9/7/2009 1 ĐẠI CƯƠNG TÀI CHÍNH CHƯƠNG 1 PGS.TS. SỬ ĐÌNH THÀNH 9/7/2009 2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU  Khái niệm tài chính  Bảnchấttàichính  Chứcnăng tài chính  Hệ thống tài chính 9/7/2009 3 KHÁI QUÁT  Khái niệm tài chính  Tài chính đượchiểunhư là:  Hoạt động thu - chi tiềntệ củacácchủ thể.  Khái quát: tài chính phảnánhhoạt động chuyểngiaotiềntệđểthỏamãncácnhucầu của các chủ thể kinh tế. 9/7/2009 4 KHÁI QUÁT  Sự ra đờivàpháttriểnphạm trù tài chính gắnliền vớisự phát triểncủatiềntệ và nềnkinhtế hàng hóa.  Tài chính gắnvớicácchủ thể sử dụng => hình thành các khâu tài chính:  Tài chính công  Tài chính doanh nghiệp  Các định chế tài chính  Tài chính cá nhân và hộ gia đình  Ngày nay tài chính trở thành ngành khoa họcvà đượchỗ trợ rấtnhiềutừ khoa học toán ứng dụng. 9/7/2009 5 BẢN CHẤT TÀI CHÍNH  Nguồn tài chính  Theo nghĩahẹp: khốitiền có tính lỏng cao  Theo nghĩarộng: bao gồm các loạitàisản tài chính và các loạitàisản khác có khả năng chuyểnhóathành tiền  Ở góc độ nềnkinhtế quốc dân, nguồn tài chính gồm:  Nguồn tài chính trong nướcvà  Nguồn tài chính nước ngoài:  Bù đắpsự mấtcânđối cán cân thanh toán  Bù đắpsự mấtcânđốitiếtkiệm-đầutư trong nước 9/7/2009 6  Sự vận động các nguồnlựctàichínhphản ánh mối quan hệ kinh tế giữa các chủ thể trong phân phối nguồnlực.  Sự phân phốithể hiện(i) hoặclàtạolậpquỹ tiềntệ (ii) hoặclàđầutư/sử dụng các quỹ tiềntệ như thế nào=> quan tâm đếnlợi ích và chi phí.  Lợi ích và chi phí là hai khái niệm có tính chuẩntắc trong phân phối nguồnlực. Giải bài toán về hiệuquả kinh tếđểđánh đổi, lựachọn trong số các nhu cầu thựctế trên cơ sở tối đahóalợi ích và giảmthiểu các chi phí  => Max (lợi ích – chi phí) BẢN CHẤT TÀI CHÍNH 9/7/2009 7  Bảnchấtcủa tài chính phản ánh quan hệ kinh tế giữa các chủ thể với nhau trong quá trình tạolập, phân phốivàsử dụng các nguồn tài chính.  Tính kinh tế của tài chính biểuhiện:  Nguồnlựcgiớihạn => cầnlợiíchtối đa (kinh tế hoặcxãhội) và tốithiểuhóachi phísử dụng nguồn lực… BẢN CHẤT TÀI CHÍNH 9/7/2009 8  Tài chính có 3 chứcnăng:  Huy động nguồnlực  Phân bổ nguồnlực  Giám sát nâng cao hiệuquả sử dụng nguồn lựctàichính CHỨC NĂNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 9  Chứcnăng huy động nguồn tài chính hay còn gọilàchứcnăng huy động vốnthể hiện khả năng tổ chức khai thác các nguồntài chính nhằm đáp ứng nhu cầu phát triểncủa nềnkinhtế. HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC 9/7/2009 10  Chứcnăng huy động vốn đượcthựchiệntrên cơ sở tương tác giữa các yếutố:  Chủ thể cầnvốn và các nhà đầutư (cung cấp vốn).  Thị trường tài chính và các định chế tài chính.  Mơi trường và thể chế. HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC 9/7/2009 11  Phân bổ nguồntàichínhphản ánh kế hoạch sử dụng nguồnlựcsẵncóđể đạt đượccácmục tiêu trong tương lai.  Chiếnlược phân bổ nguồnlựcthể hiện qua sơđồ sau: PHÂN BỔ NGUỒN LỰC Chiến lược quản lý theo mục tiêu Vò trí ở hiện tại Tổ chức thực hiện Mục tiêu phát triển Cách thức đạt được mục tiêu 9/7/2009 12  Kiểm tra tài chính phản ánh hoạt động thu thậpvàđánh giá những bằng chứng về thơng tin liên quan đến q trình huy động và phân bổ các nguồn tài chính vớimục đích đảmbảo tính tính hiệuquả và hiệulực củaviệctạolậpvàsử dụng vốn.  Tăng độ tin cậy(niềm tin);  Minh bạch và trách nhiệm;  Hiệuquả và hiệulực. KIỂM TRA TÀI CHÍNH 9/7/2009 13  Kiểm tra tài chính thể hiệndưới các loạihình sau:  Kiểmtoánnộibộ.  Kiểm toán độclập.  Kiểm toán nhà nước. KIỂM TRA TÀI CHÍNH 9/7/2009 14 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH  Hệ thống tài chính là mộthệ thống gồm: thị trường và các định chế tài chính thựchiệnchứcnăng gắnkết cung –cầuvề vốn.  => chứcnăng cung cấpvốn.  => và các dịch vụ tài chính. 9/7/2009 15 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH  Cơ cấuhệ thống tài chính gồm:  Thị trường tài chính.  Các chủ thể tài chính - những ngườikiến tạothị trường.  Cơ sở hạ tầng tài chính củahệ thống tài chính. 9/7/2009 16 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 17  Thị trường tài chính:  Gồm: Thị trường tiềntệ và thị trường vốn=> Hai thị trường này lạicómối quan hệ hữucơ với nhau:  Các biến đổivề giá cả, lãi suấttrênthị trường tiềntệ => tác động đếnthị trường vốn.  Ngượclại, những biến động trên thị trường chứng khoán => tác động đếnthị trường tiềntệ. ĐẶC ĐIỂM HỆ THỐNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 18  Các chủ thể tài chính:  Các tổ chứcgắnliềnvớicáchoạt động tài chính công (Public finance),  Tài chính doanh nghiệp(Business/corporation finance),  Các định chế tài chính (Financial institutions) và  Tài chính cá nhân hoặchộ gia đình (Personal or Household finance). ĐẶC ĐIỂM HỆ THỐNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 19  Cơ sở hạ tầng tài chính củahệ thống:  Hệ thống luật pháp và quản lý nhà nước.  Hệ thống thông tin .  Hệ thống giám sát.  Hệ thống thanh toán.  Hệ thống dịch vụ chứng khoán.  Nguồn nhân lực. ĐẶC ĐIỂM HỆ THỐNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 20  Cáccôngtybảohiểm, các quỹđầutư, công ty tài chính:  Chủ thể củathị trường => người mua - ngườibán trên thị trường chứng khoán.  Xây dựng và quảnlýdanhmục đầutư.  Phát triển các nghiệpvụ phái sinh  Cung cấp các dịch vụ tài chính. QUAN HỆ GIỮA CÁC ĐINH CHẾ TÀI CHÍNH VÀ THI TRƯỜNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 21  Đặcbiệt, ngân hàng thương mại đóng vai trò là tổ chứchỗ trợ nâng cao mức tín nhiệm= > Đảmbảo/bảo lãnh thanh toán cho các tổ chứcphát hành chứng khoán nợ.  Thựchiệnchứng khoán hóa => Các khoảnnợ (tín dụng) chuyểnhóathànhchứng khoán QUAN HỆ GIỮA CÁC ĐINH CHẾ TÀI CHÍNH VÀ THI TRƯỜNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 22  Định chế tài chính và tài chính công  Thuế => tác động đếnhoạt động củacácđịnh chế tài chính.  Mô giới phát hành chứng khoán chính phủ.  Các định chế tài chính quốc doanh: Thựchiện các chính sách vĩ mô nhà nước. QUAN HỆ GIỮA CÁC CHỦ THỂ TÀI CHÍNH 9/7/2009 23  Doanh nghiệp và tài chính công:  Thuế => tác động đếnhoạt động củacácdoanh nghiệp.  Các doanh nghiệp nhà nướclựclượng kinh tế =>thựchiện các chính sách vĩ mô của nhà nước. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CHỦ THỂ TÀI CHÍNH 9/7/2009 24  Tài chính doanh nghiệpvàcácđịnh chế tài chính:  Điềutiếtvốn.  Liên kết đầutư.  Cung cấp các dịch vụ tài chính . MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CHỦ THỂ TÀI CHÍNH 9/7/2009 25  Tài chính là gì?  Bảnchấtcủa tài chính?  Chứcnăng của tài chính?  Hệ thống tài chính và mối quan hệ củayếutố trong hệ thống NHẮC LẠI 9/7/2009 26 1. Phân biệttàichínhvàtiềntệ . 2. Giả sử trong tháng bạncócácnhucầutheodanhmục như sau:  Ănuống hàng ngày: 100  Nộphọc phí: 200  Sách vở: 50  Tiền thuê nhà: 150  Chi phí khác 100 Tổng cộng: 600, trong khi thu nhập1 thángcủabạnchỉ có 500. Giải pháp củabạn để xử lý tình huống này. BÀI TẬP . hóa.  Tài chính gắnvớicácchủ thể sử dụng => hình thành các khâu tài chính:  Tài chính công  Tài chính doanh nghiệp  Các định chế tài chính  Tài chính. Cơ sở hạ tầng tài chính củahệ thống tài chính. 9/7/2009 16 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH 9/7/2009 17  Thị trường tài chính:  Gồm: Thị trường tiềntệ và thị trường