GA 11-TIET 49-50

Giới thiệu bài mới : HS: đọc SGK –T133 GV: Quan niệm chung như thế nào về thể loại văn học?. NHÓM 1: Em hiểu như thế nào về khái niệm thơ và truyện?. NHÓM 3: Sự phân loại của thơ và tru

Tiết 49-50 MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC: THƠ, TRUYỆN

Ngày 01 tháng 11 năm 2009

A.M Ụ C TIÊU BÀI HỌC : Giúp học sinh

- Nhận biết được loại và thể trong văn học

- Hiểu biết khái quát đặc điểm của một số thể loại văn học :thơ ,truyện

- Vận dụng hiểu biết đó vào đọc văn

B.CÁCH THỨC TIẾN HÀNH :

- Giáo viên nêu câu hỏi:gợi mở,mở rộng ,nâng cao vấn đề

- Học sinh thảo luận và trả lời các câu hỏi

C.PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN :

- Sách giáo khoa ngữ văn lớp 11 tập 1

- Sách giáo viên + dẫn chứng

D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :

1 Kiểm tra bài cũ

2 Giới thiệu bài mới :

HS: đọc SGK –T133

GV: Quan niệm chung

như thế nào về thể loại

văn học?

GV:Em cho biết tác

phẩm văn học chia làm

mấy loại?

GV: Hướng dẫn HS gạch

chân kiến thức cần thiết

trong SGK

HS: Chuẩn bị thảo luận

theo nhóm

GV: chia lớp thành 5

nhóm, mỗi nhóm sẽ tìm

hiểu và trả lời câu hỏi

NHÓM 1: Em hiểu như

thế nào về khái niệm thơ

và truyện? cho ví dụ

minh hoạ

NHÓM 2: Dựa vào SGK,

I/ TÌM HIỂU CHUNG:

1/ Loại thể văn học:

a/ Quan niệm chung về thể loại văn học:

- Loại là phương thức tồn tại chung

- Thể là sự hiện thực hoá của loại

b/ Trong nhà trường phổ thông chia làm 4 loại như sau:

- Tự sự

- Trữ tình

- Kịch

- Nghị luận

so sánh, rút ra sự khác

nhau của đặc trưng cơ

bản giữa thơ và truyện

- Tại sao nói ngôn ngữ

thơ giàu nhịp điệu?

- Vì sao truyện lại mang

tính khách quan?

NHÓM 3: Sự phân loại

của thơ và truyện có gì

khác nhau không?

NHÓM 4: Đọc thơ có

những yêu cầu gì?

- Tại sao lại phải tìm

hiểu hoàn cảnh sáng tác

của bài thơ?

- Cảm nhận ý thơ sẽ hỗ

trợ gì cho việc đọc thơ?

NHÓM 5 :Từ yêu cầu về

đọc thơ như đã nêu thì

yêu cầu về đọc truyện sẽ

như thế nào?

GV: Hướng dẫn HS lập

bảng so sánh đối chiếu

HS:Thảo luận nêu ý kiến

về cách đọc

GV: Hướng dẫn HS chú

ý đến giọng, nhịp, điểm

nhấn trong 2 văn bản

GV: Hướng dẫn HS đọc

phần ghi nhớ trong SGK

và ghi

LUYỆN ĐỌC:

Khái niệm

-Là tấm gương của tâm hồn, là tiếng nói tình cảm con người, rung động của trái tim trước cuộc đời

VD:Mùa thu câu cá

- Truyện phản ánh đời sống trong tính khách quan của nó, qua con người, hành vi sự kiện

VD: Hai đứa trẻ

Đặc trưng

cơ bản

- Nội dung trữ tình

-Ngôn ngữ giàu nhịp điệu

- Cốt truyện với các tình tiết, sự kiện, tạo nên sự vận động của hiện thực

-Nhân vật được miêu tả chi tiết sinh động trong mối quan hệ với hoàn cảnh, với môi trường

- Không gò bó về không gian, thời gian, đi sâu vào tâm trạng con người

Phân loại

-Theo nội dung biểu hiện: trữ tình, tự sự, trào phúng

-Theo cách thức tổ chức bài thơ:

Thơ cách luật, thơ tự do, thơ văn xuôi

-Trong VHDG: thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, ngụ ngôn

- Văn học trung đại: Truyện chữ Hán, truyện chữ Nôm

- Văn học hiện đại:

Truyện ngắn, truyện vừa, truyện dài

Yêu cầu về đọc

- Biết rõ tên bài thơ, tên tác giả, HCST

- Cảm nhận ý thơ qua câu chữ, hình ảnh, nhịp điệu

- Lí giải, đánh giá về nghệ thuật, nội dung bài thơ

-Tìm hiểu hoàn cảnh xã hội, hoàn cảnh sáng tác.

- Phân tích diễn biến của cốt truyện qua các phần với các tình

tiết, sự kiện, biến cố

- Phân tích các nhân vật trong

dòng lưu chuyển của cốt truyện

- Truyện đặt ra vấn đề gì, có ý nghĩa tư tưởng như thế nào?

-VD 1: Bài thơ “Tự tình”

– Hồ Xuân Hương + Giọng trữ tình + Nhấn: Trơ, cái hồng nhan, xiên ngang, đâm toạc, mảnh tình san sẻ, tí con con

- VD 2: Trích một đoạn ngắn

trong trích đoạn “Hạnh phúc của một tang gia” ( Số đỏ –

Vũ Trọng Phụng – T127) + Giọng: trào phúng + Nhấn: chi tiết các loại kèn, các đề tài trò truyện, thái độ của những người đưa đám

* GHI NHỚ:

- Thơ tiêu biểu cho loại trữ tình Thơ thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng con người bằng ngôn ngữ cô đọng, gợi mở, giàu hình ảnh và nhạc điệu.

- Truyện tiêu biểu cho loại tự sự, thường có cốt truyện, nhân vật, lời kể Truyện có khả năng phản ánh hiện thực cuộc sống rộng lớn, đi sâu vào những mảnh đời cụ thể và cả những diễn biến sâu xa trong tâm hồn con người.

4 Chuẩn bị bài mới:

Soạn bài : Chí Phèo

+ Soạn phần tác giả Nam Cao: cuộc đời, sự nghiệp sáng tác.

+ Sưu tầm một số truyện ngắn của Nam Cao.