BG Tiền tệ-tài chính chương 2

H ệ thống tài chính - Cấu trúc theo các khâu của hệ thống Theo các khâu của hệ thống tài chính : - Tài chính công - Tài chính doanh nghiệp - Tài chính các tổ chức trung gian - Tài chính

Bộ môn Tài chính Khoa Kế toán và Quản trị kinh doanh

Hệ thống tài chính

và chính sách tài chính quốc gia

2

Môn Tài chính - Tiền tệ

Nội dung chính

• Hệ thống tài chính

• Chính sách tài chính quốc gia

1 Hệ thống tài chính

1.1 Hệ thống tài chính – Khái niệm

 Hệ thống tài chính là tổng thể các hình thức thể hiện

tài chính trong thực tiễn gắn với các quỹ tiền tệ đặc

trưng có quan hệ hữu cơ với nhau.

 Các bộ phận của hệ thống tài chính phải thoả mãn:

- Gắn với sự vận động các luồng tiền tệ để hình thành các “tụ

điểm” tài chính với quỹ tiền tệ tương ứng.

- Đồng nhất về hình thức các quan hệ tài chính và tính mục đích

của quỹ tiền tệ

- Gắn với các chủ thể tương ứng trong phân phối và quản lý

1.2 Hệ thống tài chính –

Cấu trúc theo hình thức sở hữu

Hình thức sở hữu nguồn tài chính:

H ệ thống tài chính

- Cấu trúc theo mục đích sử dụng nguồn tài chính

Theo mục đích sử dụng nguồn tài chính:

- Tài chính công

- Tài chính tư

H ệ thống tài chính

- Cấu trúc theo các khâu của hệ thống

Theo các khâu của hệ thống tài chính :

- Tài chính công

- Tài chính doanh nghiệp

- Tài chính các tổ chức trung gian

- Tài chính các tổ chức xã hội

- Tài chính hộ gia đình

H ệ thống tài chính –

Cấu trúc theo các khâu của hệ thống

1.3 Đ ặc điểm chủ yếu của

các khâu của hệ thống tài chính

• Tài chính công

• Tài chính doanh nghiệp

• Tài chính các tổ chức trung gian

• Tài chính các tổ chức xã hội

• Tài chính hộ gia đình

1.3.1 Tài chính công

• Sự xuất hiện của nhà nước  tài chính công Vai trò

của nhà nước càng lớn  tài chính công càng lớn.

• Tài chính công gắn liền với nhà nước

Tài chính công phải thực hiện được mục tiêu và các chức năng của nhà nước

• Chức năng:

- Phân phối nguồn lực tài chính

- Điều tiết thu nhập

- Ổn định kinh tế vĩ mô

Tài chớnh cụng cổ điển

- Từ thế kỷ 19 về tr ớc

- Kinh tế hàng hoá đơn giản

- Nhà n ớc ch a có nhiệm vụ kinh tế, tài chính công phục vụ hoạt động chính trị, hành chính, t pháp, quốc phòng…

Khi nhà n ớc chuyển sang giai đoạn mới, tài chính công cổ điển bị thay đổi

Tài chớnh cụng hiện đại

- Nhà n ớc tham gia các hoạt động kinh tế

- Hạn chế khuyết tật của tự do cạnh tranh

- Hạn chế ảnh h ởng biến đổi chu kỳ kinh tế

- Sử dụng hệ thống luật pháp và các công cụ KT

TC công hiện đại thể hiện sự can thiệp của NN vào các

hoạt động KT-XH

1.3.2 Tài chính doanh nghiệp

Nơi tạo ra nguồn tài chính và thu hút nguồn

tài chính trong nền kinh tế

Khâu cơ sở của hệ thống tài chính

Mục tiêu hướng tới lợi nhuận

- Tổ chức huy động và phân phối sử dụng các nguồn lực tài chính có hiệu quả

- Tạo lập các đòn bẩy tài chính để kích thích điều tiết các hoạt động kinh tế doanh nghiệp

- Kiểm tra đánh giá các hoạt động kinh doanh

Vai trũ tài chớnh doanh nghiệp

Đặc điểm tài chớnh doanh nghiệp

- Quan hệ tài chớnh vận hành theo cơ chế kinh tế thị trường

- Mục tiờu lợi nhuận

“Lợi nhuận là một tiền đề sống còn của mỗi nhà kinh doanh và

nó cần thiết nh là không khí đối với con ng ời

Giống nh con ng ời sống không phải chỉ để thở, nhà kinh doanh thúc đẩy hoạt động kinh tế cũng không phải chỉ để kiếm lợi”

1.3.3 Tài chính các tổ chức trung gian

Loại hình: ngân hàng thương mại, các tổ chức tài chính phi

ngân hàng (công ty BH, quỹ đầu tư, công ty tài chính,…)

Kinh doanh dưới hình thức tài chính gián tiếp

Tập trung nguồn lực tài chính trong xã hội thông qua giá cả

đồng vốn

Chuyển vốn từ các chủ thể có sinh lợi thấp  sinh lợi cao.

§©y lµ c¸c TGTC cung øng c¸c nguån vèn gi÷a c¸c chñ thÓ vµ thÞ tr êng tµi chÝnh

1.2.5 Tài chính hộ gia đình

Tài chính không tập trung

Mục tiêu lợi ích

Tính chất tiêu dùng

Nguån: thu nhËp tõ L§SX, ®Çu t , thõa kÕ,

Chi: tiªu dïng, tÝch luü, ®Çu t

2 Chính sách tài chính quốc gia

• Khái niệm

• Mục tiêu, quan điểm

• Nội dung cơ bản

2.1 Chính sách tài chính quốc gia –

Khái niệm

• Chính sách tài chính quốc gia là hệ thống các quan

điểm, chủ trương biện pháp của nhà nước trong việc

sử dụng các công cụ tài chính - tiền tệ để tác động vào

hệ thống tài chính nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong chiến lược phát triển từng giai đoạn của đất nước.

2.2 Chính sách tài chính quốc gia –

Mục tiêu, quan điểm

Các thảo luận về mục tiêu

(Nguyễn Hữu Tài – Lê văn Tề- Nguyễn Văn Hà)

dụng có hiệu quả nguồn vốn trong nước, ngoài nước

trị đồng nội tệ, kiểm soát lạm phát, tỷ giá linh hoạt; Về tài chính: giảm bội chi, bảo đảm dự trữ tài chính- Nâng cao vai trò quản lý và điều tiết vĩ

mô thông qua các chính sách,luật pháp, công cụ)

(Dương Thị Bình Minh và các tác giả)

2.2 Chính sách tài chính quốc gia –

Mục tiêu, quan điểm

Các thảo luận về quan điểm

đổi mới quản lý NSNN, thuế, lãi suất, tỷ giá theo hướng tăng hiệu quả và năng lực quản lý NN, phát huy vai trò công cụ tiền tệ trong điều tiết giám sát các hoạt động KT- XH

nhiều hình thức và biến pháp đa dạng đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư nhà nước và xã hội trên cơ sở coi trọng nguồn vốn trong nước

quốc tế

(Dương Thị Bình Minh và các tác giả)

2.2 Chính sách tài chính quốc gia –

Mục tiêu, quan điểm

Các thảo luận về quan điểm

tự chịu trách nhiệm tài chính theo cơ chế thị trường định hướng XHCN

chính nhà nước và ngân hàng

quả, chú trọng tăng thu ngoại tệ, sử dụng lao động và phát triển công nghệ

tiền tệ - tín dụng, giá cả, thu nhập, ngoại hối…

(Nguyễn Hữu Tài – Lê văn Tề- Nguyễn Văn Hà)

2.3 Chính sách tài chính quốc gia –

Nội dung cơ bản

• Chính sách về vốn

• Chính sách đối với tài chính doanh nghiệp

• Chính sách đối với ngân sách nhà nước

• Chính sách tài chính đối ngoại

• Chính sách về tiền tệ và tín dụng

• Mục tiêu: tạo môi trường kinh tế và pháp lý để biến mọi

nguồn tiền tệ thành tư bản sinh lợi

• Chủ trương - biện pháp

- Trách nhiệm tạo vốn thuộc các doanh nghiệp

- Phát triển kinh tế nhiều thành phần nhằm giải phóng tiềm năng vốn của mọi thành phần kinh tế và dân cư

- Phát triển thị trường tài chính

- Thu hút vốn đầu tư nước ngoài

Chính sách tài chính quốc gia –

Chính sách đối với NSNN

• Bảo đảm nguyên tắc cân đối NSNN

• Xây dựng quan hệ giữa NHTW và NSNN

• Cải tiến hệ thống thuế

• Nâng cao hiệu quả chi tiêu NSNN

Chính sách tài chính quốc gia –

Chính sách đối với doanh nghiệp

• Về đầu tư: nhà nước đầu tư phát triển hạ tầng

• Về luật pháp: doanh nghiệp bình đẳng trước pháp luật về

tài chính

• Về công cụ: thuế - phí thích hợp với cạnh tranh và hội

nhập, khuyến khích đầu tư

• Về mục tiêu: khuyến khích tự do cạnh tranh, hướng dẫn

lựa chọn công nghệ, sử dụng lao động phù hợp, định hướng bảo hộ…

Chính sách tài chính quốc gia –

Chính sách về tài chính đối ngoại

• Khuyến khích huy động vốn nước ngoài

• Cân đối xuất nhập khẩu

• Thực hiện vay - trả quốc tế, tham gia thị trường tài

chính quốc tế

• Xoá bỏ độc quyền ngoại thương

• Định hướng tỷ giá hối đoái linh hoạt

• Đầu tư ra nước ngoài

Chính sách tài chính quốc gia –

Chính sách về tiền tệ và tín dụng

• Chính sách tiền tệ - điều hành lượng tiền cung:

toán

• Chính sách tín dụng:

dịch vụ tín dụng

trình bày ngắn gọn và bố cục rõ ràng, hợp lý