Giáo án Tin học 10 .doc

Ôn thi học kì môn Tin học lớp 10.

Trang 1

Lưu Phi Hoàng Năm Học 2009-2010

Ngày soạn: TIẾT 1

CHƯƠNG 1:MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ TIN HỌC

BÀI 1: TIN HỌC LÀ MỘT NGÀNH KHOA HỌCI.MỤC TIÊU: Qua bài học, học sinh cần nắm được:

1.Về kiến thức: -Biết tin học là một ngành khoa học có đối tượng, nội dung và

phương pháp nghiên cứu riêng Biết máy tính vừa là đối tượng nghiên cứu, vừa làcông cụ

-Biết được sự phát triển mạnh mẽ của Tin học do nhu cầu của xã hội.

-Biết các đặt tính ưu việt của MTĐT.

-Biết được một sô ứng dụng của Tin học và MTĐT trong các hoạt động của đời

sống

2.Về tư duy, thái độ: -Có ý thức xây dựng bài học và tìm hiểu một số ứng dụng của

máy tính vào các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội

II.CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1.Chuẩn bị của giáo viên:

- Đồ dùng dạy học: Máy tính điện tử

-Giáo án, giáo án điện tử

2.Chuẩn bị của học sinh:Đọc trước bài “Tin học là một ngành khoa học” và trả lời

phần câu hỏi và bài tập cuối bài

III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:Diễn giải, nêu các câu hỏi gợi mở để học sinh trả

lời

IV.TIẾN HÀNH BÀI DẠY:

2.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

I.SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA

TIN HỌC:

Câu hỏi:Vì sao bây giờ người ta đang nói nhiều

về tin học ở mội lĩnh vực của đời sống xã hội?

Câu hỏi:Tốc độ phát triển của Tin học trên thế

giới, khu vực và ở Việt Nam như thế nào?

-Trong khoảng từ năm 1890 đến 1920 điện

năng điện thoại, radio ra đời Tiếp theo đó là

máy tính điện tử.

-Xã hội loài người đang có sự bùng nổ về thông

tin, thông tin được xem như một nguồn tài

nguyên mới.

-Lịch sử phát triển của XH đang ở nền văn minh

thứ 3, đó là nền văn minh thông tin Công cụ lao

động mới là MTĐT.

-Để đáp ứng nhu cầu khai thác tài nguyên thông

tin, con người tập trung trí tuệ từng bước xây

dựng nghành khoa học tương ứng Ngành Tin

Trả lời: Phát triển nhanh.

Học sinh có thể cho một vài ví dụ đểlàm rõ ý trên

Trang 2

phương pháp nghiên cứu riêng và ngày càng có

nhiều ứng dụng vào hầu hết các lĩnh vực khác

nhau của đời sống xã hội.

-một trong những đặt thù của ngành KH Tin hoc

đó là việc nghiên cứu và triển khai các ứng dụng

không tách rời với việc sử dụng MTĐT

-Có thể lưu trữ một khối lượng lớn thông tin

trong một không gian hạn chế.

-Giá thành máy tính ngày càng hạ.

-Máy tính ngày càng gọn nhẹ và tiện dụng.

-Các máy tính có thể liên kết với nhau thành một

hệ thống lớn.

Câu hỏi: Tin học là gì?

III.THUẬT NGỮ TIN HỌC:

Tin học là ngành khoa học có mục tiêu là phát

triển và sử dụng máy tính điện tử để nghiên cứu

cấu trúc, tính chất của thông tin, các phương

pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền

thông tin và ứng dụng vào các lĩnh vực khác

nhau của đời sống xã hội

Trả lời:

-Làm việc không biết mệt mỏi

-Tính toán nhanh Xử lý được hàngtriệu phép tính trong vòng một giây.Kết quả tính toán đạt được độ chínhxác cao

-Lưu trữ được một lượng lớn thông tintrong một không gan hạn chế Thôngtin lưu trong máy tính dễ sao chép vàgửi đi

-Có thể liên kết được với nhau

Trả lời: Tin học là ngành khoa học

nghiên cứu về thông tin

4.Hoạt động củng cố:(1-3’): Gọi học sinh trả lời các câu hỏi sau đây:

1.Hãy nói về một đặc điểm nổi bật của sự phát triển trong xã hội hiện nay?

2.Vì sao Tin học được hình thành và phát triển thành một ngành khoa học?

3.Hãy nêu những đặc tính ưu việt của MTĐT?

4.Hãy cho biết việc nghiên cứu chế tạo máy tính có thuộc lĩnh vực Tin học hay không?

5.Hãy nêu một ví dụ mà máy tính không thể thay thế con người trong việc xử lý thông tin?

5.Hướng dẫn học sinh về nhà:(2-3’)

 Học các nội dung: Sự hình thành và phát triển của Tin học, đặc tính và vai trò

của MTĐT, Thuật ngữ Tin học

 Bài tập: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5/Sách bài tập

 Chuẩn bị bài mới: Thông tin là gì? Dữ liệu là gì? Có bao nhiêu dạng thông tin?

Trang 3

TIẾT 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU(TIẾT 1)

I.MỤC TIÊU: Qua bài học, học sinh cần nắm được:

1.Về kiến thức:

-Biết khái niệm thông tin, lượng thông tin, các dạng thông tin, mã hoá thông tin cho máy tính

-Biết các dạng biểu diễn thông tin trong máy tính

-Hiểu đơn vị đo thông tin là bit và các đơn vị bội của bit

-Biết các hệ đếm cơ số 2, 8, 16 trong biểu diễn thông tin

2.Về kỹ năng:

-Bước đầu mã hoá thông tin đơn giản thành dãy

3.Về tư duy, thái độ: -Có ý thức xây dựng bài học

-Bảng mã ASCII viết trên giấy cỡ lớn hoặc trong giáo án điện tử

2.Chuẩn bị của học sinh: Tìm hiểu cách mã hoá ký tự, âm thanh và hình ảnh trong

máy tính, Tìm hiểu các dạng thông tin trong thực tế cuộc sống: Dạng thông tin nào có thể mã hoá được trong máy tính, dạng thông tin nào chưa mã hoá được?

III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:Diễn giải, nêu các câu hỏi gợi mở để học sinh trả

lời

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’)

1.Vì sao Tin học được hình thành và phát triển thành một ngành khoa học?2.Nêu những đặc tính ưu việt của máy tính điện tử?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh I.KHÁI NIỆM THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU:

Câu hỏi: Vai trò của thông tin là gì?

Câu hỏi: Thông tin muốn máy tính xử lý được

thì phải làm gì?

-Thông tin là nguồn gốc của nhận thức Nó

mang lại sự hiểu biết cho con người.

-Dữ liệu là thông tin đã được đưa vào máy tính

điện tử.

II ĐƠN VỊ ĐO LƯỢNG THÔNG TIN:

Câu hỏi: Một bóng đèn có bao nhiêu trạng

thái? Đó là những trạng thái nào?

Câu hỏi: Một mạch điện có bao nhiêu trạng

thái, đó là những trạng thái nào?

GV: Thiết bị chủ yếu cấu tạo nên bộ nhớ

MTĐT là các vi mạch Một mạch điện tại một

Trả lời: Thông tin mang lại cho con

người sự hiểu biết

Trả lời: Phải được đưa vào MTĐT

Trả lời: Có hai trạng thái

-Sáng-Tắt

Trả lời: Có hai trạng thái

-Đóng-Mở

Trang 4

thời điểm chỉ có một trong 2 trạng thái đó là:

Đóng và mở

Nếu quy định: Đóng: 1

Mở: 0

Thì các thông tin muốn lưu trữ được trong

MTĐT phải quy định về một loạt các sự kiện

có hai trạng thái và tại mỗi thời điểm nhất định

chỉ thể hiện một trong 2 trạng thái đó

-Đơn vị cơ bản nhất đo lượng thông tin là Bit

Đó là lượng thông tin vừa đủ để xác định chắc

chắn một trạng thái của một sự kiện có hai

trạng thái và khả năng xuất hiện là như nhau

III.CÁC DẠNG THÔNG TIN:

Câu hỏi: Thông tin các em nhận được dưới các

hình thức nào?

-Dạng văn bản

-Dạng âm thanh

-Dạng hình ảnh

Câu hỏi: Trong các dạng trên thì dạng nào tin

học chưa thu thập và xử lý được

IV.MÃ HOÁ THÔNG TIN TRONG MÁY

TÍNH:

-Thông tin để máy tính xử lý được thì cần phải

biến đổi thành một dãy bit Biến đổi như vậy là

một cách mã hoá thông tin.

Câu hỏi: Văn bản sử dụng những ký hiệu nào?

Câu hỏi: Làm thế nào người ta có thể mã hoá

thông tin dạng văn bản?

-Người ta sử dụng bộ mã ASCII để mã hoá ký

tự.

-Bảng mã ASCII gốc gồm 256 ký tự Các ký tự

được đánh số từ 0 đến 255 Số hiệu này đưựoc

gọi là mã ASSCII thập phân của ký tự Nếu ta

đổi số thập phân này ra dưới dạng mã nhị

phân đầu dùng 8 bit để biểu diễn thì dãy bit đó

được gọi là mã ASCII nhị phân của ký tự

Ví dụ:

Trả lời: -Các thông tin trên báo, sách

vở ta có thể đọc được là dạng VB, ta

có thể xem được là dạng hình ảnh-Ta có thể nghe nhạc, tiếng nói của con người là dạng âm thanh

-Ta có thể ngửi được: Dnạg mùi vị

Trả lời: Dạng mùi vị

Trả lời: Các chữ cái, chữ số, các dâu.

Trả lời: Tất cả những cái đó được tập hợp lại trong bảng mã ASCII và mỗi ký

tự có một số thứ tự nhất định-Ta có thể đổi số TP ra số nhị phân bằng các bước sau:

Bước 1: Chia nguyên liên tiếp số đó cho

2, được dãy 1

Bước 2: Viết dưới số lẽ của dãy 1 là số

1, dưới số chẵn là số 0 để đwocj dãy 2

Bước 3: Viết dãy 2 theo chiều ngược lại

Trang 5

4.Hoạt động củng cố:(1-3’) Nhắc lại khái niệm thông tin, dữ liệu, các đơn vị đo thông

tin, các dạng dữ liệu, quá trình mã hoá thông tin dạng văn bản

 Học các nội dung: Khái niệm thông tin và dữ liệu, đơn vị đo thông tin, các dạng

thông tin và mã hoá thông tin trong MTĐT

 Bài tập: Mã hoá dãy ký tự sau: ‘MON:TIN HOC, LOP: 10’

 Chuẩn bị bài mới: Hệ đếm là gì? Cách biểu diễn thông tin dạng số nguyên và số

thực trong MTĐT

Trang 6

Ngày soạn:

TIẾT 3: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU (TIẾT 2)

-Biết khái niệm thông tin, lượng thông tin, các dạng thông tin, mã hoá thông tin cho máy tính

-Hiểu đơn vị đo thông tin là bit và các đơn vị bội của bit

-Biết các hệ đếm cơ số 2, 8, 16 trong biểu diễn thông tin

-Bước đầu mã hoá thông tin đơn giản thành dãy

2.Chuẩn bị của học sinh: Các dạng biểu diễn số đã học Cách viết một số thập phân

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’)

1.Nêu khái niệm thông tin và dữ liệu?

2.Người ta dùng những đơn vị nào để đo lượng thông tin?

3.Hãy giới thiệu ngắn gọn về bảng mã ASCII?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’):

V.BIỂU DIỄN THÔNG TIN TRONG MÁY

Trang 7

b)Các hệ đếm dùng trong tin học:

Câu hỏi: Em hãy nêu một số đặc điểm của hệ

thập phân

*Hệ thập phân (Hệ cơ số 10): Sử dụng tập ký

hiệu gồm 10 chữ số: 0,1,2, ,9.Các giá trị của

mỗi chữ số phụ thuộc vào vị trí của nó trong

biểu diễn.

-Mỗi đơn vị ở một hàng bất kỳ có giá trị bằng

10 đơn vị ở hàng kế cận bên phải.

Chú ý: Để phân biệt số viết trong các hệ đếm

khác hệ đếm thập phân ta ghi cơ số của hệ

đếm ở góc bên phải phía dưới số đó.

c)Biểu diễn số ngưyên:

-Ta có thể chọn 1, 2 hoặc 4 byte để biểu diễn

một số nguyên có dấu hoặc không dâu.

Câu hỏi: Làm thế nào để biểu diễn một số

nguyên có dấu hoặc không dấu bằng 1 byte?

-Xét việc biểu diễn số nguyên bằng1 byte = 8

bit Các bit được đánh sốtừ phải qua trái bắt

đầu là số 0

7 6 5 4 3 2 1 0

Các bit cao Các bit thấp

-Dùng bit cao nhất để thể hiện dấu với quy

ước: Dấu âm(số 1), dấu dương(số 0), bảy bit

còn lại lưu 7 chữ số nhị phân.

2.Thông tin dạng phi số:

a)Văn bản: Máy tính dùng một dãy bit để biểu

-Mỗi đơn vị ở hàng đứng trước lớn hơnđơn vị đứng liền sau 10 đơn vị

Ví dụ:

1234 = 1.1000 + 2.100 + 3.10 + 4 = 1.103 + 2.102 + 3.101 + 1.100

-Dùng bit cao nhất để thể hiện dấu vớiquy ước: Dấu âm(số 1), dấu dương(số 0),bảy bit còn lại lưu 7 chữ số nhị phân

Trang 8

cách mã hoá chúng thành một dãy bit

Câu hỏi:Thông tin muốn biểu diễn trong máy

tính thì phải đưa về dạng nào?

Nguyên lý mã hoá nhị phân: Thông tin có

nhiều dạng khác nhau như số, văn bản, hình

ảnh, âm thanh, Khi đưa vào máy tính, chúng

đều được biến đổi thành dạng chung - Dãy bit.

Dãy bit đó là mã nhị phân của thông tin mà nó

biểu diễn

Trả lời: Đưa về dạnh mã nhị phân

4.Hoạt động củng cố:(1-3’) Nêu cách viết các số trong hệ 2, 8, 16 dưới dạng một đa

thức Nhắc lại cách biểu diễn số nguyên và số thực

 Học các nội dung: Biểu biễn thông tin trong MTĐT.

 Bài tập:1.5,1.6,1.7,1.8,1.9,1.10,1.11,1.12 /SBT

 Chuẩn bị bài mới: Làm các bài tập trong bài thực hành 1 Tìm cách mã hoá Họ

tên của HS vào máy tính

Trang 9

TIẾT 4:BÀI TẬP VÀ THỰC HÀNH 1LÀM QUEN VỚI THÔNG TIN VÀ MÃ HOÁ THÔNG TINI.MỤC TIÊU: Qua bài học, học sinh cần nắm được:

-Biết mã hoá thông tin cho máy tính

-Bước đầu mã hoá thông tin đơn giản thành dãy bit

-Biết cách sử dụng bảng mã ASCII để mã hoá thông tin

-Viết được một số thực dưới dạng dấu phẩy động.

3.Về tư duy, thái độ:

-Có ý thức xây dựng bài học

-Có ý thức làm việc một cách khoa học

2.Chuẩn bị của học sinh: Các dạng thông tin,cách mã hoá thông tin dạng ký tự,các

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’)

1.Nêu khái niệm hệ đếm và kể một số hệ đếm dùng trong Tin học?

2.Nêu cách biểu diễn số nguyên và số thực?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Bài tập a: Tin học và máy tính

Câu a1:Chọn các câu

c)Máy tính là sản phẩm trí tuệ của con người

d)Một người phát triển toàn diện trong xã

hội hiện đại không thể thiếu hiểu biết về Tin

học

Câu a2:Chọn câu B

Câu hỏi: Hãy nêu các đơn vị đo thông tin và

cách đổi giữa các đơn vị đó?

Câu a3: Quy ước: Nam: 1

Nữ : 0

Qua BT này HS phải chỉ ra được:

-Có những việc máy tính khổng thể thay thế con người trong lĩnh vực tính toán

Ví dụ: Cách giải-Học Tin học không chỉ học để sử dụng máy tính điện tử

-Tầm quan trọng của Tin học trong XH hiện đại

Trả lời: HS trả lời và nêu ra câu trả lưòi

đúng trong Câu a2

Ví dụ: 1011101000

Trong hàng đó có 5 bạn nam và 5 bạn nữ

Trang 10

Câu c: Biễu diễn số nguyên và số thực:

Câu c1: Mã hoá số -27 trong 1 byte

HS: Tự viết vào và xác định xem trong

theo cách mã hoá đó thì trong hàng cío bao nhiêu bạn nam và bao nhiêu bạn nữ ở những vị trí nào

GV hướng dẫn học sinh sử dụng bảng mã ASCII

HS làm bài tập vào vở bài tập

Gọi một số học sinh lên bảng sửa bài tập

GV có thể gọi một số HS nhận xét và cho điểm

Đưa ra đáp án đúng

4.Hoạt động củng cố:(1-3’): Nhắc lại cách sử dụng bảng mã ASCII để mã hoá thông

tin, cách viết các số thực dưới dạng dấu phẩy động

 Học các nội dung: Biểu diễn thông tin trong MTĐT

 Chuẩn bị bài mới: Nêu các thiết bị cấu tạo nên MTĐT?

Trang 11

Tiết 5: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (TIẾT 1)I.MỤC TIÊU: Qua bài học, học sinh cần nắm được:

-Biết chức năng các thiết bị chính của máy tính

-Biết máy tính làm việc theo nguyên lý J.Von Neumann

2.Về kỹ năng:Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính

-Có ý thức làm việc một cách khoa học với MTĐT

-Đồ dùng dạy học: MTĐT, các thiết bị như máy in, máy quét, Môđem, webcam

2.Chuẩn bị của học sinh: Tìm hiểu các thành phần cấu tạo nên máy tính điện tử như:

CPU, bàn phím, con chuột, màn hình

III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:Giải quyết vấn đề, nêu các câu hỏi gợi mở để HS trả

lời

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’)

1.Trong hệ đếm cơ số 16 sử dụng những ký hiệu nào?

2.Hãy nêu cách biểu diễn số nguyên trong máy tính?

3.Cách viết số thực trong toán học khác tin học như thế nào?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

I.KHÁI NIỆM HỆ THỐNG TIN HỌC:

Câu hỏi: Theo em, hệ thống tin học gồm

Chương trình là một dãy lệnh, mỗi lệnh là

một chỉ dẫn cho máy tính biết thao tác cần

thực hiện.

-Sự quản lý và điều khiển của con người.

II.SƠ ĐỒ CẤU TRÚC MÁY TÍNH

ĐIỆN TỬ:

Câu hỏi: Dựa vào sơ đồ cấu trúc của MT,

Em hãy cho biết phần cứng gồm những

thiết bị nào?

Trả lời: Hệ thống tin học gồm có 3 thành

phần:

-Phần cứng-Phần mềm-Con người

Trả lời:

-Bộ nhớ-Thiết bị vào-Thiết bị ra-Bộ xử lý trung tâm

Trang 12

Các mũi ký hiệu việc trao đổi thông tin giữa

các bộ phận của máy tính

III.BỘ XỬ LÝ TRUNG TÂM (CPU)

Câu hỏi: Chức năng của CPU là gì?

1.Bộ điều khiển (CU): Hướng dẫn các bộ

-Cache: Là vùng nhớ đặc biệt có tốc độ truy cập nhanh.

4.Hoạt động củng cố:(1-3’): Nhắc lại các thành phần chính của hệ thông tin học, các

bộ phận quan trọng trong CPU, chức năng chính của từng bộ phận

 Học các nội dung: Khái niệm hệ thống tin học, sơ đồ cấu trức máy tính, CPU và

bộ nhớ trong

 Bài tập:1.13, 1.14, 1.15, 1.16, 1.17/SBT

 Chuẩn bị bài mới: Bộ nhớ ngoài có chức năng gì? Bao gồm những thiết bị nào?

Các thiết bị vào ra dữ liệu là những thiết bị nào?

Bộ nhớ ngoài

Bộ xử lý trung tâm

Bộ điềukhiển

Bộ nhớ trong

Thiết bị vào

Bộ sốhọc/logic

Thiết bị ra

Trang 13

Tiết 6: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH (TIẾT 2)I.MỤC TIÊU: Qua bài học, học sinh cần nắm được:

-Biết chức năng các thiết bị chính của máy tính

-Biết máy tính làm việc theo nguyên lý J.Von Neumann

2.Về kỹ năng:Nhận biết được các bộ phận chính của máy tính

-Có ý thức làm việc một cách khoa học với MTĐT

2.Chuẩn bị của học sinh: Tìm hiểu các thành phần cấu tạo nên máy tính điện tử như:

CPU, bàn phím, con chuột, màn hình

lời

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’)

1.Nêu khái niệm hệ thống tin học?Vẽ sơ đồ cấu trúc MTĐT?

2.Nêu chức năng và các thành phần trong bộ xử lý trung tâm?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

IV.BỘ NHỚ CHÍNH:

Câu hỏi: Em hãy cho biết chức năng của

bộ nhớ trong?

Câu hỏi: Nêu cấu tạo của bộ nhớ trong?

Câu hỏi: Bộ nhớ trong gồm có những

thành phần nào?

Câu hỏi: ROM là loại bộ nhớ như thế nào?

Câu hỏi: Các thông tin trong ROM có

*Chức năng: Lưu trữ chương trình được

đưa vào để thực hiện và lưu trữ dữ liệu đang được xử lý.

Trả lời:

*Câu tạo: Gồm các ô nhớ được đánh số bắt

đầu từ số 0 gọi là địa chỉ Máy tính truy nhập nội dung thông qua địa chỉ Mỗi ô nhớ

có dung lượng 1 byte Địa chỉ thường được viết trong hệ cơ số 16.

Trả lời: Có hai thành phân: RAM và ROM

Trả lời: ROM (Read only memory):Là bộ nhớchỉ đọc

Trả lời:

Các thông tin tong ROM có được do nhà sảnxuất khi sản xuất ra đã cài đặt sẵn

Trang 14

máy tính với các chương trình mà người

sử dụng đưa vào để khởi động.

Câu hỏi: RAM là loại bộ nhớ như thế nào?

-RAM: Nơi có thể ghi xoá thông tin trong

lúc làm việc.

V.BỘ NHỚ NGOÀI:

Câu hỏi: Chức năng của bộ nhớ ngoài?

Câu hỏi: Bộ nhớ ngoài bao gồm những

thiết bị nào?

GV giới thiệu cho học sinh các thành phần

của bộ nhớ ngoài như: Đĩa cứng, đĩa mềm,

đĩa CD, đĩa USB và nêu một vài câu hỏi

Câu hỏi: Nêu cấu tạo của đĩa mềm?

1.Đĩa mềm: Cấu tạo gồm:

-Vỏ bảo vệ

-Cửa đọc/ghi

-Đĩa được chia làm các đường tròn đồng

tâm gọi là các rãnh (track) Rãnh lại được

chia làm các cung (Sector) Đây là thành

phần chính để lưu thông tin, là một tấm

-Cách định vị thông tin giống đĩa mềm.

-Có dung lượng rất lớn và tốc độ đọc/ghi

rất nhanh.

Ngoài ra còn có đĩa Compact (có mật

độ ghi thông tin rất cao)

Việc tổ chức trao đổi thông tin giưũa

bộ nhớ ngoài và bộ nhớ trong được thực

hiện bởi hệ điều hành.

Trả lời:

RAM (Random Access Memory): Là bộ nhớcập nhật ngẫu nhiên Nơi có thể ghi xoáthông tin trong lúc làm việc

Trả lời:

*Chức năng: Dùng để lưu trữ lâu dài các

thông tin và hổ trợ cho bộ nhớ trong.

Trả lời:

-Đĩa cứng-Đĩa mềm-Đĩa Compact-Thiết bị nhớ Flash

Câu hỏi: Nêu chức năng của các thiết bị

vào và hãy kể tên một số thiết bị vào mà

em biết?

*Chức năng: Dùng để đưa thông tin vào

Câu hỏi: Máy tính gồm những thiết bị vào

nào?

Với MTĐT GV giới thiệu cho học sinh các

thiết bị vào như: Bàn phím con chuột, máy

Trả lời:

Chức năng: Dùng để đưa thông tin vào

Trả lời:

-Bàn phím-Con chuột-Máy quét

Trang 15

1.Bàn phím:

-Khi gõ, mã tương ứng của phím đó được

lưu vào máy tính.

Bàn phím được chia làm 2 nhóm phím:

-Nhóm phím chức năng.

-Nhóm phím ký tự.

Câu hỏi: Nêu chức năng của con chuột?

2.Con chuột: Dùng để chỉ định việc thực

hiện một lựa chọn nào đó trong danh sách

bảng chọn.

Câu hỏi: Nêu chức năng của máy quét?

3.Máy quét: Đưa hình ảnh vào máy tính.

Câu hỏi: Nêu chức năng của Webcam?

4.Webcam: Là một Camera kỹ thuật số.Nó

có thể thu để truyền trực tuyến hình ảnh

qua mạng.

VII.THIẾT BỊ RA:

Câu hỏi: Nêu chức năng của các thiết bị ra

và hãy kể tên một số thiết bị ra mà em biết?

*Chức năng: Dùng để đưa dữ liệu ra từ

máy tính.

Với MTĐT GV giới thiệu cho HS biết các

thiết bị ra như: màn hình, máy in, máy

2.Máy in: Dùng để đưa thông tin ra giấy.

3.Máy chiếu: Dùng để hiển thị nội dung

màn hình máy tính lên màn ảnh rộng.

4.Loa và tai nghe: Dùng để đưa âm thanh

ra môi trường ngoài

5.Môđem: Dùng để kết nối mạng Internet.

Nó vừa là thiết bị vào, vừa là thiết bị ra.

Câu hỏi: Trong các thiết bị trên Hãy kể

tên những thiết bị vừa là thiết bị vào vừa là

thiết bị ra?

GV:Con người điều khiển máy tính thông

qua các chương trình.Chương trình hướng

dẫn cho máy tính phải làm gì và phải làm

như thế nào

Câu hỏi: Muốn máy tính thực hiện yêu cầu

của chúng ta thì ta cần phải làm gì?

VIII.HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY TÍNH:

1.Nguyên lý điều khiển bằng chương

lưu vào máy tính

Bàn phím được chia làm 2 nhóm phím:-Nhóm phím chức năng

-Nhóm phím ký tự

Trả lời:

Dùng để chỉ định việc thực hiện một lựachọn nào đó trong danh sách bảng chọn

Trả lời:Đưa hình ảnh vào máy tính.

Trả lời:Là một Camera kỹ thuật số.Nó có

thể thu để truyền trực tuyến hình ảnh quamạng

Trả lời:

Chức năng: dùng để đưa thông tin ra

Có các thiết bị ra như:

-Màn hình-Máy in-Máy chiếu-Loa và tai nghe-Môdem

Trả lời:

-Ổ đĩa-Môđem

Trả lời:

Ta phải đưa ra yêu cầu dưới dạng mộtchương trình, chương trình là một dãy lệnh,mỗi lệnh hướng dẫn cho máy tính biết điều

Trang 16

trình: Máy tính hoạt động theo chương

trình.

Tại mỗi thời điểm máy tính chỉ thực hiện

được một lệnh nhưng thực hiện rất nhanh.

Thông tin về một lệnh bao gồm:

-Địa chỉ của lệnh trong bộ nhớ.

-Mã của thao tác cần thực hiện.

-Địa chỉ của các ô nhớ liên quan.

2.Nguyên lý lưu trữ chương trình: Lệnh

được đưa vào máy tính dưới dạng mã nhị

phân để lưu trữ, xử lý như những dữ liệu

khác.

3.Nguyên lý truy cập theo địa chỉ: Việc

truy cập dữ liệu trong máy tính được thực

hiện thông qua địa chỉ nơi lưu trữ dữ liệu

đó.

Câu hỏi: Khi xử lý dữ liệu, máy tính xử lý

như thế nào?

-Máy tính xử lý đồng thời một dãy bit.Một

dãy bit như vậy gọi là một từ máy.

-Các bộ phận của máy tính được nối với

nhau bởi các dây dẫn gọi là bus

4.Nguyên lý Phôn Nôi Man:Mã hoá nhị

phân, điều khiển bằng chương trình, lưu

trữ chương trình và truy cập theo địa chỉ.

4.Hoạt động củng cố:(1-3’): Nhắc lại các thành phần chính cấu tạo nên máy tính điện

tử, Chức năng chính của từng bộ phận và hoạt động của máy tính

Trang 17

TIẾT 7: BÀI TẬP VÀ THỰC HÀNH 2 (TIẾT 1)

LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH

1.Về kiến thức: Quan sát và nhận biết: Các bộ phận của máy tính và một số thiết bị

khác liên quan đến máy tính, cách bật tắt một số thiết bị như máy tính, màn hìnhmáy in

-Làm quen với một số thao tác sử dụng bàn phím, con chuột

2.Về kỹ năng:HS có thể nhận biết được các thiết bị và cách bật tắt các thiết bị này 3.Về tư duy, thái độ:

-Có ý thức làm việc một cách khoa học với MTĐT, tắt máy đúng quy định khi rakhỏi phòng thực hành

-Nhận thức được máy tính được thiết kế rất thân thiện với con người

2.Chuẩn bị của học sinh: Các thiết bị và chức năng của các thiết bị cấu tạo nên MTĐT

và các thiết bị liên quan

lời

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1 Nêu chức năng và các thành phần của bộ nhớ ngoài?

2.Nêu chức năng của các thiết bị vào và ra? Kể tên một số thiết bị vào và ra?3.Nêu cách thức hoạt động của máy tính?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

I.CÁC BỘ PHẬN CỦA MÁY TÍNH:

GV: Giới thiệu cho học sinh các thiết bị này và

chức năng của từng thiết bị Cách thức lắp ráp

HS:Quan sát và nhận biết các thiết bị

này Lắp ráp đúng các bộ phận của máy tính

Trang 18

-Bàn phím

-Chuột

II.CÁCH KHỞI ĐỘNG MÁY TÍNH:

1)Khởi động lạnh: được tiến hành khi bắt đầu

làm việc với máy tính

-Bật nguồn của máy tính: Nhấn nút Power

b)Khởi động nóng: được tiến hành khi:

-Chương trình bị lỗi mà không thoát ra được

-bàn phím bị treo, nhấn phím không có tác

dụng, mất điều khiển

-Máy tính bị một chương trình khác gây nhiễu

Có hai cách:

Cách 1: Nhấn nút Reset: Hiệu quả như khởi

động lạnh nhưng không ảnh hưởng đến nguồn

Cách 2: Nhấn đồng thời 3 phím ALT + CTRL

+ DELETE

III.TẮT MÁY:

Nháy chuột vào nút Start ở góc dưới màn hình

chính của Windows Chọn tiếp một mục trong

các mục sau:

-Stand by: Tạm ngừng

-Shut down: Tắt máy

-Restart: Nạp lại hệ điều hành

-Restart in MS_DOS mode: Chuyển từ HĐH

Windows sang HĐH MS_DOS

Sau khi khởi động nóng xong, HS tiến

ha hành khởi động lại máy tính theo các bước mà GV đã hướng dẫn

HS xem các hiện tượng xẩy ra trên màn hình, bàn phím, ổ đĩa, CPU và viết vào bảng tường trình

HS theo sự hướng dẫn của giáo viên để tiến hành tắt máy Có thể chọn lần lượt các mục Stand by, Restart, Restart in MS_DOS mode, Shut down Quan sát hiện tượng và kết quả của các thao tác trên

Trong quá trình TH, HS viết bản tường trình theo mẫu và cuối buổi nộp lại cho

GV vào cuôi buổi thực hành

4.Hoạt động củng cố:(1-3’) Nhắc lại cách khởi động máy và tắt máy Có thể gọi một

vài học sinh làm lại các thao tác này

 Học các nội dung: Cách khởi động và tắt máy

 Chuẩn bị bài mới: Tìm hiểu về bàn phím và chuột, các thao tác trên bàn phím

và tên chuột

Trang 19

TIẾT 8: BÀI TẬP VÀ THỰC HÀNH 2 (TIẾT 2)

LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH

1.Về kiến thức: Quan sát và nhận biết: Các bộ phận của máy tính và một số thiết bị

khác liên quan đến máy tính, cách bật tắt một số thiết bị như máy tính, màn hìnhmáy in

-Làm quen với một số thao tác sử dụng bàn phím, con chuột

2.Về kỹ năng:HS có thể nhận biết được các thiết bị và cách bật tắt các thiết bị này.

-Có thể phân biệt được hai loại phím trên bàn phím Gõ được trên bàn phím và thao tác với chuột

-Có ý thức làm việc một cách khoa học với MTĐT, tắt máy đúng quy định khi rakhỏi phòng thực hành

-Nhận thức được máy tính được thiết kế rất thân thiện với con người

-Đồ dùng dạy học: MTĐT, các thiết bị như máy in, máy quét, Môđem, webcam,

đĩa mềm, đĩa USB

2.Chuẩn bị của học sinh: Các thiết bị và chức năng của các thiết bị cấu tạo nên MTĐT

và các thiết bị liên quan

lời

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1 Nêu chức năng và các thành phần của bộ nhớ ngoài?

2.Nêu chức năng của các thiết bị vào và ra? Kể tên một số thiết bị vào và ra?3.Nêu cách thức hoạt động của máy tính?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh I.GIỚI THIỆU VỀ BÀN PHÍM:

Câu hỏi: Em hãy chỉ ra trên bàn phím những

phím nào thuộc nhóm phím ký tự, những phím

nào thuộc nhóm phím chức năng?

1.Phân biệt các nhóm phím: Bàn phím được

Trang 20

+Gõ bình thường thì được ký tự viết phía dưới.

+ Giữ phím Shift và gõ: Được ký tự viết phía

trên

Trong soạn thảo

-Các phím Page up, Page down: Lên hoặc

xuống một trang

-Home, end: Đưa con trỏ về đầu hoặc cuối

dòng soạn thảo

-Delete: Xoá ký tự đứng trước vị trí con trỏ

-Back Space: Xoá ký tự đứng sau vị trí con trỏ

-Caps Lock: Bật tắt chế độ viết hoa

-Insert: Bật tắt chế độ ghi chèn

II.SỬ DỤNG CHUỘT:

GV: Làm các thao tác với chuột để học sinh

quan sát như: Di chuyển chuột từ nơi này đến

nới khác.Nháy trái, phải chuột, nháy đúp chuột

ở các vị trí khác nhau Kéo thả một biểu tượng

hay một thư mục nào đó

HS soạn thảo một đoạn văn bản tuỳ ý đểhọc cách sử dụng các phím trên bàn phím

Học sinh tiến hành làm

Cuối buổi thực hành HS tự tắt máy tính theo đúng cách và Nộp bản tường trình cho GV

4.Hoạt động củng cố:(1-3’) Làm lại các thao tác đã giới thiệu một lànn nữa Gọi một

số HS lên làm

 Học các nội dung: Các phím trên bàn phím, cách gõ, các thao tác với chuột

 Chuẩn bị bài mới: Dữ liệu vào là gì? dữ liệu ra là gì?

Trang 21

TIẾT 9: BÀI TOÁN VÀ THUẬT TOÁN (TIẾT 1)

1.Về kiến thức: -Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các đặc trưng chính của

thuật toán

-Hiểu cách biễu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và ngôn ngữ liệt kê

-Hiểu một số thuật toán thông dụng

2.Về kỹ năng:Xây dưng được thuật toán giải một số bài toán đơn giản bằng sơ đồ

khối hoặc ngôn ngữ liệt kê

-Biết xây dựng thuật toán tối ưu: ít tốn thời gian và bộ nhớ

2.Chuẩn bị của học sinh:Những khái niệm và kiến thức đã học.

III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: Giải quyết vấn đề

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1.Phân biệt nhóm phím ký tự và nhóm phím chức năng?

2 Nêu các thao tác trên chuột và cách thực hiện?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Câu hỏi: Khi giải một bài toán ta cần thực hiện

I.KHÁI NIỆM BÀI TOÁN:

-Bài toán là một việc nào đó mà ta muốn máy

-Khi dùng máy tính giải một bài toán, ta cần

quan tâm đến hai yếu tố

+Input(Dữ liệu vào): Là những dữ liệu đã cho,

làm cơ sở cho việc giải quyết bài toán.

Trả lời: Ta phải thực hiện từng bước giải

của bài toán để lấy được kết quả mongmuốn

Trả lời: Ta phải yêu cầu máy giải từng

bước giải (lập trình) của bài toán để cho

ra kết quả như ý

Trả lời: Ta cần quan tâm 2 vấn đề:

+ Giả thiết của bài toán đã cho+ Yêu cầu của bài toán

Như vậy khi yêu cầu máy tính giảiquyết 1 công việc gì đó thì ta phải đưa

dữ liệu vào (Input) để máy tính xử lý và

nó sẽ cho ra kết quả mong muốn(Output)

Trang 22

+Output(Dữ liệu ra): Là dữ liệu thu được sau

khi thuật toán dừng, thường là kết quả của bài

Trả lời:

Input: Số nguyên dương NOutput: N là số nguyên tố hoặc N khôngphải là số nguyên tố

GV nêu các bài toán, HS xác định dữ liệu và và ra

Trả lời:

Input: Hai số nguyên a và bOutput: UCLN của a và b

4.Hoạt động củng cố:(1-3’) Nhắc lại khái niệm bài toán và thuật toán, các cách thức

diễn tả thuật toán, đặc biệt là cách dùng sơ đồ khối

 Học các nội dung: Khái niệm bài toán, khái niệm thuật toán, các cách thức diễn

tả thuật toán

 Bài tập: Xác định dữ liệu vào và dữ liệu ra của các bài tập trong SBT

 Chuẩn bị bài mới: Các tính chất của thuật toán, xem trước ví dụ 1 trong phần 3

Trang 23

thuật toán

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1 Nêu khái niệm bài toán? Xác định dữ liệu vào và ra cho Bài tập 1/SBT

2 Nêu khái niệm thuật toán, các cách thức diễn tả thuật toán?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

II.KHÁI NIỆM THUẬT TOÁN:

Trong Tin học việc tìm ra Output có nghĩa là

phải hướng dẫn cho máy tính thực hiện các

thao tác (lệnh) để MT tìm ra lời giải Ta gọi

dãy thao tác đó là thuật toán

1.Khái niệm:

Thuật toán để giải một bài toán là một dãy

hữu hạn các thao tác được sắp xếp theo một

trình tự xác định sao cho sau khi thực hiện dãy

thao tác ấy, từ Input của bài toán, ta nhận

được Output cần tìm.

Câu hỏi: Hãy xác định dữ liệu vào và ra của

bài toán?

Ví dụ: Tìm giá trị lớn nhất của dãy số nguyên

Input: Số nguyên dương n và dãy n số từ a 1

đến a n

Output: Giá trị lớn nhất của dãy số đó.

Câu hỏi: Làm thế nào để tìm ra được giá trị

lớn nhất của dãy số trên?

*Thuật toán:

Bước 1: Nhập N và dãy a 1 đến a n

Bước 2: Max = a 1 , i=2

Bước 3: Nếu i>N thì đưa giá trị Max ra màn

Trang 24

hình rồi kết thúc

Bước 4: Nếu a i > Max thì Max = a i

Bước 5: i=i+1 quay lại bước 3

2.Các cách thức diễn tả thuật toán:

a)Liệt kê các bước

đúng đắn, tính xác định của thuật toán trên

3.Các tính chất của thuật toán:

a)Tính dừng: Thuật toán phải kết thúc sau một

số hữu hạn lần thực hiện các thao tác

b)Tính xác định: Sau khi thực hiện một thao

tác thì hoặc là thuật toán kết thúc hoặc là có

đúng một thao tác để thực hiện tiếp theo

c)Tính đúng đắn: Sau khi thuật toán kết thúc,

ta phải nhận được Output cần tìm

-Kết luận về giá trị lớn nhấtGiống như ví dụ ở trên

Trả lời: Sơ đồ khối của bài toán Tìm số

lớn nhất của n số từ a1 đến an

Trả lời:Với thuật toán trên ta có nhận

xét-Tính dừng: Vì giá trị của I mỗi lần tănglên 1 đơn vị nên sau n lần thì i>n Khi

đó phép toán so sánh ở bước 3 xác định việc đưa ra giá trị Max rồi kết thúc-Tính xác định: Các bước được thực hiện tuần tự và sau mỗi bước xác địng duy nhất bước tiếp theo

-Tính đúng đắn: Thuật toán so sánh maxvới từng số hạng Nếu tại một vị trí nào

đó Ai lớn hơn Max thì hoán đổi giá trị Sau n-1 lần so sanh, sẽ tìm ra giá trị lớn nhất

4.Hoạt động củng cố:(1-3’) Nhắc lại các khái niệm bài toán vè thuật toán, các cách

thức diễn tả thuật toán, các tính chất của thuật toán

 Học các nội dung: Các tính chất của thuật toán

 Bài tập: Bài tập 1,2, 3/Trang 44 SGK

 Chuẩn bị bài mới: Làm thế nào để sắp xếp một dãy số theo chiều tăng hoặc

Ai > max

Max = ai

I= I+ 1

Trang 25

thuật toán

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1.Nêu các cách thức diễn tả thuật toán?

2 Nêu các tính chất của thuật toán?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

III.MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ THUẬT TOÁN

1.Ví dụ 1: Kiểm tra tính nguyên tố của một

số nguyên dương.

Câu hỏi: Xác định dữ liệu vào và ra của bài

toán?

a)Xác định bài toán:

Input: N là một số nguyên dương

Output: “N là số nguyên tố” hoặc “N không là

số nguyên tố”

Câu hỏi: Một số như thế nào được gọi là số

nguyên tố?

Câu hỏi: Số 1 có phải là số nguyên tố không?

Câu hỏi: Số 2 và 3 có phải là số nguyên tố

không?

Câu hỏi: Số 2 và 3 thuộc phạm vi nào?

Câu hỏi: Các số còn lại phải thoả mãn điều

kiện nào thì nó mới là một số nguyên tố?

GV: Số N chỉ có thể chia hết cho những số có

giá trị <= phần nguyên căn bậc 2 của N

Vậy số không có ước số trong phạm vi từ 2

đến phần nguyên căn bậc 2 cảu N thì N là số

Trả lời:

Input: N là một số nguyên dươngOutput:”N là số nguyên tố” hoặc “N không là số nguyên tố”

Trả lời:

Một số nguyên tố là một số chia hết cho

1 và chia hết cho chính nó ngoại trừ số 1

Trả lời: số 1 không phải là số nguyên tố Trả lời: Số 2 và 3 là số nguyên tố

Trả lời: Thuộc đoạn từ 1 4.

Trả lời: Thoả mãn điều kiện chỉ chia

hết cho 1 và chia hết cho chính nó

Trang 26

-Nếu n>=4 và không có ước số trong phạm vi

từ 2 đến phần nguyên căn bậc 2 của N thì N là

số nguyên tố.

Câu hỏi: Trên cơ sử ý tưởng đó Em hãy xây

dựng thuật toán của bài toán trên?

c)Thuật toán:

*Cách liệt kê:

*Cách dùng sơ đồ khối:

GV: Gọi HS lên bảng viết và gọi một số HS

nhận xét, sữa lỗi và cho HS chép vào vở

Câu hỏi: Tại sao phải khởi tạo biến I ban dầu

là 2?

GV gọi một HS vẽ sơ đồ khối GV gọi một HS

Trả lời: HS viết thuật toán.

*Cách liệt kê:

Bước 1: Nhập số nguyên dương NBước 2: Nếu N=1 thì thông báo N không là số nguyên tố

Bước 3: Nếu N<4 thì thông báo N là số nguyên tố và kết thúc

Bước 4: I=2Bước 5: Nếu I> [ N ] thì thông báo N

là số nguyên tố rồi kết thúc

Bước 6:Nêu N chia hết cho I thì thông báo N không phải là số nguyên tố rồi kết thúc

Bước 7: I = I+ 1Quay lại bước 5

Trả lời: Bởi vì ta đã nhận xét ở bước 2:

Số 1 không phải là số nguyên tố

ĐúngĐúng

Sai

ĐúngSai

Trang 27

Câu hỏi: Em hãy cho nhận xét về hai cách

thức biểu diễn thuật toán

GV đúc kết lại

Câu hỏi: Em hãy lập bảng kiểm tra số 23 có

phải là số nguyên tố không?

*Ví dụ mô phỏng thuật toán trên với N= 25

hếtkhông

Không Không Không

Kết luận: 23 là số nguyên tố

4.Hoạt động củng cố:(1-3’) Nhắc lại các khái niệm bài toán về thuật toán, các cách

thức diễn tả thuật toán, các tính chất của thuật toán

3 Trong cách diễn tả bằng sơ đồ khối hình ovan - hình chữ nhật dùng để thể hiện lầnlượt thao tác:

4 Trong cách diễn tả bằng sơ đồ khối hình ovan - hình thoi dùng để thể hiện lần lượtthao tác:

5 Thuật toán có mấy tính chất?

6 Xác định lần lượt Input – Output của bài toán: Cho ba số nguyên a, b, c Kiểm traxem a, b, c có phải là số đo 3 cạnh của một tam giác hay không? Nếu đúng thì tính chu

vi C của tam giác đó.?

a a, b, c nguyên – a, b, c là số đo 3 cạnh của một tam giác? C = ?

b a, b, c nguyên – a, b, c là số đo 3 cạnh của một tam giác?

c a, b, c nguyên – C = ?

d a, b, c đều đúng

 Chuẩn bị bài mới: Làm thế nào để sắp xếp một dãy số theo chiều tăng hoặc

giảm dần

Trang 28

Ngày soạn:

thuật toán

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1 Em hãy nêu khái niệm về thuật toán? Hãy xác định Input và Output của bài

toán sau: Cho 2 số a, b thuộc tập R, tìm x thuộc R sao cho: ax + b = 0

2 Tìm Input và Output của bài toán sau: Cho dãy A gồm n số nguyên a1, a2, …,

an cần sắp xếp các số hạng để dãy A trở thành dãy không giảm ( tức là số hạng trước không lớn hơn số hạng sau)

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Trong cuộc sống chúng ta luôn gặp những việc

liên quan đến sáp xếp như sắp xếp các học sinh

theo thứ tự từ thấp đến cao, sắp xếp điểm TB

của các học sinh trong lớp từ cao đến thấp

vv Câu hỏi thứ 2 trong phần kiểm tra bài cũ là

một ví dụ điển hình Chúng ta cùng nhau xem

xét và giải quyết ví dụ này

2.Ví dụ 2: Bài toán sắp xếp:

Bài toán:Cho dãy A gồm n số nguyên a1, a2,

…, an cần sắp xếp các số hạng để dãy A trở

thành dãy không giảm ( tức là số hạng trước

không lớn hơn số hạng sau)

Câu hỏi: Hãy xác định dữ liệu vào và ra của

bài toán?

- Input: Dãy A gồm n số nguyên a 1 , a 2, …, a n

- Output: dãy A trở thành dãy không giảm

Trả lời:

Input: Dãy A gồm n số nguyên a1, a2, , an

Output:Dãy A trở thành dãy không giảm

Trang 29

b)Ý tưởng: Với mỗi cặp số hạng đứng liền

kề trong dãy, nếu số đứng trước lớn hơn số

đứng sau ta đổi chổ chúng cho nhau Việc đó

được lặp lại cho đến khi không có sự đổi chổ

nào xảy ra nữa.

hạng sau đổi chổ chúng cho nhau Việc

đó được lặp lại cho đến khi không có sựđổi chổ nào nữa

Bước 4: Giảm giá trị m một đơn vị (m

m -1), i0 Bước 5: ii +1

Bước 6: Nếu i>m ( đã duyệt qua lượt thứ 1) thì quay lại bước 3

Bước7: Nếu a i >a i+1 thì hoán đổi a i cho

a i+1 ( GV đưa ra mô hình để minh hoạ cho trường hợp này)

Bước 8: quay lại bước 5.

Một HS lên bảng vẽ sơ đồ khối của bài toán

HS vẽ sơ đồ khốiGọi học sinh lên chạy thử thuật toán bằng tay với dãy gồm các số sau:

8 10 2 1 5 4Giáo viên nhận xét kết quảCho HS vẽ sơ đồ khối vào vở

4.Hoạt động củng cố:(1-3’): Nhắc lại thuật toán sắp xếp bằng trao đổi bằng 2 cách liệt

kê và sơ đồ khối

SaiĐúng

Đúng

Trang 30

 Chuẩn bị bài mới: Thuật toán tìm kiếm tuần tự và thuật toán tìm kiếm nhị phân

Trang 31

thuật toán

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1.Trình bày thuật toán sắp xếp bằng trao đổi theo phương pháp liệt kê từng

bước?

2 Trình bày thuật toán sắp xếp bằng tráo đổi theo phương pháp dung sơ đồ

khối?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

3.Ví dụ 3: Bài toán tìm kiếm

Cho dãy A gồm N số nguyên khác nhau a1,

a2, ,an và một số nguyên K Cần biết có hay

không chỉ số i (1<=I <=N) mà ai = k Nếu có

hãy cho biết chỉ số đó

Câu hỏi: Xác định dữ liệu vào và ra của bài

toán

i)Trường hợp 1: Dãy A chưa được sắp xếp

Input: Dãy A gồm N số nguyên khác nhau a 1,

a 2 , , a n và số nguyên K.

Output: Chỉ số I mà a i = K hopặc thông báo

không có số hạng nào của dãy A có giá trị

bằng K

Câu hỏi: Để tìm kiếm 1 quyển sách nào đó ở

trong thư viện ta phải làm thế nào?

b) Ý tưởng:

-Lần lượt kiểm tra từ số hạng thứ nhất.

-So sánh giá trị số hạng đang xét với khoá k

:

Trả lời: HS trả lời GV khái quát lại và

đi đến ý tưởng của bài toán tìm kiếm theo kiểu tuần tự

Trang 32

có hai trường hợp xảy ra:

+Số hạng đang xét có giá trị bằng khoá 

thông báo vị trí mà số k đang đứng và kết thúc.

+Số hạng đang xét không trung với khoá 

tiếp tục kiểm tra số hạng tiếp thao cho đến

cuối dãy Nếu cho đến cuối dãy không có số

hạng nào trùng với khoá thì kết luận không có

Bước 4: I i+1

Bước 5: Nếu i>N thì thông báo dãy A không

có số hạng nào có giá trị bằng k, rồi kết thúc

Bước 6: Quay lại bước 3

*Sơ đồ khối:

Câu hỏi: Khi dãy đã được sắp xếp thì thuật

toán trên có nhược điểm gì?

GV: Khi dãy đã được sắp xếp thì ta tìm kiếm

như thé nào?

ii)Trường hợp 2: Dãy A đã được sắp

xếp( chiều tăng dần)

Input: Dãy A là dãy tăng gồm N số nguyên

khác nhau a 1 ,a 2 , , a n và số nguyên k

*Sơ đồ khối

Trả lời: Thuật toán không tối ưu do

không tiết kiệm được thời gian tìm kiếm

Trả lời: HS trả lời GV đưa ra nhạn xét

để hướng dẫn HS hình thành thuât toán tìm kiếm nhị phân

Giả sử ta có:

A: 1 5 6 9 15 17 18 19 20K= 8

I>N

ĐúngSai

Thống báo dãy A không có số hạng có giá trị K

Trang 33

b)Ý tưởng: Sử dụng tính chất dãy A là dãy

tăng

-Tìm cách thu hẹp dần phạm vi tìm kiếm sau

mỗi lần so sánh với số hạng được chọn Để

làm được điều đó, ta chọn số hạng a giữa ở giữa

dãy để so sánh với K Trong đó:

Giữa = [(n+1)/2] Khi đó chỉ xảy ra 3 trường

hợp.

-Nếu a giữa = k thì giữa là chỉ số cần tìm.

-Nếu a giữa > k  việc tìm kiếm đươc lặp lại

tương tự trên đoạn a 1 , a 2 , , a giữa -1

-Nếu a giữa < k  việc tìm kiếm được lặp lại

tương tự trên đoạn a giữa + 1 , , a n

Quá trình trên sẽ được lặp lại cho đến khi

hoặc đã tìm thấy khoá k hoặc phạm vi tìm

kiếm bằng rỗng.

GV: Giải thích kỹ các thành phần trong thuật

toán bằng một dãy số cụ thể

GV: Gọi một học sinh lên vẽ sơ đồ khối?

c)Thuật toán tìm kiếm nhị phân:

*Cách liệt kê:

Bước 1: Nhập n, các số hạng a1, a2, , an và

khoá k

Bước 2: Đầu  1, Cuối  n

Bước 3: Giữa  [(Đầu + cuối )/2]

Bước 4: Nếu agiữa = k thì thông báo chỉ số giữa,

rồi kết thúc

Bước 5: Nếu agiữa > k thì đặt cuối = giữa - 1 

bước 7

Bước 7: Nếu Đầu > Cuối thì thông báo dãy A

không có số hạng nào có giá trị bằng k rồi kết

thúc

Bước 8: Quay lại bước 3

*Sơ đồ khối:

A2 =5<k = 8  Đầu = 2 + 1 = 3Kiểm tra lần 3:

Giữa = [(3 + 4)/2]=3

A3 = 6 <k = 8  Đầu = 3 + 1 = 4Kiểm tra lần 4:

Giữa = [(4+4)/2] = 4

A4 = 9>k=8  Cuối = 4 - 1 = 3Đầu = 4 > Cuối = 3: Kết thúc: Thông báo không tìm thấy K

Đưa ra giữa rồi kết thúc

agiữa > kSai

Trang 34

 Học các nội dung: Thuật toán tìm kiếm tuần tự và tìm kiếm nhị phân

 Bài tập:7/SGK,1.34,1.351.40,1.42,1.43 1.48/SBT

 Chuẩn bị bài mới: Làm các bài tập GV đã nêu

Trang 35

TIẾT 14: BÀI TẬPI.MỤC TIÊU: Qua bài học, học sinh cần nắm được:

1.Về kiến thức: Rèn luyện khả năng xác định yêu cầu của một bài toán trong tin học

-Giúp HS mô tả thuật toán bằng sơ đồ khối để dễ dàng kiểm soát bài toán

-Giúp HS nắm vững hơn nữa các thuật toán cơ bản trong việc giải quyết các bàitoán sắp xếp và tìm kiếm

- Nắm được các yêu cầu khi xây dựng một thuật toán (các tính chất cần thiết của một thuật toán)

-HS có sự chuẩn bị trước về ý tưởng giải thuật

-HS trình bày được thuật toán giải quyết các bài toán đơn giản

2.Về kỹ năng:Xây dưng được thuật toán giải một số bài toán đơn giản bằng sơ đồ khối

hoặc ngôn ngữ liệt kê

2.Chuẩn bị của học sinh:Những khái niệm và kiến thức đã học về thuật toán

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’):

1.Nêu khái niệm bài toán và thuật toán?

2.Xác định Input, Output và thuật toán cho bài toán:

“Cho ba cạnh a, b, c của tam giác ABC Tính chu vi P và diện tích S của tam

giác đó”

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Bài 1: Tìm nghiệm của phương trình bậc 2

- Output? (kết luận nghiệm)

*Ý tưởng giải quyết bài toán?

-Tính Delta-Xét Delta Có 3 trường hợp+Nếu Delta>0 thì phương trình có 2nghiệm phân biệt

+Nếu Delta=0 thì phương trình cónghiệm kép

Trang 36

GV:Định hướng cho HS các trường hợp đặc

biệt và cách xác lập các bước giải

GV:Nhận xét bài toán: Nêu tính dừng, tính

đúng đắn, tính xác định của bài toán

b)Sơ đồ khối:

Bài 2:

Cho N và dãy số a1, , aN, Hãy tìm giá trị nhỏ

nhất(Min) của dãy đó

Câu hỏi:Nêu sự giống nhau, khác nhau giữa

bài toán này và bài toán thí dụ trang 33 SGK

Bài giải:

a)Xác định bài toán:

- Input: Số nguyên dương N và dãy N số

B 4.1: Nếu a i < Min thì Mina i;

B4.2: i  i + 1rồi quay lại bước 3

 = 0: x = - b/2a  > 0: x1, x2

HS:Xây dựng thuật toán dựa trên ý tưởng đã đưa ra

Lưu ý: bao nhiêu bước giải? thuật toándừng lúc nào?

HS lên bảng vẽ sơ đồ khối

Trả lời:

 Ý tưởng:

- Khởi tạo giá trị Min=a 1

- Lần lượt với I từ 2 đến N, So sánh giá

trị số hạng a i với gí trị Min, Nếu a i<Min

thì Min nhận giá trị mới là a i

- Yêu cầu HS xây dựng SĐK

Nhận xét bài toán: Nêu tính dừng, tính

Trang 37

Bài 3:

Cho N

và dãy

a 1, , a n Hãy cho biết có bao nhiêu số hạng trong dãy có

giá trị bằng không?

HD giải và định hướng các bước để HS

có thể tự xây dựng thuật toán chi tiết

b Các thông tin chưa biết

c Các thông tin cần tìm từ Output

d Các thông tin cần nghiên cứu thêm

Câu 2: Một thuật toán là:

a Việc chỉ ra tường minh một cách tìm Input từ Output

b Việc chỉ ra tường minh một cách tìm Output từ Input

c Một dãy hữu hạn các thao tác được sắp xếp theo trình tự xác định sao cho saukhi thực hiện ta nhận được Output cần tìm từ Input

d Một dãy hữu hạn các thao tác được sắp xếp theo trình tự xác định sao cho saukhi thực hiện ta nhận được Input cần tìm từ Output

Câu 3: Có bao nhiêu cách diễn tả giải thuật để giải quyết 1 bài toán trong tin học?

a 1 cách

b 2 cách

c 3 cách

d 4 cách

Câu 4: Các khối nào sau đây dùng để diễn tả thuật toán dưới dạng sơ đồ khối?

a Hình tròn, Hình vuông, Hình Thoi, Mũi tên

b Hình Ô van, Hình Thoi, Hình chữ nhật, Mũi tên

c Hình Ô van, Hình Thang, Hình chữ nhật, Mũi tên

d Hình Chữ nhật, Hình vuông, Hình Thoi, Mũi tên

i  i + 1

Sai

Trang 38

 Chuẩn bị bài mới: Học các nội dung đã nêu, xem lại các bài tập đã sữa để

chuẩn bị kiểm tra 1 tiết

Trang 39

TIẾT 15:NGÔN NGỮ LẬP TRÌNHI.MỤC TIÊU: Qua bài học, học sinh cần nắm được:

1.Về kiến thức: Biêt được khái niệm NN máy, hợp ngữ và ngôn ngữ lập trình

bậc cao

2.Về kỹ năng: Biết được một số loại NNLT bậc cao, ưu và nhược điểm của từng

loại NNLT

2.Chuẩn bị của học sinh:Những khái niệm và kiến thức đã học từ trước đến nay.

III.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC: Giải quyết vấn đề, nêu các câu hỏi gợi mở để HS trả

lời

2.Kiểm tra bài củ: (3 - 6’)

1.Nêu khái niệm bài toán và thuật toán?

2.Nêu các cách diễn tả thuật toán?

3.Nêu một bìa toán, xác định dữ liệu vào, ra và viết thuật toán?

3.Dạy bài mới:(30 - 37’)

Câu hỏi: NNLT là gì?

Ngôn ngữ để viết chương trình được gọi là

Ngôn ngữ lập trình Các NNLT là phương

tiện giao tiếp giữa người và máy tính.

Câu hỏi: Khi viết chương trình bằng NN máy,

ta gặp phải những khó khăn gì?

I.NGÔN NGỮ MÁY:

-Là NN duy nhất để viết chương trình mà máy

tính có thể trực tiếp hiểu và thực hiện được.

-Mỗi loại máy tính có NN máy riêng

-Có thể khai thác triệt để các đặc điểm phần

cứng của máy tính khi viết chương trình bằng

NN máy.

-Mỗi chương trình được viết trên NN khác

muốn thực hiện được trên máy tính đều phải

được dịch ra NN máy.

-Các lệnh viết bằng NN máy là dãy các ký tự

0, 1 hoặc biến thể của chúng theo hệ cơ số 16.

Câu hỏi: Chương trình dịch có chức năng gì?

Câu hỏi: hợp ngữ khắc phục được những

Trả lời: là phương tiện giao tiếp giữa

người và máy tính

Trả lời:

-Mỗi loại máy tính có NN máy riêng-Ta phải nhớ rất máy móc các dòng số không thể hiện tường minh ý nghĩa cảu câu lệnh

Trang 40

nhược điểm nào cảu NN máy?

II.HỢP NGỮ:Bao gồm tên các câu lệnh và

quy tắc viết các câu lệnh để máy tính hiểu

được.

Tên các câu lệnh bao gồm 2 phần:

-Phần đầu: Tên mã lệnh, chỉ phép toán cần

thực hiện.

-Phần sau: Phần địa chỉ, chứa toán hạng của

phép toán đó.

Ví dụ:

Input a (nạp giá trị cho a từ bàn phím)

Load a (Đọc giá trị a vào thanh ghi tổng)

Print e (Hiển thị giá trị e ra màn hình)

Add d (Cộng giá trị của A với giá trị d)

Mult e (Nhân giá trị của A với e)

Move e (Ghi giá trị tưd A vào thanh ghi e)

Câu hỏi: Em có nhận xét gì về chương trình

cao cung cấp các phương tiện trợ giúp để giải

các bài toán KH, KT hay quản lý.

-Các câu lệnh gần với NN tự nhiên và

có quy tắc viết cụ thể

Ví dụ: Viết chương trình tính giá trị

của: e = (a+b) * (c+d)Input a

Input bInput cInput dLoad aAdd bMove eLoad cAdd dMult eMove ePrint eHaltA:

Tiêu đề	Giáo Án Tin Học 10
Tác giả	Lưu Phi Hoàng
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Tin Học
Thể loại	Giáo Án
Năm xuất bản	2009-2010
Thành phố	Việt Nam

Định dạng
Số trang	82
Dung lượng	2,1 MB

Giáo án Tin học 10 .doc

TIẾT 11: BÀI TỐN VÀ THUẬT TỐN (TIẾT 3)

TIẾT 13: BÀI TỐN VÀ THUẬT TỐN (TIẾT 5)