Ví dụ: -Đêm tháng năm chưaưnằmưđãưsáng Ngày tháng m ời chưaưcườiưđãưtối - Cày đồng đang buổi ban tr a Mồ hôi thánhưthótưnhưưmưaưruộngưcày Ai ơi b ng bát cơm đầy Dẻo thơm một hạt đắng
Trang 2TiÕt 37
Nãi qu¸
Trang 3
1 Ví dụ:
-Đêm tháng năm chưaưnằmưđãưsáng
Ngày tháng m ời chưaưcườiưđãưtối
- Cày đồng đang buổi ban tr a
Mồ hôi thánhưthótưnhưưmưaưruộngưcày
Ai ơi b ng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần
Trang 4
-Thực chất các câu tục ngữ, ca dao muốn nói:
+ Đêm tháng nămư chưaưnằmưđãưsáng
Đêm tháng năm rất ngắn
+Ngày tháng m ờiư chưaưcườiưđãưtối
Ngày tháng m ời rất ngắn
+ Mồ hôi thánhưthótưnhưưmưaưruộngưcày
Mồ hôi rất nhiều, ớt đẫm
Trang 52 Nhận xét:
Các câu tục ngữ, ca dao đã phóng đại qui mô, tính chất của
tăng sức biểu cảm.
Trang 6-ưưưưưưư Kháiưniệm:ưlàưbiệnưphápưtuưtừư phóngưđạiưquiưmô,ưtínhưchấtưcủaưsựư vật,ưhiệnưtượng.
-ưưưưưTácưdụng:ưnhấnưmạnh,ưgâyưấnưtư
ợng,ưtăngưsứcưbiểuưcảm.
Trang 7Bài tập nhóm:
Điền vào chỗ trống những thành ngữ sử dụng biện pháp
nói quá để đoạn văn sau sinh động hơn.
Đ/a:
(1)Lớn nhanh nh thổi (2)Nhanh nh gió
(3)Mạnh nh vũ bão (4)Chết nh ngả rạ
Thánh Gióng sau khi ăn cơm của bà con láng giềng mang đến thì…(1)…thân thể c ờng tráng Gióng c ỡi ngựa phi…(2)… ra ngoài
mặt trận Tr ớc sức…(3)…của Gióng, giặc Ân hốt hoảng bỏ chạy
tán loạn Gióng xông tới tiêu diệt kẻ thù Xác giặc nằm la liệt…(4) Diệt xong giặc Ân, Gióng c ỡi ngựa bay về trời.
Trang 8* Giống nhau : Đều phóng đại qui mô, tính chất của sự vật, hiện t ợng.
* Khác nhau : ở mục đích
-Nói quá : là biện pháp tu từ nhằm nhấn mạnh, gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm dựa trên điều có thật.
-Nói khoác: là làm cho ng ời nghe tin vào điều không có thật.
Lưuưý: Phân biệt nói quá và nói khoác.
Trang 9ưưưưưưTên gọi khác của nói quá:
ưthậmưxưng,ưcườngưđiệu,ưngoaưngữ…
Trang 10II Luyện tập.
BT1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích
ý nghĩa của chúng trong các câu sau:ư
a Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức ng ời sỏi đá cũng thành cơm
b Anh cứ yên tâm, vết th ơng chỉ s ớt da thôi.
Từ giờ đến sáng, em có thể đi lên đến tận trời đ ợc.
c Cái cụ Bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi n ớc.
Trang 11ưBT2 :ư Điền thành ngữ cho tr ớc vào chỗ
trống để tạo biện pháp tu từ nói quá:
a ở nơi chó ăn đá gà ăn sỏi thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng cà, trồng rau
b Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng bầm gan tím ruột
c Cô Nam tính tình xởi lởi, ruột để ngoài da
d Lời khen của cô giáo làm cho nó nở từng khúc ruột
e Bọn giặc hoảng hồn vắtưchânưlênưcổ mà chạy
Trang 12BT3: Đặt câu với các thành ngữ cho tr ớc
có dùng biện pháp nói quá.
- nghiêng n ớc nghiêng thành
- dời non lấp biển
- lấp biển vá trời
- mình đồng da sắt
- nghĩ nát óc
Trang 13Bµi tËp 5
ViÕt mét ®o¹n v¨n cã dïng biÖn ph¸p
nãi qu¸.
Trang 14ưưưưưưưưưưưưư Đoạnưvănưthamưkhảo:
Hôm ấy, vừa tan học,tôi nhanh chân b ớc về nhà Có một chuyện tôi không thể không khoe
mẹ luôn đ ợc Tôi đang vui lắm – vui nh mở cờ trong bụng vậy Chả là hôm nay, cô giáo trả bài kiểm tra Toán Thật bất ngờ, tôi đ ợc điểm 9 Đó
là điểm cao nhất của môn Toán của tôi từ đầu năm tới nay.Và đó cũng là điểm cao nhất lớp tôi hôm nay Khi trả bài, cô giáo còn khen tôi dạo này có tiến bộ Đ ợc khen tr ớc lớp, tôi ngại quá Mặt tôi lúc ấy chắc đỏ nh quả gấc chín Nh ng tôi vui lắm! Mẹ biết chắc mẹ cũng sẽ rất vui vì
Trang 151 Học bài cũ.
- Học ghi nhớ SGK-102
- Hoàn thiện các bài tập SGK-102,103
2 Chuẩn bị bài sau:
Soạn bài: Ôn tập truyện kí Việt Nam hiện đại
- Đọc lại các tác phẩm truyện kí Việt Nam hiện đại
đã học.
- Lập bảng Thống kê theo mẫu SGK-104
Dặn dò