Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục

Việc đổi mới chơngtrình giáo dục phổ thông phải quán triệt mục tiêu, yêu cầu về nội dung, phơng phápgiáo dục của các bậc học, cấp học quy định trong luật giáo dục, tăng cờng tính thựctiễ

Câu nói ấy đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động, trong mọi lĩnh vực và càngtrở nên thiết thực đối với môi trờng giáo dục; nhất là trong thời đại hiện nay, toànngành giáo dục đang tiến hành đổi mới nội dung giáo dục phổ thông đối với toàn cấphọc( từ Tiểu học đến THPT).

Theo Nghị quyết số 40/2000/QH10, ngày 09 tháng 12 năm 2000 của Quốc Hộikhoá X đã khẳng định: Xây dựng nội dung chơng trình, phơng pháp giáo dục, sgkphổ thông mới nhằm nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêucầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ CNH, HĐH đất nớc Việc đổi mới chơngtrình giáo dục phổ thông phải quán triệt mục tiêu, yêu cầu về nội dung, phơng phápgiáo dục của các bậc học, cấp học quy định trong luật giáo dục, tăng cờng tính thựctiễn, kĩ năng thực hành, năng lực tự học, bổ sung những thành tựu khoa học và côngnghệ hiện đại phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh, bảo đảm sự thống nhất vềchuẩn kiến thức và kĩ năng, có phơng án vận dụng chơng trình, sgk phù hợp với hoàncảnh và điều kiện của các địa bàn khác nhau

Là ngời lao động đứng trên mặt trận t tởng văn hoá, mỗi chúng ta đều phải nỗlực làm tốt công tác giáo dục trong tình hình thực tế hiện nay

Đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông là quá trình đổi mới từ mục tiêu, nộidung, phơng pháp, phơng tiện, đánh giá chất lợng giáo dục.Riêng về phơng pháp,phải làm sao phát huy đợc tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, tự học,

kĩ năng vận dụng vào thực tiễn, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học;tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh,tận dụng

đợc công nghệ mới nhất Phát huy cao năng lực tự học, học suốt đời trong thời đạibùng nổ thông tin Tăng cờng học tập cá thể phối hợp với hợp tác

Trong đề tài này, tôi cũng mạnh dạn đa ra một số kinh nghiệm của bản thântrong quá trình công tác, kính mong các cấp quản lý tham gia, đóng góp ý kiến để

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

chất lợng dạy và học trong nhà trờng ngày càng đợc nâng cao, đạt hiệu quả tốt hơn,

đáp ứng mục tiêu giáo dục hiện nay

I- phần mở đầu I.1 Lý do chọn đề tài:

I.1.1 Cơ sở lý luận:

Trong các nhà trờng nói chung, đặc biệt đối với trờng THCS nói riêng là nơicung cấp kiến thức khoa học làm cơ sở và nền tảng cho các cấp học tiếp theo, đồngthời cũng là nơi cung cấp kiến thức cho các em vận dụng vào thực tiễn đời sống, vìvậy việc dạy và học là vấn đề then chốt cần chú trọng nhất

l-Luật giáo dục 2005( điều 5) quy định:Phơng pháp giáo dục phải phát huy tínhtích cực, tự giác, chủ động, t duy sáng tạo của ngời học, bồi dỡng cho ngời học nănglực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vơn lên Nội dung này

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

đợc hình thành ở học sinh thông qua các hoạt động học tập tự lực và tích cực củachính các em Do vậy, bên cạnh nhiệm vụ trang bị kiến thức và hiểu biết cần thiết,

mỗi bộ môn ở trờng phổ thông còn phải rèn luyện và phát triển những kỹ năng, nănglực nhận thức và góp phần hình thành ở học sinh những phẩm chất nhân cách phù hợpvới yêu cầu của xã hội hiện nay

Với đặc trng là một môn khoa học tự nhiên, gắn liền với thực tiễn cuộc sống,môn sinh học không chỉ cần có mà phải đảm bảo tốt hơn những yêu cầu nói trên

Nh chúng ta đã biết, môn sinh học là môn học đợc rất nhiều em yêu thích, vì từnhững kiến thức thực tế các em đã dùng khả năng t duy của bản thân để biến các kiếnthức thực tế trong thiên nhiên thành kiến thức khoa học và áp dụng rộng rãi các kiếnthức đã học vào cuộc sống hàng ngày

Một trong những kiến thức gần với thực tế nhng lại mang tính trìu tợng cao đó

là các kiến thức sinh học về giải phẫu sinh lí Đặc biệt là kiến thức sinh lí thực vật ởchơng trình sinh học 6- THCS Đã nhiều năm bản thân tôi đợc phân công dạy họcsinh học lớp 6, tôi tự suy nghĩ là phải làm thế nào để giúp các em nắm đợc kiến thứcmột cách nhanh nhất, lâu nhất thông qua các phơng pháp dạy học và áp dụng các ph-

ơng pháp đó nh thế nào để học sinh phát huy đợc tính t duy sáng tạo, tính tích cựchọc tập trong việc học bộ môn

II.1.2 Cơ sở thực tiễn:

Để góp phần vào thực hiện mục tiêu đào tạo của cấp THCS, đó là" đào tạo họcsinh để trở thành những con ngời năng động sáng tạo, tự tiếp thu những tri thức khoahọc" Do đó mà bộ môn sinh học đã cùng những môn học khác đang cố gắng đổi mớiphơng pháp dạy học nhằm tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh theo hớng họcsinh tự lực, chủ động chiếm lĩnh tri thức khoa học

Bằng những quan điểm lí luận dạy học, dạy học nêu vấn đề, thảo luận nhóm,quan sát thí nghiệm thực hành mà đặc trng của bộ môn sinh học là khoa học thựcnghiệm với nội dung là một kho tàng kiến thức sinh động, phong phú, hấp dẫn gắn

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

có điều kiện để làm thí nghiệm thực hành chuẩn bị cho bài học.

Trên đây là những lí do cơ bản để cho tôi thực hiện đề tài này một cách tốt nhất

và học sinh cũng lĩnh hội đợc phơng pháp đổi mới trong dạy và học

I.2 Mục đích nghiên cứu:

- Nâng cao phơng pháp giảng dạy cho giáo viên Từ đó nâng cao chất lợng dạy

và học

- Định hớng hoạt động dạy cho giáo viên cũng nh hoạt động học cho học sinh

- Hình thành cho học sinh phơng pháp học có hiệu quả đặc biệt phơng pháphọc với những loại kiến thức sinh lí

I.3 Thời gian - Địa điểm:

I.3.1 Thời gian:

- áp dụng trong quá trình giảng dạy sinh học 6 ( năm 2006- 200 2008)

I.3.2 Địa điểm:

I.4 Đóng góp về mặt lí luận, về mặt thực tiễn.

- Đất nớc ta đang bớc vào giai đoạn CNH, HĐH với mục tiêu đến năm 2020,Việt Nam sẽ từ một nớc nông nghiệp cơ bản trở thành nớc công nghiệp, hội nhập vớicộng đồng quốc tế Nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc CNH, HĐH và hộinhập quốc tế là con ngời, là nguồn lực ngời Việt Nam đợc phát triển về số lợng vàchất lợng trên cơ sở mặt bằng dân trí đợc nâng cao Với sự phát triển nhanh, mạnh và

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

tốc độ mang tính bùng nổ của khoa học công nghệ, xã hội đòi hỏi ngời có học vấnhiện đại không chỉ có khả năng lấy ra từ trí nhớ các tri thức dới dạng có sẵn, đã lĩnhhội ở nhà trờng phổ thông mà còn phải có năng lực chiếm lĩnh, sử dụng các tri thứcmới một cách độc lập Nội dung học vấn đợc hình thành và phát triển trong nhà trờngphải góp phần quan trọng để phát triển hứng thú và năng lực nhận thức của học sinh;cung cấp cho học sinh những kỹ năng cần thiết cho việc tự

học và tự giáo dục sau này Muốn vậy, phải đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông

mà trớc hết là đổi mới phơng pháp dạy học mà đặc biệt là phơng pháp dạy những kiếnthức cần có óc quan sát, t duy logic cao nh kiến thức sinh lí học

- Theo những kết quả nghiên cứu tâm- sinh lí của học sinh và điều tra xã hộihọc gần đây trên thế giới cũng nh ở nớc ta cho thấy thanh thiếu niên có những thay

đổi trong sự phát triển tâm- sinh lí, đó là sự thay đổi có gia tốc Trong điều kiện pháttriển các phơng tiện truyền thông, trong bối cảnh hội nhập, mở rộng giao lu, học sinh

đợc tiếp nhận nguồn thông tin đa dạng, phong phú từ nhiều mặt của cuộc sống, cóhiểu biết nhiều hơn, linh hoạt và thực tế hơn so với các thế hệ cùng lứa tuổi trớc đâymấy chục năm Trong học tập, họ không thoả mãn với vai trò của ngời tiếp thu thụ

động, không chỉ chấp nhận các giải pháp đã có sẵn đợc đa ra Nh vậy, ở lứa tuổi nàynảy sinh một yêu cầu và cũng là một quá trình: sự lĩnh hội độc lập các tri thức vàphát triển kỹ năng Nhng các phơng thức học tập tự lực ở học sinh nếu

muốn hình thành và phát triển một cách có chủ định thì cần thiết phải có sự hớngdẫn đồng thời tạo các điều kiện thuận lợi Phơng pháp dạy học có một vai trò hết sứcquan trọng

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

I- phần Nội dung II.1 Chơng 1: Tổng quan

II.1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Trong những năm gần đây đã có nhiều cuộc vận động cải tiến giảng dạy ở giáodục phổ thông Các sở giáo dục hàng năm hoặc luân phiên vài năm tổ chức 1 lần cáccuộc thi giáo viên giỏi các cấp với mục đích chính là nhằm tìm ra những phơng pháp,hình thức dạy học nhằm nâng cao chất lợng dạy và học

Phong trào đổi mới phơng pháp dạy học trong vài năm gần đây đã thực sựgiành đợc sự quan tâm của nhiều trờng, nhiều giáo viên Nhiều giáo viên dạy giỏi đãthể hiện khả năng vận dụng các phơng pháp dạy học tích cực, tạo điều kiện cho họcsinh hào hứng tham gia học tập với nhiều hình thức dạy học khác nhau, với nhiều ph -

ơng tiện dạy học hiện đại, nhiều biện pháp dạy học sáng tạo

Cũng có rất nhiều sáng kiến kinh nghiệm, đề tài khoa học đề cập tới nội dung

đổi mới phơng pháp dạy học, cách thức vận dụng các phơng pháp dạy học tích cựctrong việc khai thác và truyền đạt kiến thức Song dù vậy, tôi cũng mạnh dạn đa ra ýkiến chủ quan của mình về vấn đề: làm thế nào để tìm ra đợc phơng pháp giảng dạyloại bài cung cấp kiến thức mới sao cho có hiệu quả, đặc biệt là loại bài cung cấpkiến thức sinh lý học Tuy không mới, những vấn đề mà tôi nêu ra có thể đã và đang

đợc nhiều ngời quan tâm nhng tôi hy vọng rằng những ý kiến của tôi đa ra sẽ nhận

đ-ợc sự ủng hộ và góp ý chân thành của đông đảo các thầy cô giaó và các em học sinh

II.1.2 Cơ sở lí luận:

* Phơng pháp dạy học là gì?

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

- Phơng pháp dạy học là cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong

quá trình dạy học Cách thức hành động bao giờ cũng diễn ra trong những hình thức

cụ thể Cách thức và hình thức không tách nhau một cách độc lập Phơng pháp dạy

học là những hình thức và cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh trong những điều kiện dạy học xác định nhằm đạt mục đích dạy học.

- Phơng pháp dạy học là những hình thức và cách thức, thông qua đó và bằng

cách đó GV và HS lĩnh hội những hiện thực tự nhiên và xã hội xung quanh trongnhững điều kiện học tập cụ thể

* Dạy học tích cực là gì?

- Phơng pháp dạy học tích cực( PPDHTC) đợc dùng với nghĩa là hoạt động,

chủ động, trái với không hoạt động, thụ động PPDHTC hớng tới việc tích cực hoáhoạt động nhận thức của học sinh, nghĩa là hớng vào phát huy tính tích cực, chủ độngcủa ngời học chứ không chỉ hớng vào việc phát huy tính tích cực của ngời dạy

- Dạy học tích cực phải đảm bảo:

+ Tăng cờng phát huy tính tự tin, tích cực, chủ động, sáng tạo thông qua

tổ chức thực hiện các hoạt động học tập của học sinh

+ Chú trọng rèn luyện phơng pháp và phát huy năng lực tự học của họcsinh

+ Kết hợp với học tập hợp tác

+ Kết hợp đánh giá của thầy với đánh giá của bạn, tự đánh giá

+ Tăng cờng khả năng, kĩ năng vận dụng vào thực tế

+ Đem lại niềm vui, tạo hứng thú trong học tập cho học sinh, đạt hiệuquả cao

* Đặc trng của kiến thức sinh lý học:

- Kiến thức Sinh lý học bao gồm các khái niệm về các hoạt động sống của cây

nh: hô hấp, quang hợp, vận chuyển các chất trong thân Đó là những khái niệm

mang tính trìu tợng, thể hiện mối quan hệ thống nhất giữa cấu tạo và chức năng, giữahoạt động sống với môi trờng

* Phơng pháp dạy loại kiến thức Sinh lý học:

- Để dạy loại kiến thức này, phải đặc biệt quan tâm tới việc tổ chức các thí

nghiệm giúp học sinh thấy đợc các hiện tợng sống của thực vật, thông qua t duy trìutợng mà hiểu đợc bản chất của quá trình sinh lý Trong quá trình tiến hành thí nghiệm

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

nghiên cứu, học sinh phát triển các kĩ năng: phán đoán/ dự đoán, lập kế hoạch kiểmtra các phán đoán/ dự đoán, tổ chức thí nghiệm, quan sát, so sánh kết quả thí nghiệmvới đối chứng, ghi chép kết quả theo dõi,

Ngoài ra, cũng cần chú ý tới việc hớng dẫn học sinh cách làm thí nghiệm ởnhà, cách quan sát các hiện tợng sinh lý ở môi trờng xung quanh cũng nh cách lựachọn su tầm mẫu vật để rèn cho học sinh tính cẩn thận, làm việc khoa học , hìnhthành óc quan sát, tổng hợp kiến thức

- Để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy, giáo viên cần xây dựng hệ thống câu hỏi

tạo tình huống có vấn đề để học sinh suy nghĩ kết hợp với quan sát đi tới kết luậnkhoa học

Kết luận chơng I

Một trong những trọng tâm của đổi mới chơng trình và SGK giáo dục phổthông là tập trung vào đổi mới phơng pháp dạy học( PPDH) , thực hiện dạy học dựavào hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh với sự tổ chức và hớng dẫnthích hợp của giáo viên nhằm phát triển t duy độc lập, sáng tạo, góp phần hình thànhphơng pháp và nhu cầu, khả năng tự học, bồi dỡng hứng thú học tập, tạo niềm tin vàniềm vui trong học tập Tiếp tục tận dụng các u điểm của phơng pháp truyền thống vàdần dần làm quen với những phơng pháp dạy học mới

Đổi mới PPDH luôn luôn đặt trong mối quan hệ với đổi mới mục tiêu, nộidung dạy học, đổi mới cơ sở vật chất và thiết bị dạy học: đổi mới các hình thức tổchức dạy học để phù hợp giữa dạy học cá nhân và các nhóm nhỏ hoặc cả lớp, giữa dạy học ở trong phòng học và ngoài hiện trờng: đổi mới đánh giá kết quả học tập củahọc sinh qua đổi mới nội dung, hình thức kiểm tra, xây dựng các bộ công cụ đánhgiá, phối hợp kiểu đánh giá truyền thống với các trắc nghiệm khách quan, trung thực,

đạt đợc mục tiêu giáo dục của từng học sinh

Do sự phát triển không đồng đều giữa các vùng, miền, giữa các đối tợng họcsinh nên phải có các giải pháp thích hợp và linh hoạt về các bớc đi, về thời lợng, về

điều kiện thực hiện chơng trình theo từng vùng, miền, từng loại đối tợng học sinh:giải quyết một cách hợp lý giữa yêu cầu của tính thống nhất với sự đa dạng về điềukiện học tập của học sinh Chính vì thế, trong đề tài này tôi chú trọng tới việc lựachọn phơng pháp dạy loại kiến thức sinh lý học cho đối tợng học sinh ở miền núi saocho kiến thức đến với các em một cách dễ dàng, dễ nhớ, dễ hình dung, dễ thuộc vì

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

đây là một kiến thức khó Đặc biệt là các thao tác làm thí nghiệm, các em còn hết sứclúng túng, kỹ năng xử lý các tình huống thí nghiệm còn hạn chế

II.2 Chơng 2: Nội dung vấn đề nghiên cứu

II.2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu:

a Nhiệm vụ lí luận:

+ Nhiệm vụ năm học

+ Các văn bản hớng dẫn đổi mới phơng pháp dạy học trong trờng THCS

+ Tài liệu bồi dỡng thờng xuyên

+ Sách giáo viên

+ Các tài liệu bổ trợ cho hoạt động dạy và học

b Nhiệm vụ về thực tiễn:

+ Thực trạng dạy và học của cán bộ giáo viên và học sinh

+ Đề xuất hớng giảng dạy mới và khảo nghiệm tính khả thi của vấn đề

+ Kết quả thực hiện

II.2.2 Các nội dung cụ thể trong đề tài:

a Hệ thống phân loại:

* Loại thứ nhất:

Các kiểu bài thí nghiệm chứng minh đợc áp dụng đối với những bài sau khi

các em đã lĩnh hội kiến thức về mặt lý thuyết, từ đó các em phải tự bản thân làm thínghiệm để chứng minh các kiến thức đã học

áp dụng vào bài:

+ Thí nghiệm chứng minh sự quang hợp

+ Thí nghiệm chứng minh sự hô hấp và thoát hơi nớc

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

+ ảnh hởng của các điều kiện bên ngoài đến quang hợp, hô hấp,

* Loại thứ hai:

Các kiểu bài sử dụng thí nghiệm và kết quả thí nghiệm để đa ra kiến thức

mới hay một vấn đề mới. Với loại bài này đòi hỏi học sinh phải hiểu đợc các bớc

thí nghiệm, có sự chuẩn bị trớc và có thể tự tay các em thao tác hoặc giáo viên hớngdẫn các em quan sát để đa ra kết quả và tự rút ra kết luận- là kiến thức cơ bản của bài

áp dụng ở những bài sau:

+ Điều kiện nảy mầm của hạt

+ Sự vận chuyển các chất trong thân

+ Quá trình quang hợp, hô hấp, thoát hơi nớc,

+ Tìm hiểu thành phần hạt

* Loại thứ ba:

Các loại bài sử dụng vật mẫu sẵn có trong thiên nhiên thông qua việc quan

sát, giải phẫu để từ đó đa ra kết luận cơ bản, trọng tâm kiến thức cho cả bài và từ đó

có thể áp dụng vào thực tiễn

áp dụng ở những bài sau:

+ Các kiểu rễ biến dạng, thân biến dạng, lá biến dạng,

+ Các kiểu bài về cấu tạo rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt

+ Các kiểu bài phân loại: rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt,

b Hớng dẫn giảng dạy:

Một số yêu cầu đối với giáo viên và học sinh trong việc dạy và học các loại bài trên:

* Về phía giáo viên:

- Giáo viên không còn là ngời chỉ truyền đạt tri thức cho học sinh mà còn làngời tổ chức, hớng dẫn học sinh làm thí nghiệm, su tầm thí nghiệm, vật mẫu để từ đóhọc sinh tự tìm tòi, chiếm lĩnh tri thức mới

- Bài soạn của giáo viên trong những bài sinh học ở lớp 6 nói chung và các bài

lý thuyết kiểu thí nghiệm thực hành nói riêng không chỉ thiết kế đơn giản nh các tiếtkhác mà thiết kế hoạt động học tập của học sinh là chủ yếu, hoạt động dạy của ngờigiáo viên chỉ là thứ yếu, làm nhiệm vụ hớng dẫn trao đổi và chỉ đạo học sinh

- Khi giảng dạy giáo viên chỉ là ngời hớng dẫn và giao nhiệm vụ

* Về phía học sinh:

- Học sinh phải chủ động, tích cực, tự giác và tự lực chiếm lĩnh tri thức về kiếnthức với ý thức là:

+ Có mong muốn tìm hiểu

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

+ Bộc lộ khả năng nhận thức

+ Tự nêu các tình huống có vấn đề trong khi làm thí nghiệm

+ Biết vận dụng kiến thức vào thực tế giải thích các vấn đề trong tự nhiên vàtrong đời sống

* Đối với nội dung kiến thức cần nắm ở học sinh:

- Giáo viên nên lựa chọn kỹ nội dung của tiết dạy, chỉ cần yêu cầu học sinhnghiên cứu, chuẩn bị thí nghiệm để tiến hành cho nội dung đó trong tiết học

Ví dụ:

Với bài " Phần lớn nớc vào cây đi đâu? ", trọng tâm của bài là: cơ thể thực vậtthoát hơi nớc ra ngoài có phải không và bằng con đờng nào?

Vậy thì giáo viên đòi hỏi học sinh phải chuẩn bị thí nghiệm là gì?

Đó là: 2 cây có đủ các bộ phận, 2 bình nớc có mực nớc nh nhau, 1 cái cân đĩa

Sau đó, có thể cho học sinh lắp giáp thí nghiệm trớc, quan sát trớc khi tiến hành, lúctiến hành, sau khi tiến hành Học sinh phải ghi đợc kết quả từng giai đoạn và giảithích đợc các kết quả đó Từ kết quả và việc giải thích, học sinh đa ra kết luận làtrọng tâm kiến thức của bài

- Giáo viên nên có những tài liệu tham khảo có liên quan đến nội dung tiết họchoặc vở học tập sinh học của học sinh Một số tài liệu có thể tham khảo đợc nh:

+ Sách đại cơng về giải phẫu sinh lý Thực Vật

+ Sách hớng dẫn làm các thí nghiệm thực hành về giải phẫu sinh lý Thực Vật.+ Các câu hỏi giải đáp về thế giới Thực Vật

* Đối với thiết bị dạy học:

- Nên sử dụng triệt để các thiết bị, mẫu vật sẵn có trong vờn trờng, phòng thínghiệm Ngoài ra, bản thân giáo viên cũng cần phải tự tạo ra đồ dùng, có sự su tầmtrong tự nhiên

- Bản thân học sinh phải có sự chuẩn bị vật mẫu, đồ dùng thí nghiệm, nghiêncứu nội dung cũng nh cách tiến hành thí nghiệm trớc khi tiến hành tiết học ít nhất là

3 ngày

c Các phơng pháp dạy học:

- Phơng pháp quan sát tìm tòi: Học sinh là ngời độc lập quan sát, tự thu thập sốliệu, phân tích, so sánh để từ đó rút ra kiến thức mới

- Phơng pháp biểu diễn thí nghiệm nghiên cứu: Giúp học sinh tự đặt mình vào

vị trí là ngời nghiên cứu, tự chủ động dành tri thức, lúc đó giáo viên chỉ là ngờikhuyến khích chỉ đạo các em bằng hệ thống câu hỏi có mục đích

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng

- Phơng pháp thực hành thí nghiệm: Đối với phơng pháp này, học sinh là ngờinghiên cứu và các em phải tự xác định đợc mục đích của thí nghiệm và cách làm thínghiệm

d Các hình thức tổ chức lớp học:

- Hình thức học tập cá nhân: là hình thức mà bắt buộc từng học sinh độc lậpnghiên cứu tìm hiểu và tự đa ra nội dung kiến thức

- Hình thức học tập theo nhóm: Giáo viên chia học sinh ra thành từng nhómnhỏ tuỳ theo số lợng học sinh trong lớp, mỗi nhóm thực hiện một nội dung thínghiệm cho một nội dung của bài hoặc tất cả các nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụsau đó trao đổi và đa ra kết luận chung nhất

e Khâu chuẩn bị:

Để thực hiện một tiết dạy về kiến thức sinh lý học nói chung và kiến thức sinh

lý học thực vật nói riêng, thì khâu chẩn bị vô cùng quan trọng , đặc biệt là sự chuẩn

bị về thí nghiệm Thí nghiệm nghiên cứu các hoạt động sống của thực vật thờng kéo

dài, vì vậy giáo viên cần có kế hoạch định trớc để tới khi tiến hành bài giảng là có kếtquả chứng minh

Ví dụ:

Bài " Vận chuyển các chất trong thân" cần thực hiện thí nghiệm nghiên cứu

sự vận chuyển nớc và muối khoáng hoà tan qua mạch gỗ và sự vận chuyển chất hữucơ qua mạch rây Cả hai thí nghiệm đều đòi hỏi thời gian dài( đặc biệt thí nghiệm vậnchuyển chất hữu cơ qua mạch rây) Vì vậy, giáo viên cần có kế hoạch tiến hành trớc

để khi giảng bài có kết quả Ngoài việc chuẩn bị của giáo viên, cần hớng dẫn cho họcsinh làm thí nghiệm trớc ở nhà

Lu ý: trong thí nghiệm nghiên cứu sự vận chuyển nớc và muối khoáng hoà tan,

cắm hoa huệ hoặc hoa náng trắng vào bình nớc pha mực màu, kèm theo ở mỗi lọ tacắm thêm một cành dâu non hoặc dâm bụt non( để thấy rõ sự phân bố của mạch gỗtrong thân cây Hai lá mầm)

Có thể sử dụng các câu hỏi sau:

- Cành cây hoặc cành hoa sau khi cắt rời khỏi thân cây, muốn giữ đợc tơi lâu,

ta làm thế nào( Cắm vào nớc).

- Bộ phận nào của thân làm nhiệm vụ vận chuyển nớc? ( Các bó mạch ).

Đặt vấn đề: Vậy, nớc và muối khoáng hoà tan đợc rễ hút vào, vận chuyển qua thân

lên lá qua đờng nào? Để hiểu đợc điều đó, ta làm thí nghiệm( mô tả thí nghiệm).

Hỏi: - Tại sao trong thí nghiệm ta cần pha mực màu vào nớc? ( Để dễ quan sát).

Nguyễn Thị Hơng Trờng THCS Tiên Lãng