bài 3 thoát hơi nước

• Ngoài ý nghĩa là động lực đầu trên của dòng mạch gỗ, giúp vận chuyển các chất từ rễ đến mọi cơ quan của cây trên mặt đất , thoát hơi nước còn có vai trò gì đối với cây , và thoát nướ

Kiểm tra bài cũ:

Mạch rây: Sự vận chuyển xuôi dòng theo

chiều trọng lực Thành phần mạch rây không

chỉ hướng xuống dưới mà còn đến các cơ quan

dự trữ ở phía trên ( Hạt, quả ) Là những TB

Sống, không tạothành ống rỗng nên

di chuyển chậm.

Các yếu tố ( Động lực) giúp cho nước được

Các yếu tố ( Động lực) nào giúp

cho nước được vận chuyển từ

rễ  thân  lá ?

Kiểm tra bài cũ:

• Bài trước chúng ta đã nghiên cứu về sự vân chuyển

các chất trong cây.

• Ngoài ý nghĩa là động lực đầu trên của dòng mạch

gỗ, giúp vận chuyển các chất từ rễ đến mọi cơ quan của cây trên mặt đất , thoát hơi nước còn có vai trò

gì đối với cây , và thoát nước như thế nào?

Bắt đầu thí nghiệm Sau thí nghiệm 24 giờ

I.VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

1) Lượng nước cây sử dụng và vai trò của nó trong cây:

Khoảng 98% lượng nước mà rễ cây hấp thụ được bị mất đi qua con đường thoát hơi nước.Chỉ có 2% lượng nước đi qua cây được sử dụng

để tạo môi trường cho các hoạt động sống, trong đó có chuyển hóa vật

chất, tạo vật chất hữu cơ cho cơ thể.

So sánh tỉ lệ giữa lượng

nước cây sử dụng để trao đổi

tạo chất hữu cơ và lượng

nước cây hấp thu được?

vậy sự thoát hơi nước của cây có vai

trò gì?

2) Vai trò của quá trình thoát hơi nước đối với đời sống của cây:

+) Thoát hơi nước là động lực đấu trên để hút dòng nước và ion khoáng từ rễ lên các cơ quan, bộ phân của cây.

+) Nhờ có thoát hơi nước, khí khổng mở ra cho khí CO 2 khuếch tán vào lá cung cấp cho quá trình quang hợp

Ví dụ: ngô thoát 250 kg nước để tổng hợp 1 kg chất khô, lúa mì hay khoai tây thoát 600kg nước mới tổng hợp được 1kg chất khô Vậy sự thoát hơi nước liên quan với quá trình tổng hợp chất hữu cơ của thực vật như thế nào?

Khí khổng mở cho khí

CO2 khuếch tán vào lá

cung cấp cho quá trình

quang hợp Tại sao những ngày nắng,

nóng mà cây vẫn xanh tươi ?

+) Nhờ có thoát hơi nước, giúp hạ nhiệt độ cho lá nên lá không bị đốt nóng

I.VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

Nước từ trong cây thoát ra ngoài môi trường qua bộ phận nào ?

II.THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ:

1 Lá là cơ quan thoát hơi nước

Nghiên cứu SGK và cho

biết kết quả thí nghiệm

của Garô chứng tỏ lá là cơ

quan thoát hơi nước? Qua

bảng 3 SGK ?

Bảng kết quả thực nghiệm của Garô.

Tên cây Mặt lá Số lượng

22 30

500 600

Cây đoạn

(Tilia sp.)

Mặt trên Mặt dưới

0 60

200 490

Cây thường xuân

(Hedera helix)

Mặt trên Mặt dưới

0 80

0 180

I.VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

II.THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ:

1 Lá là cơ quan thoát hơi nước:

- Khí khổng và lớp cu tin bao phủ bề mặt lá là

những cấu trúc tham gia vào quá trình thoát hơi của lá

- Chủ yếu là qua khí khổng phân bố ở mặt dưới của lá

* Lưu ý: Lá cây thường xuân và nhiều loài cây khác cũng như những cây sống ở sa mạc ở biểu bì trên không có khí khổng nhưng

có lớp cu tin day và không thoát hơi nước qua mặt trên của lá

- Mặt dưới có nhiều khí khổng hơn mặt trên nên có cường độ thoát hơi nước cao hơn ở cả 3 loài cây

- Hơi nước có thể khuếch tán qua bề mặt lá Trường hợp này gọi là thoát hơi nước qua cutin

• 1, Những số liệu nào khẳng

định số lượng khí khổng có

vai trò quan trọng trong sự

thoát hơi nước của lá cây? Nghiên cứu bảng 3 trả lời các câu hỏi sau?

•2, Vì sao mặt trên của cây

đoạn không có khí khổng,

nhưng vẫn có sự thoát hơi

nước?

•3, Vậy những cấu trúc nào

tham gia vào sự thoát hơi

nước?

•4, Vì sao mặt trên của cây

đoạn không có khí khổng,

nhưng vẫn có sự thoát hơi

nước còn cây thường xuân thì

không?

Khí khổng

2 Các con đường thoát hơi nước:

I.VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

II.THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ:

1 Lá là cơ quan thoát hơi nước:

+) Qua khí khổng +) Qua cu tin

a.Thoát hơi nước qua khí khổng

-Khi mất nước,thành mỏng hết căng,thành dày duỗi thẳngkhí khổng khép lạithoát hơi nước yếu

H 3 4

I.VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

II.THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ:

1 Lá là cơ quan thoát hơi nước:

2 Các con đường thoát hơi nước : +) Qua khí khổng +) Qua cu tin

a.Thoát hơi nước qua khí khổng

b.Thoát hơi nước qua cutin trên biểu bì lá

Thế nào là thoát hơi nước

qua cu tin?

- Hơi nước có thể khuếch tán qua bề mặt lá ( Lớp biểu bì của lá) gọi là thoát hơi nước qua cutin

-Lớp cutin càng dày thoát hơi nước càng giảm và ngược lại

Lá non và lá già,loại lá nào thoát hơi nước qua cutin mạnh hơn?Vì sao?

+ Lá non thoát hơi nước qua cutin mạnh hơn

+ Do có sự rạn nứt cu tin

III CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC

I.VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

II.THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ:

-Qua nghiên cứu thấy cây cải bắp thoát hơi nước khá mạnh; cây lúa thời kì làm đòng thoát hơi nước mạnh nhất

Vậy sự thoát hơi nước còn chịu ảnh hưởng những yếu tố nào?

biết. Những yếu tố nào ảnh hưởng

đến thoát hơi nước?

- Sự thoát hơi nước còn chịu ảnh hưởng của:đặc điểm sinh học của loài, giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây

Quá trình sinh trưởng, phát triển của cây chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố trong môi trường, quá trình thoát nước của lá có tương tự như vậy không?

•

• Những tác nhân ảnh hưởng đến độ mở khí khổng sẽ ảnh

hưởng đến sự thoát hơi nước.

• Những tác nhân chủ yếu ảnh hưởng đến sự thoát hơi nước:

• Nước: Điều kiện cung cấp nước và độ ẩm không khí ảnh

hưởng nhiều đến sự thoát hơi nước thông qua việc điều tiết

độ mở của khí khổng

• Ánh sáng: Khi cây được chiếu sáng thì khí khổng mở Độ

mở của khí khổng tăng từ sáng đến trưa và nhỏ nhất lúc chiều tối Ban đêm khí khổng hé mở.

• Nhiệt độ, gió, ion khoáng:ion Kali làm tăng sự thoát hơi

nước

I.VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

Muốn cây phát triển bình thường, cần tưới nước hợp

lí như thế nào?

-) Cân bằng nước được tính bằng sự so sánh lượng

nước do rễ hút vào (A) và lượng nước thoát ra (B):

1 Cân bằng nước:

Thế nào

là cân bằng nước của cây trồng?

+) Khi A = B, mô cây đủ nước, cây phát triển bình thường.

+) Khi A > B, mô cây dư thừa nước, cây phát triển bình

thường.

+)Khi A < B, mô cây thiếu nước, cây có thể bị chết Do đó năng

suất của cây sẽ giảm

2 Tưới tiêu hợp lý cho cây:

-) Căn cứ vào đặc điểm di truyền, pha sinh

trưởng, phát triển của giống và loài cây, đặc

điểm của đất và thời tiết mà cung cấp nước cho

cây một cách hợp lý

2

1

1 2

- Vai trò của quá trình thoát hơi nước đối với đời sống của cây:

-Thoát hơi nước qua khí khổng

- Thoát hơi nước qua cutin trên biểu bì lá

Câu 1 Các con đường

thoát hơi nước:

Câu 4 Ở thực vật hơi nước

thoát chủ yếu qua:

- Học kĩ phần kiến thức trong phần ghi nhớ.

- Trả lời các câu hỏi sách giáo khoa.

- Trên cơ sở nắm vững kiến thức, tự đặt tiếp các câu hỏi trắc nghiệm khác

-Đọc trước bài 4 ( SGK)