh mắt bị ướt Kết

mạc mắt đỏ và sưng Sau vài ngày thì mắt xung huyết nặng hơn, giác mạc bị mờ

một phần giữa hoặc mờ đục hoàn toàn Một số có thể bị loét giác mạc Mắt đau và

nhắm lại một phần, hay nháy mắt Nếu cả 2 mắt bị mờ hoặc loét, thì dê sẽ sút cân

vì dê không ăn được Một số con đau mắt không bị loét thì có thể tự khỏi trong

vòng 1-2 tuần

Điều trị

Mắt cần được rửa bằng dung dịch nước muối hoặc nước sôi nguội, rửa sạch chất

dịch rỉ, dị vật, bụi bặm

Dùng thuốc mỡ kháng sinh nhỏ tối thiểu 2 lần/ngày, (tốt hơn là 3-4 lần/ngày)

Thuốc mỡ Tetracyclin có tác dụng điều trị tốt Thuốc mỡ mắt Chloramphenicol

càng có hiệu lực tốt nhưng không nên dùng cho gia súc lấy thịt, sữa vì gây hại đến

sức khoẻ con người Trường hợp mắt kéo màng thì dùng dung dịch sun-phát kẽm

10% nhỏ 2-3 lần/ngày Không nên sử dụng thuốc dạng bột kích thích mắt dê để

điều trị bệnh viêm mắt

Khi nhiều gia súc trong đàn nhiễm bệnh này thì cần dùng kháng sinh tiêm

Bệnh thối móng (Foot root)

Nguyên nhân

Bệnh thối móng là dạng viêm da giữa các ngón chân nhưng với diện rộng và lây

sang cả phần móng cũng như cấu trúc khác của móng, bệnh gây ra do vi khuẩn

Bacteroides nodosus và Fusobacterium necrophorum

Bệnh hay xuất hiện nhất khi thời tiết nóng, mưa nhiều Sự kết hợp các yếu tố đồng

cỏ ướt và thời tiết ấm là điều kiện thuận lợi để lây lan bệnh vì nó làm cho da móng