GIÁO ÁN NV 8-Học Kỳ II - T32

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS - Bước đầu củng cố, hệ thống hoá kiến thức văn học qua các văn bản đẫ học trong sách giáo khoa lớp 8 Trừ các văn bản tự sự và nhật dụng, khắc sâu những kiến th

Tiết:125 TỔNG KẾT PHẦN VĂN

NS: 13.4

I.

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS

- Bước đầu củng cố, hệ thống hoá kiến thức văn học qua các văn bản đẫ học trong sách giáo khoa lớp 8 (Trừ các văn bản tự sự và nhật dụng), khắc sâu những kiến thức

cơ bản của những văn bản tiểu biểu

- Tập trung ôn tập kĩ hơn cụm văn bản thơ (các bài 18, 19, 20, 21)

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Phát vấn -Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Việc chuẩn bị của học sinh

3.Bài mới:

Câu 1: Bảng thống kê các văn bản văn học Việt Nam (từ bài 15):

(Xem bảng ở dưới)

Câu 2:

*Nhận xét sự khác biệt về hình thức nghệ thuật giữa các văn bản:

+ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác, Đập đá ở Côn Lôn, Muốn làm thằng Cuội:

- Thể thơ thất ngôn bát cú, số câu, số chữ được hạn định, với luật bằng trắc, phép đối, qui tắc gieo vần rất chặt chẽ

+ Nhớ rừng, Quê hương, Ông đồ:

- Tuân thủ một số qui tắc: số chữ trong các câu bằng nhau (8 chữ, 5 chữ), có vần (vần liền hay vần cách), nhịp điệu

- Các qui tắc không quá chặt chẽ, hình thức thơ mới khá linh hoạt

- Số câu không hạn định, lời thơ tự nhiên không có tính chất ước lệ, công thức khuôn sáo, cảm xúc chân thật

Câu 3: Chọn câu thơ hay cảm nhận và phân tích.

Bảng hệ thống:

T

T

VĂN

BẢN

TÁC GIẢ THỂ LOẠI GIÁ TRỊ NỘI DUNG CHỦ YẾU

1 Vào nhà

ngục QĐ

cảm tác

Phan Bội Châu

Thất ngôn bát cú

Phong thái ung dung, đường hoàng và khí phách kiên cường, bất khuất vượt lên trên cảnh ngục tù khốc liệt của tác giả

2 Đập đá ở Phan Chu Thất ngôn bát Hình tượng đẹp lẫm liệt, ngang tàng

Côn Lôn Trinh cú của người anh hùng cứu nước dù gặp

nguy nan vẫn không sờn lòng, đổi chí

3 Muốn

làm

thằng

Cuội

Tản Đà Thất ngôn bát

cú Tâm sự của Tản Đà, bất hoà sâu sắcvới thực tại tầm thường, xấu xa, muốn

thoát li bằng mộng tưởng lên cung trăng để bầu bạn với chị Hằng

4 Hai chữ

nước nhà

Trần Tuấn Khải

Song thất lục bát

Tâm sự yêu nước của tác giả và khích lệ lòng yêu nước, ý chí cứu nước của đồng bào

5 Nhớ

rừng

Thế Lữ Thơ tự do - Mượn lời con hổ bị nhốt ở vườn

bách thú để diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù túng và niềm khát khao tự do mãnh liệt và khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thuở ấy

6 Ông đồ Vũ Đình

Liên Thơ ngũ ngôn -Tình cảnh đáng thương của ông đồvà niềm cảm thương chân thành trước

một lớp người đang tàn tạ và nỗi tiếc nhớ cảnh cũ người xưa

7 Quê

hương

Tế Hanh Thơ tự do -Vẻ đẹp của bức tranh tươi sáng, sinh

động về một làng quê miền biển, nổi bật là hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài và tình yêu quê hương trong sáng thiết tha của nhà thơ

8 Khi con

tu hú Tố Hữu Lục bát -Lòng yêu cuộc sống, niềm khát khaotự do cháy bỏng của người chiến sĩ

cách mạng trong cảnh tù đày

9 Tức cảnh

Pắc Bó

Hồ Chủ Tịch

Tứ tuyệt Tinh thần lạc quan, phong thái ung

dung của bác Hồ trong cuộc sống cánh mạng đầy gian khổ

1

0

Ngắm

trăng

Hồ Chí Minh

Tứ tuyệt Tình yêu thiên nhiên đến say mê và

phong thái ung dung của Bác Hồ ngay cả trong cảnh ngục tù cực khổ tối tăm

1 Đi đường Hồ ChíMinh Tứ tuyệt Từ việc đi đường núi đã gợi ra chân líđường đời: vượt qua gian lao chồng

chất sẽ tới thắng lợi vẻ vang

1

2

Chiếu

dời đô

Lí Công Uẩn

Nghị luận trung đại (Chiếu)

Khát vọng về một đất nước độc lập, thống nhất và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh 1

3

Hịch

tướng sĩ

Trần Quốc Tuấn

Nghị luận trung đại (Hich)

Lòng căm thù giặc sâu sắc và ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược

1

4 NướcĐại Việt

ta

Nguyễn Trãi Nghị luậntrung đại

(Cáo)

Bản tuyên ngôn độc lập nước ta là đất nước có nền văn hiến lâu đời, có lãnh thổ riêng, có phong tục riêng, có chủ quyền, có truyền thống lịch sử, kẻ xâm lược là phản nhân nghĩa nhất định thất bại

1

5

Bàn luận

về phép

học

Nguyễn Thiếp

Nghị luận Trung đại (Tấu)

Việc học là để làm người có đạo đức, có tri thức, góp phần làm hưng thịnh đất nước muốn học tốt phải có phương pháp học, học rộng nhưng nắm gonï, học đi đôi với hành

1

6

Thuế

máu

Nguyễn Aùi Quốc

Nghị luận hiện đại

Vạch trần chính quyền thực dân đã biến người dân nghèo khổ ở các xứ thuộc địa thành vật hi sinh để phục vụ cho lợi ích của mình trong các cuộc chiến tàn khốc

4* Củng cố:

- G nhắc lại những nội dung đã ơn tập

5 Dặn dò:

- Bài cũ: Học thuộc nội dung bài tổng kết Hoàn chỉnh bài cảm nhận câu thơ hay?

- Bài mới: Soạn hệ thống bài tập trong bài Ôn tập và kiểm tra phần Tiếng Việt

******************

Tiết:126 ƠN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT HỌC KỲ II

NS: 15.4

I.

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS

- Nắm vững các nội dung: các kiểu câu trần thuật, các kiểu hành động nói, lựa chọn trật từ trong câu

- Ba nội dung trên rất cần thiết cho việc sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Phát vấn -Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Việc chuẩn bị của học sinh

3.Bài mới:

II.Các bước lên lớp:

1 Ổn định:

2 Kiểm tra: - Bảng thống kê?

- Phân biệt sự khác nhau về hình thức nghệ thuật giữa các văn bản? Đọc và phân tích các câu thơ yêu thích?

3 Bài mới:

TTTC CÁC HOẠT

ĐÔNG

PHẦN GHI BẢNG

Ôn tập về ngữ pháp:

- H nhắc lại kiến thức

về các kiểu câu: trần

thuật, nghi vấn, cầu

khiến, cảm thán.

- Đọc, xác định yêu cầu

và lần lượt thực hiện

các bài tập 1, 2, 3, 4

trang 130, 131

A Ở lớp:

I Kiểu câu: nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật, phủ đinh:

Bài 1/130: Xác định kiểu câu:

C1:Câu trần thuật ghép, có một vế là dạng câu phủ định C2: Câu trần thuật đơn

C3: câu trần thuật ghép , vế sau có một vị ngữ phủ định

Bài 2/ 131 Đặt câu nghi vấn:

- Cái bản tính tốt của người ta có thể bị những gì che lấp mất? (Hỏi theo kiểu câu bị động)

- Những gì có thể che lấp mất cái bản tính tốt của người ta? (Hỏi theo kiểu câu chủ động)

Bài 3/131: Đặt câu cảm thán:

*Vui: + ÔI, vui quá! *Buồn: Chao ôi buồn!

Ôn tập về hành động

nói

:

H nhắc lại kiến thức

về hành động nói

Xác định yêu cầu và

làm các bài tập 1, 2, 3

trang 131, 132

Trật tự từ trong câu

Trật tự từ trong câu

có thể có những tác

dụng gì?

- H đọc yêu cầu và làm

các bài tập 1, 2, 3 trang

132, 134

+ Vui thật! *Hay: Hay thật!

+ Vui ơi là vui! * Đẹp: Đẹp ơi là đẹp!

Bài 4/131

a Câu trần thuật (1,3,6), câu cầu khiến (4), câu nghi vấn (2, 5, 7)

b Câu nghi vấn dùng để hỏi (C7)

c Câu nghi vấn không được dùng để hỏi (C2, 5) + C2: biểu lộ sự ngạc nhiên về lão Hạc nói về những chuyện chỉ có thể xảy ra trong tương lai xa, chưa thể xảy

ra trước mắt + C 5: dùng để giải thích cho đề nghị ở câu 4, theo quan điểm của người nói và cũng là cái lẽ thông thường thì không có lí do gì mà nhịn đói để dành tiền

II Hành động nói:

Bài 1/131: Xác định hành động nói:

C1: là câu thực hiện hành động kể (thuộc kiểu trình bày) C2: Là câu thực hiện hành động bộc lộ cảm xúc

C3: Thực hiện hành động nhận định (thuộc kiểu trình bày)

C4: Là câu thực hiện hành động đề nghị (thuộc kiểu điều khiển)

C5: Câu giải thích thêm ý cho câu 4 (thuộc kiểu trình bày)

Bài 2/132: Bảng tổng kết (Xem bảng ở dưới) Bài 3/132: Viết các câu theo yêu cầu:

a Hành động cam kết:

Tôi xin cam kết từ đây không tham gia đua xe trái phép nữa

b Hành động hứa hẹn:

Em xin hứa sẽ tích cực học tập, rèn luyện để đạt kết quả tốt trong năm học tới

III.Lựa chọn trật tự từ trong câu:

Bài 1/132:

Các trạng thái và hoạt động của sứ giả được sắp xếp theo trình tự xuất hiện và thực hiện: Tâm trạng kinh ngạc→

mừng rỡ→ hoạt động về tâu vua

Bài 2/132: Tác dụng của trật tự sắp xếp:

a Nối kết câu

b Nhấn mạnh đề tài của câu nói

Bài 3/ 133:

Câu a có tính nhạc hơn (Vì từ “man mác” được đưa lên trước cụm từ “khúc nhạc đồng quê” có tác dụng nhấn mạnh sự man mác của khúc nhạc đồng quê và như khúc nhạc đó đã vang lên rồi.)

B Về nhà:

- Ôn lại toàn bộ kiến thức

- Hoàn chỉnh bài tập

4 Củng cố = luyện tập:

Bài 2/II/132:

TT Kiểu câu Hành động nói được

thực hiện

Cách dùng

(1) Câu trần thuật C1: hành động kể (thuộc

kiểu trình bày) Trực tiếp.

(2) Câu nghi vấn C2: hành động bộc lộ cảm

(3) Câu trần thuật C3: hành động nhận định

(thuộc kiểu trình bày)

Trực tiếp

(4) Câu cầu khiến C4: hành động đề nghị

(thuộc kiểu điều khiển) Trực tiếp (5) Câu nghi vấn C5: hành động giải thích

thêm ý cho câu 4 (thuộc kiểu trình bày)

Gián tiếp

(6) Câu trần thuật C6: hành động phủ định

bác bỏ (thuộc kiểu trình bày)

Trực tiếp

(7) Câu nghi vấn C7: hành động nói Trực tiếp

4 Củng cố:

- G nhắc lại những nội dung đã ơn tập

5 Dặn dò

Bài cũ: Ôn lại các kiến thức đã học Hòan chỉnh bài tập

Bài mới: Soạn Văn bản tường trình

Đọc kĩ các câu hỏi, nắm đặc điểm và cách làm văn bản tường trình

Tiết:127 VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH

NS: 16.4

I.

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS

Hiểu những trường hợp cần viết văn bản tường trình

-Nắm được những đặc điểm của văn bản tường trình

-Biết cách làm một văn bản tường trình đúng qui cách

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Phát vấn -Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Việc chuẩn bị của học sinh

3.Bài mới:

Tiến trình tổ chức các hoạt động Ghi bảng

*Hoạt động1: Hình thành cho học sinh khái niệm về văn bản

tường trình.

-Hs đọc ví dụ a,b sgk/133,134

-Hai bản tường trình được viết ra nhằm mục đích gì?

Mục đích viết tường trình:Trình bày thiệt hại hay mức độ trách

nhiệm của người tường trình trong các sự việc xảy ra gây hậu

quả cần phải xem xét( lí do không nộp bài tập làm văn , sự việc

mất xe đạp.)

-Ai là người phải viết tường trình và viết cho ai?

Người viết tường trình là người có liên quan đến sự việc

Người nhận tường trình là cá nhân, cơ quan có quyền xem xét

-Kể một số trường hợp cần viết tường trình

-Khi nào cần phải viết loại văn bản này?Đọc ghi nhớ mục 1/136.

-Người viết cần có thái độ như thế nào đối với sự việc tường trình?

(phải là người có liên quan đến sự việc, khách quan , trung thực

khi tường trình)

Học sinh đọc mục 2 ghi nhớ sgk/136

*Hoạt động 2: Hình thành cho học sinh hiểu biết những tình

huống nào cần viết bản tường trình.

-Thảo luận : Trong các tình huống sau, tình huống nào có thể và

cần phải viết bản tường trình?Vì sao? Ai phải viết ? Viết cho ai?

a.Lớp em tự tổ chức đi tham quan mà không xin phép thầy

I.Bài học:

1.Đặc điểm của văn bản tường trình:

2.Cách làm văn bản tường trình:

Học ghi nhớ sgk/136

3.Lưu ý:

Sgk/136

cô giáo chủ nhiệm.

b.Em làm hỏng dụng cụ thí nghiệm trong giờ thực hành

c.Một số học sinh nói chuyện riêng làm mất trật tự trong giờ

học

d.Gia đình em bị kẻ gian đột nhập lấy trộm tài sản

Tổng kết : Trường hợp a,b phải làm bản tường trình

Trường hợp c: không cần

Trường hợp d : tuỳ tài sản lớn hay nhỏ mà viết tường trình

-Phân biệt tường trình với đơn từ và đề nghị ?

-Học sinh phát biểu, giáo viên bổ sung

*Hoạt động 3: Hình thành cho học sinh cách viết văn bản tường

trình.

-Quan sát văn bản a,b

-Một văn bản tường trình cần có những mục nào?

Thể thức trình bày

Mục đích

Nội dung

-Từng phần được trình bày như thế nào?

+Nội dung: Trình bày thời gian, địa điểm, diễn biến sự

việc,nguyên nhân, lí do, hậu quả, người chịu trách nhiệm

+Thể thức : -Phần đầu: Quốc hiệu, tiêu ngữ

-Địa điểm, thời gian tường trình

-Tên bản tường trình

-Người nhận

-Nội dung chính

-Lời cảm ơn, cam đoan,kí tên

-Viết bảng tường trình nên lưu ý điều gì?Đọc sgk/136.

II.Luyện tập:

Chọn một trong số hai tình huống cần viết tường trình ở mục II.1/136 để học sinh thực hành

4.Củng cố - Luyện tập

5.Dặn dò:

BC: Học ghi nhớ , tập viết văn bản tường trình.

BM: Soạn “Luyện tập viết văn bản tường trình.”

-Trả lời câu hỏi lí thuyết sgk/136

-Chuẩn bị bài tập 1,2/137 Viết một văn bản tường trình bài 3/137

-Tiết:128 LUYỆN TẬP VIẾT VĂN BẢN TƯỜNG TRÌNH

NS: 18.4

I.

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS

-Ôn laiï những lí thuyết về văn bản tường trình: mục đích, yêu cầu , cấu tạo của văn bản tường trình

-Nâng cao năng lực viết tường trình cho học sinh

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Phát vấn -Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Thế nào là văn bản t trình? Nêu thể thức trình bày văn bản tường trình? 3.Bài mới:

Tiến trình tổ chức các hoạt động Ghi bảng

*Hoạt động 1: Ôn lại tri thức về văn bản tường trình.

-Gv gọi 3 học sinh, mỗi em trả lời một câu

-Mục đích của viết tường trình là gì?

Trình bày thiệt hại hay mức độ trách nhiệm của người tường

trình trong các sự việc xảy ra gây hậu quả cần phải xem xét,

giải quyết

-Văn bản tường trình và văn bản báo cáo có gì giống và khác

nhau?

Giống : đều là kiểu văn bản hành chính công vụ

Khác:Tường trình nhằm trình bày khách quan, chính xác sự

việc đã xảy ra để người có trách nhiệm giải quyết nắm được

bản chất sự việc để đánh giá kết luận và có phương hướng xử

lí đúng đắn

-Nêu bố cục phổ biến của văn bản tương trình?

Thể thức mở đầu và kết thúc, mục đích, nội dung

-Những mục nào không thể thiếu trong kiểu văn bản này?

-Phần nội dung tường trình cần như thế nào?

Phải trình bày chính xác thời gian, địa điểm,sự việc,họ tên

những người liên quan cùng đề nghị của người viết, ghi đầy

đủ tên người nhận, ngày tháng làm tường trình

*Hoạt động 2: Luyện tập làm văn bản tường trình.

I.Bài học:

Ôn lí thuyết về văn bản tường trình

II.Luyện tập Bài 1/137 Bài 2/137 Bài 3/137

4.Củng co á- Luyện tập

Bài 1/137: Chỉ rachỗ sai trong việc sử dụng văn bản trong những tình huống sau.

Trong cả 3 trường hợp trên đều không viết văn bản tường trình mà phải viết các kiểu văn bản khác như:

a.Bản tự kiểm điểm

b.Viết báo cáo

c.Viết báo cáo

Bài 2/137:Những tình huống trong cuộc sống cần phải viết tường trình.

a.Em mượn sách của thư viện nhưng lhông kiểm tra, về nhà mới phát hiện sách đã bị mất một số trang

b.Lớp em được phân công tưới cây trong vườn trường.Đến nơi, em thấy một số cây trồng bị ai đó chặt phá

c.Chứng kiến một vụ va vệt xe máy, em tường trình lại cho các chú công an nắm được sự việc để giải quyết

5.Dặn dò:

BC: Học ôn lí thuyết về văn bản tường trình.Hoàn chỉnh bài tâp

BM: Trả bài kiểm tra văn