+ Gơng mặt mẹ vẫn tơi sáng, đôi mắt trong, nàn da mịn., làm nổi bật màu hồng của hai gò má -Các yếu tố biểu cảm : Đoạn văn diễn tả cảm xúc bé Hồng khi trong lòng mẹ có những chi tiết
Trang 1A Mục tiêu cần đạt :
Giúp hs nắm đợc các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự
Rèn thêm kĩ năng nhận diện , vận dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm vào bài văn tự sự cho sinh động
Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ :Kết hợp trong giờ
2 Bài mới :
? Đọc văn bản “Trong lòng
mẹ” của Nguyên Hồng ? Cho
biết mục đích của kể tả, biểu
1 Vai trò của yếu tố kể, tả , biểu cảm :
- Kể thờng tập trung nêu sự việc, hành
- Mẹ tôi vẫy tôi
- Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ
Trang 2? Tìm các yếu tố khác ngoài
yếu tố tự sự?
- Các yếu tố miêu tả: Các sự
việc trên đợc miêu tả cụ thể
bằng những chi tiết nào
yếu tố miêu tả và biểu cảm
mẹ kéo tôi lên xe
- Tôi oà lên khóc
- Mẹ tôi cũng sụt sùi khóc theo
- Tôi ngồi bên mẹ, đầu ngả vào cánh tay
mẹ, quan sát gơng mặt mẹ
- Các yếu tố miêu tả: Các sự việc trên
đ-ợc miêu tả cụ thể bằng những chi tiết + Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại
+ Mẹ tôi không còm cõi
+ Gơng mặt mẹ vẫn tơi sáng, đôi mắt trong, nàn da mịn., làm nổi bật màu hồng của hai gò má
-Các yếu tố biểu cảm : ( Đoạn văn diễn tả cảm xúc bé Hồng khi trong lòng mẹ
có những chi tiết nào trực tiếp diễn tả cảm xúc đó)
+ Hay tại sự sung sớng túc (suy nghĩ)…+ Tôi thấy những cảm giác …… lạ thờng (cảm nhận)
+ Phải bé lại…….vô cùng ( phát biểucảm tởng)
- Không đứng tách riêng mà đan xen vào nhau : vừa kể , vừa tả, vừa biểu cảm
- Nếu không có các yếu tố miêu tả, biểu cảm thì việc kể chuỵên sẽ không cụ thể sinh động, khômg gợi lên những cảm xúc
mà chỉ là những sự việc khô khan đơn
điệu
- Các yếu tố miêu tả ở văn bản giúp cho việc kể lại cuộc gặp gỡ của hai mẹ con thêm sinh động cụ thể Tất cả màu sắc, h-
ơng vị, hình dáng, diện mạo của sự việc, nhân vật, hành động nh… hiện ra trớc mắt ngời đọc
- Yếu tố biểu cảm giúp ngời viết thể hiện
đợc rõ tình mẫu tử sâu nặng, buộc ngời
đọc phải xúc động, trăn trở, suy nghĩ trớc
sự vật và nhân vật
các yếu tố miêu tả và biểu cảm này
Trang 3? Đọc đoạn văn đã bỏ yếu tố tự
sự chỉ còn lại yếu tố miêu tả và
biểu cảm của đoạn văn trên Từ
đó nhận xét vai trò của yếu tố
điều gì trong bài học này?
làm cho ý nghĩa của truỵên càng thêm thấm thía, sâu sắc Nó cũng giúp tác giả thể hiện thái độ chân trọng và tình cảm yêu mến của mình đối với nhân vật , sự việc
- Yếu tố kể ngời, việc trong văn bản tự sự
là vô cùng quan trọng nó tạo nên cốt truyện ,có nó mới có chuyện
- Nó làm cho yếu tố miêu tả và biểu cảm ,có cơ sở phát triển
+ Không có cốt truyện vì cốt truyện do
sự việc và nhân vật cùng với hành động chính tạo lên: đoạn văn đã mất hết những hành động , sự việc của nhân vật thể hiện , chỉ miêu tả và biểu cảm ngời đọc cũng không hiểu đợc vì yếu tố miêu tả và…biểu cảm không có cơ sở không dựa vào
sự vật, nhân vật để phát triển đợc
- Ghi nhớ SGK + vai trò của yếu tố kể
Tả trong văn biểu cảm
3 Củng cố , h ớng dẫn về nhà :
Học bài Chuẩn bị cho tiết sau :
Luyện tập đa yếu tố miờu tả và biểu cảm vào trong bài văn tự sự
Trang 4Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ :
? Trình bày vai trò của yếu tố miêu tả trong văn tự sự ?
2 Bài mới :
GV đa ra bài tập:
? Xác định yêu cầu bài tập
Yêu cầu: Viết một đoạn văn tự sự có kết
hợp miêu tả và biểu cảm
? Khi viết một đoạn văn cần phải qua các
b-ớc nào?
? Với sự việc nh vậy , em hãy cho biết cần
đan xen yếu tố miêu tả vào đâu ?
1 Miêu tả lọ hoa đẹp nh thế nào?
? Khi vỡ tình cảm thái độ của em ra sao ,
3 Miêu tả món quà nh thế nào?
? Bất ngờ ra sao?
? Cảm xúc suy nghĩ tình cảm của em khi
2.Giúp bà cụ qua đờng 3.Nhận đợc món quà Hãy lựa chọn một trong ba tình huống viết một đoạn văn có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm
- B1: Lựa chọn sự việc , nhân vật chính,các sự việc nhân vật phụ
Trang 5? Nhắc lại vai trò của các yếu tố miêu tả ,
biểu cảm, yếu tố kể trong văn tự sự ?
- Kể thờng tập trung nêu sự việc, hành
động, nhân vật
- Tả thờng tập trung chỉ ra tính chất, màu
sắc, mức độ của sự vật, nhân vật hành
động
- Biểu cảm thờng thể hiện ở các chi tiết bày
tỏ cảm xúc, thái độ của ngời viết trớc sự
việc , nhân vật , hành động
Yêu cầu : tìm một số đoạn văn tự sự có sử
dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm trong các
“Mặt lão đột nhiên có rúm lại khóc”…
“ Không cuộc đời Binh T hiểu”
HS chỉ ra và phân tích 1 vài đoạn
- B2: Lựa chọn ngôi kể
- B3: Xác định thứ tự kể
- B4: Xác định miêu tả, biểu cảm trong từng tình huống
- B5: Viết thành đoạn văn theo một trong ba cách: diễn dịch,
quy nạp, song hành
- Nếu không có các yếu tố miêu tả, biểu cảm thì việc kể chuỵên sẽ không cụ thể sinh
động, không gợi lên những cảm xúc mà chỉ là những sự việc khô khan đơn điệu
2/ Bài tập 2:
3 Củng cố , h ớng dẫn về nhà :
Gv hệ thống lại bài giảng
Yêu cầu về nhà tìm thêm các đoạn văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
Trang 6Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ :
Từ xa nhìn thấy ngời thân ra sao( tả)
Lại gần thấy ngời thân nh thế nào Có những
hành động gì (Kể tả chi tiết)
Bài tập1:
Viết 1 đoạn văn kể về những giây phút đầu tiên khi em gặp lại ngời thân sau thời gian xa cách
Trang 7Tình cảm của hai ngời : vui mừng , xúc động,
ngôn ngữ, hành động, cử chỉ nét mặt(kể ,tả,
biểu cảm)
Cho hs viết - đọc – nhận xét
Yêu cầu:
Đóng vai ông giáo kể lại việc lão Hạc sang
báo tin bán chó với vẻ mặt tâm trạng đau khổ
+ B5: Viết thành đoạn văn theo một trong ba
cách: diễn dịch, quy nạp, song hành
- Học sinh viết đoạn văn
- Đọc đoạn văn mình vừa viết
- Học sinh nhận xét
- Giáo viên nhận xét, sửa lỗi
Yêu cầu : kể về việc bất ngờ gặp lại bạn cũ ?
HS xác định các bớc làm, viết đoạn văn theo
h-ớng dẫn sau của giáo viên
Gợi ý :
- Gặp bạn cũ trong hoàn cảnh nào ?
- Ngời bạn ấy có gì thay đổi so với trớc kia
(Miêu tả nét thay đổi đó trong cả hình dáng và
tính cách )
- Kể lai cuộc chuyện trò giã em và ngời bạn đó
- Cảm xúc của em về ngời bạn sau bao năm xa
cũ ?
Bài tập 4::
Lập dàn ý cho văn bản “cô
bé bán diêm”
Trang 8- Không ai mua, ngồi trong một xó tối.
- Quẹt diêm lần thứ nhất thấy lò sởi( miêu tả
biểu cảm)
- Quẹt diêm lần thứ hai thấy bàn ăn( miêu tả
biểu cảm)
- Quẹt diêm lần thứ ba thấy cây thông nô-
en( miêu tả biểu cảm)
- Quẹt diêm lần thứ t thứ năm thấy bà( miêu tả
Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ :Xen trong giờ
2 Bài mới :
Trang 9? Đọc bài mẫu: Giáo viên ghi trên bảng
phụ : Bài mẫu về món quà sinh nhật
? Bài văn chia làm ba phần mở, thân, kết
hãy chỉ ra? Nêu ý chung của từng đoạn?
? Phân tích bài mẫu , cho biết bài văn đã
đảm bảo những yêu cầu gì của bài văn tự
sự?
( gợi ý: Chủ đề, sự việc, nhân vật, ngôi kể
Miêu tả, biểu cảm, thứ tự kể)
Chuỗi sự việc chính- phụ, lớn nhỏ đều
theo trình tự hợp lí, có những sự việc gây
bất ngờ hứng thú
- Nhân vật ; Chính : Trang , Trinh
Phụ : Các bạn, em Trang
- Ngôi kể : Ngôi thứ nhất Trang xng tôi tự
nhiên thân mật dễ tạo ra tình huống bất
ngờ
- Trình tự kể :Vừa theo trình tự thời gian ,
vừa theo trình tự hồi tởng
- Miêu tả: Các món quà, tâm trạng của
Trang, Miêu tả Trinh khi đến, miêu tả
chùm ổi , chùm hoa ổi trong kí ức
- Biểu cảm Suy nghĩ tình cảm của Trang
khi Trinh cha đến
+ Suy nghĩ tình cảm của Trang khi Trinh
đến
+ Suy nghĩ tình cảm của Trang trớc món
quà
?Từ việc tìm hiểu trên hãy cho biết yêu
cầu về dàn ý của bài văn tự sự ?
(HS nhắc lại những yêu cầu về bố cục, chủ
đề, sự việc )…
? Theo dõi từng phần của bài văn cho biết
nhiệm vụ của từng phần ?
1.Tìm hiểu dàn ý của bài văn tự sự:
- Kết bài: Còn lại: Tình cảm của tôi với món quà
- Toàn văn bản nói về chủ đề : Món quà ngày sinh nhật từ đó toát ra tình bạn thân thiết
- Sự việc món quà sinh nhật:+ SV1: các bạn đến mừng sinh nhật phụ
+ SV2 : Trinh bạn thân nhất cha thấy đến Phụ
+ SV3: Trinh đến mang món quà đến chính
2.Dàn ý của một bài văn
a Mở bài : Giới thiệu sự việc: ngày sinh nhật, nhân vật tôi
Trang 10Gv : Cũng có khi tình huống xảy ra
chuyện hoặc kết quả của sự việc hoặc số
- Với ai?( với Trinh)
- Nh thế nào? ( Trinh đi bộ 5 cây số mới
đến)
Miêu tả gì? ( Trang Trinh và món quà)
Biểu cảm gì? (Tình cảm suy nghĩ của
3 Củng cố , h ớng dẫn về nhà :
Gv yêu cầu hs viết hòan chỉnh bài Viết đoạn văn tự sự có đan xen yếu tố miêu tả và biểu cảm
Ngày 28 thỏng 9 năm 2009 Tuần 6
Ban giám hiệu ký duyệt
Trang 111 Kiểm tra bài cũ :
Mở bài : Giới thiệu nhân vật
Nêu kỉ niệm gắn với đối tợng
Thân bài
Xác định ngôi kể: thứ nhất, thứ ba.
Xác định trình tự kể:
- Theo trình tự thời gian, không gian.
- Theo diễn biến của sự việc
- Theo diễn biến tâm trạng.
- Giới thiệu về đối tợng
- Nêu kỉ niệm gắn bó với đối tợng
- Có thể chọn ngời thân trong gia đình
- Giới thiệu về đối tợng
- Nêu kỉ niệm gắn bó với đối tợng
2 Thân bài :
- Có thể chọn ngời thân trong gia đình
Ví dụ về ngời bà.
+ Một vài nhận xét nhanh về bà, về hình dáng, công việc hàng ngày…
+ Kỉ niệm khi em mới sinh, bà đã giúp
mẹ em chăm sóc em (nghe mẹ kể lại) + Kỉ niệm khi em chập chững biết đi, bà
Trang 12+ Kỉ niệm khi em lớn lên và đi học, bà
vẫn chăm sóc và dạy bảo em.
- Những suy nghĩ của em về đối tợng.
Ban giám hiệu ký duyệt Tuần 9
Ngày soạn :12/10/09
Ngày dạy :23/10/09
Chủ đề 1.Tiết 6 :
Chữa lỗi trong bài văn đ viếtã
của học sinh ở tiết 5
Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ :
2 Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
* Cho h/s đọc lại đề bài
* Nêu yêu cầu của từng phần trong
- Theo trình tự thời gian, không gian.
- Theo diễn biến của sự việc
- Theo diễn biến tâm trạng.
(Có thể kết hợp các cách kể bằng thủ
I Lập dàn ý chi tiết :
1.Mở bài :
- Giới thiệu về đối tợng
- Nêu kỉ niệm gắn bó với đối tợng
2 Thân bài :
Trang 13- Học sinh đã xác định đợc yêu cầu , nội
dung của bài
- 100% học sinh làm đúng nội dung yêu
cầu của đề
- Bài viết có chiều sâu , có cảm xúc
- Trong khi làm bài có kết hợp đợc yếu
tố miêu tả và biểu cảm trong khi làm bài
- Phần lớn học sinh diễn đạt tốt
- Sử dụng câu và từ có chuẩn mực
- Biết chon lọc từ ngữ , các chi tiết đặc
sắc có giá trị biểu cảm vào viết văn
- Có thể chọn ngời thân trong gia
đình
- Ví dụ về ngời bà.
+ Một vài nhận xét nhanh về bà, về hình dáng, công việc hàng ngày…
+ Kỉ niệm khi em mới sinh, bà đã giúp
mẹ em chăm sóc em (nghe mẹ kể lại) + Kỉ niệm khi em chập chững biết đi, bà
- Chữa một số lỗi dùng từ cho học sinh
- Chữa lỗi sai chính tả
- Chữa lỗi về câu
- Sắp xếp các ý cho phù hợp
3 Củng cố , h ớng dẫn về nhà :
? Vai trò của các yếu tố kể,tả, biểu cảm trong văn tự sự
? Khi làm bài văn tự sự ta phải làm nh thế nào?
Ngày 13 thỏng 10 năm 2009
Tuần 9
Ban giám hiệu ký duyệt
Trang 14Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ ( kết hợp trong giờ)
2 Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nôi dung cần đạt
? Xem lại nhanh 3 văn bản và
cho biết chủ đề,mục đíchcủa
mỗi văn bản?
Văn bản1 : Trình bày lợi ích
của cây dừa khác với mọi cây
khác. > dừa gắn bó với đời
1, Văn bản thuyết minh trong đời sống:
mục đích: ngời đọc thấy đợc tác dụng của cây dừa gắn bó
mục đích cho ngời ta thấy lá cây có màu xanh
Trang 15Văn bản 3: Giới thiệu Huế
nh là một trung tâm văn hoá
nghệ thuật lớn của Việt Nam
với những đặc điểm riêng của
thuyết minh trong đời sống
? Nhắc lại đặc điểm của các
văn bản này nói về các đối
t-ợng nào ? Đối tt-ợng ấy có đặc
+ Khởi nghĩa Hai Bà Trng
* Văn bản này trình bàygiải thích giới thiệu
về các vấn đề trong mọi lĩnh vực của đời sống văn bản thuyết minh
* Văn bản thuyết minh là loại văn bản không thể thiếu đợc trong đời sống hàng ngày
2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh:
văn bản 1 Đối tợng cây dừa Bình
Định
Cây dừa; thân cây: làm máng; lá: tranh ; cọng: váchvăn
bản 2 Lá cây Màu xanh: diệp lục
văn bản 3 Huế Thành phố đẹpcó núi sông biển,
công trình kiến trúc, lăng tẩm…
- Là những tri thức khách quan đúng đắn xác thực rõ ràng, chặt chẽ hấp dẫn là những sự thật không h cấu bịa đặt tởng tợng suy luận không thêm thắt, không cần cái hay cái đẹp nhng cũng cần có cảm xúc,
- Nhằm mục đích cung cấp cho ngời đọc những tri thức (kiến thức) để ngời đọc hiểu
đợc về đặc điểm tính chất nguyên nhân của…các sự vật hiện tợng trong tự nhiên xã hội
- Trình bày lần lợt từng đặc điểm ( cây lá, thân, gốc )
Trang 16- Giải thích vì sao lá cây có màu xanh
- Giới thiệu: các đặc điểm cây dừa, các đặc
điểm của Huế
- So với tự sự: văn bản thuyết minh không có
sự việc, diễn biến nhân vật
- So với miêu tả: văn bản thuyết minh đòi hỏi miêu tả cụ thể cho ngời đọc cảm thấy mà chỉ làm cho ngời ta hiểu
- So với nghị luận: văn bản thuyết minh không có luận điểm suy luận lí lẽ mà chỉ trình bày nguyên lí quy luật cách thức
- So với văn bản hành chính công vụ: văn bản thuyết minh không trình bày quyết định nguyện vọng
- Văn bản thuyết minh trình bày giới thiệu giải thích những vấn đề trong mọi lĩnh vực
đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm tính chất nguyên nhân của các hiện tợng trong tự nhiên xã hội
- Tri thức trong văn bản thuyết minh: khách quan xác thực có ích đợc trình bày chính xác
rõ ràng chặt chẽ hấp dẫn
II Luyện tập
1 Bài tập 1: Làm bài độc lậpVăn bản 1:
+ Đối tợng: Khởi nghĩa Nông Văn Vân- ý thức lịch sử
+ Nguyên nhân( vì sao có cuộc khởi nghĩa):
Bị chèn ép bởi triều đình nhà Nguyễn+ Đặc điểm (diễn biến) Nhà Nguyễn 2 lần
đàn áp không đợc Lần 3 đốt rừng- chết + Kết quả cuộc khởi nghĩa bị dập tắt
Kiến thức chính xác rõ ràng khách quanKết luận 1 văn bản là văn bản thuyết minh
2, Bài tập 2Nói về tác hại của bao bì ni lôngTác dụng nhằm cung cấp cho ngời đọc những tác hại của việc sử dụng bai bì ni lông Vì trong bao bì ni lông có chứa những chất hoá họckhó phân huỷ, độc hại. > để ngời đọc thấy đợc tác hại của nó
Trang 17? Nội dung thuyết minh của
Ban giám hiệu ký duyệt
Giúp hs hệ thống lại các phơng pháp thuyết minh
Biết áp dụng phơng pháp thuyết minh vào cuộc sống
B
Chuẩn bị :
- Gv: Soạn bài , tìm bài tập
- Hs : Học bài cũ
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ :
2 Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nôi dung cần đạt
Giáo viên chép ví dụ ra bảng phụ
(?) VD SGK ? VD sử dụng loại câu nào?
1, Phơng pháp nêu định nghĩa, giải thích
Trang 18- Thờng ở phần đầu trong văn bản.
(?) Hiểu thế nào là phơng pháp nêu định
- VD1: liệt kê các tác dụng của cây dừa
->liệt kê ra những tác dụng của cây dừa rất
- ở Bỉ phạt 500 đô la-> chứng minh cho việc…
sử phạt tiền đối với ngời hút thuốc lá
bật đối tợng cần thuyết minh
(?) Cho biết trong VD thuyết minh cái xe đạp,
Huế đã thuyết minh bằng cách nào?
- Chia ra từng bộ phận để thuýet minh: xe đạp
+ tác hại của thuốc lá với giặc gặm nhấm
+ thanh niên Việt Nam bằng thanh niên
5, Phơng pháp so sánh:
6, Phơng pháp phân loại, phân tích:
- Phơng pháp liệt kê: liệt kê tác hại của thuốc lá ngời hútvà ngời bên cạnh
Trang 19+ tác hại đối với ngời bên cạnh.
Ban giám hiệu ký duyệt
Ôn tập cách nhận biết đề văn thuyết minh
và cách làm bài văn thuyết minh
A
Mục tiêu cần đạt :
Giúp hs nhận biết đợc đặc điểm của đề văn thuyết minh
Biết cách làm bài văn thuyết minh
Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ : ( kết hợp vào bài học )
1 Ví dụ:
* Đối tợng thuyết
minh:
Trang 20? Đề a- Đối tợng thuyết minh là một gơng mặt trẻ
của thể thao Việt Nam
? Đề b: - Đối tợng thuyết minh là một tập truyện
? Đề c: - Đối tợng thuyết minh là một chiếc nón lá
Việt Nam
? Đề d: - Đối tợng thuyết minh là một chiếc áo dài
Việt Nam
? Đề e: - Đối tợng thuyết minh là một chiếc xe đạp
? Đề g: - Đối tợng thuyết minh là một đôi dép lốp
? Đề h: - Đối tợng thuyết minh là một di tích, thắng
cảnh
? Đề k- Đối tựơng thuyết minh là hoa ngày Tết
? Đề l: - Đối tợng thuyết minh là một món ăn
? Đề m- Đối tợng thuyết minh là tết trung thu
? Đề n- Đối tợng thuyết minh là một đồ chơi dân
(?) Qua việc tìm hiểu các đề văn trên, em có nhận
xét gì về đặc điểm chung nhất của những đề văn đó
? Đọc bài văn và cho biết đối tợng thuyết minh của
bài văn là gì?
- Đối tợng thuyết minh: chiếc xe đạp
? Em hãy cho biết: Văn bản thuyết minh trên gồm
mấy phần? Mỗi phần ở đây có nội dung gì?
- Mở bài: giới thiệu đối tợng thuyết minh.(GV viết
sang bảng phụ)
(?) Để giới thiệu về chiếc xe đạp, bài viết đã trình
bày cấu tạo chiếc xe nh thế nào? (Xe gồm mấy bộ
phận, các bộ phận là gì? Các bộ phận ấy đợc giới
thiệu theo thứ tự nào? Có hợp lí không? Vì sao?)
.=> Các bộ phận đó đợc giới thiệu theo thứ tự: hợp
lý, ngời đọc dễ hiểu, nhanh chóng nắm đợc cấu tạo
của chiếc xe
(?) Để giới thiệu về cấu tạo của xe đạp, ngời viết đã
- Đều nêu lên đối tợng thuyết minh để ngời làm bài trình bày kiến thức về chúng
* Đề văn thuyết minh nêu các đối tợng để ngời làm bài trình bày tri thức về chúng
II
- Cách làm bài văn thuyết minh:
1Ví Dụ: bài văn “Xe
đạp”(trang 138)
- Gồm 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài
a, Mở bài:
-> Giới thiệu khái quát
về phơng tiện xe đạp
b, Thân bài:
Trang 21dùng phơng pháp gì?
- Nh vậy dùng phơng pháp phân tíc(?)
- Đoạn chốt của phần thân bài có nội dung gì?
Lợi ích của xe đạp
(?) Qua việc tìm hiểu trên, em hãy cho biết phần
thân bài của bài văn thuyết minh thờng có nội dung
gì?
(?) Chỉ rõ phần kết bài của bài văn thuyết minh? Và
nêu nội dung?
? Bài làm thực hiện đề bài đã cho nh thế nào?
? Phơng pháp thuyết minh có thích hợp không?
? Diễn đạt có dễ hiểu không?
? Bài làm đáp ứng yêu cầu của đề: thuyết minh về
chiếc xe đạp là phơng tiện giao thông phổ biến
? Phơng pháp thuyết minh thích hợp (phơng pháp
phân tích )…
- Diễn đạt dễ hiểu rõ ràng
(?) Cách làm bài văn thuyết minh nh thế nào? (
Ng-ời viết cần phải có yêu cầu gì trớc một đề văn
thuyết minh
(?) Các em đã biết cách làm một bài văn thuyết
minh Hãy cho cô biết bài văn thuyết minh có
giống văn miêu tả về giải thích không? Tại sao?
=> Các bài văn thuyết minh nhìn bề ngoài có vẻ
giống nh miêu tả, giải thích nhng thực chất là khác
hẳn:
- Miêu tả: nhằm tái hiện con ngời, sự vật làm cho
ngời ta cảm thấy đợc chúng, còn thuyết minh bài là
trình bày tri thức, hiểu biết về con ngời và sự vật
ấy
- Giải thích trong nghị luận thực chất là trình bày
cách hiểu của ngời giải thích, còn thuyết minh đòi
hỏi trình bày tri thức về sự vật, hiện tợng đợc thuyết
minh
(?) Lập ý về dàn ý cho đề bài: “Giới thiệu về chiếc
áo dài Việt Nam”
- Giáo viên cho HS đọc dàn ý tham khảo ở SGK
- Sau đó yêu cầu HS viết thành văn phần mở bài và
->Trình bày cấu tạo, các đặc điểm lợi ích của đối tợng
c, Kết bài: Tỏ thái độ
đối với đối tợng
* Để làm bài văn thuyết minh, cần tìm hiểu kĩ đối tợng thuyết minh , xác định rõ phạm vi tri thức về đối tợng đó; sử dụng ph-
ơng pháp thuyết minh thích hợp ; ngôn từ chính xác, dễ hiểu
III- Luyện tập:
Bài tập 1/ 140
Trang 22Ban giám hiệu ký duyệt
Tiến trình tổ chức các hoạt động dạyhọc :
1 Kiểm tra bài cũ :
2 Bài mới :
đạt
* Gv : Muốn có tri thức để thuyết minh về một sự vật, sự
việc, một cảnh quan bản thân ngời thuyết minh phải làm I.Chuẩn bị
Trang 23- Ngời thuyết minh phải quan sát, tìm hiểu sự vật, hiện
t-ợng, cảnh quan cần thuyết minh Nắm bắt đợc bản chất,
đặc điểm, cấu tạo, tác dụng đặc trng của chúng để thuyết
minh chính xác
? Thuyết minh có phải là một văn bản không?
? Nêu bố cục của văn bản thuyết minh?
+ Bố cục chung của một văn bản gồm 3 phần: mở bài -
thân bài - kết luận
+ Thuyết minh là một văn bản
+ Bố cục của bài thuyết minh gồm 3 phần:
Mở bài: giới thiệu chung
Thân bài: nội dung thuyết minh
Kết bài: cảm nghĩ của ngời thuyết minh
GV giới thiệu: trong học tập hàng ngày những thứ đồ
dùng quanh ta tuy nhỏ bé nhng lại vô cùng cần thiết
không thể thiếu đợc Một trong những đồ dùng cần thiết
của mỗi gia đình đó là cái bút viết Trong giờ văn nói
hôm nay các em luyện nói thuyết minh: cái bút
Sau khi GV ghi đề bài lên bảng
- Thảo luận tổ: (phần này dùng phơng pháp đàm thoại)
Trên cơ sở bài học em hãy lập dàn ý để thuyết minh cái
Cho HS căn cứ vào dàn ý của mình thảo luận trong tổ để
trong tổ chọn ra một bạn có phần thuyết minh đúng nhất
Sau khi các em lập dàn ý theo hớng dẫn của GV cho HS
tự xung phong trình bày và cho điểm
- Trình bày trớc lớp: (15 phút)
.Tổ 1,2 Trình bày cấu tạo của bút :
Tổ 3, Trình bàyphần: Công dụng của bút
Tổ 4: Trình bàyphần :Kết bài
Sau mỗi phần trình bày GV cho bổ sung cuối cùng của
phần này cho một HS khá nói hoàn chỉnh về bài thuyết
minh cái bút
? Trong bài các em đã sử dụng những phơng pháp nào? :
- Văn bản này sử dụng tổng hợp các phơng pháp,nhng
Đề bài Thuyết minh về cái bút viết )
II Luyện nói trên lớp
* Tổ 1,2: Cấu tạo cái bút
* Tổ 3,: Trình bày phần công dụng của bút viết :
* Tổ 4: Trình bày phần kết bài
Trang 24chủ yếu dùng phơng pháp phân loại phân tích.
(?) Kiểu bài thuyết minh có gì khác so với kiểu baì mà
em đã học?
- Đây là loại văn bản thông dụng trong mọi lĩnh cực của
đời sống hằng ngày ta rất dễ gặp Đòi hỏi: chính xác,
thực, cụ thể, trình bày rõ ràng
GV nhận xét qua việc trình bày văn bản của HS để các
em rút kinh nghiệm viết bài trong tuần tới tốt hơn
3 Củng cố , h ớng dẫn về nhà :
Học và nắm vững phơng pháp làm bài thuyết minh
Quan sát, ghi chép cấu tạo của nón là VN để chuẩn bị cho bài tập làm văn
Ngày 23 thỏng 11 năm 2009 Tuần 14
Ban giám hiệu ký duyệt
Giúp hs nắm vững hơn thuyết minh về một thể loaị văn học
Rèn thêm kĩ năng về tạo lập văn bản thuyết minh
B Chuẩn bị :
Gv : Soạn bài
Hs : học bàicũ
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
2 Bài mới :
Trang 25? Đọc và thể hiện đề về các phơng diện: thể loại, đối
tợng, phạm vi ?
- Học sinh:
+ Thể loại: thuyết minh
+ Đối tợng thơ thất ngôn bát cú đờng luật
+ Phạm vi: đặc điểm của thể thơ
? Tìm hiểu dặc điểm của thể thơ qua những yếu tố
? Mỗi bài thơ có mấy dòng, mỗi dòng có mấy chữ?
HS: Mỗi bài thơ có 8 dòng, mỗi dòng có 7 chữ
? Số dòng, số chữ ấy có bắt buộc không Có thể tuỳ ý
thêm bớt đợc không?
Học sinh: Số dòng số chữ ấy là bắt buộc, không thể
tuỳ ý thêm bớt đợc
? Xác định B - T cho từng tiếng trong 2 bài thơ ấy?
HS: Bài "Cảm tác vào nhà ngục Quảng Đông"
Chỉ xem xét đối, liêm ở các tiếng T2, T4, T6
Các cặp câu 3 - 4 ? 5 - 6 bắt buộc phải đối nhau ( đối
lời, đối ý)
I Từ quan sát đến mô tả , thuyết minh
đặc điểm một thể loại văn học
Đề bài : Thuyết minh
đặc điểm thơ thất ngôn bát cú
1 Quan sát nhận diện thể loại
- Số dòng : 8 dòng
- Số chữ một dòng : 7 chữ
=) đây là điều bắt buộc
- Đối và niêm
- Vần :Bằng
Trang 26? Mỗi bài thơ có những tiếng nào hiệp vần với nhau,
nằm ở vị tfrí nào trong dòng thơ và đó là vần bằng
hay vần trắc
HS: Bài "Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác":
tù - thù: vằn Bằngchâu - đâu vằn BằngBài " Đập đá ở Côn Lôn":
Non - hòn vằn BằngSon - Con vằn Bằng
? Cách ngắt nhịp nh thế nào
HS: 4/3 (3/4; 2/2/3)
? Bố cục của một bài văn thuyết minh gồm mấy
phần? Nhiệm vụ của từng phần ?
HS: Ba phần: Mở bài, thân bài, kết luận
? Những nội dung của từng phần bài với đề bài trên
HS: Định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát cú
? Định nghĩa chung về thể thất ngôn bát cú ?
? Nhiệm vụ của phần thân bài ?
HS: Thuyết minh từng đặc điểm của thể thơ
- Số câu , số chữ trong mỗi bài
- Quy luật bằng , trắc của từng thể thơ
- Cách gieo vần
- Cách ngắt nhịp phổ biến của mỗi dòng thơ
? Nhận xét u khuyết điểm và vị trí thể thơ trong dòng
Nhiều bài thơ hay đều làm bằng thể thơ này Ngày
nay nhiều bài thơ thất ngôn bát cú hay vẫn đợc a
Trang 27điểm Khi nêu cần nêu những đặc điểm tiêu biểu ,
quan trọng và cần có những ví dụ cụ thể để làm sáng
tỏ các đặc điểm ấy
? Đọc và xác định yêu cầu bài tập một ?
- Thuyết minh đặc điểm truyện ngắn trên cơ sở các
truyện ngắn đã học : Tôi đi học , Lão Hạc , Chiếc lá
Ban giám hiệu ký duyệt