Giáo án Sinh Học lớp 8: BÀI 21:HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP doc

3/ Các hoạt động dạy và học: a Mở bài: Sự thông khí và sự trao đổi khí ở phổi diễn ra như thế nào?. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu vấn đề này b Hoạt động dạy và học: Hoạt động

BÀI 21: HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

I/ MỤC TIÊU:

1/Kiến thức:

- HS trình bày được các đặc điểm chủ yếu trong cơchế thông khí ở phổi

- Trình bày được cơ chế trao đổi khí ở phổi và ở tế bào

2/ Kỹ năng:

- Quan sát tranh hình

- Vận dụng kiến thức liên quan giải thích hiện tượng thức tế

- Hoạt động nhóm

3/ Thái độ:

- Giáo dục ý thức bảo vệ rèn luyện cơ quan hô hấp để có sức khoẻ tốt

II/ CHUẨN BỊ:

1/ Giáo viên:

- Tranh hình SGK

- Bảng phụ : Bảng 21 SGK

- Sơ đồ vận chuyển máu trong hệ tuần hoàn, tranh vẽ hình SGV

2/ Học sinh

-

III/ TIẾN TRÌNH BÀI HỌC:

1/ Ổn định lớp

2/ Kiểm tra bài cũ:

- Các cơ quan hô hấp có cấu tạo phù hợp với chức năng như thế nào?

- Hô hấp gồm những giai đoạn nào? Có mối liên quan giữa các giai đoạn đó?

3/ Các hoạt động dạy và học:

a) Mở bài:

Sự thông khí và sự trao đổi khí ở phổi diễn ra như thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu vấn đề này

b) Hoạt động dạy và học:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bài

- Hoạt động 1: Tìm hiểu

cơ chế thông khí ở

phổi

- Mục tiêu: HS trình

bày được.cơ chế thông

khí ở phổi thực chất là

hít vào và thở ra Thấy

được sự phối hợp hoạt

- HS quan sát SGK hình 21.1 –2

- Xương sườn nâng lên, cơ liên sườn và cơ hjoành co, lồng ngực kéo lên, rộng và nhô ra

I/ Sự thông khí ở phổi:

- Sự thông khí ở phổi nhờ cử động hô hấp(hít vào, thở ra)

- Các cơ liên sườn, cơ hoành,

động của các cơ quan

: cơ, xương, thần

kinh…

- Cách tiến hành:

- Vì sao các xương

sườn được nâng lên

thì thể tích lồng ngực

tăng và ngược lại?

- GV gợi ý: Khi lồng

ngực được kéo lên

phía trên đồng thời

được nhô ra phía trước

=> Thể tích lồng ngực

khi thở ra nhỏ hơn thể

tích lồng ngực khi hít

vào

- GV nêu câu hỏi thảo

luận :

- Các cơ ở lồng ngữc đã

phối hợp hoạt động

- Các HS khác nhận xét

- Cơ liên sườn ngoài co làm tập hợp xương ức và

xương sườn có điểm tựa linh động với cột sống sẽ chuyển động đồng thời theo 2 hướng: lên trên và

ra 2 bên làm lồng ngực mở rộng sang hai bên là chủ yếu

- Cơ hoành co làm lồng ngực mở rộng mở rộng thêm về phía dưới, ép xuống khoang bụng

- Cơ liên sườn ngoài và cơ hoành dãn ra làm lồng ngực thu nhỏ trở về vị trí

cũ

- Ngoài ra còn có sự tham

cơ bụng phối hợp với xương

ức, xương sườn trong cử động

hô hấp làm thay đổi thể tích lồng ngựcmà ta thực hiện được hít vào và thở ra, giúp cho không khí trong phổi thường xuyên được đổi mới

- Dung tích phổi phụ thuộc vào: giới tính, tầm vóc, tình trạng sức khoẻ, sự luyện tập…

như thế nào để tăng

giảm thể tích lồng

ngực?

- Dung tích phổi khi hít

vào, thở ra bình

thường và gắng sức có

thể phụ thuộc vào các

yếu tố nào?

- GV nhận xét – bổ

sung

- Vì sao ta nên tập hít

thở sâu?

- Hoạt động 2: Tìm hiểu

về trao đổi khí ở phổi

và tế bào

- Mục tiêu : Hs trình

bày được các cơ chế

trao đổi khí ở phổi và

gia của một số cơ khác trong các trường hợp thở gắng sức

- Câu 2: Dung tích phổi khi hít vào và thở ra lúc bình thường cũng như khi gắng sực có thể phụ thuộc vào các yếu tố: Tầm vóc, giới tính, tình trạng sức khoẻ, bệnh tật Sức luyện tập

- Oxi : máu  tế bào và

II/ Sự trao đổi khí

ở phổi và tế bào

- Sự trao đổi khí ở phổi:

- O2 khuếch tán

từ phế nang vào máu

- CO2 khuếch tán

từ máu vào tế bào

- Sự trao đổi khí ở

ở tế bào đó là sự

khuếch tán của các

chất khí: oxi và

cacbonic

- Cách tiến hành:

- Sự trao đổi khí ở phổi

và tế bào thực hiện

theo cơ chế nào?

- Nhận xét về thành

phần khí cacbonic và

oxi khi hít vào và thở

ra?

- Do đâu có sự chênh

lệch nồng độ các chất

khí?

- GV cho HS thảo luận

nhóm trả lời các câu

hỏi:

- Hãy giải thích sự khác

nhau ở mỗi thành

phổi  máu

- Cacbonic: tế bào máu  phổi

- Tỉ lệ % O2 trong khí thở ra thấp rõ rệt do O2 khuếch tán từ phế nang vào máu mao mạch

- Tỉ lệ % CO2 trong khí thở

ra cao rõ rệt do CO2 khuếch tán từ máu mao mạch ra phế nang

- Hơi nước bão hoà trong khí thở ra do được làm ẩm bởi lớp niêm mạc tiết chất nhầy phủ toàn bộ đường dẫn khí

- Tỉ lệ % N2 trong khí hít vào và thở ra khác nhau không nhiều, ở khí thở ra

có cao hơn chút do tỉ lệ O2

tế bào:

- O2 khuếch tán

từ máu vào tế bào

- CO2 khuếch tán

từ tế bào vào máu

phần của khí hít vào

và thở ra?

- Mô tả sự khuếch tán

của oxi và cacbonic

- GV nhận xét – bổ

sung

- Sự trao đổi khí ở phổi

thực chất là sự trao

đổi khí giữa mao

mạch phế nang với

phế nang, còn nồng độ

oxi trong mao mạch

thấp, còn cacbonic cao

và ngược lại

- Sự trao đổi khí ở tế

bào là sự trao đổi khí

giữa tế bào và mao

mạch Ơ tế bào tiêu

dùng oxi nhiều nên

nồng độ oxi thấp,

bị hạ thấp hẳn Sự khác nhau này không có ý nghĩa sinh học

- Mô tả sự khuếch tán của oxi và cacbonic

- Trao đổi khí ở phổi:

- Nồng độ O2 trong không khí phấ nang cao hơn trong máu mao mạch nên O2 khuếch tán từ không khí phế nang vào máu

- Nồng độ C O2 trong máu mao mạch cao hơn trong không khí phế nang, nên CO2 khuếch tán từ máu vào không khí phế nang

- Trao đổi khí ở tế bào:

- Nồng độ O2 trong máu cao hơn trong tế bào nên O2 khuếch tán từ máu vào tế

cacbonic cao Máu ở

vòng tuần hoàn lớn đi

tới các tế bào giàu

oxi có sự chênh

lệch nồng độ các chất

dẫn đến khuếch tán

- Giữa sự trao đổi khí ở

tế bào và ở phổi thì ở

đâu là quan trọng?

- GV lưu ý: Chính sự

tiêu tốn oxi ở tế bào

đã thúc đẩy sự trao đổi

khí ở phổi Vậy sự

trao đổi khí ở phổi tạo

điều kiện cho sự trao

đổi khí ở tế bào

bào

- Nồng độ C O2 trong tế bào cao hơn trong máu nên CO2 khuếch tán từ tế bào vào máu

IV/ CỦNG CỐ:

- Nhờ hoạt động của các cơ quan , bộ phận nào mà không khí trong phổi thường xuyên được đổi mới?

- Thực chất trao đổi khí ở phổi là gì?

- Thực chất trao đổi khí ở tế bào là gì? V/ DẶN DÒ:

- Học ghi nhớ

- Soạn bài 22: “Vệ sinh hô hấp”