Ngữ Văn 9 toàn tập

câu chuyện trở nên thú vị - Mục tiêu: Gợi lại các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong văn bản thuyết minh, đi vào làm một số yêu cầu của bài tập.. Củng cố: 1' - Văn bản thuyết minh si

Bài 1 Tiết 1

Văn bản: Phong cách Hồ Chí Minh

Ngày soạn:15.08.2009 Ngày giảng:17.08.2009

- Mục tiêu: Gợi lại một số nét cơ bản và quen

thuộc về Bác Hồ, dẫn dắt HS đi vào bài mới

- ĐDDH: Tranh nhà sàn của Bác, hình ảnh Bác

làm việc ở hang Pác Bó

GV: Cho HS xem tranh nhà sàn của Bác, hình ảnh

Bác làm việc ở hang Pác Bó

? Nhận xét gì về cuộc sống của Bác qua hai bức

tranh các em vừa xem?

HS: Nhận xét

GV: Sống, chiến đấu, lao động, học tập và rèn

luyện theo gơng Bác Hồ vĩ đại đã và đang là khẩu

hiệu kêu gọi, thúc dục mỗi nguời chúng ta trong

cuộc sống hàng ngày Thực chất nội dung của khẩu

hiệu là động viên mỗi chúng ta hãy nói theo tấm

g-ơng sáng ngời của Bác, học theo phong cách sống

và làm việc của Bác Vậy vẻ đẹp văn hóa của

phong cách Hồ Chí Minh là gì? Đoạn trích dới đây

sẽ phần nào trả lời cho câu hỏi ấy

Hoạt động 2: HD đọc hiểu văn bản

- Mục tiêu: Luyện đọc, hiểu đôi nét cơ bản về tác

giả và tác phẩm

GV: Nêu yêu cầu đọc - (Đọc chậm rãi, bình tĩnh,

khúc triết)- GV đọc mẫu – gọi học sinh đọc –

nhận xét cách đọc

? Nêu đôi nét về tác giả?

? Văn bản đợc trích từ tác phẩm nào? phơng thức

biểu đạt chính của văn bản này là gì và cho biết

kiểu loại của văn bản này?

? Kể lại những văn bản nhật dụng mà em đã học ở

lớp 7, 8?

- Ca Huế trên sông Hơng, thông tin về ngày trái

đất năm 2000, bài toán dân số

- Giáo viên nói thêm: Văn bản nhật dụng có nhiều

chủ đề : quyền sống của con ngời, bảo vệ hoà bình,

chống chiến tranh, vấn đề môi trờng-> V/B phong

3'

35 ' I Đọc và thảo luận chú thích:

- Đoạn trích: Trích từ bài viết

“Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ

đại gắn với cái giản dị”, in trongtập “Hồ Chí Minh và văn hoáViệt Nam” viện văn hoá xuấtbản, Hà Nội 1990

- Phơng thức thuyết minh

- Văn bản nhật dụng (nghị luận)

cách Hồ Chí Minh thuộc về chủ đề sự hội nhập với

thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

GV: Yêu cầu h/s giải thích từ khó trong SGK

1.3-4.5.9

- Giải thích thêm:

? Em chia văn bản này thành mấy phần? nội dung

mỗi phần? Tại sao em lại có cách chia nh vậy?

(theo nội dung các phần trong đoạn trích )

- Từ đầu đến rất hiện đại: Vẻ đẹp trong phong cách

văn hoá của Bác

- Còn lại: Vẻ đẹp trong phong cách sống và làm

việc của Bác

- GV: Yêu cầu H/S quan sát Đ1

? Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Bác đựơc

tác giả giới thiệu qua những chi tiết nào?

- Đi nhiều nơi tiếp xúc với văn hoá nhiều nớc,

những vùng trên thế giới, từ phơng Đông sang

ph-ơng Tây

+ Ghé lại nhiều hải cảng, thăm các nớc châu phi,

châu á, Châu Mĩ

+ Sống dài ngày ở Anh, Pháp

+ Nói, viết thạo nhiều tiếng: Anh, Pháp, Hoa,

Nga

? Em hãy chứng minh qua các tác phẩm đã học?

- Đi đờng, rằm tháng riêng (chữ Hán)

- Bản án chế độ thực dân Pháp (tiếng Pháp)

? Tại sao Bác cần phải nói, viết thạo các tiếng nớc

ngoài?(H/Đ nhóm ngang 2 phút)

- Công cụ giao tiếp quan trọng bậc nhất để tìm

hiểu và giao lu văn hoá giữa các dân tộc trên thế

giới.? Quan sát V/B và nêu nhận xét của em về câu

văn Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào nh“ Hồ Chí

Minh? (Lời kể hay lời bình của tác giả? nghệ”

thuật đặc sắc trong đoạn văn này là gì?)

? Em có suy nghĩ gì về vốn tri thức của hồ Chí

Minh?

? Vì sao Bác lại có vốn tri thức sâu rộng nh vậy?

Theo em bằng những con đờng nào mà Bác có đợc

vốn tri thức văn hoá ấy?

- Các con đờng hình thành phong cách Hồ Chí

Minh:

+ Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, trên những

con tàu vợt đại dơng )

+ Trong lao động ( làm nhiều nghề để sống)

+ Đến đâu cũng học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ

thuật đến mức uyên thâm

+ Tiếp thu cái hay, cái đẹp, phê phán caí tiêu cực

của chủ nghĩa t bản

? Cách sử dụng dẫn chứng của tác giả có gì đáng

chú ý? qua đó em thấy vẻ đẹp nào trong phong

cách Hồ Chí Minh?

- Bác có ý thức nghiêm túc học hỏi toàn diện và

sâu sắc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nớc

ngoài

- Bác học trong công việc, trong lao động, học ở

mọi nơi, mọi lúc, có những quan điểm rõ ràng về

văn hoá

? Vốn tri thức văn hoá của Bác do đâu mà có?

- Vốn tri thức sâu rộng ấy không phải tự nhiên mà

có mà do Bác đã dày công học tập, rèn luyện

khộng ngừng trong suốt cuộc đời hoạt động cách

mạng đầy gian khổ , vất vả của mình -> Căn cứ

xác đáng để lí giải về tính nhân loại, tính hiện đại,

một vế của sự hoà hợp thống nhất trong phong

- Còn lại: Vẻ đẹp trong phongcách sống và làm việc của Bác

III Tìm hiểu văn bản:

1 Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Bác

- Kể đan xen bình luận, liệt kê,cách viết so sánh, khái quát đểkhẳng định vốn tri thức văn hoácủa Hồ Chí Minh

-> Vốn tri thức văn hoá của Bácrất sâu rộng Bác có nhu cầu cao

về văn hoá và có năng lực tiếpthu các nền văn hoá trên thế giới

- Dẫn chứng cụ thể tiêu biểu

? Trong qúa trình tiếp xúc văn hoá điều kỳ lạ nhất

trong phong cách Hồ Chí Minh?

- Điều kỳ lạ là tất cả những ảnh hởng quốctế đó đã

đựơc nhào nặn với cái gốc văn hoá ở ngời, nhân

cách rất Việt Nam lối sống rất Việt Nam rất

mới, rất hiện đại

? Em hiểu những ảnh hởng quốc tế và cái gốc văn

hoá dân tộc ở Bác nh thế nào?

-Tiếp thu những giá trị văn hoá của nhân loại (Văn

hoá của Bác có tính nhân loại)

- Giữ vững các giá trị văn hoá nớc nhà(văn hoá của

Bác đậm đà bản sắc dân tộc )

? Sự nhào nặn của 2 nguồn văn hoá quốc tế và

dân tộc ở Bác có nghĩa nh thế nào?

- Sự đan xen, kết hợp bổ sung, sáng tạo 2 nguồn

văn hoá nhân loại và dân tộc trong tri thức văn hoá

của Ngời

? Cách lập luận của tác giả có gì đáng chú ý và có

hiệu quả nghệ thuật nh thế nào?

- Tạo tính khách quan gợi cảm xúc tự hào tin tởng

ở ngời đọc

? Các biện pháp nghệ thuật trên đã giúp em thấy

thêm những vẻ đẹp gì trong phong cách văn hoá

Hồ Chí Minh?

HS: Hoạt động nhóm ngang 3 phút

- Học sinh thảo luận – phát biểu- GV nhận xét bổ

xung: Đó là sự kết hợp giữa phơng Đông và phơng

Tây, xa và nay, dân tộc và quốc tế, trong con ngời

Hồ Chí Minh, đây là sự thống nhất hài hoà nhất

trong lịch sử dân tộc Việt Nam

- Liên hệ: Trong xu thế hội nhập quốc tế, hiện nay

các luồng văn hoá, âm nhạc, nớc ngoài du nhập

vào nớc ta: Rốck , ráp ta cần tiếp thu có định

h-ớng và chọn lọc để giữ vững bản sắc của dân tộc

Việt Nam

? Theo em những việc làm nào chứng tỏ Đảng và

Nhà nớc ta đang cố gắng giữ gìn bản sắc của dân

tộc Việt Nam? Qua các cuộc thi nào trên truyền

hình?

- Cuộc thi tiếng hát dân ca các miền trong cả nớc,

đờn ca tài tử ở Nam Bộ

- Lập luận chật chẽ, kể đan xenbình luận, đối lập

-> Bác là ngời biết kế thừa vàphát triển các giá trị văn hoá, kếthợp hài hoà giữa yếu tố dân tộc

và nhân loại, truyền thống vàhiện đại

4 Củng cố: (2')

- Quan sát ảnh chân dung Bác Hồ

? Hãy nêu cảm nhận của em về hình ảnh Bác Hồ qua bức chân dung trên?

- Học sinh nêu cảm nhận của mình

- GV: Su tầm tranh ảnh, bài viết về Bác.

- HS : Chuẩn bị bài phần 2, miêu tả và nêu cảm nhận về bức tranh nhà sàn của Bác Hồ

- Mục tiêu: Khái quát lại nội dung tiết trớc, dẫn

dắt vào tìm hiểu vẻ đẹp trong lối sống sinh hoạt

của Bác

GV: Sự độc đáo trong phong cách HCM là sự

kết hợp hài hoà, thống nhất các yếu tố, truyền

thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế, vĩ đại và

bình dị Sự bình dị ấy có thể hiện rất rõ trong

phong cách sống và làm việc của Ngời Phần 2

của V/B này sẽ cho ta thấy rõ điều đó

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

? Đọc v/b em thử suy nghĩ xem cơng vị của Bác

nh thế nào trong bộ máy chính quyền nhà nớc ta

lúc đó?

- Lãnh tụ cao nhất của Đảng và nhà nớc ta

? Mặc dù ở cơng vị nh thế nhng Bác vẫn có lối

sống nh thế nào? do đâu mà em biết?

-> Căn cứ vào nơi ở, bữa ăn, trang phục, và t

trang cảa Bác

- Cái quạt cọ, Đồng hồ báo thức, cái radio cũ

- Đôi dép cao su, đôi dép Bác Hồ Bác đi t chiến

khu Bác về

- Sống một mình không xây dựng gia đình, suốt

đời hy sinh vì dân, vì nớc

Viễn Phơng: Ngời thờng bỏ lại đĩa thịt gà mà ăn

mấy quả cà xứ Nghệ - không thích nói to và đi

rất khẽ cả trong vờn

? Em thấy cách dùng từ ngữ và phơng pháp t/m

của tác giả trongđoạn văn này có gì đáng chú

ý?

? Hãy nhận xét câu văn Tôi không dám chắc”

chắn giản dị tiết chế nh vậy và ta nghĩ” “

đến hạ tắm ao”

? Cách viết so sánh, đối lập có hiệu quả nghệ

thuật gì trong việc khắc hoạ lối sống của Bác?

-( So sánh toàn diện và sâu sắc, đối lập giữa vĩ

nhân nhng hết sức giản dị, gần gũi)

? V/B nào cũng viết về lối sống này của Bác mà

em đã học?

- Đức tính giản dị của Bác Hồ

? Quan sát đoạn văn cuối và cho biết lối sống

của Bác có phải là lối sống khắc khổ, khác ngời

2 Vẻ đẹp trong lối sống sinh họat của Hồ Chí Minh.

+ ở: Chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ + Trang phục : Bộ quần áo bà banâu, áo trấn thủ , đôi dép lốp

+ T trang: ít ỏi, một chiếc vali convới vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm+ Bữa ăn đạm bạc: Cá kho, rauluộc, da ghém, cà muối, cháo hoa

- Cách nói dân dã, dùng từ sốít( chiếc, vài, vẻn vẹn ít ỏi ) liệt kêcác sự việc cụ thể

- Bình luận đan xen thơ, cách viết

so sánh , đối lập ( ngoài nớc: cáchsống của Bác với lãnh tụ với các vịhiền triết xa)

-> Cách sống giản dị thanh đạmcủa Bác rất dân tộc và Việt Nam

- Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác không

phải là cách tự thần thánh hoá, tự khác ngời hơn

đời mà là lối sống thanh cao quan niệm thẩm

? Theo tác giả, cách sống bình dị của Bác là

một quan niệm về thẩm mỹ? ( quan niệm về cái

đẹp là sự giản dị tự nhiên)

- Mong manh áo vải hồn muôn trợng

Hơn tợng đồng phơi những lối mòn

( Tố Hữu )

? Tại sao tác giả có thể khẳng định lối sống của

Bác có khả năng đem lại hạnh phúc cho tâm

hồn và thể xác?

- Sống giản dị, thanh bạch tránh xa đợc những

toan tính vụ lợi nhỏ nhen, đem lại sự th thái

trong tầm hồn và thể xác

? Em hãy so sánh lối sống của Bác có gì giống

và khác với Nguyễn Trãi trong bài Côn Sơn

Ca mà em đã học ở lớp 7?

- Giống: Đều là cách sống giản dị thanh cao ,

sống hoà hợp với thiên nhiên.)

- Khác: Nguyễn Trãi tiếp thu văn hoá dân tộc

văn hoá phơng Đông và là nhà nho; còn Bác kết

hợp văn hoá dân tộc với tinh hoa văn hoá nhân

loại từ Đông sang Tây qua các châu lục

? Cách dùng các từ Hán Việt: Hiền triết, thuần

đức, danh nho ,uyên thâm, siêu phàm có tác

dụng gì trong việc khắc hoạ phong cách HCM?

- Gợi sự gần gũi giữa Bác với các vị hiền triết

? Em có nhận xét gì về cách lập luận của tác giả

trong đoạn văn cuối? Cách lập luận ấy cho em

biết ý nghĩa cao đẹp của phong cách HCM là

gì?

- Cách sống của Bác gơị cho ta nhớ đến cách

sống của các vị hiền triết trong lịch sử

:Nguyễn Bỉnh Khiêm, thanh cao trong cuộc

sống, hoà hợp với tự nhiên để di dỡng tinh thần

có khả năng đem lại hạnh phúc cho tâm hồn và

thể xác

? Từ v/b này , em học tập đựơc cách b/p nghệ

thuật nào để viết v/b t/m?

- N/T : Kết hợp giữa kể và bình luận , chi tiết

chọn lọc tiêu biểu, liệt kê, so sánh, đối lập

? Văn bản đã cung cấp thêm cho em những hiểu

biết nào về Bác? em cần phải học tập và rèn

luyện theo phong cách Hồ Chí Minh ntn?

- Vẻ đẹp HCM vừa mang vẻ đẹp trí tuệ vừa

mang vẻ đẹp đạo đức -> Cần học tập và rèn

luyện theo phong cách HCM là cần phải hoà

nhập với khu vực và quốc tê song cần phải giữ

gìn và phát huy bản sắc dân tộc Việt Nam

Hoạt động 3: Ghi nhớ

- Mục tiêu: Nắm chắc đợc nội dung và nghệ

thuật của văn bản

? Qua văn bản "Phong cách Hồ Chí Minh" em

nắm đợc gì về nội dung và nghệ thuật của văn

- > Lối sống giản dị tự nhiên , gầngũi với mọi ngời nhng rất thanh cao

và sang trọng

IV.Ghi nhớ: (SGK)

phong cách của Bác.

? Tìm hiểu và kể lại những câu chuyện về lối

sống giản dị của Bác?

? Theo em, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc có

phải là chê bai chèo cổ, dân ca ham mê tôn

sùng nhạc tây không? tại sao?

- Hãy đọc 1 bài thơ (1 bài hát) để hiểu thêm về phong cách HCM?

- Đôi dép cao su, tức cảnh Pác Bó

5 Hớng dẫn học bài: (1')

a Học bài + nêu suy nghĩ cuả em về nét đẹp trong phong cách HCM

b Chuẩn bị bài phơng châm hội thoại

     Bài 1 Tiết 3

Tiếng Việt: các phơng châm hội thoại

Ngày soạn:17.08.2009 Ngày giảng:19.08.2009

- Mục tiêu: Nhận biết đợc cách nói sao cho không

thừa, không thiếu nội dung trong giao tiếp, hứng

thú đi vào tìm hiểu về các phơng châm hội thoại

- ĐDDH: Bảng phụ

GV: Cho HS quan sát 2 ví dụ sau :

a Bồ câu là loài chim có 2 cánh

b Nói nhảm nhí, nói vu vơ là nói nhăng nói cuội

? Hãy nhận xét cách nói trong câu a có gì không

bình thờng?

? Giả sử có ngời nói nhảm nhí , nói vu vơ thì nội

dung câu nói của ngời ấy có đáng tin cậy không?

tại sao?

- HS trả lời

GV: Trong giao tiếp, trong xã hội , ngời tham gia

giao tiếp cần phải nói đúng , không thừa , không

thiếu nội dung thông tin cần truyền đạt , tránh nói

những điều mình cha tin hoặc những thông tin

không chính xác Thực hiện đợc những điều này

là ta đã tuân thủ phơng châm hội thoại về lợng và

về chất , bài học ngày hôm nay sẽ giúp chúng em

về điều đó

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: Hiểu nắm bắt đợc thế nào là phơng

châm về lợng

- ĐDDH: Bảng phụ

- H/S quan sát nội dung bài tập trên bảng phụ

- Gọi h/s đọc bài tập- h/d h/s làm bài tập

? Câu hỏi 2 của An muốn biết điều gì?

- Địa điểm cụ thể học bơi của Ba ( bể bơi thành

phố, ở sông )

? Bơi có nghĩa nh thế nào?

- Bơi là di chuyển trong nớc hoặc trên mặt nớc

bằng cử động của cơ thể

? Cách trả lời cuả Ba có đúng với yêu cầu câu

hỏi của An không? tại sao?

? Qua cách trả lời trên , em rút ra bài học gì khi

tham gia giao tiếp trong xã hội? Hãy lấy 1 ví dụ?

- Cần chú ý xem ngời nghe hỏi cái gì? hỏi nh thế

nào? ở đâu?

- VD:

A: Bạn có đi xem phim không?

B : Tớ không đi xem phim

- Học sinh đọc bài tập

? Đọc v/b em thấy chuyện gây cời? Vì sao?

- Truyện cời vì 2 nhân vật nói nhiều hơn những gì

cần nói

? Ngời nói và ngời trả lời chỉ cần nói và trả lời

nh thế nào là đủ? Có từ ngữ nào không thích hợp

trong câu của ngời nói và ngời trả lời?

+ Ngời nói : Bác có thấy con lợn nào chạy qua

đây không? -> thùa t cới

+ Ngời trả lời : từ nãy giờ , tôi chẳng thấy con lợn

nào chạy qua đây cả-> thừa cụm từ từ lúc tôi mặc

cái áo mới này

? Theo em muốn hỏi, đáp cho đúng với yêu cầu

giao tiếp ta cần phải lu ý điều gì?

- Khi giao tiếp cần nói đúng , đủ, không thùa ,

không thiếu nội dung thông tin cần truyền đạt

- Gọi học sinh đọc SGK – Yêu cầu học thuộc

- HS đọc bài tập

? Đọc câu chuyện em thấy nôi dung câu chuyện

có đúng với sự thật không? truyện phê phán điều

- Gọi học sinh đọc ghi nhớ SGK (10)

? Cần ghi nhớ những đơn vị kiến thức nào trong

phơng châm hội thoại về chất?

- Câu trả lời của Ba không mang

đầy đủ nội dung mà An cần biết( nghĩa của từ bơi đã hàm chứa ởdới nớc)

b Nhận xét:

- Phải nói câu nói có nội dung

đúng với yêu cầu giao tiếp, khôngnói ít hơn những gì cần nói

Phân tích lỗi trong các câu :

A Trâu là loại gia súc nuôi trong

- H/S đọc bài tập – Xác định yêu cầu của bài tập

? Chọn từ ngữ thích hợp để diền vào ô trống?

Liên quan đến phơng châm hội thoại nào?

- Dùng phiếu học tập – học sinh lên bảng dán

vào bảng phụ

Học sinh đọc bài tập cho biết yêu cầu của bài

tập? Đọc truyện cời và cho biết phơng châm hội

thoại nào không đựơc tuân thủ?

nhà .-? thùa cụm từ nuôi trongnhà vì t “ Gia súc” có hàm nghĩa

là thú nuôi trong nhà

B én là loại chim có hai cánh ->thừa cụm từ hai cánh vì tất cả cácloại chim đều có hai cánh

-> Mắc lỗi phơng châm về lợng

2 Bài tập 2 :

Điền vào ô trống xác định phơngchâm hội thoại

( Bài 4, 5 làm bài vở bài tập )

- GV: Xem lại văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8

- HS : Ôn tập văn thuyết minh và chuẩn bị bài theo sự h/d của g/v.

- Mục tiêu: Nhớ lại thể loại văn thuyết minh đã

đợc học ở lớp 8, đi vào tìm hiểu bài mới

? Văn bản thuyết minh là gì?

- HS trả lời

GV: Các em đã học thể loại văn thuyết minh, thể

loại này đợc sử dụng trong đời sống thực tế đặc

biệt là trong nghành du lịch Vậy làm thế nào để

2'

cho bài nói, viết đợc sinh động, hấp dẫn ta cần

sử dụng thêm những biện pháp nghệ thuật nào?

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Học sinh quan sát trong SGK

? Em nhắc lại thế nào là văn bản thuyết minh?

-Là kiểu văn bản thông dụng trong đời sống

nhằm cung cấp tri thức khách quan về đặc

điểm , tinh chất , nguyên nhân của các hiện

t-ợng trong tự nhiên xã hội bằng phơng thức trình

bày , giới thiệu , giải thích

? Đặc điểm chủ yếu của loại văn bản nh thế

nào?

- Đặc điểm : cung cấp tri thức khách quan ,phổ

thông

? Em đã dợc học các phơng pháp t/m nào?

- Các phơng pháp thuyết minh :định nghĩa, giải

thích , nêu ví dụ , liệt kê , phân loại , so sánh đối

chiếu

- Gọi h/s đọc bài tập

? Văn bản t/m đặc điểm của đối tợng nào?

? Em có nhận xét gì về đối tợng thuyết minh? Dễ

hay khó? tại sao?

- Đối tợng thuyết minh rất trìu tợng , khó nhận

biết , không dễ trình bày

- Ngời viết phải truyền đợc thích thú và cảm xúc

cho ngời đọc )

? Sự kì lạ của Nớc đợc miêu tả trong câu văn

nào?

- Miêu tả : Chính nớc làm cho Đá sống dậy , làm

cho đá vốn bất động và vô tri có tri giác có

tâm hồn

? Để làm rõ vai trò của nớc tác giả đã sử dụng

phơng pháp thuyết minh nào qua câu 1, 2 trong

đ2?

* Đặc điểm1: Giả thích vai trò của nớc ” nớc

tạo nên sự di chuyển Và di chuyển theo nhiều

cách”

? Trong đoạn văn , tác giả sử dụng nhiều từ

có thể cho thấy có các cách dạo chơi nào khi

đến Hạ Long?

- Các cuộc dạo chơi

+ Có thể mặc cho con thuyền của nớc ta mỏng

nh

lá tre

+ Có thể thả trôi theo chiều gió

+ Cũng có thể khua khẽ theo mái chèo

+ Hoặc cũng rất có thể khi đêm đã xuống

? Theo em đây có phải là những cuộc dạo chơi

thật của du khách không hay là do tác giả tởng

tợng ra? Tại sao em biết?

- Do tác giả tởng tởng ra qua từ ngữ “ có thể”

? Từ những cuộc chơi dạo chơi ấy tác giả đã có

những suy nghĩ gì?

- Và cái thập loại chúng sinh Đá chen chúc

già đi trẻ lại hay bỗng nhiên nhí nhảnh tinh

nhiên, bỗng Có tác dụng nh” thế nào trong

đoạn văn trên?

- Liên tởng khơi gợi cảm giác, truyền cảm giác

và sự thích thú tới ngời đọc

? Đá vốn bất động, vô tri đã trở nên có tri giác,

có tâm hồn Từ ngữ nào trong văn bản cho em

? Theo tác giả nớc di chuyển và di chuyển theo

mọi cách còn phụ thuộc vào yếu tố nào?

( Đầu T13)

*Đặc điểm 2:

- Tuỳ theo tốc độ và góc độ di chuyển của ta

tuỳ theo cả hớng ánh sáng rọi vào chúng trớc

mắt ta là một bậc tiên ông không còn có tuổi

mặt vịnh càng lung linh xao động

? Qua văn bản, em thấy tác giả đã vận dụng

ph-ơng pháp t/m nào là chủ yếu?

- HS trả lời - GV chốt

? Văn bản rất sinh động và hấp dẫn, lôi cuốn

ngời đọc, Tại sao vậy?

? Các biện pháp nghệ thuật trên có vai trò nh

thế nào trong văn bản t/m này?

GV gợi ý : Có thể thay thế cho các phơng pháp t/

m không? tại sao?

- Không thay thế cho các phơng pháp t/m-> chỉ

đóng vai trò phụ, phù trợ, đợc sử dụng một cách

hợp lý để làm nổi bật các đặc điểm của đối tợng

cần thuyết minh

Giáo viên nhấn mạnh : ngoài ra còn có các hình

thức kể chuyện, tự thuật, h cấu,( lối vè diễn ca :

tròn nh quả trứng gà, ô thì đội nón, ơ thì có

râu )

? Trình bày rõ các biện pháp n/t đợc sử dụng

trong văn bản Hạ Long- Đá và N“ ớc”

- Tởng tợng, liên tởng, nhân hoá, miêu tả

? Ngoài các phơng pháp thuyết minh đã học,

qua văn bản này em còn thấy có thêm các biện

pháp nghệ thuật nào?

- HS đọc ghi nhớ SGK

Hoạt động 3: HD luyện tập

- Mục tiêu: Linh hoạt trong việc phát hiện các

biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

- HS đọc bài tập xác định yêu cầu của bài tập

? Văn bản có t/v t/m các phơng pháp t/m nào

đ-ợc sủ dụng?

? Bài văn t/m có nét gì đặc biệt? Các biện pháp

nghệ thuật đợc sử dụng? Tác dụng?

20'

- -> Sử dụng các biện pháp t/m :Giải thích, liệt kê, so sánh, phântích( phân tích sự sống của Đá và

sự thông minh của thiên nhiên)-> có sử dụng thêm các biện phápnghệ thuật nh: tởng tuợng, liên t-ởng, nhân hoá, miêu tả

b Nhận xét:

- Ngoài các phơng pháp t/m đã học,

để tạo sự sinh động hấp dẫn cầnvận dụng thêm các biện pháp nghệthuật tởng tợng, liên tởng, nhânhoá, so sánh, miêu tả

+ Các tập tính sinh đẻ, đặc điểmcủa cơ thể

+ Thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh,phòng bệnh, ý thức diệt ruồi

* Phơng pháp thuyết minh:

+ Phơng pháp định nghĩa : ruồithuộc họ côn trùng có 2 cánh, mắtlới

+ Phân loại: Các loại ruồi+ Thống kê số liệu: Mắt lới, chântiết ra chất dính

b Các biện pháp nghệ thuật đựơc

2 Bài tập 2 : SGK

Đoạn văn t/m chim cú gắn với hồi

ức tuổi thơ, với nhận thức mê tínthuở bé, lớn lên đi học mới có dịpnhận thức lại sự nhầm lẫn cũ Trithức khoa học đẩy lùi sự ngộ nhận -> Biện pháp nghệ thuật lấy sự ngộnhận hồi nhỏ làm đầu mối của câuchuyện

4 Củng cố : (1')

? Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản t/m là gì? (Tạo sự sinh động, hấp

dẫn, gây hứng thú cho ngời đọc câu chuyện trở nên thú vị)

- Mục tiêu: Gợi lại các biện pháp nghệ thuật đợc

sử dụng trong văn bản thuyết minh, đi vào làm

một số yêu cầu của bài tập

? Đọc văn bản "Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh ”

Ta thấy văn bản rất sinh động và hấp dẫn, cuốn

hút ngời đọc Tại sao vậy? Đó là trong văn bản

ấy, tác giả đã kết hợp giữa t/m với các biện pháp

nghệ thuật nhân hoá, kể chuyện h cấu có tình

tiết Để giúp các em luyện tập cách vận dụng

các nghệ thuật trong văn bản t/m nh thế nào Giờ

- Mục tiêu: Vận dụng linh hoạt các kiến thức đã

học vào thực tế áp dụng cho một đề văn cụ thể

Gọi học sinh đọc đề bài

? Hãy xác định rõ yêu cầu của đề?

HĐ nhóm 6

Nhóm 1.2.3

Các nhóm trao đổi thảo luận- trình bày ý kiến

giáo viên nhận xét – bổ xung kết luận

NHóm 4.5.6

Các nhóm trao đổi thoả luận trình bày ý kiến,

-> Giáo viên nhận xét bổ xung, kết luận

* Đề bài:

Thuyết minh một trong các đồ dùng sau: Cái quạt, cái nón,(Cái bút )

1 Yêu cầu: Lập dàn bài chi tiết của

bài văn thuyết minh, có sử dụngcác biện pháp nghệ thuật làm chobài viết sinh động, vui tơi

- Viết phần mở bài

2 Luyện tập:

* Đề 1: Thuyết minh về một đồ dùng: cái quạt điện

sử dụng Tôi thổi những làn giómáy rợi, xua đi cái oi bức, ngộtngạt của những buổi tra hè Vì saotôi lại đợc mọi ngời yêu quý và trântrọng nh vậy? Xin mời các bạn tìmhiểu về đặc điểm, cấu tạo và côngdụng của tôi nhé

* Đề 2: Thuyết minh về cái nón.

- Cấu tạo của nón: Chóp nhọn,khung bằng 16 vành tre nhỏ, lánón, sợi móc,

- Quy trình làm nón: Đặt vàokhuôn nón những vành tre nhỏ làmkhung nón, lợp lá nón, khâu,

- Giá trị kinh tế, văn hoá, nghệthuật của chiếc nón:

+ Che ma, che nắng vừa rẻ, vừa tiệnlợi nhẹ nhàng dễ mang theo

+ Là vật dụng thân thiết của mọingời, nhất là nhà nông, và mang nét

đặc trng riêng của con ngời ViệtNam, dân tộc Việt Nam

+ Là ngời bạn không thể thiếu củanhững ngời phụ nữ mà còn là mộtvật tôn lên vẻ duyên dáng, dịu dàngvốn có của ngời con gái xứ Việt

3 Kết bài:

Cảm nghĩ chung về chiéc nón trong

đời sống hiện đại.

4 Củng cố: (1')

- Văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn nhờ có biện pháp nghệ thuật, các em cần họctập và sử dụng cách viết nh thế nào trong những bài văn t/m của mình

5 HDHB:

- Học lại cách làm văn t/m có sử dụng các biện pháp nghệ thuật đẫ học

- Chuẩn bị tiết 6 -7 soạn bài 2 : Đấu tranh cho một thế giới hòa bình, tìm hiểu nhữngthảm hoạ về vũ khí hạt nhân trên thế giới

     Bài 2 - Tiết 6

Ngữ văn: đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Ngày soạn: 22 08 2009 Ngày giảng: 24 08 2009

I Mục tiêu:

- Kiến thức:

- Hiểu vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ

sự sống trên trái đất: nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấutranh cho một thế giới hoà bình Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả: Chứng cớ cụ thểxác thực, cách so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ

- GV: Soạn bài + các t liệu chiến tranh và vũ khí hạt nhân trên thế giới.

- HS : Đọc trớc bài và chuẩn bị theo h/d của giáo viên.

- Mục tiêu: Nhận thức đợc sơ qua sự nguy hiểm

khi có chiến tranh hạt nhân sảy ra

- ĐDDH: Tranh vụ Mĩ thả bom nguyên tử xuống

Nhật Bản

? Qua bức hình vụ nổ bom nguyên tử em có nhận

xét gì về sự nguy hiểm của chúng?

- HS sử dụng kĩ thuật dạy học động não

GV: Chiến tranh và hoà bình luôn là những vấn

đề đợc quan tâm hàng đầu của nhân loại, vì nó

có quan hệ đến cuộc sống và sinh mệnh của

hàng triệu ngời , nhiều dân tộc trên trái đất Nguy

cơ chiến tranh vẫn luôn tiềm ẩn đặc biệt là vũ khí

hạt nhân là hiểm hoạ khủng khiếp nhất cho loài

ngời và sự sống trên trái đất Nguy cơ ấy, hiểm

hoạ ấy đợc Mác Két chỉ rõ trong hội nghị các

nguyên thủ 6 nớc mà các em sẽ tìm hiểu trong

3'

- Kiểm tra HS đọc các chú thích trong SGK

UNICEF, FAO, tàu sân bay

- Giải thích thêm các chú thích:

? Có thể xếp văn bản đấu tranh hoà bình vào

cụm văn bản nhật dụng đợc không? tại sao?

- Vấn đề có tính cập nhật trong đời sống, xã hội:

vũ khí hạt nhân, hoà bình

? Hãy kể những văn bản nhật dụng đã học ở lớp

8?

- Thông tin về ngày trái đất năm 2000, ôn dịch

thuốc lá, bài toán dân số

? Văn bản đề cập đến vấn đề gì? hãy xác định

phơng thức biểu đạt chính mà văn bản đề cập

đến?

- Chống chiến tranh - Nghị luận

- Chiến tranh hạt nhân là hiểm họa khủng khiếp

đang đe doạ loại ngời và sự sống trên trái đất Vì

vậy đấu tranh để loaị bỏ nguy cơ ấy cho một thế

giới hoà bình là nhiệm vụ cấp bách của toàn nhân

loại

-> Luận điểm

? Hãy tìm các luận cứ triển khai luận điểm trên?

- 4 luận cứ -> bố cục 4 phần

? Quan sát Đ1 : Từ đầu-> Mặt trời và cho biết

tác giả đẫ cung cấp những thông tin gì?

- 8/8/1986 hơn 5000 đầu đạn hạt nhân khắp

hành tinh ngồi trên một thùng 4 tấn thuốc nổ

nổ tung không phải 1 lần mà 12 lần mọi dấu vết

- Vào đề trực tiếp , có số liệu cụ thể xác thực

Gọi học sinh theo dõi tiếp từ : Không có -> thế

giới”

? Có ý kiến cho rằng sự so sánh khẳng định của

tác giả là ca ngợi vũ khí hạt nhân, em thấy có

đúng không? tại sao?

- ý kiến trên là không đúng, sự so sánh khẳng

định là sự bộc lộ thái độ của tác giả

? Quay trở lại câu hỏi mở đầu văn bản: Chúng ta

đang ở đâu? Em có thể trả lời câu hỏi này nh thế

nào?

- Chúng ta đang ngồi trên thùng thuốc súng

35 ' I Đọc và thảo luận chú thích:

1 Đọc văn bản

2 Chú thích:

a Chú thích *

- Tác giả: Mác Két sinh 1928 lànhà văn CôLômBia đợc nhận giảithởng Nô ben về văn học 1982

b Tác phẩm: Viết 8/1986 trích bản

tham luận Mác Két đọc tại cuộchọp các nguyên thủ quốc gia

c Chú thích khác: SGK

II Tìm hiểu bố cục:

- Đoạn 1: Nguy cơ chiến tranh hạtnhân

- Đoạn 2.2.3-4.5.6 : Cái giá củachạy đua vũ trang

- Đoạn 7-8: Hiểm hoạ của chiếntranh hạt nhân

- Còn lại: Bức thông điệp

III Tìm hiểu văn bản:

1 Nguy cơ của chiến tranh hạt nhân:

khổng lồ có thể nổ tung bất cứ lúc nào.

- Liên hệ: Mĩ thả hai quả bom nguyên tử xuống

Nhật Bản năm 1967 Mĩ rải chất độc da cam

xuống miền Nam -> chiến tranh đẫ đi qua rất lâu

nhng hậu quả của nó còn để lại rất nặng nề cho

GV: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ

toàn thế giới, một khi nó nổ ra thì tất cả mọi sinh

vật trên trái đất sẽ bị huỷ diệt Vậy nguyên nhân

nào dẫn đến chiến tranh hạt nhân, làm gì để ngăn

chặn chúng, tiết sau chúng ta sẽ tìm hiểu

-> Vũ khí hạt nhân có sức tàn phákhủng khiếp, khẳng định nguy cơhạt nhân đê doạ mọi ngời trên toàntrái đất

- Thái độ của tác giả là sự lên ánphê phán chiến tranh hạt nhân

- GV: Soạn bài + các t liệu chiến tranh và vũ khí hạt nhân trên thế giới.

- HS : Đọc trớc bài và chuẩn bị theo h/d của giáo viên.

- Mục tiêu: Khẳng định lại nội dung tiết trớc về

nguy cơ chiến tranh hạt nhân và sự nguy hiểm của

nó

GV: Nguy cơ chiến tranh vẫn luôn là tiềm ẩn, đặc

biệt vũ khí hạt nhân là hiểm hoạ khủng khiếp nhất

cho loài ngời và sự sống trên trái đất Nguy cơ ấy,

hiểm hoạ ấy đợc Mác Két chỉ rõ trong hội nghị

các nguyên thủ 6 nớc mà em sẽ tìm hiểu hôm nay

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

- Mục tiêu: Biết đợc cái giá đắt đỏ nh thế nào khi

chạy đua vũ trang, hiểm hoạ chiến trang hạt nhân

nh thế nào? Mỗi ngời trên trái đất phải làm gì để

ngăn chặn chiến tranh hạt nhân

1'

30 '

- Yêu cầu học sinh đọc đoạn 2 của văn bản

? Sự tốn kém và tính chất vô lí của cuộc chạy đua

vũ trang hạt nhân đã đợc tác giả chỉ ra bằng

những chứng cứ nào?

-100 tỉ đô la.> cứu 500 triệu trẻ em nghèo

-> chi phí cho 100 máy bay và 7000

tên lửa vợt đại dơng

- Y tế: Giá trị của 10 tàu sân bay = Số tiền phòng

bệnh trong 14 năm bảo vệ 1 tỉ ngời sốt rét, cứu

đ-ợc 14 triệu trẻ em

- Thực phẩm : 27 tên lửa đủ tiền nông cụ cho các

nớc nghèo và 149 tên lửa đủ cho 575 triệu ngời

thiếu dinh dỡng

- Giáo dục: 2 chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt

nhân đã đủ tiền xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới

 Tác giả đa ra hàng loạt những dẫn chứng với

những so sánh thuyết phục trong các lĩnh vực xã

hội, y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục

? Tác giả đa ra nhng chứng cứ đó nhằm mục đích

gì?

? Em có nhận xét gì vê biện pháp nghệ thuật tác

giả sử dụng trong đoạn này?

? Vì sao nói: "Chiến tranh hạt nhân không những

đi ngợc lại lí trí của con ngời mà còn đi ngợc lại

lí trí của cả tự nhiên nữa"?

- Vì: Chiến tranh hạt nhân không chỉ tiêu diệt

nhân loại mà còn huỷ diệt mọi sự sống trên trái

đất

? Để làm rõ điều này tác giả đã đa ra những

chứng cứ nào?

- Sự sống trên trái đất 380 triệu năm bớm mới biết

bay, 180 triệu năm hồng mới nở 4 kỉ con ngời

mới biết hát, biết yêu > < nhng bấm một trở lại

điểm xuất phát

? Nhận xét cách lập luận của tác giả? Cách lập

luận ấy cho ta biết điều gì?

- Chứng cớ địa chất cổ sinh học về sự tiến hoá của

trái đất đớc diễn đạt rất hình ảnh hấp dẫn-> ( Giúp

ta nhận thức sâu hơn về tính chất phản tự nhiên,

phản tiến hoá của chiến tranh hạt nhân)

? Em có suy nghĩ gì trớc lời cảnh báo của nhà

văn?

- HS Thảo luận nhóm nhỏ 2', trả lời

? Sau khi chỉ ra hiểm hoạ của chiến tranh hạt

nhân tác giả dẫn ngời đọc đến vấn đề gì?

- Tác giả hớng mọi ngời tới một thái độ tích cực

là đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho

- Liên hệ : 5 triệu chữ ký trong đó có nhiều chữ kí

của giáo viên và học sinh Lào Cai

2 Cuộc chạy đua vũ trang

- So sánh cụ thể, toàn diện, sâu sắc

và phong phú-> Chạy đua vũ trang là vô cùng tốn kém, phi lý, cớp đi của thế giới, của con ngời những điều kiệnphát triển tố đẹp nhất

- Nghệ thuật lập luận đơn giản cósức thuyết phục cao

3 Chiến tranh hạt nhân đi ngợc

lí trí của con ngời và tự nhiên

- Chiến tranh hạt nhân không chỉtiêu diệt nhân loại mà còn huỷ diệtmọi sự sống trên trái đất

- Tác giả đa ra những chứng cứ từkhoa học địa chất và cổ sinh học

về nguồn gốc và sự tiến hoá của sựsống trên trái đất

+ Lập luận sắc bén, lối biện luậntơng phản về thời gian, nhữngchứng cớ khoa học cụ thể

4 Nhiệm vụ của đấu tranh

- Hớng mọi ngời tới một thái độtích cực là đấu tranh ngăn chặnchiến tranh hạt nhân cho một thếgiới hoà bình

- Đề nghị: Lập ra 1 nhà băng lugiữ trí nhớ tồn tại đợc cả sau thảmhoạ hạt nhân

- Yêu chuộng hoà bình, yêu con ngời.

? Vì sao tác giả lại đặt tiêu đề cho văn bản đấu

tranh cho thế giới hoà bình

? Tìm một bài hát đề cập đến nội dung văn bản?

? Em hiểu thế nào phơng châm hội thoại về lợng và về chất Trong các câu sau, câu

nào mắc lỗi phơng châm hội thoại về lợng?

a, Đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn.

b, Hớng viết bảng bằng tay rất đẹp -> Mắc lỗi, thừa cụm từ “ bằng tay”

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Nhớ lại kiến thức đã học ở tiết trớc, gợi

mở tìm hiểu nội dung bài học

- GV đa ra tình huống:

Con: Bố ơi! Ngọn núi nào cao nhất thế giới hả bố?

Ngời bố đang mải đọc báo trả lời: Núi cao mà không

nhìn thấy ngọn tức là núi cao nhất

? Em hãy nhận xét cách trả lời của ngời bố?

- Ngời bố trả lời lạc đề , không đúng vào nội dung câu

hỏi của con, đây điều cần tránh Vậy trong giao tiếp

cần thực hiện những phơng châm hội thoại nào khác

3'

nữa, chúng ta sẽ dợc tìm hiểu trong bài hôm nay.

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: Hiểu và nắm rõ đợc đặc điểm của phơng

châm hội thoại quan hệ

GV: Gọi h/s đọc bài tập – Nêu y/c Của b/t

? Giải thích ý nghĩa của thành ngữ : Ông nói gà bà

nói vịt?

- Ngời này nói một đằng, ngời kia nói một nẻo

? Trong T/V, Nếu xuất hiện những tình huống hội

thoại nh thế thì sẽ dẫn tới điều gì?

- Mọi ngời không hiểu nhau, không đạt đợc mục đích

giao tiếp

? Em có thể rút ra kết luận gì khi giao tiếp trong xã

hội?

GV chốt lại: Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài

giao tiếp, không nói lạc đề-> Phơng châm quan hệ

trong hội thoại

- Gọi học sinh đọc ghi nhớ

- Gọi h/s đọc bài tập x/đ y/c của bài tập?

? Thành ngữ Dây cà ra dây muống dùng chỉ cách“ ”

nói nh thế nào?

- Cách nói dài dòng, rờm rà, chuyện nọ xọ chuyện kia

? Thành ngữ Lúng búng nh“ ngậm hột thị diẽn đạt”

cách nói gì?

- Cách nói ấp úng, không rõ ràng, rành mạch

? Cách nói nh thế có ảnh hởng gì đến quá trình giao

tiếp? Tại sao?

- Ngời nghe khó tiếp nhận thông tin, không đạt hiệu

quả giao tiếp

? Em rút ra bài học gì trong quá trình giao tiếp từ

cách nói trên?

- H/s đọc thầm SGK –Nêu yêu cầu của bài tập? Câu

trên đợc hiểu theo mấy cách/ hãy nói rõ cách hiểu của

em?

? Những câu có nhiều cách hiểu nh trên sẽ dẫn tình

trạng gì? Cách khắc phục nh thế nào?

- Có 2 cách hiểu:

- Nếu cụm từ “ của ông ấy” bổ nghĩa cho từ nhận

định-> có cách hiểu: Tôi đồng ý với những nhận định

của ông ấy về chuyện ngắn

+ Nếu bổ nghĩa cho truyện ngắn -> sẽ có cách hiểu

khác: Tôi đồng ý với những nhận định của bạn về

chuyện ngắn của ông ấy

-> Hiểu mơ hồ, không rõ ràng, gây trở ngại lớn trong

giao tiếp

- G/v kl -> Phơng châm cách thức

? Cần ghi nhớ đ/v kiến thức nào trong phần ghi nhớ?

- Gọi h/s đọc bài tập x/đ y/c của bài tập

? Vì sao ngời ăn xin và cậu bé đều cảm thấy mình

nhận đợc từ ngời một cái gì đó? đó là cái gì? hãy nêu

cụ thể trong câu chuyện trên?

- Không xa lánh, khinh bỉ, miệt thị mà có thái độ

khiêm tốn, tôn trọng ông lão ăn xin mặc dù tuổi tác và

địa vị của hai ngời khác nhau

-> Đó chính là sự tế nhị lịch sự trong giao tiếp mà ta

b Nhận xét: Khi tham gia hội

thoại, cần phải chú nói trúngvào nội dung giao tiếp

b Nhận xét: Cần nói rõ ràng,rành mạch

* Bài tập 2:

a Phân tích ngữ liệu:

b Nhận xét : Không nên nóinhững câu khiến ngời nghehiểu theo nhiều cách

điều gì?

GV: Cho HS quan sát vào tình huống sau:

- Tình huống :

Cô giáo : Sao em đến lớp muộn thế?

Học sinh: Không ai gọi dậy

? Em thấy học sinh trả lời cô giáo có đảm bảo quan

hệ giao tiếp trong hội thoại không? tại sao?

- Có mang tính ngắn gọn nhng thiếu tôn trọng, lễ

phép

-> Giáo viên nhấn mạnh: Khi giao tiếp, phải đảm bảo

đúng vai trò xã hội, nếu không chỉ đúng với yêu cầu

giao tiếp mà không tuân thủ phơng châm lịch sự

Hoạt động 3: HD luyện tập

- Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức đã tìm hiểu

trong phần lý thuyết đi vào áp dụng làm một số bài

tập, củng cố lại kiến thức đã học

- ĐDDH: Bảng phụ

- Gọi học sinh đọc bài tập – xác định yêu cầu củ bài

tập

? Qua câu tục ngữ ca dao , ông cha ta đã khuyên dạy

điêu gì? Tìm thêm một số câu tục ngữ ca dao có nội

Các nhóm thảo luận trao đổi – các ý kiến bổ xung

Đọc bài tập – cho biết yêu cầu của bài tập

? Điền từ thích hợp vào ô trống, mỗi từ ngữ trên có

liên quan đến phơng châm hội thoại nào?

A, Nhân tiện đây xin hỏi : Ngời nói chuẩn bị một vấn

đề không đúng vào đề tài hai ngời đang trao đổi, để

tránh cho ngời nghe hiểu là mình không tuân thủ

ph-ơng châm quan hệ , ngời nói dùng cách diễn đạt trên

C, Đừng nói leo , đừng ngắt lời nh thế cách nói này

báo hiệu cho ngời đối thoại biết ngời đó đã tuân thủ

phơng châm lịch sự, cần phải chấm dứt việc không

tuân thủ đó

- Câu b cho về nhà làm

- Đọc bài tập – Xác định yêu cầu của bài tập

? Giải thích ý nghĩa của các thành ngữ cà cho biết

mỗi thành ngữ có liên quan đến phơng châm hội thoại

nào?

15'

- Ngời nói cần có thái độ tôntrọng và khiêm tốn đối vớingời nghe

- Một số câu tục ngữ , ca daokhác:

Chẳng đợc miếng thịt,miếng xôi

Cũng chẳng đợc lời nói chonguôi tấm lòng

2 Bài tập 2:

- Phép tu từ t vựng liên quan Nói giảm nói tránh

2 Hãy vẽ sơ các phơng châm hội thoại đã học?

(học sinh vẽ – có sửa chữa bổ xung )

5 HD học bài: ( 1')

a Học ghi nhớ + làm tiếp các bài tập 1,4,5

b Chuẩn bị bài 3 ( các phuơng châm hội thoại tiếp theo )

? Văn bản thuyết minh ngoài việc sử dụng các PPTM ngời làm văn TM cần đa thêm

các yếu tố NT nào khác để cho bài văn thêm hay, thêm sinh động?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Nhắc lại kiến thức về văn miêu tả đã

đ-ợc học ở lớp 6, dẫn dắt đi vào tìm hiểu yếu tố miêu

tả trong văn bản thuyết minh

? Em đã đợc học văn miêu tả ở lớp 6 Vậy em hiểu

miêu tả là gì?

GV: Miêu tả nó có tác dụng nh thế nào trong văn

bản thuyết minh chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài

hôm nay

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: Hiểu và nắm đợc yếu tố miêu tả trong

? Hãy giải thích nhan đề của văn bản?

- Cây chuối gắn bó gần gũi trong đời sống của ngời

dân Việt Nam, ở đâu cũng có chuối

3'

20 '

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.

1 Bài tập 1:

-Văn bản thuyết minh vềcâychuối

? Em hãy tìm những câu văn nêu những đặc điểm

tiêu biểu của cây chuối?

? Những câu văn nào có chứa yếu tố miêu tả trong

văn bản?

? Tác dụng của các yếu tố miêu tả trong các câu

văn trên?

- Giúp ngời đọc hình dung rõ nét về các chi tiết

cây, lá ,quả, thân, công dụng của cây chuối

? Nếu chỉ để lại các yếu tố thuyết minh lợc bỏ các

yếu tố miêu tả có đợc không?

- Đợc nhng chỉ cung cấp các tri thức khách quan

khoa học, về cây chuối, bài viết không sinh động,

hấp dẫn

? Vậy yếu tố miêu tả có vai trò nh thế nào trong

văn bản thuyết minh?

Gọi 2 học sinh đọc ghi nhớ SGK

- G/v chốt lại kiến thức và yêu cầu học sinh quan

sát bài tập 1

? Theo em bài văn đã thuyết minh đầy đủ về cây

chuối cha? Cần bổ xung những gì?

- Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức vừa tìm

hiểu áp dụng vào giải một số bài tập

Đọc bài tập – nêu yêu cầu của bài tập

? Bài văn thuyết minh về vấn đề gì? Hãy chỉ ra các

yếu tố miêu tả?

Đọc bài tập- nêu yêu cầu của bài tập

? Cho biết đối tợng thuyết minh?

- Trò chơi trong mùa xuân

? Chỉ ra những câu miêu tả trong bài văn?

- Học sinh làm bài từ đầu -> võ thuật

- Phần còn lại yêu cầu học sinh về nhà làm tiếp

15 '

- Những câu văn thuyết minh về

đặc điểm tiêu biểu của câychuối :

+ Đi khắp cây chuối mềm ->hình dáng

+ Cây chuối a nớc -> môi trờngsống

+ Cây chuối phát triển nhanh ->

sự phát triển của cây chuối

- Những câu văn có chứa yếu tốmiêu tả :

+ Đi khắp núi rừng

+ Cây chuối đàn đàn lũ lũ + chuối trứng cuốc

2 Nhận xét :

- Yếu tố miêu tả trong văn bảnthuyết minh có vai trò làm chovăn bản thuyết minh thêm sinh

động , hấp dẫn, cụ thể , gần gũi

3 Ghi nhớ: (SGK)

II Luyện tập:

Bài tập2 (T26)

- Các yếu tố miêu tả :+ Bác vừa cời vừa làm động táccũng nâng hai tay xoa xoa

Bài tập 3 (T27)

- Câu văn miêu tả :+ Qua sông Hồng, sông

Đuống .làn điệu quan họ mợt

mà + Những con thuyền

+ .lân đợc trang trí công phu ,râu ngũ sắc , lông mày bạc , mắt

lộ to, thân mình có nhiều các hoạtiết đẹp

4 Củng cố: ( 3')

? Theo em trong văn bản thuyết minh yếu tố miêu tả có tác dụng và vai trò nh thế nào?

? Nếu bỏ các yếu tố miêu tả đi thì bài văn có còn là văn thuyết minh nữa không?

- G/v nhấn mạnh:

Trong văn bản thuyết minh yếu tố miêu tả chỉ đóng vai trò phù trợ vì vậy không đợc sửdụng quá nhiều yếu tố miêu tả, nếu không sẽ lu mờ nội dung thuyết minh

5 HDHB: ( 1')

- Học ghi nhớ+ làm tiếp bài 3

- Chuẩn bị bài : Luyện tập sử dụng yếu tố trong văn bản thuyết minh

+ Chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK ( T28)

- Mục tiêu: Gợi lại kiến thức về việc sử dụng

yéu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh Đi

vào thực hành một số đề cụ thể

? Theo em yếu tố miêu tả trong văn bản TM có

tác dụng nh thế nào?

GV: Để hiểu sâu sắc hơn vai trò và tác dụng của

yếu tố miêu tả trong VB TM chúng ta sẽ thực

hiện tiết luyện tập

Hoạt động 2: HD luyện tập

- Mục tiêu: Đánh giá lại sự nhận thức của học

sinh qua việc chuẩn bị ở nhà

HS đọc đề bài

? Bài văn cần viết theo thể loại gì? đối tợng

thuyết minh và phạm vi TM?

? Khi t/m về con trâu ở làng quê Việt Nam cần

nêu rõ đợc các ý nào?

H/đ nhóm ngang 3 phút

- GV gợi ý: Cần chú ý mấy chữ “ ở làng quê

VN” Con trâu có giá trị, ích lợi, tác dụng và

tầm quan trọng NTN đối với ngời nông dân?

? Dựa vào các ý trên,em hãy lập dàn ý cho đề

1 Tìm hiểu đề, tìm ý :

a Tìm hiểu đề:

- Thể loại: thuyết minh

- Đối tợng t/m và phạm vi t/m : contrâu ở làng quê Việt nam

- Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã

học vào viết một số đoạn văn thuyết minh

- GV hớng dẫn HS viết phần MB

Vừa có nội dung TM vừa có yếu tố miêu tả

Hthức Ltập: HS hoạt động độc lập

GV gọi 2,3 HS trình bày – Lớp nhận xét – GV

bổ sung rồi đa ra đoạn văn để HS tham khảo

- GV yêu cầu HS viết một đoạn văn TM phần

thân bài có kết hợp các yếu tố miêu tả và chỉ rõ

đâu là TM đâu là miêu tả

- HS có thể tuỳ chọn các ý đã trình bày ở phần

dàn bài để viết

- HS hoạt động độc lập

- GV gọi 2HS trình bày ĐV của mình – Lớp

nhận xét, bổ sung – GVKL rồi đa ra đoạn văn

mẫu để HS tham khảo

- Gv đọc đoạn văn 2 (nếu còn thời gian)

của con trâu:

- Đặc điểm hình dáng con trâu:Lông đen bóng thấp, ngắn, bụng to,mông dốc,bầu vú nhỏ, 2 sừng nhọnhoắt, uốn cong rất đẹp

- Con trâu trong nghề làm ruộng :Trâu chịu rét rất kém, những chịunắng giỏi Về mùa hè , nó có thểkéo cày, kéo bừa, kéo xe, trực lúa ,

từ sáng đến non tra

- Con trâu trong lễ hội đình đám :

lễ hội đâm trâu , trọi trâu

- Con trâu là tài sản lớn nhất củanhà nông

- Trâu là nguần thực phẩm tốt, da,sừng trâu làm đồ mỹ nghệ

- Con trâu gắn bó với tuổi thơ ởnông thôn: Chăn trâu thổi sáo thảdiều

a Mở bài :

Mẫu : Từ bao đời nay, hình ảnh contrâu lầm lũi kéo cày trên đồngruộng là hình ảnh rất gần gũi quenthuộc với ngời nông dân VN Vìthế con trâu đã trở thành ngời bạntâm tình của họ:

“ Trâu ơi, ta bảo trâu này

Ta đây trâu đấyai mà quảncông ”

b Thân bài:

* Đoạn 1:

Mẫu : trâu VN lông thờng đenbóng thân hình vạm vỡ thấp, ngắn ,bụng to mông dốc, bầu vú nhỏ, haisừng nhọn hoắt, uốn cong rất đẹp

Do ảnh hởng của khí hậu , trâu nớc

ta chịu rét rất kém song lại chịunắng rất giỏi Về mùa hè, nó có thểkéo cày bừa , kéo xe , trục lúa từsáng đến non tra

Chiều chiều, khi công việc lao

động tạm dừng, con trâu đợc tháocầy và đủng đỉnh bớc trên đìnhlàng, miệng luôn nhai trầu “ Bỏmbẻm” Khi ấy cái dáng khoan thai,chậm rãi của con trâu khiến chongời ta có cảm giác không khí của

- Phần kết bài GV gợi ý HS về nhà tự viết

? Phần kết bài cần nêu đợc ý nào?

GV đọc KB mẫu để HS tham khảo

làng quê VN sao mà thanh bình vàthân quen đến thế!

*Đoạn 2:

Con trâu là biểu tuợng cho những

đức tính nh hiền lành, cần cù, chịukhó nó là cánh tay phải, là tài sảnvô giá của ngời nông dân VN “Con trâu là đầu cơ nghiệp” Trâukhông chỉ nuôi để cày kéo mà còn

để lấy thịt Thịt trâu tuy khôngngon nh thịt bò những là nguồnthực phẩm rất dồi dào và có giá trị sữa trâu rất bổ Da trâu thuộc đểxuất khẩu , để làm giày dép

c Kết bài :

Thật thú vị biết bao !Con trâu hiềnlành ,ngoan ngoãn để lại trong kí

ức tuổi thơ của mỗi ngời bao nhiêu

kỉ niệm ngọt ngào, khó quên

4 Củng cố: (1')

? Nêu vai trò và tầm quan trong của yếu tố miêu ta trong văn bản TM?

- GV nhấn mạnh vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản t/m tăng sự sinh động, hấpdẫn làm sáng rõ hơn đối tợng cần t.m

5 HDHB: (1')

- Tìm hiểu vai trò và tác dụng cuat yếu tố miêu tả trong văn bản TM Viết phấn KB của

đề bài vừa luyện tập

- Soạn bài: Tuyên bố thế giới về sự sống còn quyền đợc b/v và p/t

+ Văn bản chia mấy phần? Nội dung chính của từng phần?

+ Trẻ em và quyền sống của chúng nh thế nào?

? Chiến tranh hạt nhân có nguy cơ nh thế nào? Mỗi ngời chúng ta phải làm gì để góp

phần vào công việc đấu tranh cho một thế giới hoà bình?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Hiểu trên tất cả các quốc gia trên thế

giới đều phải quan tâm đến trẻ em và Việt Nam

cũng vậy, giới thiệu đôi nét bài mới, dẫn dắt HS đi

vào tìm hiểu

- GVnêu bài tập: Bác Hồ căn dặn chúng ta:

Trẻ em nh búp trên cànhBiết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan

? Em hiểu lời căn dặn của Bác nh thế nào?

- HS trả lời

- GV: Trẻ em VN và trên thế giới hiện nay đang

3'

đứng trớc những thuận lợi to lớn về sự chăm sóc,

nuôi dỡng, giáo dục, đồng thời cũng đang gặp

những thách thức, những cản trở không nhỏ ảnh

hởng xấu đến tơng lai phát triển của các em Một

hội nghị cấp cao của thế giới về quyền trẻ em đã

họp tại New York ngày 30/9/1990 Trong HN này

ra tuyên bố về quyền chăm sóc và bảo vệ trẻ em

nh thế nào chúng ta sẽ tìn hiểu VB: Tuyên

Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản

- Mục tiêu: Rèn luyện kĩ năng đọc văn bản nhật

dụng, hiểu đôi nét về tác phẩm, thể loại văn bản

cùng một số từ khó trong văn bản Hiểu nội dung

của văn bản

- H/s quan sát trong SGK

GV nêu yêu cầu đọc - (Đọc rõ ràng, mạch lạc,

khúc triết) - đọc mẫu – gọi h/s đọc nhận xét, uốn

nắn

? Nêu xuất xứ của văn bản?

- Trong sách VN và các văn kiện quốc tế về

quyền trẻ em , 105 nxb chính trị quốc gia UB bảo

Thông tin về trái đất -> môi trờng

- GVHD học sinh tìm hiểu các chú thích trong

SGK

? Em hiểu tăng trởng? Vô gia c là gì?

? Bài viết có mấy đề mục? (đề mục)

? Ngoài 3 đề mục: Sự thách thức, cơ hội và nhiệm

vụ còn có mục 1, 2 cho biết hai mục này mang

nội dung nào của văn bản?

? Cho biết nội dung chính của 3 phần ghi trong

văn bản?

? Em có nhận xét gì về bố cục của văn bản?

- Bố cục rõ ràng, chặt chẽ, hợp lí, mạch lạc

G/v nói thêm: Ngoài 3 phần còn có 2 phần nữa là

cam kết và những bớc tiếp theo -> chứng tỏ sự

quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với

việc chăm sóc và bảo vệ trẻ em

? Nếu lợc bỏ các con số và đề mục thì bản tuyên

bố hiện ra với phơng thức biểu đạt nào? Tại sao?

Biểu cảm hay N luận?

-> lập luận – nghị luận vì triển khai lời tuyên bố

bằng hệ thống lí lẽ + dẫn chứng nhằm làm rõ

quan điểm trẻ em của cộng đồng thế giới

? Tại sao văn bản lại đợc trình bày dới dạng đề

mục và các con số?

- Dễ hiểu,dễ truyền bá đến dân chúng

? Quan sát mục1 và cho biết cộng đồng quốc tế

trong hội nghị cấp cao đã tuyên bố gì?

- Chúng tôi tham dự hội nghị về trẻ em cam

- Kiểu loại văn bản: Văn bản nhậtdụng – tuyên bố thuộc loại nghịluận chính trị xã hội

b Các chú thích khác: SGK

- Tăng trởng : Phát triển theo ớng tiến bộ, tốt đẹp

h Vô gia c: Không gia đình, khôngnhà ở

II Bố cục văn bản:

- 4 phần:

+ Phần 1 (Mục 1.2): Nhận thứccủa cộng đồng quốc tế về trẻ em

và quyên sống của trẻ em + Phần 2: Sự thách thức (mục 3->7) Thực trạng cuộc sống của trẻ

em trên thế giới + Phần 3: Cơ hội (mục 8 -> 9)Những điều kiện thuận lợi để thựchiện nhiệm vụ đối với trẻ em + Phần 4: Nhiệm vụ (10->17) những nhiệm vụ, giả pháp cụ thểcủa cộng đồng quốc tế về quyềntrẻ em

III Tìm hiểu văn bản:

1 Nhận thức của cộng đồng quốc tế về trẻ em và quyền sống

kết và kêu gọi hãy đảm bảo cho tất cả trẻ em

- Từ số nhiều – chỉ sự thống nhất, đoàn kết kêu

gọi mọi ngời hãy đảm bảo cho mọi trẻ em trên

trái đất một tơng lai tố đẹp

? Mục1có vai trò ntn trong văn bản?

? Quan sát mục 2 và cho biết nhận thức của cộng

đồng quốc tế và đặc điểm tâm lí cuả trẻ em đợc

biểu hiện qua các chi tiêt nào?

- Tất cả trẻ em đều trong trắng , hiểu biết ,ham

hoạt động đầy ớc vọng những dễ bị tổn thơng và

còn phụ thuộc

? Em hiểu tâm lí dễ bị tổn thơng và sống phụ

thuộc nghĩa là gì?

- Dễ xúc động, yếu đuối trớc mọi sự bất hạnh,

Còn phải do ngời lớn bảo vệ và nuôi dỡng

? Chính vì những đặc điểm tâm lí trên mà các em

có quyền sống nh thế nào?

- Phải đợc sống vui tơi , thanh bình, đợc chơi, học

và phát triển Tơng lai của chúng phải đợc hình

phải đợc giúp đỡ về mọi mặt

? Nhận xét cách nêu vấn đề trong đoạn văn này?

? Em đánh giá nh thế nào về cách nhìn của cộng

đồng quốc tế đối với trẻ em?

- Cách nhìn tin yêu, đầy trách nhiệm của cộng

đồng thế giới đối với tơng lai của thế giới , đối với

trẻ em

? Từ cách nhìn ấy,cộng đồng thế giới cùng nhau

cam kết điều gì? Lời tuyên bố ấy có ý nghĩa

NTN?

? Theo em vì sao cộng đồng quốc tế phải ra bản

tuyên bố này?

- Vì trẻ em là tơng lai của dân tộc, tơng lai của

nhân loại, là lực lợng xây dựng xã hội mai sau

Đợc sống trong vui tơi, thanh bình , đợc chơi, học

và phát triển là quỳên lợi của trẻ em, các em đều

trong trắng , dẽ bị tổn thơng còn phụ thuộc nên rất

cần đợc bảo vệ và chăm sóc

Thực tế cuộc sống của trẻ em đang bị đe doạ từ

nhiều phía, đang rơi vào hiểm hoạ nh chiến tranh

và bạo lực, bị bóc lột, lạm dụng tình dục )

? Em thấy những việc làm nào thể hiện sự quan

- Lời văn trang trọng, gọn, rõ cótính chất khảng định trẻ em cóquyền đợc sống đợc phát triểntrong hoà bình, hạnh phúc

- Quyền sống của trẻ em là vấn đềquan trọng và cấp thiết trong thếgiới hiện đại, cộng đồng quốc tế

đã có sự quan tâm đặc biệt đếnvấn đề này, trẻ em thế giới cóquyền kì vọng vào lời tuyên bốnày Đồng thời kêu gọi nhân loạihãy quan tâm đến trẻ em

4 củng cố : (1')

? Vai trò của cộng động quốc tế đối với trẻ em?

? Kể ra một số dẫn chứng vềg thực trạng trẻ em ở VN và thế giới mà em đợc biết qua

các phơng tiện thông tin đại chúng?

5 HDHB: (1')

- Nhận xét cách nêu vấn đề trong phần 1 vừa học?

- Chuẩn bị kĩ phần thách thức, cơ hội, nhiệm vụ để giờ sau học tiếp

     Bài 3 - Tiết 12

Ngữ văn: tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và

phát triển của trẻ em (tiếp)

Ngày soạn: 29 08 2009 Ngày giảng: 01 09 2009

? Vì sao cộng đồng quốc tế phải ra tuyên bố về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát

triển của trẻ em?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Nắm vững kiến thức tiết học trớc, tạo

hứng thú vào tìm hiểu các phần tiếp theo

GV: Trẻ em có quyền sống, quyền đợc bảo vệ và

phát triển, trong bản tuyên bố của hội nghị cấp

cao đã nêu thực trạng và điều kiện thuận lợi,

những giải pháp cụ thể của cộng đồng quốc tế đối

với trẻ em nh thế nào chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp bài

hôm nay

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản (tiếp)

- Mục tiêu: Hiểu đợc những thách thức, cơ hội và

nhiệm vụ của mọi ngời trong vấn đề chăm sóc và

bảo vệ trẻ em

- H/s quan sát vào phần thách thức từ mục 3 - 7

(32)

? Tuyên bố đã khái quát những nỗi bất hạnh nào

mà trẻ em thế giớ phải chịu đựng?

- Là nạn nhân của chiến tranh, bạo lực, phân biệt

chủng tộc, xâm lợc, sống tha hơng, bị bóc lột và

lãng quên

Là nạn nhân của đói nghèo, vô gia c, dịch bệnh, ô

nhiễm môi trờng, mù chữ

Nạn nhân của suy dinh dỡng, bệnh tật- 40.000

ngày

Là sự thách thức các nhà chính trị phải đáp ứng

-G/v nói thêm: Trẻ em còn là nạn nhân của chủ

nghĩa khủng bố, của nạn buôn bán trẻ em, lạm

dụng tình dục, trẻ em mắc HIV, trẻ em sớm phạm

tội, trẻ em các nớc Đông Nam á sau động đất

2 Sự thách thức: thực trạng trong cuộc sống của trẻ em trên thế giới.

- Loại bỏ chiến tranh, đói nghèo, bạo lực, có sự

quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế

đạo cao nhất của các quốc gia ở LHQ đặt quyết

tâm vợt qua những khó khăn trong sự nghiệp vì

trẻ em

? Các từ hàng ngày, mỗi ngày ở đầu các mục

4,5,6 có tác dụng nh thế nào?

- HS thảo luận nhóm nhỏ - trả lời

? Em có nhận xét gì về việc sử dụng các số liệu và

cách lập luận của văn bản?

? Em thấy thực trạng của trẻ em trên thế giới hiện

nay ntn?Thái độ của cộng đồng quốc tế trớc

những nỗi bất hạnh của trẻ em trên thế giới hiện

nay?

? Trong phần thách thức, em thấy vị trí và vai trò

của mục 3 và mục 7 ntn?

- Mục 3: chuyển đoạn, chuyển ý, giới hạn vấn đề

Mục 7: Kết luận cho phần thách thức, chỉ rõ trách

nhiệm giải quyết các thách thức đó thuộc về các

nhà lãnh đạo chính trị

? Theo dõi mục 8,9 và cho biết dựa vào cơ sở nào

bản tuyên ngôn cho rằng cộng đồng quốc tế có cơ

hội thực hiện đợc cam kết vì trẻ em?

- Những điều kiện thuận lợi:

+ Liên kết lại các nớc cùng nhau giải quyết vấn

đề, tạo ra sức mạnh toàn diện và tổng hợp của cả

cộng đồng

+ Đề ra Công ớc về quyền trẻ em tạo điều kiện về

cơ sở pháp lý để quyền và phúc lợi trẻ em đợc tôn

trọng

+ Cải thiện bầu không khí chính trị quốc tế, sự

hợp tác và đoàn kết quốc tế tăng cờng phúc lợi trẻ

em

? ở Việt Nam, Đảng và nhà nớc ta đã tham gia

tích cực vào việc thực hiện tuyên bố về quyền trẻ

em ntn? Và bằng những việc làm nào?

- Nớc ta có đủ phơng tiện và kiến thức nh thông

tin, y tế, trờng học bảo vệ tính mạng trẻ em

- Trẻ em đợc chăm sóc chu đáo, đợc tới trờng, các

? Hãy nhận xét cách lập luận trong đoạn văn

này? Cách lập luận đó có tác dụng ntn?

? Theo em trong những thuận lợi đó nhân tố nào

là quan trọng nhất? Vì sao?

- Nhân tố con ngời -> chỉ bằng những h/đ tích

cực, con ngời hoàn toàn có thể làm chủ đợc tơng

lai của mình khi quan tâm thoả đáng đến thế hệ

t Lập luận chặt chẽ, chứng cứ, sốliệu xác thực giầu sức thuyếtphục

- Trẻ em nói chung đang rơi vàohiểm hoạ và cuộc sống khổ cực vềnhiều mặt

- Nhận thức đợc thực trạng đaukhổ trong cuộc sống của trẻ em,quyết tâm giúp các em vợt quanhững nỗi bất hạnh đó

3 Cơ hội:

- Lập luận chặt chẽ giàu sứcthuyết phục

-> Những phơng tiện, kiến thức,

sự hợp tác nhất trí của cộng đồngthế giới cùng với sự tăng trởng vềkinh tế và sự biến đổi về xã hội lànhững điều kiện thuận lợi chohoạt động vì quyền trẻ em

ơng lai.

? Quan sát văn bản từ mục 10->15 cho biết cộng

đồng quốc tế đã chỉ rõ nhiệm vụ cụ thể của mình

ntn?

* Những nhiệm vụ cụ thể:

- Tăng cờng sức khoẻ và chế độ dinh dỡng cho trẻ

- Bảo đảm cho các bà mẹ khi sinh để

- Tạo cơ hội cho trẻ em có đợc môi trờng sống an

toàn, đủ về vật chất và học hành

? Tại sao cộng đồng quốc tế lại đặt nhiệm vụ

quan tâm chăm sóc nhiều hơn tới trẻ em có h/c

quốc gia theo đạo hồi

- ở nớc ta đã phổ cập giáo dục tiểu học, THCS,

tiến tới PTTH-> rõ ràng đi học là quyền lợi tất

yếu của mọi trẻ em

Hiện nay một số nơi trên đất nớc ta có hiện tợng

sinh con thứ 3 dẫn đến tỷ lệ sinh con tăng quá

mức cho phép -> Đó là vấn đề cần giải quyết

? Phần nêu biện pháp cụ thể có những điểm gì

cần chú ý?

* Biện pháp:

- Các nớc cần đảm bảo đều đặn sự tăng trởng KT

để có ĐK vật chất chăm lo đời sống trẻ em

- Cần có sự nỗ lực, liên tục, hợp tác quốc tế để

thực hiện nhiệm vụ cấp bách trên

? Em thấy trẻ em đã đợc hởng những quyền lợi gì

tự những lỗ lực cuả thế giới và của Đảng, nhà nớc

ta?

- Hội nghị trẻ em toàn thế giới có hoàn cảnh đặc

biệt, nạn nhân của thiên tai tổ chức tại Tôkiô Nhật

Bản đầu năm 2005, cuộc gặp gỡ giao lu của thanh

thiếu nhi 5 châu, những đứa trẻ mồ côi cả cha lẫn

mẹ sau những trận động đất núi lửa, bão biển,

khủng bố 11 - 9

- Trẻ em VN đợc học tập vui chơi, chữa bệnh, tổ

chức vui chơi đón tết Trung thu cho các em ở các

tổ dân phố

? Cách trình bày ý văn và lời văn trong phần

nhiệm vụ có gì đặc biệt?

? Qua đó thấy rõ quyết tâm thực hiện nhiệm vụ và

biện pháp thực hiện của các nhà chính trị NTN?

? Qua văn bản, em học tập đợc cách trình bày

các ý, các đề mục và cách lập luận trong văn bản

này ntn?

? Em nhận thức ntn về tầm quan trọng của vấn đề

bảo vệ chăm sóc trẻ em và sự quan tâm của cộng

đồng quốc tế về vấn đề này?

- Bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến sự phát triển của

trẻ em là một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa

quan trọng hàng đầu của từng quốc gia và của

cộng đồng quốc tế, là vấn đề liên quan trực tiếp

đến tơng lai của đất nớc và của toàn nhân loại

- Cách lập luận gọn rõ, mạch lạc,

dễ hiểu, các số liệu cụ thể xácthực, các đề mục, các ý có sự liênkết chặt chẽ thống nhất hợp lý

ra trình độ văn minh của một xã hội, một thể chế

chính trị cao hay thấp, tiến bộ hay lạc hậu, nhân

ái hay phản động

Hoạt động 3: Ghi nhớ

- Mục tiêu: Nắm lại những vấn đề cốt lõi trong

nội dung và nghệ thuật của văn bản

? Nhận xét cách trình bày vấn đề trong văn bản

? Nêu những việc làm mà em biết thể hiện sự

quan tâm của Đảng và chính quyền địa phơng nơi

em ở đối với trẻ em?

- Những việc làm thể hiện sự quan tâm của Đảng

và chính quyền địa phơng đối với trẻ em:

- 1989 nớc ta là một trong những quốc gia đầu

tiên ký công ớc về quyền trẻ em của LHQ

- Quốc hội cũng thông qua luật chăm sóc và bảo

vệ trẻ em

- Nhiều cơ quan, tổ chức cùng quan tâm đến việc

chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em (tổ chức vui

trung thu cho các cháu, khen thởng những học

sinh có nhiều thành tích trong học tập, các quỹ

? Để xứng đáng với sự quan tâm chăm sóc của Đảng, nhà nớc và các tổ chức XH đối

với trẻ em hiện nay em tự nhận thấy mình phải làm gì?

- GV nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc và bảo vệ trẻ em

hội thoại tiép theo

GV: Các em đã học 5 p/c hội thoại, p/c hội

thoại có mối quan hệ ntn? và tình huống giao

tiếp có chi phối đến PCHT ra sao chúng ta sẽ tìm

1'

hiểu trong bài hôm nay

Hoạt đông 3: Hình thành kiến thức mới

- Mục tiêu: Hiểu quan hệ giữa phơng châm hội

thoại với tình huống giao tiếp, có ý thức sử dụng

chúng vào cuộc sống giao tiếp

- Không đúng lúc đúng chỗ vì ngời đợc hỏi đang

ở trên cây cao phải vất vả trèo xuống để trả lời

? Vậy khi tham gia hội thoại ta cần chú ý điều

gì?

- Cần chú ý nói với ai? Nói khi nào? Nói ở đâu?

nói nhằm mục đích gì? Cần nói đúng lúc đúng

? Kể tên những p/c hội thoại đã học?Em thấy

tình huống là tuân thủ p/c hội thoại tình huống

nào, p/c hội thoại nào không đợc tuân thủ?

Học sinh đọc đối thoại

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng yêu cầu của An

không? Tại sao? Trong tình huống này p/c hội

thoại nào không đợc tuân thủ?

? Tại sao ngời nói không tuân thủ p/c hội thoại

ấy?

- Ngời nói không biết đích xác chiếc máy bay

đầu tiên chế tạo vào năm nào, ngời nói phải trả

lời chung chung -> tuân thủ p/c về chất - không

? Giả sử có 1 ngời bị ung th ở giai đoạn cuối

ng-ời bác sĩ có nên nói thật cho bệnh nhân biết hay

không? Tại sao? Nên nói ntn?

- Động viên ngời bệnh cố gắng, yên tâm điều trị

có thể vợt qua đợc bệnh tật hiểm nghèo

? Lời nói của bác sĩ đã vi phạm PCHT nào?

? Việc nói dối của bác sĩ có thể chấp nhận đợc

không? Tại sao?

H/đ nhóm ngang 4 phút

? Hãy nêu 1 số tình huống mà ngời nói không

nên tuân thủ p/c về chất 1 cách máy móc?

VD: Chuyển tin: Bố bị ốm nặng -> có thể nói:

Bố bạn nhắn bạn về ngay giúp công việc nhà

- Câu hỏi ấy sử dụng không đúnglúc đúng chỗ

b Nhận xét:

- Trong hội thoại cần chú ý tìnhhuống giao tiếp vì 1 câu nói có thểthích hợp với tình huống này nhnglại không thích hợp ở tình huốngkhác

- 2 tình huống tế nhị, khiêm tốn,tôn trọng ngời khác -> thuộc p/clịch sự là tuân thủ p/c hội thoại

- Các tình huống còn lại khôngtuân thủ p/c hội thoại

Bài tập 2:

Đoạn đối thoại:

- Không đáp ứng đợc yêu cầu củaAn

- Phơng châm về lợng không đợctuân thủ

Bài tập 3:

- Ngời bác sĩ không nói thật về tìnhtrạng sức khoẻ của bệnh nhân

- Không tuân thủ phơng châm vềchất

- Có thể chấp nhận đợc, đó là việc

(tránh cho bạn sự lo lắng, đột ngột)

- Gọi học sinh đọc bài tập 4

? Khi nói tiền bạc chỉ là tiền bạc ng“ ” ời nói

tuân thủ hay không tuân thủ p/c về lợng?Em

hiểu ý nghĩa câu nói này ntn? Câu nóikhuyên ta

điều gì?

- Xét về nghĩa hiển ngôn : câu nói không tuân

thủ p/c về lợng

- Nội dung câu nói : tiền bạc chỉ là phơng tiện

để sinh sống , không phải là mục đích cuối

cùng của con ngời

? Những câu nói nào tơng tự nh cách nói trên?

- Chiến tranh là chiến tranh , nó vẫ là nó, rồng là

rồng, liu điu là liu điu

? Qua 4 bài tập theo em do những nguyên nhân

nào mà ngời nói không tuân thủ các p/c hội

thoại?

- 1HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 3: HD luyện tập

- Mục tiêu: Củng cố lại những kiến thức đã học

trong bài thông qua việc làm một số bài tập

Gọi học sinh đọc bài tập – xác định yêu cầu

của bài tập

? Câu trả lời của ông bố không tuân thủ p/c hội

thoại nào? hãy phân tích để làm rõ sự vi phạm

ấy?

H/đ nhóm ngang 3 phút (bảng phụ )

HS Đọc bài tập 2 – nêu yêu cầu bài tập

? Thái độ của chân, tay, tai, mắt đã vi phạm p/c

nào trong giao tiếp? Việc không tuân thủ p/c ấy

lí do chính đáng không? Tại sao?

15'

làm nhân đạo cần thiết, có lợi chobệnh nhân, giúp cho ngời bệnh lạcquan trong cuộc sống

2 Ghi nhớ:

III Luyện tập:

Bài tập 1 (38)

- Ông bố không tuân thủ p/c hộithoại cách thức vì đối với 1 đứa trẻkhông thể nhận biết đợc quyểntuyển tập truyện ngắn Nam Cao >câu nói mơ hồ

- Trong trờng hợp những ngời biết

đọc thì câu nói trên có thông tin rõràng

nề thật hồ đồ, không có căn cứ

4 Củng cố : (1')

- Nắm vững các trờng hợp không tuân thủ p/c hội thoại trong cuộc sống thực tế

5 HDHB: (1')

- Học ghi nhớ 1, 2 Tìm 2 tình huống không tuân thủ PCHT mà em biết?

- Ôn lại văn TM có sử dụng các yếu tố NT để giờ sau viết bài 2 tiết

I Mục tiêu:

- Kiến thức:

- Củng cố nhận thức về văn t/m vận dụng thực hành làm 1 bài văn t/m (đồ vật, con vật ,cây cối, danh lam thắng cảnh ) có sử dụng yếu tố miêu tả và các biệt pháp nghệ thuật Tuynhiên yêu cầu t/m khoa học, chính xác mạch lạc vẫn là chủ yếu

kỹ năng đã học vào bài viết của mình

Hoạt động 2: Viết bài

- Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức đã học về văn bản thuyêt minh vào viêt một bài

*Yêu cầu về nội dung:

Đây là đề đóng do vậy học sinh chỉ đợc phép lựa chọn một nội dung thuyết minh duynhất là chiếc nón Việt Nam., học sinh phải nêu đợc các ý cơ bản sau:

- Sự thân thuộc, tầm quan trọng và gắn bó của cái nón với ngời Việt Nam hàng ngày

- Quá trình làm ra cái nón và cấu tạo của nó (miêu tả)

 Trong bài viết phải sử dụng phơng pháp thuyết minh phù hợp dùng số liệu con số ,

định nghĩa, giải thích, thống kê và phải vận dụng các biện pháp nghệ thuật + miêu tả saocho bài viết sinh động, hấp dẫn, chính xác

4 Củng cố:

- GV nhận xét giờ viết bài

- Thu bài về chấm

5 HDHB:

- Xem lại đề bài và lập dàn ý chi tiết cho đề bài vừa viết

- Soạn bài: Chuyện ngời con gái Nam Xơng

- HS : Soạn bài, tóm tắt truyện, tham khảo các tình tiết trong tiết tóm tắt v/b tự sự trang

- Kiểm tra vở soạn của học sinh

? Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em có tầm

quan trọng NTN?

3 Bài mới:

Hoạt động1: Khởi động

- Mục tiêu: Nhắc lại sơ qua nỗi khổ của ngời phụ

nữ Việt Nam trong XHPK thông quấcc văn bản

đã học trong các năm trớc, tạo hứng khởi vào tìm

hiểu số phận của nhân vật Vũ Nơng trong văn bản

mới

? Qua phần ca dao - dân ca ở lóp 7, bài thơ

"Bánh trôi nớc" của Hồ Xuân Hơng, Tức nớc vỡ

bờ trích "Chị Dậu" của Ngô Tất Tố ở lớp 8, em

có nhận xét gì số phận của ngời phụ nữ Việt Nam

trong XHPK?

- HS sử dụng kĩ thuật động não

- GV: Chốt - dẫn vào bài: Chuyện ngời con gái

Nam Xơng kể về nỗi oan khuất dẫn đến cái chết

của Vũ Nơng, ngời phụ nữ đẹp ngời, đẹp nết Câu

truyện xảy ra NTN? Vũ Nơng có phẩm chất cao

đẹp gì? bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ

điều đó

Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản

- Mục tiêu: Rèn kĩ năng đọc văn bản tự sự, hiểu

đôi nét về tác giả, tác phẩm, mở rộng yếu tố Hán

-Việt Nắm vững đợc nội dung và nghệ thuật đặc

sắc của chuyện

- ĐDDH: Bảng phụ

GV: Nêu yêu cầu đọc (Đọc diễn cảm, phân biệt

các đoạn văn tự sự và lời đối thoại) đọc mẫu

-gọi học sinh đọc – sửa chữa uốn nắn (đọc từ đầu

>qua rồi )

? Trình bày những hiểu biết của em về tác giả

Nguyễn Dữ?

- Là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm, sống dới

chế độ P/k mục nát tranh giành quyền lực, gây ra

cuộc nội chiến Lê - Mạc Trịnh kéo dài

? Dựa vào chú thích , hãy giải thích nhan đề tác

phẩm truyền kì mạn lục? đặc điểm?

- Đặc điểm: gồm 20 truyện viết bằng chữ hán,

theo lối văn xuôi Biền ngẫu có xen 1 số bài thơ

- Có 2 loại nhân vật:

+ Nhân vật chính là những ngời phụ nữ bình

th-ờng có phẩm chất tốt đẹp, khao khát hạnh phúc

nhng bất hạnh

+ Những ngời tri thức có tâm huyết xong bất mãn

với thời cuộc, sống ẩn dật)

? Cho biết xuất xứ của truyện ngời con gái Nam

Xơng?

- Ngày nay ở Nam Xơng –Lý Nhân Hà Nam tại

xã Điện Vũ có đền thờ ngời con gái Nam Xơng

-tranh trang 47

? Đây là tác phẩm tự sự hay nghị luận? tại sao

em biết, đại ý của v/b?

-Tác phẩm tự sự – dùng ngôi kể thứ 3 kể truyện

theo chuỗi sự việc

(Đạiý: truyện kể về số phận oan nghiệt của Vũ

N-ơng, chỉ vì lời nói của con trẻ mà bị nghi oan, phải

lấy cái chết để chứng minh cho sự trong sạch của

- Học rộng tài cao, làm quan 1năm rồi về quê, nuôi mẹ, viết sáchsống ẩn dật gần gũi với nhân dân

đợc Nguyễn Dữ tái tạo trên cơ sởtruyện cổ tích “Vợ chàng Trơng”,

đợc coi là “thiên cổ kỳ bút”

- Trơng sinh đi lính để lại mẹ già, vợ trẻ.

Vũ Nơng sinh con nuôi dỡng mẹ già, mẹ chết

nàng lo ma chay chu đáo

- Giặc tan Trơng Sinh trở về nghe lời con trẻ nghi

ngờ vợ thất tiết và đuổi vợ đi

- Vũ Nơng thanh minh nhng không đợc bèn tự

vẫn

_ Sau khi Vũ Nơng chết Trơng Sinh đợc con chỉ

cái bóng trể tờng, Trơng Sinh hiểu ra Vũ Nơng bị

oan

- Phan Lang gặp Vũ Nơng ở dới thuỷ cung nàng

gửi chiếc châm vàng và lời nhắn Trơng Sinh

- Trơng Sinh lập đàn giải oan xong Vũ Nơng chỉ

? Quan sát phần đầu v/b và cho biết Vũ Nơng

đ-ợc giới thiệu qua những chi tiết nào?

? Ngời con gái thuỳ mỵ nết na, t dung tốt đẹp là

ngời con gái NTN?

- Là ngời đẹp từ hình dáng đến tâm hồn , đẹp

ng-ời, đẹp nết , đức hạnh )

? Em có nhận xét gì về lời giới thiệu của tác giả?

Tại sao kèm theo lời nhận xét của Trơng Sinh?

- Cách giới thiệu đầy đủ họ tên , quê quán cho

thấy chuyện cổ tích Vợ chồng chàng Trơng ( là sự

sáng tạo của TG) Vũ Nơng trở thành NV đời

th-ờng chứ không phải là NV nơi lầu son gác tía

? Tìm những chi tiết nói về cách c xử của VN với

chồng?

- Nàng giữ gìn khuôn phép, không để vợ chồng

phải thất hoà

? Tại saoTG đan xen giới thiệu Trơng Sinh là ngời

hay nghen đa nghi khi giới thiệu về VN?

- Đó là nguyên nhân gây nên bi kich sau này

? Cách miêu tả tính cáh ấy>< ấy có tác dụng gì?

- Làm nổi bật tâm hồn dịu dàng chân thật của

VN

? Em có suy nghĩ gì về cách xử sự của Vũ Nơng?

? Với cách xây dựng nhân vật giữa Vũ Nơng và

Trơng Sinh em có linh cảm gì về hạnh phúc của

Vũ Nơng khi phải sống với ngời chồng đa nghi

b Các chú thích khác: (SGK)

II Bố cục:

- 3 Phần:

+ Phần 1:Từ đầu - > cha mẹ đẻcủa mình: Cuộc hôn nhân của VũNơng

+ Phần 2: Tiếp > trót qua rồi: Nỗioan khuất của Vũ Nơng

+ Phần 3: Còn lại: Vũ Nơng đợcgiải oan

III Tìm hiểu văn bản:

1 Nhân vật Vũ Nơng:

* Khi cha lấy chồng:

- Lời giới thiệu đầy đủ họ tên, quê quán kèm theo nhận xét của Trơng Sinh làm nổ bật hình ảnh

Vũ Nơng Là ngời PN đẹp ngời,

đẹp nết

* Khi lấy chồng:

- Vũ Nơng có cách c xử đúng mực, nhờng nhịn, giữ gìn hạnhphúc gia đình

nh thế? (h/đ nhóm ngang 2 phút).

- Cuộc sống của 2 vợ chồng hé lộ mâu thuẫn,

Tr-ơng Sinh với tính cách đa nghi hay ghen của mình

đã ủ sẵn mầm mống của những bi kịch có thể xảy

ra trong cuộc sống gia đình, khi có biến cố

? Khi chồng đi lính Vũ Nơng có những lời dặn dò

chồng NTN?

- Rót chén riệu đầy thiếp chẳng mong đeo ấn

phong hầu, mặc áo gấm ngày về mang 2 chữ

bình yên là đủ Thổn thức tâm tình thơng ngời đất

thú lòng ngời đã nhuộm mối tình muôn dặm

quan san Việc quân khó liệu thế giặc khôn lờng,

giặc cuồng lẩn lút, quân chiều lao đao

? Tại sao Vũ Nơng chẳng mong chồng đợc đeo ấn

phòng hầu mà chỉ mong chồng trở về bình

yên? hãy giải thích?

- Lo lắng cho chồng , mong chồng tránh đợc hòn

tên mũi đạn nơi chiến trờng, không mong chức

t-ớc, lợi lộc, chỉ mong chồng trở về vẹn toàn > khát

khao hạnh phúc chon vẹn thật bình dị

H: Em cảm nhận nh thế nào về lời dặn ấy?

? Qua lời dặn ấy em hiểu gì về tính cách VN?

? Câu văn biền ngẫu và những hình ảnh thiên

nhiên có tác dụng gì trong việc khắc hoạ tâm

trạng và tính cách củaVũ Nơng?

? Đối với chồng VN nhất mực trung thuỷ còn đối

với mẹ chồng tình cảm của VN nh thế nào? Em

hãy tìm những chi tiết thể hiện tình cảm của VN

đối với mẹ chồng?

- Coi mẹ chồng nh mẹ đẻ

+ Khi ốm đau: Chăm sóc, lo thuốc thang,dùng lời

nói ngọt ngào, khuyên lơn, cầu khấn thần phật

+ Mẹ chồng chết: Ma chay tế lễ chu đáo

? Em có nhận xét gì về lời thoại trong đoạn văn

phúc của VN khi nàng phải sống với ngời chồng

có tính đa nghi nh Trơng Sinh?

* Khi tiễn chồng đi lính:

- Lời nói chân thành, dịu dàng,mềm mỏng, đầy tình nghĩa

- Vũ Nơng không mong hiểnvinh, chỉ cầu mong chồng bìnhyên trở về, cảm thông những nỗivất vả gian lao chồng phải chịu

đựng và nỗi nhớ nhung khi xa chồng

* Khi xa chồng:

+ Câu văn biền ngẫu hình ảnh ớc

lệ mợn cảnh thiên nhiên để diễntả

sự trôi chảy của thời gian

- Nỗi nhớ thơng, khắc khoải của

Vũ Nơng với chồng , yêu chồng tha thiết và là ngời vợ thuỷchung

* Đối với mẹ chồng:

- Vũ Nơng là một ngời con dâuhiếu thảo

-> Vũ nơng là ngời phụ nữ đức hạnh, vẹn toàn, ngời mẹ yêu con,ngời vợ thuỷ chung, đảm đang,tháo vát và là ngời con dâu hiếuthảo

4 Củng cố: (2')

? Tại sao nói vũ nơng là ngời phụ nữ đức hạnh vẹn toàn?

5 Hớng dẫn học bài: (1')

- Hoc bài + phân tích phần đã học.

-Tìm hiểu nỗi oan của Vũ Nơng và Vũ Nơng đợc giải oan NTN?

    

Bài 4 - Tiết 17

Ngữ văn: Chuyện ngời con gái nam xơng (tiếp theo)

(Trích: Truyền kỳ mạn lục)

Ngày soạn: 07 09 2009 Ngày giảng: 09 09 2009

I Mục tiêu:

- Kiến thức:

- Thấy rõ đợc nỗi oan khuất của Vũ Nơng và cái chết thê thảm của nàng, Vũ Nơng

đợc minh oan, nguyên nhân dẫn đến cái chết của Vũ Nơng, tính cách của Trơng Sinh

- Hiểu đợc sự thành công về mặt nghệ thuật: Dựng truyện, dựng nhân vật, sự sángtạo trong việc kết hợp yếu tố kỳ ảo với những tình tiết có thực tạo nên vẻ đẹp riêng của loạitruyện truyền kì

- Kiểm tra vở soạn của học sinh

? Tóm tắt các tình tiết chính trong truyện Ng“ ời con gái Nam Xơng ? Nêu những cảm”

nhận của em về nhân vật Vũ Nơng?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Nhắc lại nội dung tiết trớc, gợi mở

tạo hứng thú vào tìm hiểu ài tiếp theo

- Mục tiêu: Phân tích và hiểu sâu hơn vê nỗi

oan của Vũ Nơng, cách giải quết mang tính cổ

- Từ lời nói của con trẻ

? Tại sao tác giả không để T/Sinh nghe từ một

ngời khác mà lại chính từ đứa con?

- Có độ tin cậy vì trẻ con thờng nói thật -> đi

hỏi già về nhà hỏi trẻ

? Em hãy nhận xét cách xây dựng tình huống

truyện? Tạo nên giá trị ntn trong câu chuyện?

1 '

30' I Đọc và thảo luận chú thích:

II Bố cục:

III Tìm hiểu văn bản:

1 Nhân vật Vũ Nơng:

2 Nỗi oan của Vũ Nơng:

* Lời nói của con:

-> Tình huống truyện bất ngờ,thông tin gay cấn, thắt nút

=> Làm cho nỗi oan của Vũ

? Khi bị nghi oan Vũ Nơng đã làm gì để bày tỏ

sự oan ức của mình?

- Bằng lời nói và hành động:

+ L1: Thiếp vốn con nhà khó nơng tựa nhà

giàu đâu có sự mất nết h thân

+ L2: Nay bình rơi châm gãy đâu còn có thể

lên núi Vọng Phu kia nữa

+ L3:

H/động: Tắm gội sạch, ra bến Hoàng Giang,

gieo mình xuống sông mà chết

Lời nói tự bạch: ngửa mặt lên trời than xin

thần sông chứng giám nỗi oan khuất và sự trong

? Thái độ của Trơng Sinh NTN?

- Không tin mắng nhiếc đuổi vợ đi

? Chồng không tin, VN tiếp tục thanh minh

NTN?

? Tâm trạng của Vũ Nơng qua lời thoại 2?

? Không thể nào minh oan đợc, VN có hành

động và lời nói ntn chứng tỏ tấm lòng trong

sạch của mình?

? Nghệ thuật dựng truyện ở đoạn văn này có gì

độc đáo?

? Em hãy tởng tợng tâm trạng của V/N ntn?

- Nỗi thất vọng đến tột cùng, sự bế tắc, bất lực

trớc nỗi oan động trời không có gì có thể thanh

minh đợc V/N đành tìm đến cái chết có sự chỉ

đạo của lí trí (H/đ - lời nói)

GV: Khác với chuyện cổ tích: Cái chết của VN

trong truyện “Chạy một mạch ra bến Hoàng

Giang đâm đầu xuống nớc.” Là một hành động

nóng giận có t/c bộc phát, diễn biến nhanh

chóng, vợt ra ngoài tầm kiểm soát của lí trí

? Có ý kiến cho rằng VN bị bức tử, em thấy có

đúng không? tại sao?

H/đ nhóm 3 phút

- Không sai, VN bị đẩy đến đờng cùng, mất tất

cả đành chấp nhận số phận khi mọi cố gắng

không thành, lấy cái chết để bảo toàn danh dự

cho mình

? Em có suy nghĩ gì về tấm bi kịch của VN?

GV: Vũ Nơng là ngời phụ nữ đức hạnh khao

- Chỉ cần Trơng Sinh nói ra lời của con

? Tại sao tác giả lại không mở ra hớng giải

quyết ấy?

- Tài kể chuyện bằng các chi tiết đầu mối dấu

kín, thắt mở nút bất ngờ của TG

? Theo dõi câu chuyện, sau khi VN mất, em

thấy có điều gì bất ngờ xảy ra?

- L2: -> Đau đớn thất vọng vì bị

đối xử bất công, không có quyềnbảo vệ hạnh phúc gia đình

- L3: => Tâm trạng cô đơn, tủinhục , tuyệt vọng, đắng cay, lấycái chết để chứng minh cho sựtrong trắng của mình

- Chính lời nói của con dẫn đến nỗi oan cho mẹ

và cũng từ lời nói của con đã minh oan cho mẹ

? Nguyên nhân nào dẫn đến cái chết của V/N?

- Vì T/Sinh, vì con dại vô tình hại mẹ, chiến

tranh p/k làm 2 ngời xa cách, Vũ Nơng bế tắc

bất lực

? Qua đây em có nhận xét gì thái độ của tác giả

thông qua cái chết của Vũ Nơng?

- HS thảo luận nhóm lớn (3')- đại diện nhóm trả

lời - GV chốt lại

- Gọi h/s đọc từ “Cùng làng (T46 -> hết (T48)

? Theo em truyện có thể kết thúc ở chỗ nào

cũng đủ làm thành 1 câu chuyện hoàn chỉnh?

- Từ đầu -> qua rồi

? Tại sao tác giả còn sáng tạo thêm tình tiết V/

N gặp Phan Lang dới thuỷ cung? Có ý nghĩa

gì?

GV: Đặc điểm của thể truyền kỳ khác với kết

thúc của truyện cổ tích “Vợ chàng Trơng” là

một hiện thực khắc nghiệt: Chàng Trơng sau khi

vợ mất chỉ còn biết ngày ngày ẵm con nhìn

xuống dòng sông mà khóc ở vậy nuôi con

không lấy vợ khác; ngời ta dựng miếu thờ gọi là

miếu vợ chàng Trơng.)

? Quan sát sgk, hãy tìm những yếu tố kì ảo

trong phần cuối câu chuyện?

- Phan Lang nằm mộng, thả rùa xanh

- Đợc Linh Phi cứu sống

- Vũ Nơng ngồi trên kiệu hoa giữa sông lúc ẩn,

lúc hiện

? Yếu tố kì ảo gắn với những chi tiết có thực ở

nớc ta những địa danh, những sự kiện lịch sử,

nhân vật lịch sử? Em hãy tìm những chi tiết ấy?

- Sông Hoàng Giang, nhân vật Trần Bình Thiêm,

ải Chi Lăng, quân Minh đánh vào nớc ta nhiều

ngời chạy trốn ra bể bị đắm thuyền cảnh nhà

V/N không có ngời chăm sóc

? Việc sáng tạo những yếu tố kì ảo xen kẽ những

chi tiết có thực có tác dụng gì?

? Gặp Phan Lang, Vũ Nơng từ chỗ thà già ở“

chốn làng mây cung nơc chuyển sang quả”

quyết tôi tất phải tìm về có ngày lí do nào“ ”

khiến Vũ Nơng thay đổi ý định?

- V/N thay đổi ý định:

+ Vì không muốn mang tiếng xấu xa

+ Muốn đợc giải oan, muốn tận mắt chồng nhìn

thấy

+ Khao khát đợc sống với chồng con và quê

h-ơng)

? Khi đợc giải oan, Vũ Nơng xuất hiện ntn và

nàng nói vọng câu gì với chồng? ( cuối truyện

T58)

? Em có nhận xét gì về cách kết thúc truyện?

? Cách kết thúc truyện nh vậy có ý nghĩa gì?

- Mọi sự tốt đẹp kia chỉ là ảo ảnh chỉ là giấc

mơ, mọi việc đều đã lỡ: ngời chết, hạnh phúc,

gia đình tan vỡ, âm dơng đôi đờng cách trở V/N

chẳng bao giờ đợc quyền làm mẹ, làm vợ, và bé

Đản mãi mãi chỉ là một đứa trẻ mồ côi -> Dù

- Tố cáo xã hộ PK xem trọngquyền uy của kẻ giàu và ngời đàn

ông trong gia đình tố cáo chiếntranh phong kiến (Giá trị hiệnthực)

- Niềm cảm thông sâu sắc với sốphận oan nghiệt của VN (giá trịnhân đạo)

3 Vũ Nơng đợc giải oan:

* Truyện kết thúc có hậu:

- Mơ ớc về sự công bằng trongcuộc đời, ngời tốt bị oan khuất đ-

ợc minh oan

- Hoàn chỉnh thêm t/cách tốt đẹpcủa V/N

* Tình tiết kì ảo:

* Chi tiết có thực:

 Yếu tố kì ảo xen kẽ những chitiết có thực Tạo ra một thế giớilung linh mơ hồ gần với cuộc đờithực, tạo độ tin cậy, cảm giác cóthực

- Kết truyện sáng tạo, nghệ thuậtdựng truyện tài tình có tác dụngthức tỉnh ngời đọc

=> VN dù muốn sống cũngkhông thể trở về sống với chồngcon nơi trần thế

đã ở thế giới khác nhng VN vẫn nặng tình với

quê hơng với chồng con và khao khát đợc trả lại

danh dự

? Số phận bất hạnh của VN gợi cho em liên

t-ởng đến nhân vật nào trong một vở chèo cổ ở

? Có ngời cho rằng chi tiết cái bóng là quan

trọng có tác dụng thắt mở nút cho câu chuyện?

Em có đồng ý không? Tại sao?

- Hình ảnh cái bóng trở thành đầu mối điểm nút

của câu chuyện

- Cái bóng xuất hiện lần 1 tạo mâu thuẫn, gây

bão tố nghi ngờ trong lòng Trơng Sinh -> đẩy

VN đến cái chếtoan uổng

Cái bóng xuất hiện lần 2 lại gỡ nút cho câu

chuyện, giải oan choVN -> gây cho ngời đọc sự

ngỡ ngàng : Chỉ vì một cái bóng vớ vẩn nhỏ

nhoi mà gây chuyện tày trời, gây án mạng)

Hoạt động 3: Ghi nhớ

- Mục tiêu: Tóm tắt lại những nội dung và nghệ

thuật chủ yếu trong câu chuyện

? Chỉ ra các nét đặc sắc trong NT xây dựng

truyện của TG?

- Miêu tả nội tâm NV thông qua các lời đối

thoại, độc thoại, qua lời văn biền ngẫu kết hợp

biểu cảm và cách dẫn dắt tình tiết có tính chất

bắc cầu -> Tạo kịch tính cao Các yếu tố kỳ ảo

hoang đờng phù hợp với thể truyền kỳ

? Qua văn bản em hiểu gì về hiện thực cuộc

sống và số phận của ngời phụ nữ xa?

- HS đọc nghi nhớ

Hoạt động 4: HD luyện tập

- Mục tiêu: Luyện kĩ năng kể chuyện trớc đám

đông

? Dựa vào ND câu chuyện, em hãy đặt tên khác

cho câu chuyện?

IV Ghi nhớ: (SGK)

V Luyện tập:

- Đặt tên khác cho VB:

Nỗi oan của Vũ Nơng

- Đọc thêm: Lại bài viếng Vũ Thị( nếu còn thời gian)

4 Củng cố: (1')

? Vì sao qua nhiều thế kỉ ngời đời sau vẫn quan tâm đến chuyện ngời con gái Nam

Xơng?

- Vì truyện nói lên nỗi bất hạnh của ngời phụ nữ, lên tiếng đòi quyền hạnh phúc cho

họ, tố cáo bản chất tàn bạo độc ác của chế độ phong kiến

? Chỉ ra nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhâ gián tiếp của bi kich VN?

- NN trực tiếp: Bị nghi oan, bị ruồng rẫy NN gián tiếp: Do chế độ nam quyền, dochiến tranh PK

5 HDHB: (1')

- Học bài nắm chắc giá trị nhân đạo và hiện thực của tác phẩm

- Xem trớc bài: Xng hô trong hội thoại

     Tiết 18

Tiếng Việt: xng hô trong hội thoại