Kiến thức: Giúp học sinh: - Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt, sống hết mình và quan niệm về thời gian, về tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu.. III-Bài mới Được mệnh danh là “
Trang 1Tuần 21- Tiết 79-80
Ngày 28-12-2009
VỘI VÀNG Xuân Diệu
A- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt, sống hết mình và quan niệm về thời gian, về tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu
- Thấy được sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch cảm xúc mãnh liệt, dạt dào và mạch luận lí sâu sắc; những sáng tạo độc đáo về nghệ thuật của nhà thơ
2.Về kĩ năng: cảm nhận, phân tích thơ
3 Về thái độ: yêu đời, yêu cuộc sống
B PHƯƠNG PHÁP: phát vấn, giảng bình
C CHUẨN BỊ
1 GV: Đọc tài liệu, thiết kế giáo án
2 HS: Đọc sgk, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
I- Oån định lớp
II- Kiểm tra bài cũ: cho biết nét nổi bật về nội dung và nghệ thuật trong bài Hầu trời của Tản Đà III-Bài mới
Được mệnh danh là “mới nhất trong các nhà thơ mới” thơ Xuân Diệu thể hiện đầy đủ nhất cho ý thức cá nhân của cái tơi thơ mới, đồng thời mang đạm bản sắc riêng Cái tơi lúc nào cũng thèm yêu khát sống với triết lí:
Làm sao sống được mà khơng yêu
Khơng nhớ khơng thương một kẻ nào.
Với chủ trương:
Thà một phút huy hồng rồi chợt tối
Cịn hơn buồn le lĩi suốt trăm năm
Lúc nào, cái tơi ấy cũng khát khao tận hưởng ngay trên thiên đường trần thế Nĩ thể hiện bằng giọng điệu
sơi nổi, bồng bột, vồ vập cuống quýt cả khi vui lẫn khi buồn Để thấy rõ, chúng ta tìm hiểu bài Vội vàng
c a Xuân Di u.ủa Xuân Diệu ệu
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
GV: một phong cách thơ “say đắm” nồng
nàn và sôi nổi, tất cả cho tình yêu và tuổi
trẻ, ông hoàng cuả thơ tình
HS đọc tiểu dẫn, trình bày những nét
chính về cuộc đời và sự nghiệp của ông?
Cha Đàng ngồi, mẹ ở Đàng trong
Ơng đồ Nghệ đeo khăn gĩi đỏ
Vượt đèo Ngang kiếm nơi cần chữ
Cha Đàng ngồi, mẹ ở Đàng trong
Hai phía đèo Ngang:một mối tơ hồng
-Ngô Xuân Diệu, sinh ở Bình Định.Từng
I GIỚI THIỆU
1 Tác giả 1916 -1985
- Tên khai sinh: Ngơ Xuân Diệu
- Quê cha ở Hà Tĩnh, quê mẹ ở Quy Nhơn, XD xa gia đình
từ nhỏ và sống ở nhiều nơi -> mỗi miền đất cĩ những ảnh hưởng nhất định đến hồn thơ ơng
- Trước CMT8, XD là một nhà thơ mới “mới nhất trong các nhà thơ mới ”(HT)
- Sau CMT8, XD nhanh chĩng hồ nhập, gắn bĩ với đất nước, nhân dân và nền văn học dân tộc
- XD để lại một sự nghiệp văn học lớn Ơng là một cây bút
Trang 2làmviệc ở Mĩ Tho, thành viên Tự lực văn
đoàn Tham gia cách mạng và là hoạt
động trong lĩnh vực văn học
-Là nhà thơ “mới nhất trong các nhà thơ
mới”.Là một nghệ sĩ lớn
XD đem đến cho thơ ca đương thời một
sức sống mới, một nguồn cảm xúc mới, thể
hiện một quan niệm sống mới mẻ cùng
những cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo
Ơng là nhà thơ của tình yêu, mùa xuân, tuổi
trẻ
Những tác phẩm tiêu biểu của XD?
[ GV nói: quan niệm thời gian trôi nhanh
của XD…]
Thơ: Thơ thơ (1938), Gửi hương cho giĩ
(1945), Văn xuơi: Phấn thơng vàng
(1939), Trường ca (1945), …
Dịch thuật: Các nhà thơ Hung- ga- ri
Dịch thơ :Nguyễn Trãi, Nguyễn Du sang
tiếng Pháp
Cho biết xuất xứ bài thơ? Tại sao trong
phần TD, SGK nhận xét: VV là “một trong
những bài thơ tiêu biểu nhất của XD trước
CMT8”?
- Là một trong những bài thơ tiêu biểu cho
sự bùng nổ mãnh liệt của cái tơi trong Thơ
mới nĩi chung, thơ XD nĩi riêng
Tâm trạng XD thể hiện trong bài thơ là
gì?
Có thể chia bài thơ thành mấy đoạn,
nội dung mỗi đoạn?
- 13 câu đầu: TY cuộc sống say mê, tha thiết
của nhà thơ
- 16 câu tiếp: Nỗi băn khoăn vì đời người
ngắn ngủi mà thời gian trôi qua nhanh
chóng
- Cịn lại: Khát vọng sống, khát vọng yêu
cuồng nhiệt, hối hả
Đọan 1 miêu tả tâm trạng gì của nhà
thơ? Cách diễn đạt có gì mới lạ? Nhà thơ
có ý muốn gì? Nó bình thường hay mới lạ?
Liệu có làm được không?
-Bài thơ mở đầu bằng thể thơ ngũ ngơn, từ
ngữ oai nghiêm, mệnh lệnh, lối điệp từ ngữ,
cĩ sức sáng tạo dồi dào, mãnh liệt, bền bĩ
-Các tp chính: (sgk)
Thơ thơ(1938), Gửi hương cho gió(1945), Riêng chung(1960)…
2 Bài thơ.
a-Xuất xứ : Rút trong tập “ Thơ thơ” là một trong những
bài thơ tiêu biểu nhất của Xuân Diệu trước Cách mạng tháng Tám
b-Chủ đề : Bài thơ thể hiện lòng yêu cuộc sống đến độ
đam mê của XD với tất cả những lạc thú tinh thần và vật chất, với tất cả những gì là thanh cao và trần tục của nó
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1-Đọan 1: Tình yêu cuộc sống thiết tha:
-“Tôi muốn … nhạt mất Tôi muốn … bay đi”
Trang 3điệp cấu trúc -> khẳng định một ước muốn
táo bạo, mãnh liệt: muốn ngự trị thiên nhiên,
muốn đoạt quyền tạo hố, vội vã níu kéo
thời gian để giữ nguyên hương sắc cuộc đời
Vì sao tg lại ước muốn vậy?
Sự sống ngồn ngột phơi bày,thiên
nhiên hữu tình tươi đẹp được tác giả cảm
nhận và diễn tả qua các hình ảnh gợi cảm
nào?
+ Điệp khúc “Này đây”cùng phép liệt kê
theo chiều tăng tiến, nhịp thơ gấp gáp, khẩn
trương -> Sự phong phú bất tận của thiên
nhiên
+ Ngơn ngữ tạo hình: tuần tháng mật, xanh
rì, cành tơ phơ phất gieo ấn tượng rất sâu
về sức sống nội sinh của ong bướm cỏ hoa
đang bước vào thời kì sung mãn nhất, sức
sống căng đầy nhất Tất cả hiện hữu cĩ đơi,
cĩ lứa, cĩ tình, như mời, như gọi
- Hình ảnh : ong bướm, hoa lá, yến anh, ánh
sáng mặt trời là những biểu tượng cho hạnh
phúc sum vầy đang ngây ngất trong lịng thi
sĩ
Câu thơ nào theo em là mới mẽ
nhất ,hiện đại nhất ? Vì sao?So sánh với
các nhà thơ VHTĐ?
+ Tháng giêng ngon như một cặp mơi
gần(so sánh cảm giác)
-> Tg đã vật chất hố khái niệm thời gian
(tháng giêng) bằng “cặp mơi gần” và truyền
cảm giác cho người đọc bằng các tính từ
“ngon”, “gần”-> Câu thơ khơng chỉ gợi hình
thể và cịn gợi cả hương
Lời dẫn: Nhân vật trữ tình như ngây ngất
trước cảnh sống trần gian Khác hẳn với Thế
Lữ, Xuân Diệu khuyên người ta cuộc đời
này đẹp lắm, đáng sống, đáng yêu làm sao
phải đi đâu Nhưng cuộc đời cũng cĩ quy
luật của nĩ Những cảnh sắc kia cũng chỉ
thực sự đẹp trong cái thì xuân của nĩ Cũng
như con người chỉ cĩ thể tận hưởng hạnh
phúc khi cịn trẻ thơi Để thấy được những
-Lời thơ ngắn gọn, nhịp điệu gấp gáp, điệp ngữ ý muốn táo bạo mãnh liệt muốn đoạt quyền của tạo hoá
tâm hồn yêu đời, thiết tha với cuộc sống nên muốn giữ lại tất cả hương vị của cuộc đời để tận hưởng
-“Này đây … tháng mật ………
Tháng giêng … cặp môi gần”
- Điệp từ (này đây) dồn dập, nhân hóa, cách diễn đạt mới lạ khu vườn xuân tươi vui, ấm áp, ngon ngọt như những món ăn tinh thần sẵn có đang mời gọi, quyến rũ
niềm khát khao tình yêu,hạnh phúc, tha thiết với cuộc đời đến cuồng nhiệt
-Cách so sánh táo bạo ,mới lạ độc đáọ, lấy vẻ đẹp con
người là chuẩn mực: tháng giêng = cặp môi gần.
2)Đọan 2: Nỗi băn khoăn của nhà thơ
Trang 4suy nghĩ của nhà thơ, ta tỡm hiểu đoạn 2.
HEÁT TIEÁT 79, CHUYEÅN TIEÁT 80
ẹoaùn treõn vui tửụi, coứn ủoaùn dửụựi thỡ
taõm traùng cuỷa nhaứ thụ ra sao? [ nieàm vui
tửụi tan bieỏn, thay vaứo ủoự laứ hieọn thửùc phuừ
phaứng,taõm traùng bi quan chaựn naỷn ]
Vỡ sao thi nhõn đang vui bỗng chợt buồn,
đang say sưa ngõy ngất bỗng day dứt, băn
khoăn?
- Tụi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa
-> Dấu (.): niềm vui vụt tắt, khựng lại
Xuaõn Dieọu caỷm nhaọn veà thụứi gian ntn?
Quan niệm thời gian XD khác với thơ truyền
thống?
[ Thụứi xửa quan nieọm( thụứi gian tuaàn hoaứn
theo chu kỡ – boỏn muứa khoõng maỏt / kieỏp
ngửụứi …) coứn XD( thụứi gian tuyeỏn
tớnh ,traỷi daứi, moọt ủi khoõng trụỷ laùi ,con
ngửụứi hoỏt hoaỷng sụù maỏt thụứi gian ) phuỷ
ủũnh sửù tuaàn hoaứn…]
Tỡm nhửừng tửứ ngửừ theồ hieọn sửù ủoỏi laọp
giửừa con ngửụứi vaứ thieõn nhieõn? Vaọy nhaứ
thụ laỏy gỡ laứm thửụực ủo?(Vỡ thửụực ủo cuỷa
thi sú laứ tuoồi treỷ; neõn khi noự maỏt ủi laứm gỡ
coự sửù tuaàn hoaứn
tieỏc nuoỏi, lo sụù ngaọm nguứi khi muứa xuaõn
qua mau, tuoồi treỷ choựng taứn taõm traùng
voọi vaứng, cuoỏng quyựt
Thụứi gian troõi qua thỡ moùi sửù vaọt ntn?
-aựm ảnh bởi thời gian cửớp đi tình yêu và
tuổi trẻ, nên XD thấy thiên nhiên cũng bị
triệt tiêu cái chất vui tự nhiên vô tử của nó:
tháng năm .rớm vị chia phôi – sông núi sông núi
than thầm tiễn biệt – sông núi gió xinh hờn vì
phải bay đi – sông núi chim dứt tiếng sợ độ phai
tàn.
Câu thơ nào nói lên sự não nuột , tuyệt
vọng?
- Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ
nữa
Tính nhân văn của trạng thái ám ảnh, đau
thửơng bởi thời gian qua nhanh?
- Niềm yêu sống cuồng nhiệt, lòng ham đời
vô biên bất tận Chính vì thế mà XD chủ
trử-ơng một lối sống vội vàng rất mới mẻ, một
-Quan nieọm veà thụứi gian cuỷa taực giaỷ:
Xuaõn ủửụng tụựi, nghúa laứ xuaõn ủửụng qua, Xuaõn coứn non, nghúa laứ xuaõn seừ giaứ, Maứ xuaõn heỏt nghúa laứ toõi cuừng maỏt.
thụứi gian luoõn troõi chaỷy, moọt ủi khoõng trụỷ laùi
- Hỡnh aỷnh ủoỏi laọp:
Lửụùng trụứi chaọt >< loứng toõi roọng Xuaõn tuaàn hoaứn >< tuoồi treỷ khoõng trụỷ laùi
Coứn trụứi ủaỏt >< chaỳng coứn toõi
-> thiờn nhiờn trở thành đối khỏng với con người -> vụ hạn>< hữu hạn
- ẹieọp tửứ, gioùng thụ u uaỏt naừo nuoọt taõm traùng tieỏc nuoỏi vỡ cuoọc ủụứi cuỷa con ngửụứi laứ ngaộn nguỷi, hửừu haùn
-Nhaứ thụ thaỏy moói phuựt giaõy troõi qua laứ sửù maỏt maựt, chia lỡa:
+ Muứi thaựng naờm rụựm vũ chia phoõi
+ soõng nuựi than thaàm tieón bieọt
+ con gioự xinh _ hụứn vỡ phaỷi bay ủi
+ chim ủửựt tieỏng sụù ủoọ phai taứn
noói ngaọm nguứi vỡ thụứi gian troõi qua khieỏn moùi sửù vaọt bửụực vaứo ủoọ phai taứn
- “ Chaỳng bao giụứ, oõi! chaỳng bao giụứ nửừa…”: taõm traùng
naừo nuoọt, tuyeọt voùng
Lụứi thụ doàn daọp, sửỷ duùng caõu hoỷi, caõu caỷm nhử keồ leồ, nuoỏi tieỏc taõm traùng u uaỏt, buoàn vỡ tuoồi xuaõn con ngửụứi qua mau vỡ theỏ taực giaỷ caàn phaỷi naõng niu traõn troùng nhửừng phuựt giaõy cuỷa tuoồi treỷ, neõn phaỷi soỏng voọi vaứng, cuoỏng quyựt
Trang 5nhân sinh lành mạnh chửa gặp trong thơ
tr-ửớc đó
-Thaựi ủoọ ủoỏi vụựi cuoọc soỏng ụỷ ủoùan 3? So
saựnh vụựi ủoùan 1 coự nhaọn gỡ?
aựm ảnh buồn đau, tửởng bài thơ kết thúc
trong tuyệt vọng nhửng không, lại vang lên
niềm giãi bày tình yêu cuồng nhiệt tột độ
đối với cuộc sống
Tình yêu ấy đã làm sống lại phẩm chất tửơi
đẹp đầy sinh khí ở phần đầu bài thơ
Tỡm nhửừng tửứ ngửừ theồ hieọn sửù voọi vaứng,
cuoỏng quyựt cuỷa tg khi theồ hieọn khaựt voùng
soỏng?
Em thaỏy caực haứnh ủoọng trong ủaõy ntn?
= tham lam, muoỏn thoỷa thueõ…nhử laứn soựng
daõng traứo
XD nhử con ong huựt nhuùy ủaừ no neõ, ủang
laỷo ủaỷo bay ủi…
- Từ ta muốn được lặp lại nhiều lần, kết hợp
với cỏc động từ mạnh : ụm, riết, thõu, say,
cắn -> khỏt vọng mónh liệt muốn tận hưởng
veỷ ủeùp cuỷa thieõn nhieõn vaứ cuoọc soỏng con
ngửụứi
Vỡ sao tg keõu goùi soỏng voọi vaứng nhử
vaọy?
“Sống toàn tim, toàn ý, sống toàn hồn
Sống toàn thõn và thức nhọn giỏc quan”
= ủaõy laứ moọt quan nieọm nhaõn sinh mụựi meỷ,
tớch cửùc, thaỏm ủửụùm tinh thaàn nhaõn vaờn
Tuy nhieõn baứi thụ coứn coự vaứi yeỏu toỏ tieõu
cửùc( bi quan, chaựn naỷn, thaỏt voùng…)
nhửng caàn xem noự laứ nhửừng maỷng maứu toỏi
ủeồ laứm cho maứu saựng trong bửực tranh noồi
baọt hụn
Nhaọn xeựt chung cuỷa em veà noọi dung vaứ
ngheọ thuaọt cuỷa taực phaồm?
Ghi nhụự(SGK – Tr 23)
3)ẹoùan 3: Tỡnh yeõu maừnh lieọt, toọt ủoọ ủoỏi vụựi cuoõc soỏng
“Ta muoỏn oõm … mụn mụỷn Hụừi xuaõn hoàng … caộn vaứo ngửụi”
- Sửỷ duùng ủieọp ngửừ( Ta muoỏn ) doàn daọp: traựi tim soõi noồi,
khao khaựt
- caực tửứ ngửừ maùnh meừ, noàng naứn: oõm, rieỏt,say, thaõu,
chueỏnh choaựng, ủaừ ủaày, no neõ… muoỏn taọn hửụỷng taỏt caỷ
những gỡ đẹp nhất cuộc sống ban tặng cho con người
- “ Hụừi xuaõn hoàng, ta muoỏn caộn vaứo ngửụi! ”: caỷm xuực
traứo daõng maừnh lieọt
Chớnh vỡ tỡnh yeõu tuoồi xuaõn, thieõn nhieõn noàng naứn ủaừ laứm cho nhaứ thụ phaỷi soỏng voọi vaứng gaỏp gaựp hửụỷng thuù
chớnh ủaựng nhửừng gỡ maứ cuoọc soỏng daứnh taởng cho mỡnh
III TOÅNG KEÁT
Laứ lụứi giuùc giaừ haừy soỏng maừnh lieọt, soỏng heỏt mỡnh, haừy quyự troùng tửứng giaõy, tửứng phuựt cuoọc ủụứi mỡnh, nhaỏt laứ nhửừng thaựng naờm tửụỷi treỷ.Tử tửụỷng ủoự ủửụùc theồ hieọn qua moọt hỡnh thửực ngheọ thuaọt ủieõu luyeọn: keỏt hụùp nhuaàn nhũ giửừa maùch caỷm xuực vaứ maùch luaọn lớ, gioùng ủieọu say meõ, soõi noồi, nhửừng saựng taùo veà ngoõn tửứ vaứ hỡnh aỷnh thụ
IV- CUÛNG COÁ
- Vỡ sao nhaứ thụ phaỷi soỏng voọi vaứng, gaỏp gaựp?
V- CHUAÅN Bề BAỉI MễÙI
- Soaùn baứi “Thao taực laọp luaọn baực boỷ”