Suy hô hấp cấp (Phần 3) doc

Đặc điểm Tiếp Cận Chẩn Đoán LS  Triệu chứng LS SHHC: không đặc hiệu và nhạy cảm  Xanh tím hypoxemia hoặc đỏ tía hypercapnia dễ nhầm  Khó thở & RL nhịp thở không tương xứng với mức độ

Tiếp cận chẩn đoán khi nghĩ đến SHHC

 SHHC loại gì ?

 Giảm oxy máu u ? hay Tăng thán n?

 Có tổn thương phổi i hay không?

 SHHC mức độ nặng hay nguy kịch ?

 Nặng ng: Khó thở hoặc RL nhịp thở, tím/ đỏ tía, vã mồ hôi nhưng chưa

có RL huyết động, tâm-thần kinh đáng kể

 Nguy kịch: : có RL huyết động, tâm-thần kinh đáng kể.

Đặc điểm Tiếp Cận Chẩn Đoán LS

 Triệu chứng LS SHHC: không đặc hiệu và nhạy cảm

 Xanh tím (hypoxemia) hoặc đỏ tía (hypercapnia) dễ nhầm

 Khó thở & RL nhịp thở không tương xứng với mức độ SHHC

 Rale ở phổi giúp tìm nguyên nhân hơn là xác định mức độ

 Nhưng dấu hiệu toàn thân: quyết định xử trí cấp cứu

 Tim mạch: rối loạn huyết động … NKQ, thở máy

 Tâm-thần kinh: hôn mê, lú lẫn…  NKQ, thở máy

Tiếp cận chẩn đoán qua khí máu

 Chích xác c: xác định , phân loại và mức độ

 Nhưng khó khả thi: thi

 Chỉ có ở BV lớn.

 Cần có thời gian  không được trì hoãn can thiệp cấp cứu.

 Kết quả có thể sai lệch và không kịp thời

Tiếp cận chẩn đoán qua khí máu

 Xác định thể loại SHHC:

 Giảm Oxy máu: PaO 2 /FiO 2 < 300

 Tăng thán: PaCO 2 >45 mmHg với pH < 7,35

 SHH Cấp trên nền mạn: có HCO 3 - > 30mmol/l

 Xác định mức độ SHHC:

 Giảm Oxy máu nguy kịch: PaO 2 /FiO 2 < 200

 Tăng thán nguy kịch: pH<7,2 với PaCO 2 >45 mmHg

Cận lâm sàng khác

 SpO2: chỉ cho biết dữ kiện “thô” về Oxy máu

 Công cụ theo dõi không xâm lấn rất bổ ích.

 Không có giá trị:

khi có RL huyết động hay

khi dùng thuốc vận mạch và

Chẩn đoán xác định.

 Chụp X Quang phổi:

 Phát hiện nguyên nhân SHHC,

 có tổn thương tại phổi không? ?  xử trí thích hợp.

NGUYÊN TẮC XỬ TRÍ

Suy Hô Hấp Cấp

(1) Xác định mức độ SHHC  trình tự xử trí (2) Đảm bảo đường thở  chìa khóa của HSHH

(3) Sửa chữa Hypoxemia - Hypercapnia

(4) Tìm và điều trị nguyên nhân nếu có thể

(1) Xác định mức độ SHHC

 Mức độ nặng  đảm bảo đường thở, sử dụng thuốc, oxy liệu pháp p và theo dõi sát sự tiến triển của SHHC.

 Mức độ nguy kịch  thiết lập đường thở cấp cứu và thông

khí cơ học ngay, rồi dùng thuốc hoặc đồng thời ngay

(2) Đảm bảo đường thở

 Đặt BN ở tư thế thuận lợi cho hồi sức và lưu thông đường thở

 Khai thông khí đạo và

 Thiết lập đường thở cấp cứu: NKQ, MKQ, Mask, Kim chọc

 Đặt mục tiêu phù hợp với cơ chế bệnh sinh:

 PaO 2  60 mmHg hay SaO 2  90% cho ARDS và COPD

 pH  7.3 tránh gây tăng thông khí quá mức

 Lựa chọn phương pháp và dụng cụ chính xác:

 Qua thông khí tự nhiên: Mask; Catheter, canul

 Qua thông khí cơ học:

Chọn PEEP tối ưu.

Thủ thuật mở phổi.

Chấp nhận ưu thán.

(3) Sửa chữa Hypoxemia với oxy liệu pháp

(3) Sửa chữa Hypercapnia

 Sửa chữa cân bằng cung/cầu thông khí:

 Tăng cung: theo cơ chế bệnh sinh

 Giảm cầu: hạ sốt, an thần, giảm đau, kháng sinh…

 Thở máy đúng lúc

 Nên bắt đầu sớm bằng không xâm nhập.

 Thở máy xâm nhập ngay khi SHHC nguy kịch.

 Chấp nhận ưu thán khi mục tiêu oxy hóa máu tối thiểu có thể gây

tổn thương phổi.

(4) Tìm và điều trị nguyên nhân có thể

 Dùng antidote làm test nếu nghi ngờ ngộ độc”

 Naloxon cho Heroin-Morphin hay

 Anexate cho Benzodiazepine.

 NaHCO 3  nhiễm toan trong SHHC không được khuyến cáo.

 Thở máy (TKCH) chỉ là biện pháp hỗ trợ nhân tạo tạm thời chờ đợi

giải quyết nguyên nhân gây SHHC, phục hồi hô hấp (thông khí) tự

nhiên.

Tài liệu tham khảo chính

Editor by Bone RC Williams & Wilkins 1999 S VI; C 24; 24.2-24.9.

third Edition Editor by Fishman AP McGraw-Hill 1998, P17; S22; C165; 2525-2535

Care Medicine, Editor by Irwin RS Fourth Edition Lippincott-Raven 1999,IV 571-575.

Editor by Hall JB, Mc Graw-Hill 1998;PII; 111-120.

Mechanical Ventilatory Support Task Force on Guidelines, Society of Critical Care Medicine, 6/8/99.

Principles of Critical Care, second Edition Editor by Hall JB, Mc Graw-Hill 1998; PIV; 499-508.