đề tàiThái độ của người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa

Đề tài: Thái độ của người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa.. Thái độ ứng xử của những người đó rất quan trọng với người có rối loạn tâm thần, d

Đề tài: Thái độ của người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa.

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài

Rối loạn tâm thần là những rối loạn liên quan đến cảm xúc, suy nghĩ hoặc hành vi của con người, khiến họ bị lệch khỏi chuẩn mực thông thường về các niềm tin văn hóa, nhân cách và ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của họ hoặc của gia đình họ Các rối loạn tâm thần phổ biến: trầm cảm, lo âu, lạm dụng chất Các rối loạn tâm thần nặng: loạn thần cấp, tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực Theo thống kê của Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, Việt Nam hiện

có khoảng 14 triệu người, tương đương 15% dân số, mắc các rối loạn tâm thần phổ biến Nhắc đến bệnh tâm thần, nhiều người hay nghĩ đến hình ảnh những người mất nhận thức, hành động kỳ quặc, hung hãn Tuy nhiên, đây chỉ là biểu hiện của những người bị bệnh tâm thần nặng, không được điều trị kịp thời Trong khi bệnh tâm thần còn có nhiều triệu chứng bắt đầu như mất ngủ, rối loạn cảm xúc, lo âu quá mức Những triệu chứng này là phổ biến, nhiều người mắc phải và có dấu hiệu gia tăng trong thời gian gần đây Có khoảng 3 triệu người mắc rối loạn tâm thần nặng, như: tâm thần phân liệt, sa sút trí tuệ, chậm phát triển Con

số này vẫn không ngừng tăng Cục Quản lý khám chữa bệnh đánh giá: “Rối loạn tâm thần là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất hiện nay, là nguyên nhân hàng đầu của gánh nặng bệnh tật”

Hiện tại số lượng người bệnh rối loạn tâm thần được chữa trị còn cực kỳ thấp, cứ 10 người chỉ có 2-3 người được điều trị, trong đó điều trị bằng thuốc vẫn là chủ yếu, điều trị tâm lý rất hạn chế Chưa kể số lượng bác sĩ chuyên khoa tâm thần còn rất ít, cả nước có 850 bác sĩ nhưng chỉ tập trung tại tuyến trung ương và các thành phố lớn Bên cạnh đó, do nhận thức hạn chế, người dân vẫn chưa hiểu đúng về sức khỏe tâm thần, đánh đồng tất cả đều là "điên" mà không biết có nhiều rối loạn tâm thần khác như trầm cảm, mất ngủ, lo âu dẫn đến tình trạng kì thị, phân biệt đối xử Để giảm bớt gánh nặng do rối loạn tâm thần gây

ra, Việt Nam xây dựng chiến lược quốc gia về chăm sóc sức khỏe tâm thần, phấn

đấu ban hành luật Sức khỏe tâm thần trước năm 2020 và đặt ra mục tiêu 50% bệnh nhân rối loạn tâm thần được điều trị vào năm 2025 Hàng năm, ngân sách y

tế sẽ dành ít nhất 5% cho lĩnh vực sức khỏe tâm thần

Cuộc sống luôn chứa đựng những thử thách và khó khăn đòi hỏi chúng ta phải đối mặt Chăm sóc sức khoẻ tâm thần nhằm mục đích nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp cá nhân tận hưởng cuộc sống một cách tốt nhất trong hoàn cảnh của họ, ngay cả khi hoàn cảnh đó là rất khắc nghiệp khó khăn Sức khoẻ tinh thần tốt không chỉ là không có bệnh về tâm thần mà đó trạng thái khoẻ mạnh về mặt tâm trí Khi đạt được sự thoải mái và cân bằng về mặt tinh thần, chúng ta hưởng thụ cuộc sống, hòa mình vào môi trường và các mối quan hệ Chúng ta trở nên sáng tạo, ham học hỏi, khám phá những điều mới và chấp nhận mạo hiểm Chúng ta có khả năng ứng phó tốt hơn với những khó khăn trong cuộc sống và công việc Chúng ta có khả năng cảm nhận các cảm xúc tiêu cực như nỗi đau đớn và buồn khổ khi mất người thân, sự thất vọng, tự ti khi thất bại trong công việc, sự chán nản và đầy tiêu cực khi đối mặt với quan hệ giữa người

và người… hoặc những sự kiện khó khăn khác

Người chăm sóc trong đây muốn nhắc đến là bao gồm: những y bác sĩ tại bệnh viện, người nhà của bệnh nhân, các nhân viên xã hội Thái độ ứng xử của những người đó rất quan trọng với người có rối loạn tâm thần, dù ở bất cứ nơi đâu, dù ở bệnh viện, ở nhà, và ngoài xã hội thái độ của người chăm sóc ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng, bệnh tình của bệnh nhân Trong bệnh viện, thái

độ ứng xử được xếp hàng đầu cho sự thành công, đạt sự hài lòng người bệnh, nó luôn đi trước phần kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ

Thái độ của người chăm sóc rất có ý nghĩa với những người rối loạn tâm thần nhưng hiện tại những người đã và đang thực hiện vai trò là người chăm sóc người rối loạn tâm thần đã có thái độ tích cực chưa, đã thực sự tốt hay chưa? Họ

đã có những nhận thức và hành vi như thế nào với những người rối loạn tâm thần Và hình ảnh cô nhân viên tại khoa tâm lý lâm sàng Nhi đem mì tôm cho bệnh nhân bị nhốt đã gây ấn tượng mạnh trong tôi Đó chính là những lý do tôi

lựa chọn vấn đề: “Thái độ của người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa” để làm vấn đề báo cáo thực tập

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài này nhằm đánh giá thực trạng và tìm hiểu các nguyên nhân dẫn đến thái độ của người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa Từ đó đưa ra các kiến nghị nhằm cải thiện, góp phần xây dựng thái độ tốt đối với các bệnh nhân rối loạn tại bệnh viện,từ đó cải thiện mối quan hệ giữa các bên

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là: thái độ của người chăm sóc

3.2 Khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu bao gồm: 75 nhân viên y tế, 25 người nhà của bệnh nhân rối loạn tâm thần

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BỆNH VIỆN TÂM THẦN THANH HÓA

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của bệnh viện tâm thần Thanh Hóa 1.2 Đặc điểm tình hình của bệnh viện tâm thần năm 2016

1.2.1 Thuận lợi

Trong năm 2016, bệnh viện tâm thần Thanh Hóa được sự quan tâm của UBND tỉnh Thanh Hóa, hội đồng nhân dân tỉnh, các ban, ngành trong tỉnh, đặc biệt là sự lãnh đạo sát sao của Sở Y tế; sự trợ giúp đỡ chỉ đạo chuyên môn của Viện sức khỏe tâm thần và bệnh viện tâm thần Trung ương I, bệnh viện đã sửa chữa cơ sở vật chất chủ động sắp xếp bố trí lại hệ thống các khoa phòng qua đó tạo điều kiện thuận lợi để tiếp nhận, thu dung điều trị bệnh nhân, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh của nhân dân rút ngắn thời gian khám bệnh; bên cạnh đó còn bó trí them giường, trang thiết bị, thuốc và vật tư y tế cần thiết cho các khoa lâm sàng; cùng với sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của bệnh viện với các trung tâm Y tế, bệnh viện đa khoa tuyến huyện, thị và thành phố trong công tác chỉ

đạo tuyến nên đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

1.2.2 Khó khăn

Là bệnh viện chuyên khoa đặc thù mang tính xã hội, đa số bệnh nhân nghèo mắc bệnh mãn tính Một số bệnh mới nổi có nhiều hướng gia tăng như nghiện rượu và ma túy tổng hợp, bệnh mãn tính ảnh hưởng đến kinh tế nên gia đình ít quan tâm, nhiều bệnh nhân bị gia đình bỏ rơi và không phối hợp trong quản lý điều trị

Nguồn thu viện phí thấp, không có dịch vụ kĩ thuật cao, thu không đủ bù cho hoạt động của bệnh viện chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách do nhà nước cấp khuôn viên bệnh viện chật hẹp, khoa, phòng buồng bệnh xây dựng từ lâu nên xuống cấp, nhận thức của nhân dân về sức khỏe tâm thần còn hạn chế nên ảnh hưởng nhất định đến kết quả hoạt động chăm sóc bảo vệ sức khỏe tâm thần

1.3 Công tác khám chữa bệnh thực hiện năm 2016

- Tổng số giường bệnh: 320 giường

- Tổng số lượt khám bệnh: 30928 lượt

- Tổng số lượt người bệnh điều trị ngoại trú: 3236 lượt

- Tổng số lượt người bệnh điều trị nội trú: 4773 lượt

- Tổng số ngày điều trị nội trú: 117604 ngày

- Số ngày điều trị trung bình của người bệnh nội trú: 24,64 ngày

- Tổng số người tử vong tại bệnh viện: 1 người

- Tổng số xét nghiệm về sinh hóa thực hiện tại bệnh viện: 106746 xét nghiệm

- Tổng số xét nghiệm về huyết học thực hiện tại bệnh viện: 20364 xét nghiệm

- Tổng số chụp X quang: 12599 xét nghiệm

- Tổng số siêu âm chẩn đoán và điều trị: 27354

- Điện tim: 22068 lượt

- Điện não: 22718 lượt

- Lưu huyết não: 21157 lượt

- Các test: 68270 bài test

1.4 Tổ chức và bố trí nhân sự

- Tổ chức bộ máy: gồm ban giám đốc và 19 khoa phòng, bộ phận

- Tổng số CBVC: 254, biên chế: 207; hợp đồng: 47

Trong đó thạc sĩ: 1 người; BSCKII: 4 người; BSCKI: 27 người; bác sĩ: 8 người; ĐH và điều dưỡng: 122 người; KTV TC: 13 người; DS Đh: 4 người; DS trung học: 9 người; đại học khác: 9 người; người lao động khác: 43 người

1.5 Chức năng hoạt động của cơ quan

Với chức năng khám chữa bệnh, phòng bệnh và phục hồi chức năng cho người bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh, hiện tại, bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa đang điều trị cho hơn 300 bệnh nhân mắc các dạng bệnh lý như: rối loạn tâm thần, tự kỷ, động kinh, trầm cảm, nghiện rượu, nghiện ma túy Đa số bệnh nhân nhập viện đều thuộc đối tượng nghèo, gia đình ít quan tâm, thậm chí bỏ rơi và không phối hợp trong quản lý điều trị nên bệnh viện gặp không ít khó khăn Đối với từng bệnh nhân, các bác sĩ phải kiên trì trò chuyện, gần gũi, nắm bắt diễn biến tâm lý để người bệnh tin tưởng, bộc bạch, tâm sự, từ đó tìm ra căn nguyên gây bệnh, có phác đồ điều trị hợp lý Những trường hợp bệnh nặng, cán

bộ điều dưỡng còn trực tiếp cho ăn, giúp bệnh nhân vệ sinh cá nhân và thường xuyên phải đối diện với sự phản ứng bất thường của người bệnh, có khi gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng.

CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ VỀ THÁI ĐỘ CỦA NGƯỜI CHĂM SÓC ĐỐI VỚI NGƯỜI RỐI LOẠN TÂM THẦN TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THANH HÓA

2.1 Phương pháp nghiên cứu và quy trình thực hiện

2.1.1 Phương pháp nghiên cứu

a Phương pháp nghiên cứu lý luận

Bao gồm các phương pháp: phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, nhằm khái quát hóa những vấn đề lý luận cơ bản của đề tài làm cơ sở nghiên cứu thực trạng thái độ của người sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa

b Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

* Phương pháp quan sát

Chúng tôi sử dụng phương pháp này để quan sát những biểu hiện hành vi, cử chỉ của những người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa để thấy được thực trạng vấn đề nghiên cứu.

* Phương pháp điều tra

Xây dựng bộ câu hỏi điều tra gồm câu hỏi đóng, câu hỏi mở, và phát phiếu điều tra để khảo sát thực trạng vấn đề nghiên cứu

* Phương pháp phỏng vấn

Chúng tôi sử dụng một số câu hỏi liên quan để trao đổi, trò chuyện với những người chăm sóc nhằm thu thập thêm thông tin về thái độ, suy nghĩ của họ

về người có rối loạn tâm thần tại bệnh viện

2.1.2 Quy trình thực hiện

2.2 Đánh giá kết quả nghiên cứu thái độ người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa.

2.2.1 Nhận thức của những người chăm sóc về thái độ

bao gồm ý kiến hoặc niềm tin về thái độ chăm sóc của các nhân viên y tế, người nhà bệnh nhân trong bệnh viện tâm thần Thanh Hóa

2.2.2 Ảnh hưởng của thái độ của những người chăm sóc đến người rối loạn tâm thần

là cảm nhận hay cảm xúc của những nhân viên y tế, người nhà bệnh nhân

có ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng, bệnh tình của các bệnh nhân

2.2.3 Hành vi của những người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần trong bệnh viện tâm thần Thanh Hóa

Là bao gồm hành vi, cách cư xử, ngôn ngữ…của những nhân viên y tế, người nhà bệnh nhân đối với người rối loạn tâm thần tại bệnh viện tâm thần Thanh Hóa

CHƯƠNG 3: NGUYÊN NHÂN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP

3.1 Nguyên nhân

3.1.1 Nguyên nhân dẫn đến các rối loạn tâm thần:

Các rối loạn tâm thần không phải do ma quỷ ám ảnh, các lời nguyền, ảnh hưởng từ vũ trụ, sự lười nhác hay pháp luật Các lý giải về rối loạn tâm thần quy cho siêu nhiên hay tôn giáo khá phổ biến ở nhiều nước trên thế giới, kể cả Việt Nam Những suy nghĩ này có thể dẫn đến chậm phát hiện các rối loạn tâm thần

và ngăn cản điều trị và theo dõi thích hợp

Ít khi một nguyên nhân đơn lẻ gây nên rối loạn tâm thần Phần lớn các rối loạn tâm thần gây ra bởi sự kết hợp của nhiều nguyên nhân bao gồm:

* Các nguyên nhân sinh học:

Có thể là gen, chấn thương não, u não, mất cân bằng hóa học trong não, nhiễm khuẩn, dung thuốc, rượu hoặc ma túy liều cao hoặc kéo dài, tuổi tác, suy dinh dưỡng, bệnh mãn tính như bệnh tim, suy giảm chức năng thận và gan, đái tháo đường

* Các nguyên nhân tâm lý cá nhân:

Ví dụ lòng tự tin thấp, suy nghĩ tiêu cực

* Các nguyên nhân thực tổn

- Chấn thương sọ não

- Nhiễm trùng thần kinh (viêm não, giang mai thần kinh )

- Nhiễm độc thần kinh (nghiện rượu, ma túy, nhiễm độc nghề nghiệp )

- Các bệnh nội tiết, cơ thể có ảnh hưởng đến hoạt động của não

*Các nguyên nhân tâm lý

- Căng thẳng tâm lý

- Rối loạn hành vi ở thanh thiếu niên do giáo dục không đúng, môi trường

xã hội không thuận lợi

- Phản ứng bất toại, trầm cảm

* Các nguyên nhân cấu tạo thể chất bất thường và phát triển tâm lý bệnh lý, gây ra

- Chậm phát triển tâm thần

- Nhân cách bệnh

* Các nguyên nhân chưa rõ ràng

Do có sự kết hợp phức tạp của nhiều nguyên nhân khác nhau (di truyền, chuyển hóa, miễn dịch, cấu tạo thể chất ) nên khó xác định nguyên nhân chủ yếu Các rối loạn tâm thần nội sinh thường gặp là:

- Bệnh tâm thần phân liệt

- Rối loạn cảm xúc lưỡng cực

- Động kinh nguyên phát

* Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần:

- Yếu tố sinh học: Mất cân bằng hóa chất ở não; gen; tổn thương não; bệnh mãn tính

- Yếu tố tâm lý: Lòng tự trọng thấp; suy nghĩ tiêu cực

- Yếu tố xã hội: Xung đột gia đinh Nghèo đói; thất nghiệp; nhà ở tồi tàn; vô

- Các sự kiện thời thơ bé: Bạo lực và lạm dụng; Bị bỏ mặc; cha mẹ mất sớm

3.1.2 Nguyên nhân những người chăm sóc có thái độ không đúng đối với người rối loạn tâm thần.

- Nhận thức và hiểu biết về sức khỏe tâm thần và rối loạn tâm thần còn hạn chế

- Sự kì thị vốn có

- Coi người bị rối loạn tâm thần là gánh nặng, là nỗi xấu hổ với gia đình và dòng họ

- Mối quan hệ với những người bị rối loạn tâm thần

- Bản thân bệnh nhân luôn chống đối, không hợp tác, có những hành vi hung hãn

3.2 Một số giải pháp cải thiện thái độ của những người chăm sóc đối với người rối loạn tâm thần.

- Nâng cao nhận thức và hiểu biết cho những nhân viên y tế, người nhà bệnh

nhân Giải thích cho họ hiểu về rối loạn tâm thần, các biểu hiện, tiến triển của bệnh, các phương pháp điều trị, hệ thống chăm sóc và điều trị bệnh…

- Giảm sự kì thị đối với những bệnh nhân rối loạn tâm thần Do bệnh nhân

và người nhà bệnh nhân luôn có sự tự kỳ thị, họ cho rằng mình thấp kém, không

ai hiểu, che dấu bệnh, không dám tiếp xúc với ai Vì thế người chăm sóc cần nhận thức được đây là bệnh có thể chữa trị thành công, bệnh nhân có tương lai,

có công việc, có gia đình như những người bình thường khác…Hướng dẫn người cách nói chuyện với những người xung quanh theo thứ tự nội dung nói trên, mục đích để họ hiểu về bệnh

- Bản thân người bệnh nhân cần kết hợp, hợp tác với nhân viên y tế và người

nhà trong điều trị bệnh Đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia lao động để chứng minh cho mọi người thấy rằng mình không phải là gánh nặng, mình có thể thực hiện đực những ước mơ, có thể làm tốt được những việc

mà người bình thường làm

KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

XÁC NHẬN CỦA CƠ SỞ THỰC TẬP

Ngày… tháng… năm 2017 (Kí tên và đóng dấu)

NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

XẾP LOẠI, CHO ĐIỂM ………

………

………

………

Ngày… tháng….năm 2017

Giáo viên hướng dẫn