TUẦN 28 Phần 1: TÁC GIẢ I-MỤC TIÊU BÀI HỌC -Nắm rõ một số nét chính về hoàn cảnh xã hội và tiểu sử Nguyễn Du có ảnh hưởng đến các sáng tác của ông -Nắm được một số đặc điểm chính tr
Trang 1TUẦN 28
Phần 1: TÁC GIẢ I-MỤC TIÊU BÀI HỌC
-Nắm rõ một số nét chính về hoàn cảnh xã hội và tiểu sử Nguyễn Du có ảnh hưởng đến các sáng tác của ông
-Nắm được một số đặc điểm chính trong sự nghiệp sáng tác và những đặc trưng cơ bản về nội dung và nghệ thuật trong các tác phẩm của Nguyễn Du
-Nắm được một số đặc điểm cơ bản về nội dung và nghệ thuật của Truyện Kiều qua các đoạn trích
II-PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
-SGK, SGV
-Thiết kế bài học
III-CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
Tổ chức lớp học kết hợp đặc câu hỏi, gợi tìm, thảo luận và trả lời câu hỏi
IV-TIẾN HÀNH DẠY HỌC
1-Ổn định lớp
2-Kiểm tra bài cũ
1-Tâm trạng người chinh phụ được thể hiện như thế nào qua đoạn trích?
2-Đoạn trích có ý nghĩa gì?
3-Giới thiệu bài mới
Nguyễn Du, đại thi hào dân tộc Tên tuổi của ông gắn liền với truyện kiều Một tác phẩm mang đậm tinh thần nhân đạo, thể hiện một nỗi niềm cảm thông sâu sắc Đã có không ít tác gia ca ngợi Nguyễn Du
“Tiếng thơ ai động đất trời Nghe như non nước vọng lời ngàn thu Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du Tiếng thơ như tiếng mẹ ru những ngày”
(Tố Hữu) HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG
Cuộc đời Nguyễn Du được đánh dấu ở các
giai đoạn nào?
Trong cuộc đời ông, yếu tố nào đã ảnh hưởng
đến sáng tác của ông?
Quê hương, gia đình có ảnh hưởng như thế
I-Cuộc đời: (1765-1820) 1.Vài nét về cuộc đời
-Thời thơ ấu và niên thiếu sống sung túc ở Thăng Long → đỗ Tam trường
-10 năm lưu lạc gió bụi ở quê vợ trong cảnh nghèo túng
-Từng mưu đồ chống Tây Sơn nhưng thất bại, về sống ẩn dật ở quê nội
-Làm quan bất đắc dĩ dưới triều Nguyễn,ốm nặng và mất ở Huế
Trang 2nào đến sáng tác của Nguyễn Du?
-Quê cha: Hà Tĩnh, Núi Hồng, sông Lam
-Quê mẹ: Kinh Bắc hào hoa, cái nôi của dân ca
quan họ
-Sinh ra và lớn lên: kinh thành Thăng Long
nghìn năm văn hiến, hào hoa, lộng lẫy
-Quê vợ: đồng lúa Thái Bình
-Gia đình quan lại, học vấn cao
“Bao giờ Ngàn Hống hết cây
Sông Rum (Lam) hết nước họ này hết quan”
Xã hội thời Nguyễn Du là xã hội như thế
nào? Có ảnh hưởng như thế nào đến sáng tác
của ông?
Nguyễn Du cùng chung số phận người dân đương
thời
“Một phen thay đổi sơn hà,
Mảnh thân chiếc lá biết là về đâu”
Hãy kể tên các tập thơ chữ Hán của Nguyễn
Du và giá trị của nó?
-Thanh Hiên thi tập: Viết trong những năm tháng
trước khi ra làm quan triều Nguyễn
-Nam trung tạp ngâm
-Bắc hành tạp lục
Bắc hành tạp lục viết về vấn đề gì?
Sáng tác bằng chữ Nôm là tác phẩm nào?
Truyện Kiều có nội dung như thế nào? Đạt
được giá trị nghệ thuật gì?
Văn chiêu hồn nói lên nội dung gì?
Nội dung sáng tác của Nguyễn Du? Tìm dẫn
chứng? Lí giải?
Thân phận người phụ nữ “Đau đớn … lời chúng”
Các nhân vật: Đạm Tiên, Thuý Kiều, Tiểu
Thanh, người ca nữ Long Thành…
→ Là người đầu tiên trong VHTĐVN đặt vấn đề
về người phụ nữ tài hoa bạc mệnh với tấm lòng
và cái nhìn nhân đạo sâu sắc
2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự nghiệp sáng tác
-Quê cha: Hà Tĩnhvùng anh kiệt -Quê mẹ: Bắc Ninh Cái nôi của dân ca quan họ
- Sinh ra và lớn lên tai Thăng Long, kinh thành ngàn năm văn hiến
-Quê vợï: Thái Bình đồng lúa
- Gia đình có danh vọng lớn, học vấn uyên thâm
→ Nguyễn Du đđược tiếp nhận tinh hoa truyền thống của nhiều vùng văn hóa Đó là tiền đề cho sự phát triển tài nảng nghệ thuật củahun đúc nên con người thiên tài Nguyễn Du
3-Thời đại, xã hội:
-Từ cuối thế kỉ 18 19 XHPK khủng hoảng trầm trọng đầy biến động : chính quyền Lê-trịnhnhà Tây Sơn Nhà Nguyễn
II-Sự nghiệp:
1-Các sáng tác chính:
-Chữ Hán:
+Thanh Hiên thi tập (78 bài) +Nam trung tạp ngâm (40 bài) +Bắc hành tạp lục (131 bài)
• Ca ngợi nhân cách cao thượng
• Phê phán xã hội phong kiến
• Cảm thông với những thân phận nhỏ bé trong xã hội
-Chữ Nôm:
+Truyện Kiều: 3254 câu thơ lục bát → kiệt tác tự sự - trữ tình độc nhất vô nhị
+Văn chiêu hồn: song thất lục bát → tấm lòng nhân ái
2-Nội dung và nghệ thuật:
a-Nội dung:chủ nghĩa nhân đạo
-Đề cao chữ tình -Tấm lòng cảm thông sâu sắc đối với số phận con người bất hạnh
-Triết lí về số phận người phụ nữ -Tố cáo bản chất tàn bạo của chế độ phong kiến -Đề cao quyền sống của con người, ngợi ca tình yêu, khát vọng tự do, hạnh phúc
Trang 3Những nét đặc sắc trong sáng tác nghệ thuật
của Nguyễn Du?
Thể loại: ngũ ngôn, thất ngôn, ca, hành
Em có nhận xét gì về cuộc đời, sự nghiệp tác
gia Nguyễn Du?
b-Nghệ thuật:
-Học vấn uyên bác, thành công trong nhiều thể loại thơ ca
-Đưa thơ lục bát, song thất lục bát, chữ Nôm lên đến tuyệt đỉnh thi ca thời đại
-Kết hợp độc đáo tinh hoa ngôn ngữ bình dân và bác học
- Việt hóa nhiều yếu tố ngơn ngữ ngoại nhập
III-Tổng kết:
*CỦNG CỐ:Nêu những yyếu tố ảnh hưởng đến sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du
*DẶN DÒ:
Chuẩn bị bài: Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật
1-Thế nào là ngôn ngữ nghệ thuật? Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật?
2-Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ nghệ thuật?