axit cacboxylic(co ban) tiet 1

1Định nghĩa: Axit cacboxylic là những hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl -COOH liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon cđa gèc hi®rocacbon hay cđa nhãm cacboxyl kh¸c hoặc ngu

Bµi 45:

Axit cacboxylic

1)Định nghĩa:

Axit cacboxylic là những hợp chất hữu cơ mà

phân tử có nhóm cacboxyl (-COOH) liên kết trực

tiếp với nguyên tử cacbon ( cđa gèc hi®rocacbon hay cđa nhãm cacboxyl kh¸c) hoặc nguyên tử hiđro.

I)Định nghĩa – Phân loại – Danh pháp:

2 Phân loại:

Dựa theo cấu tạo gốc hidrocacbon

Axit no

I Định nghĩa, phân loại, danh pháp

•Chó ý: Ngoµi ra cßn mét sè axit cacboxylic

kh¸c nh­ :

+ Axit t¹p chøc: Lµ axit caboxylic trong ph©n tö cã

chøa nhãm cacboxyl vµ chøa c¸c nhãm chøc kh¸c.

VD: Axit lactic CH3CH(OH)COOH

Axit salixylic HO-C6H4-COOH

+ Axit bÐo: Lµ c¸c axit cacboxylic m¹ch cacbon dµi,

kh«ng nh¸nh:

VD: C17H35COOH (axit stearic); C17H33COOH (axit oleic); C15H31COOH (axit panmitic)

Tên thông thường:

Axit + tên nguồn gốc tìm ra axit + ic

VD:

Axit bezoic

Axit metanoic Axit etanoic Axit propanoic Axit 2-metylpropanoic Axit pentanoic

Axit propenoic Axit 2-metylpropenoic Axit etanoic

Axit benzoic

II ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO:

* Hệ quả: (Do ảnh hưởng của nhóm cacbonyl (hút electron)

-Liên kết -O-H của axit phân cực hơn của ancol Và C-OH của

axit phân cực hơn nhóm C-OH của ancol và phenol.

 Do đó H trong nhóm –OH và cả nhóm –OH đều có thể bị thay thế

Tính axit của axit caboxylic > phenol > ancol

Nhóm Cacbo nyl Nhóm Hiđro xyl

Nhóm Cacbo

xyl

 Dạng đặc  Dạng rỗng

Cấu trúc phân tử CH3COOH

O C

H

HCOOH CH 3 COOH

CH =CHCOOH C H COOH

M« h×nh mét sè ph©n tö axit cacboxylic:

III.TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ:

-Caực axit trong daừy ủoàng ủaỳng cuỷa axit fomic ủeàu laứ nhửừng chaỏt loỷng hoaởc chaỏt raộn ở điều kiện thường

-Nhieọt ủoọ soõi cuỷa axit tăng theo chiều tăng của phân tử khối

và cao hụn haỳn nhieọt ủoọ soõi cuỷa ancol coự cuứng soỏ nguyeõn tửỷ cacbon, do hai phaõn tửỷ axit lieõn keỏt vụựi nhau bụỷi lieõn keỏt

hiủro vaứ lieõn keỏt hidro cuỷa axit beàn hụn cuỷa rửụùu.

R C

O-H

O

R C

O-H

O

R C

O-H

O

R C

 -Ba axit ủaàu daừy ủoàng ủaỳng tan voõ haùn trong nửụực, axit có 4 nguyên tử cacbon tan được, từ 6 nguyên tử cacbon trở lên khó tan hoặc không tan trong nước.

 -ẹoọ tan trong nửụực cuỷa caực axit giaỷm daàn theo

chieàu taờng cuỷa phaõn tửỷ khoỏi.

 -Moói axit coự vũ chua rieõng VD: axit axetic coự vũ

chua cuỷa daỏm, axit xitric coự vũ chua cuỷa chanh, axit oxalic coự vũ chua me.

 - Vị chua của trái cây là do các axit hữu cơ có trong

đó gây nên:

Táo có axit malic ( HOOC-(CHOH) -CH 2 -COOH).

 Nho có axit tactric (HOOC-(CHOH) 2 -COOH).

Giấm ăn

DƯA, CÀ MUỐI