Trong ph m vi bài vi t này, chúng tôi ch ti p c n tìm hi u ý th c xã h i góc đ trìnhạ ế ỉ ế ậ ể ứ ộ ở ộ
đ và c p đ c a s ph n ánh.ộ ấ ộ ủ ự ả
a) Ý th c th ứ ườ ng ngày và ý th c lý lu n ứ ậ
- Ý th c th ứ ườ ng ngày là các quan đi m, t t ể ư ưở ng ch a đ ư ượ c h th ng hóa, khái quát ệ ố hóa, nó ph n ánh tr c ti p các s ki n, các hi n t ả ự ế ự ệ ệ ượ ng di n ra trong cu c s ng th ễ ộ ố ườ ng ngày nh m đáp ng nhu c u t c th i c a ch th v m t nh n th c ằ ứ ầ ứ ờ ủ ủ ể ề ặ ậ ứ
Tri th c c a ý th c thứ ủ ứ ường ngày ch a đư ược h th ng hóa, tính khái quát c a nó còn y u,ệ ố ủ ế
nh ng nó g n v i th c ti n sinh đ ng vì th nó g n gũi v i đ i s ng hi n th c Nh ng kinhư ắ ớ ự ễ ộ ế ầ ớ ờ ố ệ ự ữ nghi m c a ý th c thệ ủ ứ ường ngày chính là kho tàng đ cho các khoa h c tìm ki m n i dungể ọ ế ộ
c a mình Trủ ước đây (th i c đ i) ý th c thờ ổ ạ ứ ường ngày xa l v i khoa h c, còn ngày nay ýạ ớ ọ
th c thứ ường ngày ch a đ ng tri th c khoa h c.ứ ự ứ ọ
- Ý th c lý lu n ứ ậ là toàn b t t ộ ư ưở ng, quan đi m đã đ ể ượ c h th ng hóa, khái quát hóa ệ ố thành các h c thuy t xã h i, đ ọ ế ộ ượ c trình bày d ướ ạ i d ng nh ng khái ni m, ph m trù, quy lu t ữ ệ ạ ậ
Tri th c c a ý th c lý lu n mang tính h th ng, tính h p lý, nó ph n ánh hi n th c kháchứ ủ ứ ậ ệ ố ợ ả ệ ự quan m t cách sâu s c và chính xác, v ch ra các m i quan h b n ch t c a các s v t vàộ ắ ạ ố ệ ả ấ ủ ự ậ
Trang 2hi n tệ ượng Tri th c c a ý th c lý lu n mang tính tr u tứ ủ ứ ậ ừ ượng hóa, khái quát hóa cao đượ c trình bày dướ ại d ng các ph m trù, quy lu t, ph m vi ng d ng c a nó r t r ng, đòi h i khiạ ậ ạ ứ ụ ủ ấ ộ ỏ
v n d ng ph i có năng l c Ý th c lý lu n ph n ánh gián ti p s v t, hi n tậ ụ ả ự ứ ậ ả ế ự ậ ệ ượng nên có khả năng xa r i s v t, tr nên x c ng và giáo đi u.ờ ự ậ ở ơ ứ ề
b) Tâm lý xã h i và h t t ộ ệ ư ưở ng
- Tâm lý xã h i ộ bao g m ồ toàn b tình c m, xúc c m, kinh nghi m, thói quen v.v c a con ộ ả ả ệ ủ
ng ườ i, đ ượ c hình thành t phát d ự ướ i tác đ ng tr c ti p c a đ i s ng hàng ngày và ph n ộ ự ế ủ ờ ố ả ánh đ i s ng đó ờ ố
Đ c đi m c a tâm lý xã h i là ph n ánh m t cách tr c ti p hoàn c nh xã h i, là s ph nặ ể ủ ộ ả ộ ự ế ả ộ ự ả ánh có tính ch t t phát, nó ch ph n ánh hi n th c b ngoài c a t n t i xã h i ch ch aấ ự ỉ ả ệ ự ề ủ ồ ạ ộ ứ ư
v ch ra đạ ược m t cách đ y đ , rõ ràng, sâu s c các m i liên h b n ch t, quy lu t c a xãộ ầ ủ ắ ố ệ ả ấ ậ ủ
h i Tâm lý xã h i tác đ ng thộ ộ ộ ường xuyên đ n hành vi con ngế ười và t n t i m t cách daiồ ạ ộ
d ng trong ý th c Trong xã h i có giai c p thì tâm lý xã h i mang tính giai c p, do các giaiẳ ứ ộ ấ ộ ấ
c p có đi u ki n, hoàn c nh sinh s ng khác nhau cho nên các giai c p có quan ni m, tìnhấ ề ệ ả ố ấ ệ
c m, tâm tr ng, thói quen… khác nhau Ngoài tâm lý giai c p, tâm lý xã h i còn mang đ cả ạ ấ ộ ặ
Trang 3đi m c a tâm lý dân t c, do m i dân t c có l ch s khác nhau cho nên đã hình thành truy nể ủ ộ ỗ ộ ị ử ề
th ng, th hi u, t p quán … khác nhau.ố ị ế ậ
- H t t ệ ư ưở là toàn b nh ng t t ng ộ ữ ư ưở ng, quan đi m, quan ni m c a m t giai c p đã ể ệ ủ ộ ấ
đ ượ c h th ng hóa, khái quát hóa thành lý lu n, thành các h c thuy t xã h i ệ ố ậ ọ ế ộ Nh ng lý lu nữ ậ
và h c thuy t này ph n ánh m t cách gián ti p hoàn c nh xã h i, ph n ánh m t cách t giácọ ế ả ộ ế ả ộ ả ộ ự
và sâu s c l i ích giai c p, là vũ khí đ u tranh giai c p c a m t giai c p hay m t l c lắ ợ ấ ấ ấ ủ ộ ấ ộ ự ượ ng
xã h i nh t đ nh.ộ ấ ị
H t tệ ư ưởng là trình đ cao c a ý th c xã h i, hình thành khi con ngộ ủ ứ ộ ười nh n th c sâuậ ứ
s c h n v nh ng đi u ki n sinh ho t v t ch t c a mình Nó có kh năng ph n ánh các m iắ ơ ề ữ ề ệ ạ ậ ấ ủ ả ả ố liên h b n ch t c a các quan h xã h i H t tệ ả ấ ủ ệ ộ ệ ư ưởng là nh n th c lý lu n v t n t i xã h i.ậ ứ ậ ề ồ ạ ộ Khác v i tâm lý xã h i hình thành m t cách t phát, h t tớ ộ ộ ự ệ ư ưởng được hình thành m t cáchộ
t giác, là k t qu t duy khoa h c c a các nhà t tự ế ả ư ọ ủ ư ưởng c a nh ng giai c p nh t đ nh vàủ ữ ấ ấ ị
được truy n bá trong xã h i.ề ộ
Tâm lý xã h i và h t tộ ệ ư ưởng là hai giai đo n, hai trình đ th p và cao c a ý th c xã h i,ạ ộ ấ ủ ứ ộ chúng đ u ph n ánh t n t i xã h i, gi a chúng có m i quan h tác đ ng qua l i l n nhau.ề ả ồ ạ ộ ữ ố ệ ộ ạ ẫ
Trang 4Tâm lý xã h i, tình c m giai c p t o đi u ki n cho vi c ti p thu h t tộ ả ấ ạ ề ệ ệ ế ệ ư ưởng c a giai c p;ủ ấ
ngượ ạ ệ ư ưởc l i h t t ng c a giai c p s c ng c , phát tri n tâm lý xã h i và tình c m giaiủ ấ ẽ ủ ố ể ộ ả
c p.ấ
C n ph i phân bi t h t tầ ả ệ ệ ư ưởng khoa h c và h t tọ ệ ư ưởng không khoa h c H t tọ ệ ư ưở ng khoa h c ph n ánh chính xác, khách quan các m i quan h v t ch t c a xã h i Còn h tọ ả ố ệ ậ ấ ủ ộ ệ ư
tưởng không khoa h c thì ph i ph n ánh sai l m, xuyên t c, h o các m i quan h v t ch tọ ả ả ầ ạ ư ả ố ệ ậ ấ
c a xã h i.ủ ộ
Câu 51: M i quan h bi n ch ng gi a t n t i xã h i và ý th c xã h i?ố ệ ệ ứ ữ ồ ạ ộ ứ ộ
1 Ý th c xã h i là s ph n ánh c a t n t i xã h i ứ ộ ự ả ủ ồ ạ ộ
Tri t h c Mác – Lênin kh ng đ nh v t ch t quy t đ nh ý th c, nh ng ý th c l i tác đ ngế ọ ẳ ị ậ ấ ế ị ứ ư ứ ạ ộ
tr l i đ i v i v t ch t, đó là m i quan h bi n ch ng gi a v t ch t và ý th c V n d ngở ạ ố ớ ậ ấ ố ệ ệ ứ ữ ậ ấ ứ ậ ụ
đi u này vào xã h i thì t n t i xã h i quy t đ nh ý th c xã h i, nh ng ý th c xã h i l i tácề ộ ồ ạ ộ ế ị ứ ộ ư ứ ộ ạ
đ ng tr l i đ i v i t n t i xã h i Kh ng đ nh vai trò quy t đ nh c a t n t i xã h i đ i v iộ ở ạ ố ớ ồ ạ ộ ẳ ị ế ị ủ ồ ạ ộ ố ớ
ý th c xã h i – đó là quan đi m duy v t v l ch s - đây là công lao to l n c a C.Mác vàứ ộ ể ậ ề ị ử ớ ủ
Trang 5Ph.Ăngghen, các ông đã phát tri n ch nghĩa duy v t đ n đ nh cao, xây d ng quan đi m duyể ủ ậ ế ỉ ự ể
v t v l ch s và l n đ u tiên trong l ch s tri t h c, các ông đã gi i quy t m t cách khoaậ ề ị ử ầ ầ ị ử ế ọ ả ế ộ
h c v n đ hình thành và phát tri n c a ý th c xã h i.ọ ấ ề ể ủ ứ ộ
Vì t n t i xã h i quy t đ nh ý th c xã h i, cho nên không đồ ạ ộ ế ị ứ ộ ược tìm nguyên nhân nh ngữ
bi n đ i c a đ i s ng tinh th n c a xã h i ngay trong b n thân đ i s ng tinh th n mà ph iế ổ ủ ờ ố ầ ủ ộ ả ờ ố ầ ả tìm nó trong đ i s ng v t ch t c a xã h i, trờ ố ậ ấ ủ ộ ước h t là trong quan h kinh t gi a con ngế ệ ế ữ ườ i
v i con ngớ ười Khi quan h kinh t bi n đ i thì t t c nh ng t tệ ế ế ổ ấ ả ữ ư ưởng xã h i nh : chính tr ,ộ ư ị tri t h c, pháp lu t, đ o đ c v.v s m mu n s bi n đ i theo C t n t i xã h i nh th nàoế ọ ậ ạ ứ ớ ộ ẽ ế ổ ứ ồ ạ ộ ư ế thì ý th c xã h i nh th y Cho nên nh ng th i kỳ l ch s khác nhau, n u chúng ta th yứ ộ ư ế ấ ở ữ ờ ị ử ế ấ
có nh ng quan đi m, lý lu n, t tữ ể ậ ư ưởng xã h i khác nhau thì chính là do nh ng đi u ki n khácộ ữ ề ệ nhau c a đ i s ng v t ch t c a xã h i quy t đ nh.ủ ờ ố ậ ấ ủ ộ ế ị
T n t i xã h i không quy t đ nh ý th c xã h i m t cách gi n đ n, tr c ti p mà thồ ạ ộ ế ị ứ ộ ộ ả ơ ự ế ườ ng thông qua các khâu trung gian Trong th c t , không ph i b t kỳ quan đi m, t tự ế ả ấ ể ư ưởng hay lý
lu n nào cũng ph n ánh m t cách tr c ti p và rõ ràng các quan h kinh t c a th i đ i Chậ ả ộ ự ế ệ ế ủ ờ ạ ỉ khi nào chúng ta xét cho đ n cùng thì các m i quan h kinh t c a th i đ i m i đế ố ệ ế ủ ờ ạ ớ ược ph nả
Trang 6ánh b ng cách này hay cách khác trong các t tằ ư ưởng, quan đi m y Do v y, khi xem xét sể ấ ậ ự
ph n ánh c a ý th c xã h i đ i v i t n t i xã h i, đòi h i chúng ta ph i có thái đ bi nả ủ ứ ộ ố ớ ồ ạ ộ ỏ ả ộ ệ
ch ng ch không nên c ng nh c.ứ ứ ứ ắ
2 Tính đ c l p t ộ ậ ươ ng đ i c a ý th c xã h i ố ủ ứ ộ
M c dù ý th c xã h i là s ph n ánh c a t n t i xã h i, do t n t i xã h i quy t đ nh,ặ ứ ộ ự ả ủ ồ ạ ộ ồ ạ ộ ế ị
nh ng ý th c xã h i không ph i là y u t th đ ng, hoàn toàn ph thu c vào t n t i xã h i;ư ứ ộ ả ế ố ụ ộ ụ ộ ồ ạ ộ trái l i, ý th c xã h i có tính đ c l p tạ ứ ộ ộ ậ ương đ i, nó tác đ ng tích c c tr l i đ i v i t n t iố ộ ự ở ạ ố ớ ồ ạ
xã h i Tính đ c l p tộ ộ ậ ương đ i c a ý th c xã h i đố ủ ứ ộ ược bi u hi n nh ng đi m sau đây:ể ệ ở ữ ể
a) Ý th c xã h i th ứ ộ ườ ng l c h u so v i t n t i xã h i ạ ậ ớ ồ ạ ộ
Tính l c h u c a ý th c xã h i so v i t n t i xã h i th hi n ch khi xã h i cũ đã m tạ ậ ủ ứ ộ ớ ồ ạ ộ ể ệ ở ỗ ộ ấ
đi, th m chí đã m t r t lâu, nh ng ý th c xã h i do xã h i đó sinh ra v n t n t i dai d ng Sậ ấ ấ ư ứ ộ ộ ẫ ồ ạ ẳ ở
dĩ nh v y b i vì các nguyên nhân sau đây:ư ậ ở
M t là, ộ do s bi n đ i c a xã h i di n ra quá nhanh, ý th c xã h i không ph n ánh k p vàự ế ổ ủ ộ ễ ứ ộ ả ị
tr nên l c h u M t khác, ý th c xã h i là s ph n ánh c a t n t i xã h i nên ch khi nàoở ạ ậ ặ ứ ộ ự ả ủ ồ ạ ộ ỉ
t n t i xã h i đã bi n đ i thì ý th c xã h i m i bi n đ i theo.ồ ạ ộ ế ổ ứ ộ ớ ế ổ
Trang 7Hai là, trong lĩnh v c tâm lý xã h i, nh ng thói quen, t p quán, truy n th ng v.v… đãự ộ ữ ậ ề ố
đượ ạc t o ra qua nhi u th k nó có ỳ ghê g m không th ngay m t lúc có th thay đ i đề ế ỷ ớ ể ộ ể ổ ược
Ba là, xu t phát t l i ích giai c p, các giai c p, nhóm hay t p đoàn ngấ ừ ợ ấ ấ ậ ười ph n ti n bả ế ộ tìm cách l u gi , truy n bá nh ng t tư ữ ề ữ ư ưởng cũ, l c h u, nh m b o v l i ích giai c p vàạ ậ ằ ả ệ ợ ấ
ch ng l i các l c lố ạ ự ượng xã h i ti n b ộ ế ộ
Vì nh ng ý th c l c h u, tiêu c c không m t đi m t cách d dàng, cho nên trong quáữ ứ ạ ậ ự ấ ộ ễ trình xây d ng xã h i m i, giai c p cách m ng ph i tăng cự ộ ớ ấ ạ ả ường công tác t tư ưởng, kiên quy t đ u tranh xoá b nh ng tàn d t tế ấ ỏ ữ ư ư ưởng cũ, l c h u, đ ng th i ra s c xây d ng vàạ ậ ồ ờ ứ ự phát huy nh ng truy n th ng t tữ ề ố ư ưởng t t đ p, ti n b ố ẹ ế ộ
b) Ý th c xã h i có th ph n ánh v ứ ộ ể ả ượ t tr ướ ồ ạ c t n t i xã h i ộ
Trong khi kh ng đ nh ý th c xã h i thẳ ị ứ ộ ường l c h u so v i t n t i xã h i tri t h c Mác –ạ ậ ớ ồ ạ ộ ế ọ Lênin đ ng th i kh ng đ nh r ng, trong nh ng đi u ki n nh t đ nh, m t b ph n c a ý th cồ ờ ẳ ị ằ ữ ề ệ ấ ị ộ ộ ậ ủ ứ
xã h i là nh ng t tộ ữ ư ưởng khoa h c, tiên ti n có th vọ ế ể ượt trướ ực s phát tri n c a t n t i xãể ủ ồ ạ
h i, hộ ướng d n, ch đ o cho ho t đ ng th c ti n c a con ngẫ ỉ ạ ạ ộ ự ễ ủ ười, d báo các kh năng x y raự ả ả
Trang 8trong tương lai, đ t đó đ ra nh ng nhi m v m i ph i gi i quy t do s phát tri n chínể ừ ề ữ ệ ụ ớ ả ả ế ự ể
mu i c a đ i s ng v t ch t c a xã h i đ t ra.ồ ủ ờ ố ậ ấ ủ ộ ặ
c) Ý th c xã h i có tính k th a trong s phát tri n c a nó ứ ộ ế ừ ự ể ủ
Ý th c xã h i là cái chung nó đứ ộ ược th hi n ra thông qua nh ng cái riêng là các hình tháiể ệ ữ
ý th c xã h i c th nh : chính tr , pháp quy n, đ o đ c, văn hóa, khoa h c, ngh thu t v.v ứ ộ ụ ể ư ị ề ạ ứ ọ ệ ậ
T t c các hình thái ý th c xã h i m t m t ph n ánh t n t i xã h i tr c ti p, nh ng m tấ ả ứ ộ ộ ặ ả ồ ạ ộ ự ế ư ặ khác, nó có tính k th a l ch s trong s phát tri n c a mình Ví d : Ch nghĩa Mác đã kế ừ ị ử ự ể ủ ụ ủ ế
th a và phát tri n nh ng tinh hoa t từ ể ữ ư ưởng c a loài ngủ ười mà tr c ti p là n n tri t h c cự ế ề ế ọ ổ
đi n Đ c, kinh t chính tr c đi n Anh và ch nghĩa xã h i không tể ứ ế ị ổ ể ủ ộ ưởng Pháp
Trong xã h i có giai c p, các giai c p khác nhau thộ ấ ấ ường k th a nh ng n i dung ý th cế ừ ữ ộ ứ khác nhau c a các th i đ i trủ ờ ạ ước Các giai c p tiên ti n thì ti p nh n nh ng di s n t tấ ế ế ậ ữ ả ư ưở ng
ti n b , nh ng truy n th ng t t đ p c a xã h i cũ, còn các giai c p l i th i và các nhà tế ộ ữ ề ố ố ẹ ủ ộ ấ ỗ ờ ư
tưởng c a nó thì ti p thu, khôi ph c nh ng lý thuy t, nh ng t tủ ế ụ ữ ế ữ ư ưởng ph n ti n b c a xãả ế ộ ủ
h i cũ đ ph c v cho l i ích c a giai c p mình.ộ ể ụ ụ ợ ủ ấ
d) Các hình thái ý th c xã h i tác đ ng qua l i trong s phát tri n c a chúng ứ ộ ộ ạ ự ể ủ
Trang 9Các hình thái ý th c xã h i đ u có quy lu t phát tri n riêng n i t i và đ u ph n ánh t nứ ộ ề ậ ể ộ ạ ề ả ồ
t i xã h i Nh ng trong quá trình phát tri n, gi a chúng luôn có s tác đ ng qua l i, nhạ ộ ư ể ữ ự ộ ạ ả
hưởng, thúc đ y l n nhau m i th i đ i, tuỳ theo hoàn c nh c th có nh ng hình thái ýẩ ẫ Ở ỗ ờ ạ ả ụ ể ữ
th c nào đó n i lên hàng đ u và tác đ ng m nh đ n các hình thái ý th c khác Trong s tácứ ổ ầ ộ ạ ế ứ ự
đ ng l n nhau gi a các hình thái ý th c thì ý th c chính tr có vai trò đ c bi t quan tr ng.ộ ẫ ữ ứ ứ ị ặ ệ ọ Thông thường ý th c chính tr c a giai c p cách m ng, ti n b s đóng vai trò đ nh hứ ị ủ ấ ạ ế ộ ẽ ị ướ ng cho s phát tri n theo chi u hự ể ề ướng ti n b c a các hình thái ý th c khác.ế ộ ủ ứ
e) Ý th c xã h i tác đ ng tr l i t n t i xã h i ứ ộ ộ ở ạ ồ ạ ộ
Ý th c xã h i là s ph n ánh c a t n t i xã h i, do t n t i xã h i quy t đ nh, nh ng ýứ ộ ự ả ủ ồ ạ ộ ồ ạ ộ ế ị ư
th c xã h i l i tác đ ng tích c c tr l i t n t i xã h i N u ý th c xã h i là khoa h c, đúngứ ộ ạ ộ ự ở ạ ồ ạ ộ ế ứ ộ ọ
đ n, ti n b phù h p v i t n t i xã h i thì nó s thúc đ y t n t i xã h i phát tri n Ngắ ế ộ ợ ớ ồ ạ ộ ẽ ẩ ồ ạ ộ ể ượ c
l i, n u ý th c xã h i không đúng đ n, không phù h p nó s kìm hãm s phát tri n c a t nạ ế ứ ộ ắ ợ ẽ ự ể ủ ồ
t i xã h i.ạ ộ
Nh v y, nguyên lý c a ch nghĩa duy v t l ch s v tính đ c l p tư ậ ủ ủ ậ ị ử ề ộ ậ ương đ i c a ý th cố ủ ứ
xã h i đã cho chúng ta th y b c tranh ph c t p c a l ch s phát tri n ý th c xã h i và c aộ ấ ứ ứ ạ ủ ị ử ể ứ ộ ủ
Trang 10đ i s ng tinh th n c a xã h i nói chung, nó bác b các quan đi m siêu hình, máy móc, t mờ ố ầ ủ ộ ỏ ể ầ
thường v m i quan h gi a t n t i xã h i và ý th c xã h i.ề ố ệ ữ ồ ạ ộ ứ ộ
Câu 52: Phân tích n i dung hình thái ý th c ộ ứ chính tr , ý th c pháa”quy n và ý th c đ o ị ứ ề ứ ạ
đ cứ
1 Ý th c chính tr ứ ị
Ý th c chính tr ứ ị là toàn b các quan đi m v ch đ xã h i, v quan h giai c p, quan ộ ể ề ế ộ ộ ề ệ ấ
h dân t c, v v n đ nhà n ệ ộ ề ấ ề ướ c và các đ ng phái ả Ý th c chính tr c a m t xã h i có thứ ị ủ ộ ộ ể
được chia ra thành ý th c chính trứ ị chính th ng ố và ý th c chính trứ ị không chính th ng ố ; hay
được chia ra thành ý th c chính tr ứ ị th ườ ng ngày và ý th c chính tr ứ ị lý lu n ậ
+ Ý th c chính tr chính th ng ứ ị ố là ý th c chính tr c a giai c p th ng tr xã h i v kinh t ,ứ ị ủ ấ ố ị ộ ề ế
vì v y, nó chi ph i đ i s ng chính tr c a xã h i, và do đó, nó th ng tr m i m t c a đ iậ ố ờ ố ị ủ ộ ố ị ọ ặ ủ ờ
s ng xã h i ố ộ Ý th c chính tr không chính th ng ứ ị ố là ý th c chính tr c a các giai c p khác trongứ ị ủ ấ
xã h i ộ
+ Ý th c chính tr th ứ ị ườ ng ngày được hình thành m t cách t phát thông qua kinh nghi m,ộ ự ệ
ch a ph n ánh m t cách sâu s c và có h th ng các quan h giai c p và l i ích giai c p;ư ả ộ ắ ệ ố ệ ấ ợ ấ
Trang 11nh ng nó có kh năng làm tăng thêm v n kinh nghi m v chính tr trong cu c s ng hàngư ả ố ệ ề ị ộ ố ngày c a con ngủ ườ Ý th c chính tr lý lu ni ứ ị ậ (trình đ lý lu n v chính tr , hay h t tộ ậ ề ị ệ ư ưở ng chính tr ) là nh ng quan đi m v chính tr đã đị ữ ể ề ị ược khái quát, h th ng hóa thành m t hệ ố ộ ệ
th ng lý lu n, ph n ánh m t cách sâu s c l i ích giai c p, do các nhà lý lu n c a m t giaiố ậ ả ộ ắ ợ ấ ậ ủ ộ
c p xây d ng nên Lý lu n chính tr đấ ự ậ ị ược th hi n trong các lý lu n v ch đ xã h i, vể ệ ậ ề ế ộ ộ ề nhà nước, v chính đ ng, v giai c p, v dân t c , và nó đề ả ề ấ ề ộ ượ ụ ểc c th hóa trong các cươ ng lĩnh chính tr , trong các đị ường l i chi n lố ế ược, sách lượ ủc c a các chính đ ng c a các giai c p.ả ủ ấ
H t tệ ư ưởng c a m t giai c p có vai trò to l n trong ho t đ ng c a giai c p.ủ ộ ấ ớ ạ ộ ủ ấ
Ý th c chính tr có vai trò r t quan tr ng đ i v i s phát tri n xã h i ứ ị ấ ọ ố ớ ự ể ộ Thông qua t ch cổ ứ
và ho t đ ng c a h th ng chính tr , đ c bi t là nhà nạ ộ ủ ệ ố ị ặ ệ ước nó tác đ ng m nh m tr l i kinhộ ạ ẽ ở ạ
t và m i m t c a t n t i xã h i Tác đ ng c a ý th c chính tr theo hai hế ọ ặ ủ ồ ạ ộ ộ ủ ứ ị ướng N u ý th cế ứ chính tr ti n b và khoa h c, ph n ánh đúng quy lu t phát tri n kinh t xã h i và đị ế ộ ọ ả ậ ể ế ộ ượ c
th c hi n thông qua m t t ch c nhà nự ệ ộ ổ ứ ước hi u qu , thì nó s tác đ ng thúc đ y kinh t xãệ ả ẽ ộ ẩ ế
h i phát tri n Ngộ ể ượ ạc l i, n u ý th c chính tr là sai l m, l c h u, ph n đ ng thì nó s gây raế ứ ị ầ ạ ậ ả ộ ẽ
nh ng tác đ ng x u r t l n cho xã h i Khi m t giai c p còn ti n b , cách m ng, tiêu bi uữ ộ ấ ấ ớ ộ ộ ấ ế ộ ạ ể