Một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà trường trong giai đoạn hiện nay là đào tạo thế hệ trẻ trở thành những con người phỏt triển toàn diện cú đạo đức ,tri thức sức khỏe năng động s
Trang 1A.Đặt vấn đề.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà trường trong giai đoạn hiện nay
là đào tạo thế hệ trẻ trở thành những con người phỏt triển toàn diện cú đạo đức ,tri thức sức khỏe năng động sỏng tạo,chủ động tiếp thu tri thức khoa học kỹ thuật hiện đại ; cú khả năng vận dụng và thực hiện cỏc giải phỏp hợp lý cho những vấn đề trong cuộc sống và trong xó hội.Tuy nhiờn để đạt được điều đú khụng phải là một việc dễ dàng mà đũi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phớa từ nhà trường,giỏo viờn cho đến bản thõn người học sinh.Nõng cao chất lượng giỏo dục luụn là mục tiờu cỏc nhà trường hướng tới.Trong những năm gần đõy với tinh thần cuộc vận động "Hai khụng "chất lượng dạy học dần đi vào thực chất Đỏnh giỏ chất lượng học sinh cho thấy một bộ phận học sinh rơi vào tỡnh trạng học lực yếu kộm,vi phạm đạo đức dẫn đến chỏn học bỏ học.Làm thế nào để giỳp số học sinh này vươn lờn ,làm thế nào để nõng cao chất lượng dạy học ? Đú luụn là cõu hỏi lớn đạt ra cho cỏc nhà quản lý cỏc giỏo viờn giảng dạy Trong khuụn khổ một sỏng kiến kinh nghiệm khụng đủ điều kiện để đề cập đến toàn bộ vấn đề đó nờu trờn tụi chỉ đề cập đến một số giải phỏp quản lý chỉ đạo nhằm nõng cao chất lượng giỏo dục đó ứng dụng và cú tớnh khả thi khi triển khai tại trường THCS Gio Hải Tôi rất mong nhận đợc sự góp ý chân thành của các đồng chí lãnh đạo - của Ban giám hiệu nhà truờng và các bạn
đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của tôi đợc hoàn thành và ứng dụng vào thực tế có hiệu quả hơn
B Nội dung
I Cơ sỏ lý luận
1 Cơ sở khoa học
Tuổi thiếu niên ngày nay không thể thiếu một trình độ văn hoá phổ thông
đ-ợc lĩnh hội từ nhà trờng Hoạt động dạy và học ở trờng đem lại cho tuổi thiếu niên một vốn văn hoá tuy cha phải là đủ cho cuộc đời nhng tơng đối hoàn chỉnh, có hệ thống và cơ bản, là cơ sở ban đầu rất quan trọng hình thành nhân cách học sinh, để
từ đó các em lao động và tiếp tục học tập sau này
Trang 2Trẻ em đợc trở thành “ con ngời ” chỉ nhờ có giáo dục (Komenski) Nếu
không đợc học và dạy bảo, con ngời sẽ sống nh hoang thú, mọi hành động sẽ mang tính bản năng
Trong phạm trù giáo dục thì giáo dục trí tuệ là khâu quan trọng nhất Nó bao gồm việc tiếp thu tri thức và hình thành thế giới quan khoa học, phát triển các năng lực nhận thức và sáng tạo Để có đợc điều đó, các em phải đợc đến trờng để học
“Trong nhà trờng, hoạt động dạy và học là con đờng quan trọng nhất để giáo
dục trí tuệ ” (Xu Khôm Lin Ski).
Bia Văn Miếu Quốc Tử Giám đã khắc: “ Các bậc hiền nhân tài giỏi là yếu
tố cốt tử đối với một chính thể Khi yếu tố này dồi dào thì đất nớc tăng tiến mạnh
mẽ và phồn thịnh Khi yếu tố này kém thì quyền lợi đất nớc bị suy giảm… Những ngời giỏi, có học thức là một sức mạnh đặc biệt quan trọng đối với đất n-ớc”.
2 Cơ sở thực tiễn:
Nhiệm vụ của hoạt động dạy và học là làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách có hệ thống, cơ bản, có những kĩ năng, kĩ xảo cần thiết để học sinh có thể ứng dụng tốt vào cuộc sống ,trong việc học tập, và trong lao động Trong những kĩ năng cần đợc rèn luyện cho học sinh thì quan trọng nhất là làm cho
học sinh có đợc kĩ năng học tâp để thực hiện “Hình thành hoạt động học tập”
Phát triển trí tuệ học sinh trong quá trình nắm tri thức, trớc hết là phát triển t duy độc lập sáng tạo, hình thành năng lực nhận thức và hoạt động của học sinh Dạy học chẳng những phải phát triển trí tởng tợng của các em mà còn phải rèn luyện các thao tác t duy để phát triển năng lực nhận thức, năng lực hoạt động khoa học, sáng tạo
Dạy kiến thức văn hóa phải đi đôi với sự hình thành ở học sinh thế giới quan khoa học, lòng yêu Tổ quốc và chủ nghĩa xã hội Những phẩm chất này phải trở… thành động cơ, mục đích học tập của học sinh trong nhà trờng và định hớng hoạt
động của học sinh trong cuộc đời
Những nhiệm vụ dạy và học nói trên đợc thực hiện đồng thời và thống nhất
với nhau trong quá trình dạy hoc “ Quá trình dạy và học là tập hợp những hành
động liên tiếp của giáo viên và học sinh, đợc giáo viên hớng dẫn Những hành
động này nhằm làm cho học sinh tự giác nắm vững hệ thống kiến thức, kĩ năng,
kĩ sảo và trong quá trình đó, phát triển đợc năng lực nhận thức, nắm đợc các
Trang 3yếu tố của văn hoá, lao động trí óc và chân tay, hình thành những cơ sở của thế giới quan và hành vi cộng sản chủ nghĩa ”
(ÊXiPôp)
Hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò là hai hoạt động trung tâm của một quá trình dạy học và là hai hoạt động mang tính chất khác nhau Song thống nhất với nhau trong mối quan hệ qua lại giữa thầy và trò, dạy và học cùng lúc diễn ra trong những điều kiện vật chất - kĩ thuật nhất định
Nếu xét quá trình dạy và học nh là một hệ thống thì trong đó quan hệ giữa hoạt động dạy của thầy với hoạt động học của trò thực chất là mối quan hệ điều khiển Với tác động s phạm của mình, thầy tổ chức, điều khiển hoạt động học tập của trò Điều khiển hoạt động dạy và học của hiệu trởng chủ yếu tập trung vào hoạt
động dạy của thầy và là trực tiếp với thầy, gián tiếp với trò; Thông qua hoạt động dạy của thầy, quản lý hoạt động học của trò
II Biện pháp quản lý dạy và học
ii.1 quản lý hoạt động dạy của thầy:
II.1.1 Thực hiện quy chế chuyên môn:
-Hiệu trởng phải quản lý chặt chẽ việc thực hiện quy chế chuyên môn nh việc thực hiện chơng trình dạy học,chế độ kiểm tra cho điểm ,các yêu cầu soan giảng
Với t cách là ngời lãnh đạo và chịu trách nhiệm cao nhất về chuyên môn trong nhà trờng, ngời quản lý phải điều khiển hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò theo những yêu cầu, nội dung, hớng dẫn của chơng trình dạy học,đảm báo thực hiện Muốn đựơc nh vậy, ngay từ đầu năm học, hiệu trởng phổ biến những thay đổi
về nội dung, phơng pháp giảng dạy bộ môn, những sửa đổi trong chơng trình và sách giáo khoa theo cách chỉ thị hớng dẫn giảng dạy bộ môn của bộ giáo dục.Hàng tháng, hết học kỳ và cuối năm học, ban giám hiệu nhà trờng sẽ kiểm điểm, đánh giá tình hình thực hiện chơng trình dạy học từng bộ môn, từng khối, từng lớp thông qua phân phối chơng trình và sổ ghi đầu bài của từng lớp
Từ đó, ban giám hiệu nhận xét, phát hiện những vấn đề cần uốn nắn Ban giám hiệu cần nghiêm cấm việc cắt xén, dồn bài, thêm bớt tiết của bất cứ môn học nào một cách tuỳ tiện
II.1.2.Tăng cờng công tác thanh tra kiểm tra đánh giá giáo viên.
Trang 4-Làm thờng xuyên và xác định đúng mục đích của việc thanh tra kiểm tra kiểm
tra,trách việc làm hình thức hợp lý hóa hồ sơ.Tăng cờng công tác thanh kiểm tra
đột xuất để kịp thời sủa chữa khuyết điểm của giáo viên đồng thời khơi gợi đợc tinh thần ý thúc trách nhiệm của giáo viên.Nh à trường phải thực hiện cụng khai đỳng quy trỡnh mới đem lại hiệu quả
II.1.3.Tổ chức các hoạt động để nâng cao chất lợng giáo dục.
-Thờng xuyên tổ chức các hội thảo để trao đổi học tập kinh nghiệm lẫn nhau.Đay là việc làm cần thiết v à cú tỏc dụng thiết thực đến việc nõng cao trỡnh độ của người học chia sẻ kinh nghiệm giữa cỏc giỏo viờn.Trong năm nhà trường tập trung chỉ đạo tổ chức cỏc hội thảo để trao đổi kinh nghiệm học tập như:Hội thảo đổi mới cụng tỏc chủ nhiệm,Hội thảo trao đổi kinh nghiệm học tập của học sinh ,Hội thảo v
III1.4 Dạy phụ đạo song song với chơng trình chính khóa:
-Triển khai một chơng trình phụ đạo sông song với chơng trình chính khóa để giáo viên có thể giúp học sinh bổ sung các kiến thức còn khuyết trên lớp cho học sinh .đã chọn phụ đạo các môn chính khóa (Văn,Toán ,T.anh,Lý)với thời lợng bằng 1/2,hoặc ngang bằng với thời lợng học chính khóa
II.2 Quản lí hoạt động của trò:
Hoạt động dạy của thầy sẽ hoàn thành trọn vẹn khi hoạt động của trò đợc tổ chức hớng dẫn tốt từ trong lớp học - giờ lên lớp - đến ngoài trờng và ở nhà Đó là sự
liên tục của hoạt động dạy học, là trách nhiệm của ngời thầy đối với “sản phẩm”
của mình
Hoạt động học tập của học sinh bao giờ cũng ăn nhịp với hoạt động dạy của giáo viên, do giáo viên điều khiển nên hoạt động dạy của giáo viên phải bao gồm:
Tổ chức, hớng dẫn hoạt động học tập của học sinh nh quan tâm đến hoạt động dạy của giáo viên Thông qua giáo viên hiệu trởng quản lí hoạt động của học sinh làm
sao để học sinh thấy đợc: “Mỗi ngày đến trờng là một ngày vui!”
Trong việc quản lý hoạt động học tập của học sinh, ban giám hiệu cần bao quát đợc khoảng không gian và thời gian và các hình thức hoạt động học tập để
điều hoà, cân đối chúng, điều khiển chúng hoạt động phù hợp với tính chất và quy luật của hoạt động dạy học Vấn đề quản lý hoạt động học tập của học sinh đặt ra
đối với hiệu trởng không phải chỉ trên bình diện khoa học giáo dục mà còn là một
Trang 5đòi hỏi có ý nghĩa về tinh thần trách nhiệm của một nhà giáo dục đối với sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ Để hoạt động học tập của học sinh tiến triển tốt, Ban giám hiệu cần thực hiện quản lý những vấn đề sau:
II.2.1 Giáo dục tinh thần, thái độ, động cơ học tập của học sinh thông qua các hoạt động ngoại khóa :
Để xây dựng cho các em có ý thức động cơ học tập đúng đắn, Ban giám hiệu đã luôn chú ý lồng mục đích giáo dục này trong nội dung các buổi sinh hoạt tập thể: Khai giảng, chào cờ đầu tuần, sinh hoạt Đội, các kỳ sơ kết, tổng kết, các ngày lễ hội Với nhiều hình thức nh… : Nêu các gơng điển hình gơng vợt khó,hớng dẫn học sinh cách học bài,tổ chức buổi trao đổi kinh nghiệm học tập Để học…
sinh thấy đợc “ Tại sao phải học tốt ”, “ Muốn học tốt phải nh thế nào? ”.Chỉ đạo
giỏo viờn phải giỏo dục ý thức học tập của học sinh ở bộ mụn mỡnh, tạo cho học sinh sự hứng thỳ trong học tập bộ mụn từ đú sẽ giỳp cho học sinh cú ý thức vươn lờn Trong mỗi tiết dạy giỏo viờn nờn liờn hệ nhiều kiến thức vào thực tế để học sinh thấy được ứng dụng và tầm quan trọng của mụn học trong thực tiễn
II.2 2 Mọi hoạt động lao động đều phải tính đến hiệu quả “ ”
- Ban giám hiệu cần tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả chất lợng học tập của học sinh qua các hình thức:
- Các đợt kiểm tra định kì: Ban giám hiệu ra đề theo trọng tâm chơng trình,
đổi giáo viên trông và chấm ở tất cả các khối lớp để việc đánh giá khách quan công bằng
- Khảo sát chất lợng học tập của học sinh sau tiết dự giờ, thăm lớp để biết học sinh nắm bài ở mức độ nào bằng cách hỏi miệng hoặc khảo sát trên giấy Ban giám hiệu nhận xét, đánh giá phải luôn luôn nhìn nhận sự việc theo hớng phát triển tiến bộ, luôn động viên những biểu hiện tốt để khuyến khích sự vơn lên của học sinh
- Nắm số lợng học sinh giỏi, kém ở các lớp Ban giám hiệu, tổ chuyên môn
và các giáo viên chủ nhiệm phải quan tâm và giúp đỡ học sinh kém mau chóng đạt
đợc trình độ trung bình Tình hình học tập yếu kém và kết quả giúp đỡ các em nh thế nào, giáo viên chủ nhiệm phải thờng xuyên thông báo cho Ban giám hiệu nhà trờng vào cuối tháng, cuối học kì và việc hạn chế, thanh toán đợc số học sinh yếu phải là một chỉ tiêu phấn đấu của các giáo viên toàn trờng
Trang 6- Ngoài việc học tập ra, Ban giám hiệu cần tổ chức các hoạt động học tập, lao động, vui chơi giải trí một cách hợp lí, phù hợp với tâm lý và sức khoẻ của học sinh nh tập thể dục giữa giờ, múa hát tập thể, các đợt thi văn nghệ, hội khoẻ Phù
Đổng Đây là một yêu cầu quan trọng mà ngời phụ trách chuyên môn cần chú ý trong quản lý các hoạt động học tập của học sinh
- Để giáo dục học sinh ngoài nhà trờng ra cần chú ý phối hợp các lực lợng giáo dục quản lý hoạt động học tập của học sinh Gia đình và Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh có tác dụng quan trọng đối với việc học tập của học sinh
- Ban giám hiệu cần tổ chức tốt sự phối hợp giữa giáo viên phụ trách lớp với
Tổ chức Đội ( Qua Tổng phụ trách ) với gia đình học sinh để quản lý đợc chặt chẽ hoạt động học tập của học sinh từ trong trờng lớp đến gia đình Trong sự phối hợp này, Ban giám hiệu rất đề cao vai trò của Tổ chức Đội, thông qua các hoạt động của Đội mà phát huy vai trò làm chủ tập thể của học sinh để tự giác, tích cực tự quản các hoạt động học tập của học sinh
- Ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệu nhà trờng đã họp với hội cha mẹ học sinh toàn trờng để làm cho các phụ huynh thấy hết đợc trách nhiệm của mình trong việc chăm lo dến điều kiện học tập của học sinh nh góc học tập, đồ dùng học tập, thời gian học ở nhà, tránh t tởng khoán trắng cho nhà trờng Kết quả là Ban giám hiệu nhà trờng và hội cha mẹ học sinh đã phối hợp nhịp nhàng để giáo dục học sinh ngày càng tốt hơn về mọi mặt (học tập cũng nh đạo đức)
Từ thực tế trường THCS Gio Hải là một trường thuộc địa bàn vựng khú ,tỷ lệ học sinh học yếu kếm tương đối cao ,chất lượng đại trà đạt thấp ,số lượng học sinh đậu vào cấp 3 thấp cơ sở vật chất chưa đỏp ứng với yờu cầu dạy học hiện đại.Từ những kinh nghiệm chỉ đạo quản lý cụng tỏc nõng cao chất lượng giỏo dục của bản thõn trong thời gian qua chỳng tụi nhận thấy chỉ đạo cụng tỏc dạy học là một quỏ trỡnh lõu dài đũi hỏi sự sỏng tạo khụng ngừng của người quản lý.Qua việc ứng dụng một số biện phỏp núi trờn nhà trường đó thu được một số kết quả như sau: *Về phớa giỏo viờn:
-Phong trào thao giảng dự giờ diễn ra sụi nổi trong trường:kết quả cú 5 giỏo viờn đạt giỏo viờn giỏi Huyện
-Phong trào viết sỏng kiến kinh nghiệm được hưởng ứng khỏ rầm rộ và kết quả
cú đạt loại A
Trang 7*Về phía học sinh:
-Kết quả hai mặt chất lượng:
Trên 97% học sinh đạt hạnh kiểm khá tốt.Trên 60% học lực đạt khá Kết quả điểm thi vào cấp 3 được cải thiện (năm 2007-2008: xếp thứ 71,năm 2008-2009 :xếp thứ 45 trên toàn Tỉnh).Chất lượng học sinh giỏi mũi nhọn đạt năm sau cao hơn năm trước.Có được kết quả trên là sự cố gắng lớn của nhà trường và đội ngũ nhà giáo và sự đổi mới về công tác quản lý để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ dạy học
*Bài học kinh nghiệm:
Qua quá trình chỉ đạo và thực hiện chúng tôi nhận thấy cần chú trọng công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ của giáo viên về mọi mặt ,phải có kế hoạch và yêu cầu cụ thể đối với từng lĩnh vực công việc từng giáo viên.Có kế hoạch để bồi dưỡng các đối tượng học sinh cần có sự kiểm soát chặt chẽ các chương trình phụ đạo Thường xuyên tổ chức các hội thảo đê chia sẻ kinh nghiệm kể cả kinh nghiệm học tập (đối với học sinh)kinh nghiệm giảng dạy(đối với giáo viên).Phối hợp và liên hệ với hội cha mẹ học sinh kịp thời để có biện pháp giáo dục quản lý việc học tập ở nhà của con em.Trên đây là một số kinh nghiệm chúng tôi đã triễn khai và đạt kết quả.Tuy nhiên tùy điều kiện và đặc điểm của từng nhà trường Ban giám hiệu có thể vận dụng một cách linh hoạt ,sáng tạo để đạt kết quả cao nhất khi thực hiện nhiệm vụ của mình trong tình hình mới
Người viết
Lê Thị Thúy Hoa