- Thấy được thái độ phê phán mạnh mẽ, bút pháp châm biếm mãnh liệt, đầy tài năng của Vũ Trọng Phụng: vừa xoay quanh mâu thuẫn tráo phúng cơ bản, vừa sáng tạo ra những tình huống khác nha
Trang 1Tuần 12
Tiết 45- 46: HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA
Ngày28-10-2009 (Trích “Số đỏ”) - Vũ Trọng Phụng
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp HS:
- Nhận ra bản chất lố lăng, đồi bại của một xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước Cách mạng tháng Tám
- Thấy được thái độ phê phán mạnh mẽ, bút pháp châm biếm mãnh liệt, đầy tài năng của Vũ Trọng Phụng: vừa xoay quanh mâu thuẫn tráo phúng cơ bản, vừa sáng tạo ra những tình huống khác nhau, tạo nên một màn hài kịch phong phú, biến hóa ở chương XV của tiểu thuyết “Số đỏ”
B PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Đọc sáng tạo, đối thoại, diễn giảng, thảo luận…
( GV hướng dẫn HS đọc kỹ bài học trong SGK, chuẩn bị những câu hỏi ở phần hướng dẫn học bài )
C PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
SGK, SGV, giáo án
D TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN:
1 Kiểm tra bài cũ
2 Giới thiệu bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
* Hoạt động 1:
Gọi hs đọc phần tiểu sử
tg’ Cho hs ghi vài nét chính
về tg’, tp’.
Kể tên một số tác
phẩm tiêu biểu của nhà
văn VTP.
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả
- Vũ Trọng Phụng (1912 – 1939) quê ở làng Hảo, huyện Mĩ Hào, tỉnh Hưng Yên
- Sinh ra và lớn lên trong 1 gia đình nghèo ở Hà Nội
- Viết văn sớm, nổi tiếng ở 2 thể loại: phóng sự và tiểu thuyết
- Bút pháp đả kích, châm biếm sắc sảo
2 Tác phẩm
- Tiểu thuyết: Số đỏ, Giông tố
- Phóng sự: Cạm bẫy người, Kĩ nghệ lấy Tây, Cơm thầy cơm cô
3 Tác phẩm “Số đỏ”
Đây là “cuốn sách ghê gớm có thể làm
Trang 2vinh dự cho mọi nền văn học” (Nguyễn Khải)
4 Vị trí đoạn trích: Chương XV của tác phẩm
Chia HS cả lớp thành 4 nhĩm
Mõi nhĩm chịu trách nhiệm tìm
hiểu một nội dung.Khi gọi Hs dọc
các nhĩm vừa theo dõi vừa gạch
duois dẫn chứng
+Nhĩm 1: Niềm hạnh phúc của
mọi người trong nhà cụ cố Hịng
khi nhà cĩ tang(Cụ cố Hồng, vợ
chồng ơng Văn Minh)
+Nhĩm 2: Niềm hạnh phúc của
mọi người trong nhà cụ cố Hịng
khi nhà cĩ tang(Cơ Tuyết, cậu Tú
Tân, ơng Phấn mọc sừng)
+Nhĩm 3: Khơng khí của buổi đưa
tang, thái độ của những người đưa
đám
+nhĩm 4: Hình ảnh những người
trong gia đình cụ cố hồng trong
buổi đưa đám
Em hiểu gì về nhan
đề của chương và tình
huống trào phúng của
đoạn trích?
Tại sao cái chết của
ông cụ cố tổ lại là
niềm “hạnh phúc” của
mọi thành viên trong gia
đình?
Phân tích niềm “hạnh
phúc khác nhau của
mỗi người trong gia đình
cụ cố Hồng?
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Ý nghĩa nhan đề:
Tang gia: mất mát, đau buồn >< hạnh phúc: sung sướng, mãn nguyện
-> NT đối lập: có tang mà lại hạnh phúc: làm bật lên tiếng cười châm biếm sâu cay cái sự thật mỉa mai, hài hước và tàn nhẫn
2 Niềm hạnh phúc của mọi người khi có tang (Từ đầu … “chia buồn tấp
nập”)
- Niềm vui lớn nhất chung cho cả gia đình bất hiếu này là tờ di chúc của cụ cố tổ đã tới lúc thực hiện
- Cụ cố Hồng: mơ màng nghĩ đến lúc được “mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mếu” để được thiên hạ chỉ trỏ, khen ngợi
- Văn Minh: được dịp lăng –xê những bộ
ý phục táo bạo nhất, “có thể ban cho những ai có tang đương đau đớn vì kẻ chết cũng được hưởng một chút hạnh phúc ở đời”
- Vợ Văn Minh: mừng rỡ vì đã chờ quá lâu để được mặc “bộ đồ xô gai tân thời”
- Cậu tú Tân: thì sướng điên người lên
vì được sử dụng mấy cái máy ảnh đã được chuẩn bị từ lâu
- Cô Tuyết: vui mừng, hớn hở vì được diện bộ y phục “Ngây thơ” để cải chính với thiên hạ rằng cô chưa đánh mất chữ trinh
- Ông Phán: vô cùng sung sướng vì được chia thêm số tiền lớn nhờ cặp sừng vô hình
=> Cảnh nhà đang có tang mà ai nấy đều vui mừng, sung sướng vì quyền lợi riêng sẽ thành hiện thực
Trang 3Cảnh đưa tang diễn ra
trong một không khí ntn?
Đám đông đưa tang gồm
những thành phần nào?
Họ đến với đám tang
với thái độ ntn và nhằm
mục đích gì?
Thái độ của mọi người
trong tang lễ phản ánh XH
ntn?
3 Cảnh đưa tang
- Không khí của buổi đưa tang thật là từng bừng, náo nhiệt “một đám ma theo cả lối Ta, Tàu, Tây, có kiệu bát cống, có lợn quay đi lọng, có hàng trăm câu đối” tổ chức theo lối “hổ lốn”
“Đám ma đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”
“đúng là một đám ma gương mẫu”
“khiến người nằm trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng nếu không gật gù cái đầu”
-> sự nhố nhăng, loè loẹt, kệch cỡm, đồi bại của những kẻ vô học
- Đám đông đưa tang là:
+ Bạn của cụ cố Hồng “ ngực đầy huân chương”: là những kẻ sang trọng, có địa
vị trong xã hội xúc động khi nhìn thấy làn da trắng trên cánh tay và ngực Tuyết bộ mặt thật xấu xa, bỉ ổi, + “Giai thanh gái lịch” đi đưa ma bằng những bộ mặt buồn rầu nhưng lại “chim nhau, cười tình với nhau,… hẹn hò nhau”
-> một lũ người vô học, trơ trẽn
- Những người trong gia đình + Cụ cố Hồng “mếu máo và ngất đi”: vui sướng vì đám ma to đúng với ý nghĩ của cụ
+ Tuyết trong bộ y phục “ngây thơ”,
“trên mặt lại hơi có một vẻ buồn lãng mạn rất đúng mốt một nhà có đám” và cười tình với Xuân
+ Bà Văn Minh và ông Typn vô cùng hài lòng khi nhìn thấy các kiểu quần áo của tiệm may Aâu hóa
+ Cậu tú Tân tha hồ trổ tài đạo diễn chỉ huy đội quân chụp ảnh, tạo dáng cho mọi người “ hoặc chống gậy hoặc gục đầu hoặc cong long, hoặc lau mắt như thế này hay thế nọ”
+ Xuân tóc đỏ xuất hiện đúng lúc với vòng hoa và sư chùa Bà Banh để tôn thêm cái danh giá và uy tín của mình bộc lộc bản chất lưu manh, tinh quái
Trang 4+ Ông Phán mọc sừng: “khóc ngất lên và mềm oặt trong tay Xuân” nhưng cũng kịp dúi vào tay hắn tờ giấy bạc gấp tư để “giữ chữ tín” trong làm ăn
=> Bằng một vài nét chi tiết sống động, chân thực, tác giả đã lột trần bộ mặt đạo đức giả, trơ trẽn, vô học của những kẻ đi đưa tang, những kẻ mang danh thượng lưu nhưng thực chất chỉ là đống cặn bã của XH thực dân tư sản.
Em nhận xét gì về
nghê thuật của đoạn trí
ch
4 Nghệ thuật
- Lối văn trào lộng, bút pháp châm biếm, đả kích sắc bén
- Thủ pháp đối lập, phóng đại nhưng chân thực,
- Ngoài ra các thủ pháp nói ngược, nói mỉa… sử dụng đan xen, linh hoạt
- Xây dựng chân dung nhân vật, khắc hoạ tính cách nhân vật 1 cách độc đáo
III TỔNG KẾT
Ghi nhớ SGK /128
3 CỦNG CỐ : Nêu cảm nhận của em khi học xong đoạn trích
4 Chuuẩn bị bài mới:
Soạn bài: Phong cách ngôn ngữ báo chí
Tìm một số tờ báo: An ninh, An Giang, Thanh niên…