SKKN ĐẠO ĐỨC 4

Từ nguyên nhân trên việc đề ra phương pháp giúp học sinh học tốt mơn chính tả để các em mạnh dạn, tự tin hơn khi giao tiếp, nhằm mục tiêu đào tạo những chủ nhân tương lai năng động, sáng

I./ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

1/ Đặt vấn đề :

Chữ viết là hệ thống ký hiệu bằng đường nét đặt ra đđể ghi tiếng nói và có những quy tắc, quy định riêng Muốn viết đúng chính tả Tiếng Việt, ta phải tuân theo những quy định, quy tắc đã được xác lập

Chính tả ở Tiểu học nĩi chung và cũng như ở khối lớp 4 nĩi riêng là một trong những phân mơn quan trọng nĩ gĩp phần nâng cao chất lượng mơn Tiếng Việt

Như vậy viết chính tả một trong những kĩ năng hàng đầu của việc học Tiếng Việt trong nhà trường, chữ viết khơng những cĩ quan hệ mật thiết đến chất lượng học tập của mơn Tiếng Việt, mà cịn với tất cả các mơn học khác Nếu viết đúng chính tả, chữ viết rõ ràng, tốc độ nhanh thì học sinh cĩ điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập

sẽ tốt hơn, ngược lại viết xấu, tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng khơng nhỏ đến chất lượng học tập

Ngồi ra dạy cho học sinh phát âm, viết đúng chính tả, viết cẩn thận, là gĩp phần tạo lịng tự trọng đối với bản thân mình

Thế nhưng thực tế hiện nay cho thấy hiệu quả của học sinh viết chính tả cịn yếu, học sinh cịn mắc lỗi sai, cẩu thả tốc độ chậm, chữ viết chưa đều

Từ nguyên nhân trên việc đề ra phương pháp giúp học sinh học tốt mơn chính tả để các em mạnh dạn, tự tin hơn khi giao tiếp, nhằm mục tiêu đào tạo những chủ nhân tương lai năng động, sáng tạo phù hợp với xu thế phát triển hiện nay và đặc biệt làm nền tảng cho việc học tập ở các lớp là một việc làm rất cần thiết

2/ Mục đích đề tài :

- Do bản thân suy nghĩ trong quá trình dạy học khi nhận thấy học sinh của mình cịn yếu mơn chính tả

- Rèn cho học sinh cĩ kĩ năng viết đúng chính tả thì chất lượng giảng dạy sẽ được nâng cao hơn

- Giúp học sinh đọc, nghe, viết chính xác, biết so sánh các cặp từ cĩ âm- vần thanh

dễ lẫn lộn, bên cạnh đĩ, hình thành kĩ năng viết chính tả,…

3/Lịch sử đề tài :

- qua những năm làm cơng tác giảng dạy bản thân- nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy- học chính tả

- Trong quá trình dạy học tơi thấy cách nĩi và viết của học sinh tiểu học cĩ những vấn đề cần quan tâm Học sinh cịn viết sai nhiều lỗi chính tả cũng như chưa biết dùng từ

sao cho chính xác, kể cả việc dùng dấu câu chưa phù hợp Nên từ đó bản thân tôi đã từng bước áp dụng vào việc dạy chính tả ngay ở lớp 4/1 của mình

4/ Phạm vi đề tài :

Một vài biện pháp giúp học sinh học tốt môn chính tả lớp 4 đươc áp dụng cho các lớp ở trường đặc biệt là lớp tôi chủ nhiệm Thời giang thực hiện: Từ 1/ 10/ 2010 đến 5/

2010 tại lớp 4/1

II/ NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM:

1/ Thực trạng đề tài.

Trong năm học 2009- 2010 tôi được giám hiệu phân công dạy lớp 4/1 Qua bước đầu tôi thấy khả năng viết chính tả của các em còn yếu còn mắc nhiều lỗi chính tả Theo thống kê chất lượng đầu năm một số lỗi mà các em thường mắc như sau:

- Sai phụ âm đầu:

Học sinh thường hay lẫn lộn một số chữ cái ghi các âm đầu sau đây:

-Sai về quy tắc chính tả: c/k, g/gh,ng/ngh…

+C/K: céo cờ, ciểm tra…

+G/ Gh: con gẹ, gê sợ

+Ng/ Ngh: ngỉ ngơi, nge nhạc

+Ch/ Tr: cây che, chiến chanh

+S/ X: cây xả, xa mạc…

- Sai âm cuối:

Chủ yếu

at, ac, ăt, ăc, iêt, iêc, ươc, ươt, uôc, uôt, ân, âng, ât, âc, ên, ênh

Ví dụ: Lường gạc, giặc giũ, xanh biết, nhà tần, nổi bậc, nhất lên, nhẹ tên, gập ghền

- Sai thanh: Thanh hỏi, thanh ngã

Ví dụ: vẽ/ vẻ, đỗ /đỗ , nghĩ/ nghỉ,sữa/sửa…

Sai về cách viết hoa tên người, tên địa phương, cơ quan, các từ phiên âm nước ngoài…

Theo số liệu viết sai chính tả 14/35 em, chiếm tỉ lệ 40%

Theo sự nhận xét của tôi học sinh mắc nhiều lỗi chính tả do những nguyên nhân sau:

- Học sinh còn đọc sai, phát âm chưa chuẩn, đọc chậm…

-Chưa hiểu nghĩa từ, chưa nắm vững được quy tắc chính tả

Ngoài ra các em viết chữ không rõ ràng lẫn đến sai dấu, thiếu dấu…

Vì thế tôi quyết định, tìm một vài biện pháp dạy chính tả cho học sinh đạt kết quả tốt

2/ Nội dung cần giải quyết:

Từ thực trạng trên tôi nhận thấy: Muốn phát huy tính chủ động, tích cực trong phân môn chính tả ở lớp tôi cần có những giải pháp tốt nhất giúp học sinh có kĩ năng viết đúng chính tả chủ yếu là tôi hướng dẫn học sinh thực hiện một số thao tác sau

a/ Tăng cường luyện đọc trôi chảy: Rèn kĩ năng đọc tốt( qua các bài tập đọc) yêu cầu học sinh phải đọc thông có như thế mới viết thạo trong các bài chính tả Cần yêu cầu học sinh rèn đọc, rèn viết ở nhà Giáo viên luôn có sự kiểm tra chặt chẽ, chủ yếu là ban đầu viết đúng chữ, từ ngữ và nâng dần viết nhanh, viết đẹp

b/ Tập cho học sinh tính cẩn thận, chính xác khi viết: Biết viết tên người tên địa danh…

nhận biết để phân biệt viết đúng các âm đầu s/x, c/k/q và các âm cuối n, ng, t và c

c/ Cung cấp cho học sinh những kiến thức cần thiết tối thiểu về Tiếng việt: dưới hình thức những quy tắc chính xác được minh họa và củng cố bằng những bài luyện tập thường xuyên rèn luyện và hoàn thiện cho học sinh năng lực sử dụng thành thạo Tiếng Việt hiểu và viết đúng Tiếng Việt

d/ Biết phân tích cấu tạo tiếng,so sánh các cặp từ, các từ có âm, vần dễ lẫn lộn …và

nhận biết và phân biệt để viết đúng các dấu thanh ?,~.

3/ Biện pháp giải quyết :

Để hướng dẫn học sinh nắm vững về cách viết chính tả tôi đã áp dụng từng tự cách làm sau:

+Vào ngay những ngày đầu năm học, qua thực tế bài chính tả của học sinh tôi tiến hành nắm và phân loại khả năng viết của các em thành ba nhóm: Tốt, đạt yêu cầu, yếu

Trong những nhóm này tôi có sự quan tâm khác nhau theo tùng đối tượng

* Đối tượng tốt: Chỉ nhắc nhở, hướng dẫn chung: Cách trình bày, chữ viết

* Đối tượng đạt yêu cầu: Tôi theo dõi quan tâm hơn hướng dẫn viết tốt hơn và nâng dần tốc độ viết cũng như kĩ thuật viết

* Riêng đối tượng yếu: tôi có sự quan tâm hướng dẫn đặc biệt chú ý trong từng tiết học tôi luôn gọi các em đọc tìm từ phân tích để nắm được khả năng hiểu từ của các em

a/ Dù ở đối tượng nào tôi cũng quan tâm đến cách đọc của học sinh, luôn uốn nắn sửa chữa đọc thông đọc chuẩn xác có đọc bài lưu loát , chứng tỏ các em đã có kỹ năng nhận dạng âm, vần, dấu thanh nhanh đó cũng là cơ sở cho việc viết đúng chính tả

Việc rèn phát âm không chỉ được thực hiện trong tiết Tập Đọc mà cần thực hiện trong các môn học khác như: Chính tả, Tập làm văn, Luyện từ và câu….Tôi thường hướng dẫn các em cách đọc bài ở nhà để chuẩn bị cho bài mới, nhất là đối với các em đọc yếu, chậm Các em sẽ tự tìm từ ,tiếng khó đọc, những câu đọc còn ngập ngừng chưa rõ

ràng hoặc những đoạn văn mà em thích để luyện đọc nhiều lần.Từ đó các em có thói quen

tự đọc để phát âm tốt và viết đúng chính tả

b/ Rèn học sinh tính cẩn thận ghi nhớ chữ viết luôn gắn liền với hiểu nghĩa của từ cách tốt nhất cung cấp cho học sinh từ trong ngữ cảnh.ngữ cảnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng giúp học sinh nắm được nghĩa của từ dễ dàng, nhẹ nhàng làm điểm tựa cho trí nhớ bằng cách cho các em phân tích âm, vần, dấu thanh rồi cho viết bảng con để các em ghi nhớ lâu bằng mắt và quen tay viết

Ví dụ :Bài Thắng biển( SGK TV4 tập 2 trang 76) cho các em đọc tìm từ khó để học sinh khắc sâu Ở bài này có nhiều từ khó như: nuốt tươi, điên cuồng, lan rộng ….là những

từ mà học sinh dễ nhầm lẫn, trước khi viết tôi hướng dẫn học sinh đọc phân tích từ, so sánh để học sinh ghi nhớ khắc sâu

c/ Cung cấp cho học sinh những kiến thức cần thiết, rèn học sinh nắm vững một số quy tắc tôi hướng dẫn như sau:

* C, K, Q:

-Chữ c luôn đứng trước các nguyên âm (trong tiếng) như a,ă,â,o,ô,ơ,u, ư (trừ e, ê, i)

Ví dụ: cá, cô, cờ , cũng, cứ ……

-Chữ k chỉ đứng trước các nguyên âm e, ê, i

Ví dụ: kể, kẽ, kĩ, kiễm kia…

-Chữ q luôn kết hợp chữ u thành qu(đọc là quờ) đứng trước hầu hết các nguyên âm (trừ o, u, ư)

*Chữ g, gh, ng, ngh:

- Chữ g, gh: xuất hiện hầu hết các nguyên âm (trừ e, ê, i)

-Chữ gh, ngh: chỉ xuất hiện trước các nguyên âm e, ê, i.

Ngoài ra tôi luôn giúp học sinh hiểu được một số âm vần khi viết chính tả theo cách phát âm khu vực hay còn gọi là phương ngữ

Ví dụ:

Những tiếng có phụ âm đầu s/x, tr/ch, r/d/gi, l/n và các tiếng có vần it như vịt,

thịt…

-Tôi luôn hướng dẫn học sinh cách phân biệt âm cuối n-ng và c- t để viết đúng chính tả cần cho các em phân tích thật kỹ và hiểu nghĩa của từ, phát âm nhiều lần để các

em phát âm đúng thì viết đúng

* Trường hợp có nguyên âm u đứng trước âm cuối c và n

Ví dụ: phút, phun thì u đọc dài hơn

*Trường hợp u đứng trước âm cuối c và ng

Ví dụ: phúc, phung thì u đọc ngắn lại

-Căn cứ vào cách đọc khác nhau của nguyên âm u ta có thể viết đúng các vần uc/

ut, un/ ung

-Cần cho học sinh phát âm đúng chuẩn thì việc viết chính tả đối với các em là một điều không mấy khó khăn

Ví dụ : phân biệt tiếng vần/ vầng ( trong từ vần thơ/ vầng trăng/ vầng trán) hay tiếng vươn/ vương trong từ vươn lên/ vương vấn/ vươn tay/ vương quốc)

d/ Phân biệt để viết đúng dấu thanh

-Dấu thanh đặt ở âm chính ( dấu nặng đặt bên dưới, các dấu khác đặt trên)

Đối với các nguyên âm đôi ua/ uô/ ưa/ ươ/ ia/ iê/ ya/ yê cách đánh dấu thanh như sau:

- Nguyên âm đôi ua/ uô/ưa

+Trong các tiếng có ua, ưa ( tiếng không có âm cuối )dấu thanh đặt ở chữ cái đầu của âm chính ví dụ: của, múa, giữa

+Trong các tiếng có uô, ươ, iê ( tiếng có âm cuối ) dấu thanh đặt ở chữ cái thứ hai của âm chính ví dụ: cuốn, cuộn, nước, tưởng,ngược chiến diều…

-Nguyên âm ya/ yê

+ Trong những tiếng có âm đệm và không có âm cuối , nguyên âm đôi iê được viết

là ya

Trong tiếng Việt chỉ có bốn từ chứa ya, có ba từ là từ vay mượn tất cả đều không

có dấu thanh: khuya, pơ-luya, xanh tuya, phéc –mơ tuya

+Trong những tiếng có âm đệm và âm cuối nguyên âm đôi iê được viết là yê: truyền thuyết, huyện, yến…dấu thanh được đặt ở chữ cái thứ hai của âm chính ê

* Quy tắc viết hoa tên người tên địa lý Việt Nam

Khi viết tên người, tên địa lý Việt nam cần viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng tạo thành tên đó

Ví dụ: Nguyễn Văn Trỗi , sông Đồng Nai)

* Quy tắc viết hoa tên người, tên địa lý nước ngoài:

Khi viết tên người tên địa lý nước ngoài , ta viết hoa chữ cái đầu của bộ phận tạo thành tên đó Nếu bộ phận tạo thành tên gồm nhiều tiếng thì giữa các tiếng có dấu gạch nối ví dụ :A-đam, Cô-rét- ti, Ca- na-đa…

- Có một số tên người, tên địa lý nước ngoài viết giống như cách viết tên riêng Việt Nam.Đó là những tên riêng được phiên âm theo âm Hán- Việt

ví dụ: Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ…

-Muốn học tốt và rèn chữ viết cho học sinh một việc không thể thiếu được là

đầy đủ dụng cụ học tập Trong phiên họp phụ huynh đầu năm tôi trao đổi đến từng phụ huynh về khả năng học tập, chữ viết của các em để có sự quan tâm phối hợp của gia đình

-Tôi luôn đề nghị phụ huynh luôn theo dõi giúp đỡ các em viết thêm ở nhà (đặc biệt là những học sinh trung bình, yếu) Mỗi học sinh cần có một quyển tập riêng để viết chính tả ở nhà , khi viết xong chữ nào thì miệng phải đọc liền chữ đó Làm như thế không những giúp học sinh viết đúng viết đẹp mà còn đọc tốt Nên soát lại bài khi viết xong , nên viết những chữ sai lại nhiều cho đúng Một điều không thể thiếu đối với học sinh là phải có đầy đủ dụng cụ học tập

-Để các em viết tốt cũng ngay từ đầu năm cách viết một bài chính tả,cách ngồi đúng tư thế, đây là việc làm cần nhắc nhở rèn luyện thường xuyên trong suốt năm học và trở thành thói quen trong khi viết

-Muốn dạy tốt phân môn chính tả người giáo viên cần phải kết hợp với các phân môn khác có như thế học sinh mới nắm vững kiến thức

+Trong tiết chính tả bao giờ tôi cũng cho học sinh đọc kỹ, nắm nội dung bài viết +Hướng dẫn học sinh nhận xét những hiện tượng chính tả trong bài

+Luyện viết phân tích, so sánh, hiểu được nghĩa của từ khó, dễ lẫn (tiếng mang vần khó, tiếng âm vần do ảnh hưởng của phương ngữ hay thói quen)

Ví dụ:

Uống rượu ->uống rựu, con hươu ->con hưu

+Phương pháp dạy chính tả phải có một sự chuẩn bị , một bài soạn theo đúng yêu cầu sư phạm

* Chuẩn bị của giáo viên:

-Trước khi dạy một bái chính tả tôi cần nắm vững kiến thức thuộc nội dung bài dạy và có phương pháp dạy phù hợp để cung cấp kiến thức cho học sinh nhằm giúp các

em dễ ghi nhớ và viết đúng chính tả

Ví dụ Khi dạy bài chính tả Kim tự tháp Ai Cập giáo viên phát âm thật chuẩn, rõ ràng , tạo điều kiện cho học sinh chú ý đến những hiện tượng chính tả cần viết đúng (lăng

mộ, nhằng nhịt, chuyên chở…) Ngoài ra tôi còn phải dự kiến các từ khó nếu học sinh

chưa phát hiện ra khi chuẩn bị bài ở nhà Tôi còn chuẩn bị hệ thống câu hỏi gợi ý cho phần bài viết và bài tập thực hành

Sau khi xác định được từ khó , giáo viên cần hướng dẫn kỹ về phân tích ,so sánh

Ví dụ: “dữ” có nghĩa là hung bạo, yêu cầu học sinh tìm từ có chứa nó Chó dữ, thú

dữ, dữ dội Khác với giữ là giữ gìn…

Yêu cầu học sinh đọc thầm lại đoạn văn, chú ý những chữ cần viết hoa những từ ngữ mình dễ viết sai và cách trình bài sau đó trả lời câu hỏi chính trong đoạn văn để hiểu được ngữ cảnh của nó

-Giáo dục kỹ năng viết chính tả cho học sinh : Giáo viên không chỉ chú ý đến chữ viết của học sinh trong phân môn chính tả mà cần phải chú ý trong các môn học khác.Khi viết từ khó ở bảng con ngoài việc viết đúng giáo viên còn phải yêu cầu học sinh viết đẹp

- Phần đánh giá bài viết của học sinh nên có phần viết đúng, viết đẹp với các bài đạt khá giỏi để khuyến khích học sinh viết chữ đẹp

*Chuẩn bị của học sinh :

Mỗi học sinh điều có quyển vở báo bài những ngày có tiết chính tả tôi nhắc nhở học sinh chuẩn bị bài thật kỹ bằng cách đọc bài đó từ bốn đến năm lần và tìm từ khó trong bài viết dùng bút chì gạch chân các từ khó và viết vào bảng con sau đó viết vào vở chính tả ở nhà có sự hướng dẫn của phụ huynh thì bài viết ở lớp sẽ đạt kết quả cao, chữ viết lại rõ ràng,sạch sẽ không mắc nhiều lổi chính tả.Phụ huynh cũng là động lực hổ trợ thúc đẩy cho con em học tốt môn chính tả

Trong các môn học khác , giáo viên cần chú ý đánh giá nhận xét chữ viết , cách trình bài của học sinh cần tạo một lượng thời gian cần thiết cho học sinh viết các bài học quy định, tránh thúc ép học sinh viết quá nhanh mà không chú ý đến việc rèn chữ viết cho học sinh

Theo yêu cầu từng thời điểm mà tăng dần tốc độ viết lên cho phù hợp

Giáo viên cần có sự kiểm tra vở của học sinh thường xuyên ví tất cả các em đều là học sinh nông thôn và là học sinh tiểu học nên các em chưa biết giữ vệ sinh hay bôi xóa cẩu thả Do vậy giáo viên cần có nhận xét vở sạch chử đẹp hàng tuần, hàng tháng có động viên khen thưởng Nên khen thưởng kể cả những học sinh yếu nhưng đã có những mặt tiến bộ để kích thích sự hứng thú học tập của các em

Một điều hết sức quan trọng là sự mẫu mực của giáo viên , sự mẫu mực ở đây thể hiện trong việc viết chính tả , viết các bài học , cách viết bảng ,cách trình bày bảng một cách sư phạm Trong việc chấm chữa bài đòi hỏi giáo viên phải viết đúng mẫu, cẩn thận

để học sinh noi theo.Muốn vậy giáo viên phải tự rèn luyện chữ viết của mình

Bên cạnh đó giáo viên nên kết hợp giải quyết tốt các bài tập chính tả nhất là phân biệt các cặp từ có âm, vần dễ lẫn lộn Giáo viên nên phân biệt kỹ nghĩa của từ

Ví dụ: trong bài chính tả Vương quốc vắng nụ cười SGK lớp 4 trang 132 học sinh

cần phân biệt kỹ những chữ bắt đầu bằng s hoặc x để điền đúng vào đoạn văn khuyết như:

vì sao – năm sau – xứ sở - gắng sức – xin lỗi – sự chậm trễ

Trong bài tập trên học sinh có hiểu được nghĩa thì mới viết đúng cũng cần cho nhiều học sinh phát âm để các em nhận biết sự khác biệt giữa các từ

- Ở lớp bốn chính tả thường nằm trong hệ thống các kiểu bài :

+Nghe viết

+Nhớ viết

-Loại chính tả nghe viết : có hai mức độ

Nghe viết những đoạn văn mà các em đã được học ở phân môn Tập đọc,đòi hỏi học sinh nhớ tiếp nhận những từ, câu, đoạn qua cách gợi lại những gì đã đọc đã nghe và

đã hiểu

Đối với những đoạn văn không ở phân môn Tập đọc như những bài “Ai đã nghĩ ra các chữ số 1,2,3,4,….?”SGK lớp 4 trang 168, Bài “ Nghe lời chim nói” SGK lớp 4 trang

124 Giáo viên cần phân tích kỹ hơn và yêu cầu học sinh đọc chính xác rõ ràng

-Loại chính tả nhớ viết :

Muốn viết tốt nên hướng dẫn thật kỹ trong tiết tập đọc ,cần hướng dẫn học sinh thuộc bài ngay tại lớp, yêu cầu học sinh đọc thuộc lòng đoạn bài viết ,nhớ và viết lại cho chính xác Luôn nhắc nhở học sinh viết hoa chữ đầu câu

Ở lớp :sau khi viết bài chính tả một điều không thể thiếu là học sinh phải tự bắt lỗi

và sửa lỗi để khắc sâu ,ngoài ra nếu học sinh dưới điểm trung bình thì phải chép lại bài giáo viên cần kiểm tra những bài chép lại của học sinh

Ngoài ra khi dạy phân môn tập làm văn tôi luôn hướng dẫn các em cách soát lỗi, chữa từ ,câu rất kỹ để các em thấy được chỗ sai , rút kinh nghiệm và viết chính tả tốt hơn

4/ Kết quả chuyển biến đối tượng:

Qua quá trình áp dụng tôi nhận thấy lớp toi có nhiều chuyển biến rõ rệt không những ở môn chính tả mà còn mở rộng sang các môn học khác như: Luyện từ-câu, Tập làm văn, toán ….Các em viết đúng viết chuẩn ngày càng nhiều hơn

Chất lượng đầu năm: 14 em yếu

Giữa học kì I: 8 em yếu

Cuối học kì I: 5em yếu

Giữa học kì II: 2 em yếu

Cuối học kì II: 0

Và đặc biệt là có một em đạt giải III hội thi viết chữ đẹp cấp huyện