không ph i là các đ i lả ạ ượng b t bi n; xét đ n cùng, chúng bi n đ i tùy thu c vào trình đ vàấ ế ế ế ổ ộ ộ tính ch t c a l c lấ ủ ự ượng s n xu t xã h i ả ấ ộ
+ N n văn minh nhân lo i có đề ạ ược nh ngày nay là thành qu ho t đ ng sáng t o quaư ả ạ ộ ạ bao nhiêu thiên niên k c a c loài ngỷ ủ ả ười Tách riêng t ng ngừ ườ ừi, t ng giai c p, t ng c ngấ ừ ộ
đ ng dân t c không th t o nên văn minh nhân lo i T t c nh ng gì là ồ ộ ể ạ ạ ấ ả ữ l i ích chung c a ợ ủ nhân lo i ạ đòi h i ph i b o v và phát tri n b ng đỏ ả ả ệ ể ằ ược cu c s ng c a nhân lo i, n n vănộ ố ủ ạ ề minh c a nhân lo i N u n n văn minh nhân lo i b h y di t thì không m t ngủ ạ ế ề ạ ị ủ ệ ộ ười nào, giai
c p nào, dân t c nào t n t i đấ ộ ồ ạ ược V n đ là ch , do đ a v và l i ích khác nhau, mà m iấ ề ở ỗ ị ị ợ ố quan h gi a cái riêng và cái chung, cái b ph n và cái toàn th , cái giai c p hay dân t c vàệ ữ ộ ậ ể ấ ộ cái toàn nhân lo i đạ ược gi i quy t nh th nào ả ế ư ế
+ Quy lu t t n t i và phát tri n chung nh t c a nhân lo i đòi h i m i th h ngậ ồ ạ ể ấ ủ ạ ỏ ọ ế ệ ườ i không ng ng đ u tranh ừ ấ c i t o thiên nhiên ả ạ b ng lao đ ng sáng t o, đ ng th i không ng ngằ ộ ạ ồ ờ ừ
đ u tranh ấ c i t o môi tr ả ạ ườ ng xã h i ộ c a mình Đi đ u trong đ u tranh đ g t b các quan hủ ầ ấ ể ạ ỏ ệ
s n xu t l i th i là các giai c p ti n b , cách m ng C u cánh c a nhân lo i, nh tri t h cả ấ ỗ ờ ấ ế ộ ạ ứ ủ ạ ư ế ọ Mác v ch rõ, là xây d ng môi trạ ự ường xã h i ộ nhân b n nh t ả ấ , theo đó, m i ng ọ ườ ề i đ u có đi u ề
Trang 2ki n phát tri n toàn di n các năng l c b n ch t c a mình ệ ể ệ ự ả ấ ủ Con đường đi t i đó c a nhânớ ủ
lo i ph i tr i qua nhi u n c thang l ch s , t hình thái kinh t – xã h i này lên hình thái kinhạ ả ả ề ấ ị ử ừ ế ộ
t – xã h i khác, cao h n.ế ộ ơ
T “th i đ i dã man” nguyên th y chuy n sang th i đ i văn minh, s phát tri n c a loàiừ ờ ạ ủ ể ờ ạ ự ể ủ
người di n ra trong các ễ đ i kháng giai c p, ố ấ sau đó l i thêm ạ đ i kháng dân t c ố ộ , kèm theo sự tha hóa b n ch t ng ả ấ ườ không tránh kh i c phía b bóc l t l n phía bóc l t Chính cu c i ỏ ở ả ị ộ ẫ ộ ộ
đ u tranh c a các giai c p ti n b và cách m ng cùng v i qu ng đ i qu n chúng lao đ ng bấ ủ ấ ế ộ ạ ớ ả ạ ầ ộ ị bóc l t là ộ đ ng l c tr c ti p và m nh m nh t ộ ự ự ế ạ ẽ ấ đ t ng bể ừ ước gi i phóng con ngả ười kh i cácỏ tha hóa, kh i các đ i kháng giai c p và dân t c, phát tri n n n văn minh nhân lo i lên nh ngỏ ố ấ ộ ể ề ạ ữ
n c thang m i V i ý nghĩa đó, ấ ớ ớ v n đ giai c p hay v n đ dân t c quy t không ph i là v n ấ ề ấ ấ ề ộ ế ả ấ
đ riêng c a giai c p nào hay dân t c nào, mà cũng chính là v n đ nhân lo i ề ủ ấ ộ ấ ề ạ Xét đ n cùng,ế
n i dung c b n c a quá trình gi i phóng con ngộ ơ ả ủ ả ười kh i m i tha hóa t t y u đòi h i n l cỏ ọ ấ ế ỏ ỗ ự chung c a loài ngủ ườ ể ế ới đ ti n t i xóa b m i đ i kháng giai c p và dân t c trên toàn th gi i.ỏ ọ ố ấ ộ ế ớ Các giai c p bóc l t th i kỳ đang lên c a mình, có th và c n ph i k t h p l i ích cănấ ộ ở ờ ủ ể ầ ả ế ợ ợ
b n c a mình v i l i ích chung c a dân t c và nhân lo i Nh ng khi tr nên l i th i v l chả ủ ớ ợ ủ ộ ạ ư ở ỗ ờ ề ị
Trang 3s , l i ích căn b n ích k c a h đ i l p ngày càng sâu s c v i l i ích chân chính c a dânử ợ ả ỷ ủ ọ ố ậ ắ ớ ợ ủ
t c và nhân lo i Và do đó, h thộ ạ ọ ường đ i l p m t cách gi t o “cái giai c p” v i “cái nhânố ậ ộ ả ạ ấ ớ
lo i”, coi đ u tranh giai c p là “phá ho i s th ng nh t xã h i”, là “phi nhân tính” Trên th cạ ấ ấ ạ ự ố ấ ộ ự
t , vì đ c quy n đ c l i c a mình, h ti n hành đ u tranh giai c p h t s c kiên quy t Cácế ặ ề ặ ợ ủ ọ ế ấ ấ ế ứ ế chính khách t s n phư ả ương Tây ngày nay thường nói t i “nhân quy n”, “l i ích toàn c u”ớ ề ợ ầ nhi u nh t, nh ng bi t bao s th t đã ch ng minh ngề ấ ư ế ự ậ ứ ượ ạc l i
T trong b n ch t cách m ng và nhân đ o cao c c a mình, giai c p công nhân ch đừ ả ấ ạ ạ ả ủ ấ ỉ ượ c
gi i phóng khi nó “tiêu di t m i đi u ki n sinh ho t phi nhân tính c a xã h i hi n đ i” nhả ệ ọ ề ệ ạ ủ ộ ệ ạ ư cách nói c a Mác, t c là xóa b m i hình th c áp b c, bóc l t, m i đ i kháng giai c p và dânủ ứ ỏ ọ ứ ứ ộ ọ ố ấ
t c L i ích c a giai c p công nhân th ng nh t căn b n v i l i ích toàn nhân lo i Lý tộ ợ ủ ấ ố ấ ả ớ ợ ạ ưở ng XHCN và CSCN c a giai c p công nhân hoàn toàn phù h p v i lý tủ ấ ợ ớ ưởng chân chính c a toànủ nhân lo i Trong nh ng trạ ữ ường h p nh t đ nh n u có mâu thu n v i l i ích toàn nhân lo i,ợ ấ ị ế ẫ ớ ợ ạ giai c p công nhân, dấ ướ ựi s lãnh đ o sáng su t c a Đ ng C ng s n, s n sàng ch p nh nạ ố ủ ả ộ ả ẵ ấ ậ
nh ng hy sinh c c b và t m th i c a mình đ ph c tùng l i ích toàn nhân lo i ữ ụ ộ ạ ờ ủ ể ụ ợ ạ
Trang 4+ Giai c p công nhân Vi t Nam, th a hấ ệ ừ ưởng nh ng truy n th ng quý báu c a dân t cữ ề ố ủ ộ
Vi t Nam, đệ ượ ực s lãnh đ o sáng su t c a Lãnh t H Chí Minh và Đ ng C ng s n Vi tạ ố ủ ụ ồ ả ộ ả ệ Nam, đã và đang k t h p m t cách xu t s c l i ích c a mình v i l i ích c a dân t c và nhânế ợ ộ ấ ắ ợ ủ ớ ợ ủ ộ
lo i qua các giai đo n khác nhau c a cách m ng Vi t Nam và cách m ng th gi i Tuy t đ iạ ạ ủ ạ ệ ạ ế ớ ệ ố trung thành v i đ c l p dân t c và ch nghĩa xã h i, Đ ng, Nhà nớ ộ ậ ộ ủ ộ ả ước và nhân dân ta luôn sát cánh k vai v i nhân dân th gi i trong cu c đ u tranh nhân lo i vì ề ớ ế ớ ộ ấ ạ hòa bình, đ c l p dân ộ ậ
t c, dân ch , ti n b xã h i và ch nghĩa xã h i ộ ủ ế ộ ộ ủ ộ
Câu 45: Phân tích ngu n g c, b n ch t, đ c tr ng và ch c năng c b n c a nhàồ ố ả ấ ặ ư ứ ơ ả ủ
n ướ c
1 Ngu n g c ồ ố c a nhà nủ ướ c
Nhà nước là m t hi n tộ ệ ượng l ch s , nó ch ra đ i và t n t i trong m t giai đ an nh tị ử ỉ ờ ồ ạ ộ ọ ấ
đ nh c a s phát tri n xã h i Nhà nị ủ ự ể ộ ước s t tiêu vong khi nh ng c s t n t i c a nóẽ ự ữ ơ ở ồ ạ ủ không còn n a ữ
Trang 5Ngu n g c sâu xa ồ ố d n đ n s ra đ i c a nhà nẫ ế ự ờ ủ ước là nguyên nhân kinh t , b t ngu n t ế ắ ồ ừ
s phát tri n c a l c l ự ể ủ ự ượ ng s n xu t ả ấ Ngu n g c tr c ti p ồ ố ự ế d n đ n s ra đ i và t n t i c aẫ ế ự ờ ồ ạ ủ nhà nước chính là s xu t hi n ch đ t h u và mâu thu n giai c p không th đi u hòa ự ấ ệ ế ộ ư ữ ẫ ấ ể ề
đ ượ c.
L ch s cho th y r ng, xã h i c ng s n nguyên th y d a trên ch đ công h u v tị ử ấ ằ ộ ộ ả ủ ự ế ộ ữ ề ư
li u s n xu t, m i ngệ ả ấ ọ ườ ối s ng bình đ ng, ch a có giai c p và ch a có nhà nẳ ư ấ ư ước T ch cổ ứ
đ u tiên c a xã h i loài ngầ ủ ộ ười, phù h p v i tình tr ng kinh t còn th p kém lúc b y gi làợ ớ ạ ế ấ ấ ờ
ch đ th t c, b l c Đ ng đ u các th t c, b l c là nh ng t c trế ộ ị ộ ộ ạ ứ ầ ị ộ ộ ạ ữ ộ ưởng, h i đ ng các t cộ ồ ộ
trưởng; nh ng ngữ ười và nh ng c quan này do nhân dân b u ra, h ch u trách nhi m trữ ơ ầ ọ ị ệ ướ c nhân dân, coi sóc các công vi c chung và có th b bãi mi n n u không còn s tín nhi m trongệ ể ị ễ ế ự ệ nhân dân Nh ng t c trữ ộ ưởng và h i đ ng các t c trộ ồ ộ ưởng đi u ch nh các quan h xã h i duyề ỉ ệ ộ trì các quy t c đ i s ng xã h i và đi u khi n các công vi c c a công xã d a vào s c m nhắ ờ ố ộ ề ể ệ ủ ự ứ ạ
c a d lu n xã h i và uy tín c a h đ i v i xã h i Trong tay h không có và không c n cóủ ư ậ ộ ủ ọ ố ớ ộ ọ ầ
m t công c cộ ụ ưỡng b c đ c bi t nào Quy n hành và ch c năng c a c quan đ ng đ u thứ ặ ệ ề ứ ủ ơ ứ ầ ị
t c và b l c không mang tính ch t chính tr , mang tính t qu n.ộ ộ ạ ấ ị ự ả
Trang 6S phát tri n c a l c lự ể ủ ự ượng s n xu t vào th i kỳ cu i c a xã h i nguyên th y đã d nả ấ ờ ố ủ ộ ủ ẫ
t i ch đ t h u xu t hi n, và xã h i b t đ u phân chia thành nh ng giai c p đ i kháng:ớ ế ộ ư ữ ấ ệ ộ ắ ầ ữ ấ ố giai c p ch nô và giai c p nô l ; quan h ngấ ủ ấ ệ ệ ười áp b c ngứ ười thay th quan h bình đ ng,ế ệ ẳ
h p tác tợ ương tr S đ i kháng gi a giai c p bóc l t và giai c p b bóc l t ngày càng sâuợ ự ố ữ ấ ộ ấ ị ộ
s c và không th đi u hòa đắ ể ề ược Đ b o v đ a v th ng tr c a mình, đ duy trì ách áp b cể ả ệ ị ị ố ị ủ ể ứ bóc l t đ i v i nh ng ngộ ố ớ ữ ười nô l , giai c p ch nô đã l p ra b máy b o l c, tr n áp bu cệ ấ ủ ậ ộ ạ ự ấ ộ giai c p nô l ph i ph c tùng tuân theo nh ng tr t t do mình đ t ra, b máy đó là nhà nấ ệ ả ụ ữ ậ ự ặ ộ ướ c Nhà nước đ u tiên xu t hi n trong l ch s là nhà nầ ấ ệ ị ử ước chi m h u nô l Ti p đó là nhàế ữ ệ ế
nước phong ki n, nhà nế ướ ư ảc t s n S ra đ i c a nhà nự ờ ủ ước ch ng t r ng nhà nứ ỏ ằ ước không
ph i là c quan đ đi u hòa mâu thu n giai c p; mà ngả ơ ể ề ẫ ấ ựơ ạc l i, nhà nước ra đ i chính là doờ mâu thu n giai c p ngày càng sâu s c không th đi u hòa đẫ ấ ắ ể ề ược Ở đâu, lúc nào mà mâu thu n giai c p không th đi u hòa đ ẫ ấ ể ề ượ c thì nhà n ướ c xu t hi n ấ ệ
Nhà nước xu t hi n và t n t i không ph i do ý mu n ch quan c a m t ai hay c a m tấ ệ ồ ạ ả ố ủ ủ ộ ủ ộ giai c p nào Trái l i, s xu t hi n nhà nấ ạ ự ấ ệ ước là m t t t y u khách quan đ “kh ng chộ ấ ế ể ố ế
nh ng đ i kháng giai c p”, đ làm “d u” s xung đ t giai c p, làm cho s xung đ t giai c pữ ố ấ ể ị ự ộ ấ ự ộ ấ
Trang 7di n ra trong vòng “tr t t ”; tr t t y hoàn toàn c n thi t đ duy trì ch đ kinh t , trongễ ậ ự ậ ự ấ ầ ế ể ế ộ ế
đó giai c p này bóc l t giai c p khác Nhà nấ ộ ấ ước - “đó là s ki n l p m t “tr t t ”, tr t tự ế ậ ộ ậ ự ậ ự này h p pháp hoá và c ng c s áp b c kia b ng cách làm d u xung đ t giai c p ”ợ ủ ố ự ứ ằ ị ộ ấ 68 Nhà
nước ch ra đ i, t n t i trong m t giai đo n nh t đ nh c a s phát tri n xã h i và s m t điỉ ờ ồ ạ ộ ạ ấ ị ủ ự ể ộ ẽ ấ khi nh ng c s t n t i c a nó không còn n a ữ ơ ở ồ ạ ủ ữ
2 B n ch t c a nhà n ả ấ ủ ướ c
Nhà n ướ c là n n chuyên chính c a giai c p này đ i v i giai c p khác và đ i v i toàn xã ề ủ ấ ố ớ ấ ố ớ
h i ộ Đó là n n chuyên chính c a giai c p n m quy n th ng tr v kinh t trong xã h i.ề ủ ấ ắ ề ố ị ề ế ộ Ph.Ăngghen ch rõ: “Nhà nỉ ước ch ng qua ch là m t b máy c a giai c p này đ tr n áp m tẳ ỉ ộ ộ ủ ấ ể ấ ộ giai c p khác”ấ 69 Nhà nước chính là m t b máy do giai c p th ng tr v kinh t thi t l p raộ ộ ấ ố ị ề ế ế ậ
nh m h p pháp hoá và c ng c s áp b c c a chúng đ i v i qu n chúng lao đ ng Giai c pằ ợ ủ ố ự ứ ủ ố ớ ầ ộ ấ
th ng tr s d ng b máy nhà nố ị ử ụ ộ ước đ đàn áp, cể ưỡng b c giai c p khác trong khuôn kh l iứ ấ ổ ợ ích c a giai c p th ng tr Đó là b n ch t c a nhà nủ ấ ố ị ả ấ ủ ước theo nguyên nghĩa, t c nhà nứ ướ ủ c c a
68 V.I.Lênin, Toàn t p, T 33, ậ Nxb Ti n b , Mátxc va, 1976, tr.10 ế ộ ơ
69 C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn t p, T 22, ậ Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i, 1995, tr 290-291 ị ố ộ
Trang 8giai c p bóc l t Không có nhà nấ ộ ước, m t t ch c b o l c chuyên dùng đ tr n áp, thì giaiộ ổ ứ ạ ự ể ấ
c p th ng tr không th duy trì ách áp b c bóc l t c a nó đ i v i giai c p b th ng tr ấ ố ị ể ứ ộ ủ ố ớ ấ ị ố ị
V i tính cách là ớ n n chuyên chính c a m t giai c p đ i v i giai c p khác ề ủ ộ ấ ố ớ ấ , nhà nướ ủ c c a giai c p bóc l t không th là k công b ng đ b o v l i ích chung cho các giai c p trong xãấ ộ ể ẻ ằ ể ả ệ ợ ấ
h i ộ
M i ki u nhà nỗ ể ước có b n ch t riêng nh ng đ u mang m t s đ c đi m chung Nhàả ấ ư ề ộ ố ặ ể
nước xã h i ch nghĩa cũng có nh ng nét chung đó nh ng v i b n ch t là chuyên chính vôộ ủ ữ ư ớ ả ấ
s n, nó không còn là nhà nả ước theo đúng nghĩa mà ch là “n a nhà nỉ ử ước” Nhà nước xã h iộ
ch nghĩa t n t i trên c s nguyên t c công h u nh ng t li u s n xu t ch y u và laoủ ồ ạ ơ ở ắ ữ ữ ư ệ ả ấ ủ ế
đ ng t nguy n Đó là s n ph m c a nhân dân lao đ ng nh m th c hi n s m nh l ch s làộ ự ệ ả ẩ ủ ộ ằ ự ệ ứ ệ ị ử xây d ng m t xã h i không còn áp b c bóc l t, không còn giai c p.ự ộ ộ ứ ộ ấ
B n ch t c a nhà nả ấ ủ ước được th hi n trong các đ c tr ng và ch c năng c a nó ể ệ ặ ư ứ ủ
3 Nh ng đ c tr ng c b n ữ ặ ư ơ ả
Nhà nước là m t b ph n quan tr ng trong ki n trúc thộ ộ ậ ọ ế ượng t ng c a xã h i, nó có baầ ủ ộ
đ c tr ng c b n sau:ặ ư ơ ả
Trang 9M t là, ộ nhà n ướ c qu n lý dân c trên ả ư m t vùng lãnh th nh t đ nh ộ ổ ấ ị Đ c tr ng này phânặ ư
bi t s khác nhau c a các t ch c nhà nệ ự ủ ổ ứ ước v i t ch c th t c, b l c trớ ổ ứ ị ộ ộ ạ ước kia Các tổ
ch c th t c, b l c đứ ị ộ ộ ạ ược hình thành trên c s nh ng quan h huy t th ng, còn t ch c nhàơ ở ữ ệ ế ố ổ ứ
nước g n li n v i vi c phân chia dân c theo ph m vi lãnh th mà h c trú Nói cách khác,ắ ề ớ ệ ư ạ ổ ọ ư quy n l c nhà nề ự ước có hi u l c v i t t c các thành viên trong m t biên gi i qu c gia,ệ ự ớ ấ ả ở ộ ớ ố
b t k h thu c quan h huy t th ng nào ấ ể ọ ộ ệ ế ố
Hai là, b máy quy n l c chuyên nghi p ộ ề ự ệ c a nhà n ủ ướ c mang tính c ưỡ ng ch đ i v i ế ố ớ
m i thành viên trong xã h i ọ ộ Đó là nh ng đ i vũ trang đ c bi t (quân đ i, c nh sát ), nh ngữ ộ ặ ệ ộ ả ữ công c (tòa án, tr i giam ) và m t b máy đông đ o các viên ch c đụ ạ ộ ộ ả ứ ược tr lả ương để chuyên làm công vi c hành chính cai tr ệ ị
Ba là, t n t i ồ ạ m t h th ng thu khóa ộ ệ ố ế đ nuôi b máy nhà n ể ộ ướ c ho t đ ng ạ ộ Nhà nướ c không th t n t i, n u không d a vào h th ng thu khóa Nói cách khác, v c b n m i nhàể ồ ạ ế ự ệ ố ế ề ơ ả ọ
nước đ u t n t i đề ồ ạ ược nh vào s chu c p c a nhân dân b ng con đờ ự ấ ủ ằ ường cưỡng b c hay tứ ự nguy n ho c ph i h p c hai.ệ ặ ố ợ ả
Trang 10Ngoài ba đ c tr ng c b n k trên, hi n nay, có quan đi m cho r ng, nhà nặ ư ơ ả ể ệ ể ằ ước mang
đ c tr ng ch quy n qu c gia và kh năng cai tr xã h i b ng pháp lu t ặ ư ủ ề ố ả ị ộ ằ ậ
Ch quy n qu c gia ủ ề ố th hi n đ c tr ng v quy n l i tuy t đ i c a nhà nể ệ ặ ư ề ề ợ ệ ố ủ ước trong m tộ lãnh th Nhà nổ ước là ngườ ại đ i di n cho s toàn v n bên trong lãnh th và s đ c l p đ iệ ự ẹ ổ ự ộ ậ ố
v i bên ngoài Ch quy n qu c gia còn th hi n vi c nhà nớ ủ ề ố ể ệ ở ệ ước thay m t toàn dân tham giaặ các quan h đ i ngo i, tham gia các công ệ ố ạ ước qu c t , v.v ố ế
Nhà n ướ c cai tr xã h i b ng pháp lu t ị ộ ằ ậ Nhà nước là c quan duy nh t có quy n làm raơ ấ ề
lu t, t ch c th c hi n lu t, giám sát và xét x đ i v i nh ng vi ph m pháp lu t Đây là đ cậ ổ ứ ự ệ ậ ử ố ớ ữ ạ ậ ặ quy n c a Nhà nề ủ ước mà các t ch c xã h i khác không có Pháp lu t do nhà nổ ứ ộ ậ ước đ t ra, thặ ể
hi n ý chí c a giai c p th ng tr , nh m đi u ch nh m i quan h xã h i theo đ nh hệ ủ ấ ố ị ằ ề ỉ ọ ệ ộ ị ướng và
m c tiêu xác đ nh Tính cụ ị ưỡng ch c a pháp lu t th hi n s c m nh cế ủ ậ ể ệ ứ ạ ưỡng ch c a nhàế ủ
nước đ i v i toàn b xã h i ố ớ ộ ộ
4 Nh ng ch c năng c b n ữ ứ ơ ả
B n ch t giai c p c a nhà nả ấ ấ ủ ước còn được th hi n các ch c năng c a nó Ch c năngể ệ ở ứ ủ ứ
c a nhà nủ ước được hi u là nh ng phể ữ ương di n ho t đ ng ch y u c a nhà nệ ạ ộ ủ ế ủ ước Tùy theo
Trang 11góc đ khác nhau mà ch c năng c a nhà nộ ứ ủ ước được phân chia khác nhau Dưới góc đ tínhộ
ch t c a quy n l c chính tr , nhà nấ ủ ề ự ị ước có ch c năng th ng tr chính tr c a giai c p ứ ố ị ị ủ ấ và ch c ứ năng xã h i ộ Dưới góc đ ph m vi tác đ ng c a quy n l c, nhà nộ ạ ộ ủ ề ự ước có ch c năng đ i n i ứ ố ộ
và ch c năng đ i ngo i ứ ố ạ
a) Ch c năng th ng tr chính tr và ch c năng xã h i ứ ố ị ị ứ ộ
Ch c năng th ng tr chính tr ứ ố ị ị c a giai c p nói lên r ng b t c nhà nủ ấ ằ ấ ứ ước nào cũng là công c chuyên chính c a m t giai c p, nó s n sàng s d ng m i công c , m i bi n pháp cóụ ủ ộ ấ ẵ ử ụ ọ ụ ọ ệ
th có đ b o v s th ng tr c a giai c p đó ể ể ả ệ ự ố ị ủ ấ
Ch c năng xã h i ứ ộ c a nhà nủ ước nói lên r ng b t kỳ nhà nằ ấ ước nào cũng ph i th c hi nả ự ệ
vi c qu n lý nh ng ho t đ ng chung vì s t n t i c a xã h i, ph i lo m t s công vi cệ ả ữ ạ ộ ự ồ ạ ủ ộ ả ộ ố ệ chung c a tòan xã h i; trong gi i h n có th đủ ộ ớ ạ ể ược, ph i th a mãn m t s nhu c u chung c aả ỏ ộ ố ầ ủ
c ng đ ng dân c n m dộ ồ ư ằ ướ ựi s qu n lý c a nhà nả ủ ước
Trong hai ch c năng đó thì ch c năng th ng tr chính tr là c b n nh t, ch c năng xã h iứ ứ ố ị ị ơ ả ấ ứ ộ
ph i ph thu c và ph c v cho ch c năng th ng tr chính tr ả ụ ộ ụ ụ ứ ố ị ị