Các triệu chứng này rất khó chịu đối với người bệnh, ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày của người bênh.. Họ nhận thức được sự vô lý của các ý nghĩ và hành vi này, cố gắng tìm mọi cách đ
Trang 1RỐI LOẠN TÂM THẦN ÁM ẢNH
I Khái niệm:
Là sự xuất hiện lặp đi lặp lại những ý nghĩ hoặc hành vi ám ảnh Các triệu chứng này rất khó chịu đối với người bệnh, ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày của người bênh Họ nhận thức được sự vô lý của các ý nghĩ và hành vi này, cố gắng tìm mọi cách để chống lại nhưng không có kết quả
Người bệnh có thể chỉ có ý nghĩ hoặc hành vi ám ảnh nhưng thường thì kết hợp cả
hai II Một số loại rối loạn ám ảnh:
- Ám ảnh bị lây bệnh - Hoài nghi ám ảnh thường kèm theo các hành vi kiểm tra
Ví dụ một người trước khi rời khỏi nhà sợ quên khoá cửa hoặc tắt bếp ga phải trở
về nhà nhiều lần để kiểm tra - Một số ý nghĩ ám ảnh mà không có hành vi ám ảnh:
Trang 2Ý tưởng xúc phạm: Người mẹ đau khổ vì sợ sẽ không kìm chế nổi xung động
muốn giết đứa con yêu quí của mình III Điều trị:
• Trị liệu tâm lý:
- Liệu pháp tâm lý nâng đỡ - Liệu pháp hành vi: Có kết quả trong 60-75% các trường hợp - Liệu pháp tâm lý gia đình - Loại trừ tác dụng của sang chấn tâm lý
• Trị liệu bằng thuốc: Dùng thuốc kết hợp với trị liệu tâm lý Thường dùng Anafranil kết hợp với thuốc giải lo âu Theo các tác giả thuốc có hiệu quả với hành
vi ám ảnh nhiều hơn so với ý tưởng ám ảnh
Bệnh tâm căn ám ảnh sợ
I Định nghĩa: Là sợ một cách vô lý đưa đến sự tránh né có ý thức những đồ vật hoặc tình huống thường không có tính chất nguy hiểm đối với hầu hết mọi người
Sự sợ này thường gây đau khổ cho người bệnh mặc dù họ vẫn nhận thức được
rằng điều đó là không có cơ sở và vô lý II Các loại ám ảnh sợ:
Rất đa dạng Có tác giả đã kể đến 367 các loại tình huống gây ám ảnh sợ: Sợ chỗ đông người, sợ chỗ kín, sợ khoảng trống, sợ vật nhọn, sợ bẩn, sợ chỗ cao, sợ các
con vật như chó mèo, rắn 1 Ám ảnh sợ khoảng rộng: Thuật ngữ này được
dùng đầu tiên năm 1871 để chỉ những bệnh nhân sợ đi đến nơi công cộng mà không có bạn bè hoặc người thân đi kèm Hiện nay còn được dùng để chỉ tất cả
Trang 3các ám ảnh sợ như sợ đám đông, sợ ở nhà một mình, sợ vào cửa hàng, sợ đi một mình trên các phương tiện giao thông như tàu hoả, xe buýt, máy
bay, qua cầu, đường hầm ám ảnh sợ khoảng rộng gây nhiều trở ngại nhất cho người bệnh, một số BN hầu như không dám ra khỏi nhà Hay gặp ở lứa tuổi 15-35
Nữ nhiều hơn nam (3/1) Có thể kết hợp với hoảng sợ cấp 2 Ám ảnh sợ xã hội:
Là sự sợ dai dẳng các tình thế xã hội như là sợ người khác nhìn mình đưa đến sự tránh né các tình huống này Có nhiều loại như sợ ăn uống nơi công cộng, sợ phát biểu trước đám đông, sợ gặp người khác giới thường là các tình huống xã hội
ngoài gia đình 3 Ám ảnh sợ chuyên biệt: Còn gọi là ám ảnh sợ đơn thuần, riêng
rẽ hoặc duy nhất Đây là các ám ảnh sợ chỉ giới hạn vào những tình thế hết sức chuyên biệt như sợ rắn, nhện, chỗ cao, khoảng kín như thang máy, máy bay, sợ côn trùng, sợ máu, vết thương
Bệnh nhân loại này có thể dễ dàng tránh né hơn hai loại trên III Điều trị:
- Điều trị tâm lý: Dùng liệu pháp tâm lý nâng đỡ, trị liệu hành vi, thư giãn - Điều trị bằng thuốc: Dùng các thuốc giải lo âu kết hợp với trị liệu tâm lý