Mục tiêu bài học - Thống nhất: SGK, SGV - Trọng tâm: Rèn luyện cách dùng từ và kiểu câu trong văn NL II.. Bài tập 2: - Các từ in đậm: linh hồn Huy Cận, nỗi hắt hiu,… đều thuộc lĩnh vực t
Trang 1Đọc văn Ngày soạn:
Trang 2Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
HĐ1: Tìm hiểu tiếp văn bản
GV: chú ý văn bản và cho biết thời
gian và ko gian→nói lên điều gì?
- Nhận xét cuộc chiến giữa ông già
và con cá?
HS: Chú ý vb, snghĩ và trả lời
GV: Nhận xét, định hướng thêm
GV: Cuộc chiến diễn ra ntn?
- Vòng lượn of con cá lặp đi lặp lại
có ý nghĩa gi?
- Con cá xuất hiện ntn?
- Ông lão cảm nhận con cá qua các
giác quan nào?qua đó cho thấy ông
là người ntn?
- Tg miêu tả cái chết of con cá ntn?
Con cá mang một vẻ đẹp ntn?
- Khi chiến đấu với con cá ông lão
cảm thấy ntn?Thái độ of ông đối
với con cá?
- Vẻ đẹp hình tượng ông lão?
- Quan hệ giữa ông lão và con cá?
nguyên lí “tảng băng trôi”(nêu giá
trị tư tưởng của đoạn trích)
- Ông già (74 tuổi) >< con cá hơn nửa tấn
* Diễn biến cuộc chiến:
- Lượn vòng, chưa xuất hiện→gợi cảm, cá lớn
- mang cái chết trong mình, sực tỉnh… vẻ đẹp và sức lực
- Sau khi chết: nằm ngửa phơi bụng….lên trời
→Vẻ đẹp kiên cường,
dũng mãnh, biểu tượng sức mạnh of TN hùng vĩ, kiêu hùng.
- Cảm nhận qua vòng lượn, qua áp lực sợ dây
→kéo nhẹ nhàng, dùng
cả 2 tay, dốc hết sức.
- Mồ hôi ướt đẫm, mệt thấu xương, thấy hoa mắt, choáng váng, chóng mặt.
- Mệt lã người, xây xẩm mặt mày, dồn hết sức lực và lòng kiêu hãnh, phóng lao đúng lúc
- Tâm lí phức tạp:
ngưỡng mộ con cá nhưng quyết tâm giết nó
→Là ng thạo nghề,
dày dạn k nghiệm, kiên trì, đầy nghị lực 2/ Giá trị tư tưởng
- Qua hình tượng con cá: đó là hình ảnh ước mơ, lí tưởng mà con người hằng theo đuổi
- Hình ảnh con cá trước và sau bị giết: ước mơ thành hiên thực nhung ko còn huy hoàng và đẹp đẽ như trước
- Qua hình ảnh ông lão:
+ Ca ngợi vẻ đẹp, sức mạnh of con người
+ Tin tưởng vào con người trên hành trình chinh phục thử thách
5/ Nghệ thuật
- Lối kể chuyện độc đáo, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lời văn kể và lời văn mi6u tả cảnh vật, miêu tả đối thoại và độc thoại
- Khắc họa chân dung nhân vật qua cảm giác
IV Tổng kết
2
Trang 33/ Củng cố:(1p) – Cuộc chiến giữa ông già và con cá?
- Giá trị tư tưởng và nghệ thuật?
4/ Dặn dò: (1p) Học bài và soạn Diễn đạt trong văn nghị luận.
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
Làm văn Ngày soạn: 08/04/2010 Tiết: 88 DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN I Mục tiêu bài học - Thống nhất: SGK, SGV - Trọng tâm: Rèn luyện cách dùng từ và kiểu câu trong văn NL II Phương tiện & phương pháp - SGK, SGV, giáo án - Gợi mở và luyện tập III Tiến trình dạy học 1/ Ổn định lớp(1p) 3/ Vào bài mới: GV: Trần Thị Thu Hồng 3
Trang 4Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
3/ Củng cố:(1p) Y/c khi sử dụng từ ngữ và các kiểu câu trong vă NL?
4/ Dặn dò: (1p) Học bài và soạn Hồn Trương Ba, da hàng thịt
thế: HCM – Bác – người chiến sĩ c.m, người nghệ
sĩ Biết trích các d/c, nói được “cái thần” trong con
người và thơ Bác→tăng tính hấp dẫn, sinh động.
Bài tập 2:
- Các từ in đậm: linh hồn Huy Cận, nỗi hắt hiu,…
đều thuộc lĩnh vực tinh thần, mang nét nghĩa chính
là u sầu, lặng lẽ phù hợp với tâm trạng HC trong
⇒Cách dùng từ và y/c khi dùng từ trong văn nghị
luận: Ghi nhớ 1(sgk)
II Cách sử dụng kiểu câu trong văn nghị luận Bài tập 1:
- Đoạn 1 sử dụng toàn câu tường thuật, cấu tạo cơ
bản giống nhau→đơn điệu, thiếu sinh động.
- Đoạn 2 sử dụng nhiều kiểu câu: tường thuật, câu hỏi tu từ, câu ngắn, câu dài, phép tu từ cú pháp: chêm xen, liệt kê,…→linh hoạt, uyển chuyển.
Bài tập 2:
- Sử dụng kiểu câu miêu tả kết hợp từ ngữ, hình ảnh giàu hình tượng phùu hợp với việc gợi lên cho người đọc cụ thể, sinh động về làng quê Nguyễn Bính
- Giá trị biểu cảm câu chỉ nghĩ lại cũng thấy se lòng
: câu ngắn ko chủ ngữ, dồn nén thông tin, k/đ đầy
dư âm và hướng đến người đọc
⇒Y/c cách dùng các kiểu câu: Ghi nhớ (sgk)
4
Trang 5IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
Đọc văn Ngày soạn: 10/04/2010 Tiết: 89 HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT (Trích ) - Lưu Quang Vũ - I Mục tiêu bài học - Thống nhất: SGK, SGV - Trọng tâm: + Sự tương khắc giữa linh hồn và thể xác + Cuộc đấu tranh of linh hồn và thể xác để bảo vệ nhân phẩm + Sự kết hợp hài hoà giữa tính phê phán mạnh mẽ và chất thơ bay bổng II Phương tiện & phương pháp - SGK, SGV, giáo án - Theo hướng qui nạp kết hợp thảo luận, gợi vấn đề III Tiến trình dạy học 1/ Ổn định lớp(1p) 2/ Kiểm tra bài cũ: (5p) a/ Vẻ đẹp of hình ảnh ông già và con cá qua cuộc chiến ? b/ Ý nghĩa biểu tượng of tác phẩm? 3/ Vào bài mới: GV: Trần Thị Thu Hồng 5
Trang 6Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
GV: Gọi hs đọc tiểu dẫn và nêu vài
nét về cuộc đời of tác giả:
- Quê quán, xuất thân
- Lưu Quang Vũ (1948 – 1988)
- Quê: Đà Nẵng, sinh ra tại Phú Thọ
- Xuất thân trong một g/đ trí thức, cha là nhà viết kịch→năng khiếu NT bộc lộ từ nhỏ.
- Từ 1965 đến 1970, vào bộ đội, phục vụ trong quân chủng phòng không – không quân
- Từ 1970 đến 1978, xuất ngũ và làm đủ nghề để mưu sinh
- Từ 1978 đến 1988, là biên tập viên tạp chí Sân khấu và bắt đầu sáng tác kịch nói và có nhiều tp kịch gây chấn động dư luận
- Qua đời vào 29/8/1988 trong một tai nạn ô tô cùng với vợ là nhà thơ Xuân Quỳnh và con trai
- Năm 2000, được tặng giải thưởng HCM về VHNT
2/ Hồn Trương Ba, da hàng thịt
a/ Thể loại: Kịch b/ Xuất xứ
- Viết năm 1981 nhưng đến 1984 mới ra mắt công chúng và công diễn nhiều lần trên SK trong và ngoài nước
- Từ một cốt truyện dân gian tg đã xd thành 1 vở kịch nói hiện đại đặt ra nhiều vđ mới mẻ có ý nghĩa
tư tưởng, triết lí và nhân văn sâu sắc
- Vở kịch gồm 7 cảnh
c/ Tóm tắt nội dung: (sgk) d/ Chủ đề
II Văn bản a/ Vị trí đoạn trích
Trích từ cảnh VII và màn kết
b/ Bố cục
Gồm đoạn tương ứng với 4 màn
III Đọc – hiểu văn bản 1/ Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt
Sự tương khắc giữa linh hồn và thể xác:
Hồn Trương Ba xác hàng thịtTrong sạch, thanh cao dung tục, thô phàm
Đối thoại:
- Hồn Trương Ba: “Không! Không! Tôi không
6
Trang 74/ Củng cố:(1p) - Nd và chủ đề of vở kịch?
- Màn đối thoại giữa hồn TB và xác hàng thịt, ý nghĩa?
5/ Dặn dò: (1p) Học bài và xem các màn tiếp of vở kịch.
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
Đọc văn Ngày soạn: 10/04/2010 Tiết: 90 HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT(Tiếp theo) (Trích ) - Lưu Quang Vũ - III Tiến trình dạy học 1/ Ổn định lớp(1p) 3/ Vào bài mới: GV: Trần Thị Thu Hồng 7
Trang 8Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
HĐ1: Tìm hiểu tiếp văn bản
GV: chú ý vào màn 2 và cho biết
thái độ of vợ, cháu gái, con dâu of
chết? hồn TB đã hoà nhập vào đâu?
Qua đó nói lên điều gì?
- Vợ: đau khổ, buồn bã, nhất quyết đòi bỏ đi vì ko
chấp nhận cảnh chồng chung
- Cháu gái: căm ghét, ko chấp nhận ông nội.
- Con dâu: thấu hiểu, thông cảm, xót thương nhưng vẫn đau lòng khi thấy bố chồng ngày 1 khác
- Hồn TB: cay đắng, đau khổ, tuyệt vọng vì mình đã làm cho người thân đau khổ dù bản thân ko hề muốn
→Nguyên nhân: Do nghịch cảnh hồn TB phải sống trong xác hàng thịt, xác hàng thịt đã làm thay đổi tâm hồn TB
*Sự thay đổi thái độ of TB qua 2 màn:
- Màn 1: Tuyệt vọng, bất lực và cam chịu
- Màn 2: Ko chấp nhận cảnh sống nhờ thể xác
⇒Cao trào kịch lên đến đỉnh điểm, nv ko thoả hiệp
mà đấu tranh quyết liệt→vẻ đẹp tâm hồn of người đấu tranh để hoàn thiện nhân cách
3/ Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích
- Hồn TB: Kiên quyết từ chối c/s do ĐT mang lại
- ĐT: Giải thích, khuyên hồn TB chấp nhận vì c/s ko như mình muốn
- Hồn TB: Ko đồng ý “Ông chỉ…ko cần biết.”
- ĐT: tiếp tục sửa sai, đề nghị hồn TB nhập vào xác
cu Tị mới chết
- Hốn TB: từ chối và mong muốn ĐT cho cu Tị sống lại còn mình chấp nhận cái chết
*Quan niệm sống khác nhau giữa hồn TB và ĐT:
- ĐT: nghĩ đơn giản →quan niệm sống hời hợt.
- Hồn TB: “Ko thể sống bên trong một đằng bên ngoài một nẻo được”→quan niệm đúng đắn, sâu sắc.
- Kế thừa cốt truyện dân gian 1 cách stạo.
- Sự kết hợp giữa yếu tố kì ảo và hiện thực
- Ngôn ngữ phù hợp với tính cách nhân vật
- Xây dựng hình ảnh ẩn dụ lớn: hồn TB và xác hàng thịt chỉ linh hồn và thể xác of con người
- Sự kết hợp hài hoà giữa tính phê phán mạnh mẽ với chất thơ bay bổng, lãng mạn
IV Tổng kết
8
Trang 93/ Củng cố:(1p) - Cao trào của kịch?Ý nghĩa các màn đối thoại?
- Nghệ thuật?
4/ Dặn dò: (1p) Học bài và Ôn tập thi HKII theo đề cương
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
…………
Làm văn Ngày soạn: 12/04/2010 Tiết: 97 ÔN TẬP PHẦN LÀM VĂN I Mục tiêu bài học - Thống nhất: SGK, SGV - Trọng tâm: Các kiểu văn bản đã học, các kiểu văn bản nói chung, văn bản nghị luận II Phương tiện & phương pháp - SGK, SGV, giáo án - Tái hiện, phát vấn, thống kê, luyện tập III Tiến trình dạy học 1/ Ổn định lớp(1p) 3/ Vào bài mới: TG Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần dạt 6p HĐ1: Ôn tập các bài đã học GV: Nêu các kiểu văn bản ở THPT? 1 Những kiểu văn bản ở THPT - Văn bản tự sự - Văn bản thuyết minh GV: Trần Thị Thu Hồng 9
Trang 10Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
- Lập luận trong văn NL?
- Các lỗi lập luận thường gặp?
- Bố cục of 1 văn bản NL?
- Y/ c diễn đạt trong văn NL?
- Y/c khi làm một bài văn NL?
2 Các bước viết văn bản
- Tìm hiểu đề, xác định yêu cầu đề
NL về 1 bài thơ, đoạn thơ
- Lập luận trong văn nghị luận:
Luận đ : là ý lớn tr.khai =1đoạn,có câu chủ đề+ Gồm: Luận cứ:là ý nhỏ triển khai từng câu (d/c) Các phương tiện liên kết
+ Lỗi lập luận: dẫn chứng và lời phân tích dẫn chứng
• Luận điểm ko rõ ràng , chính xác, đầy đủ, cần được sắp xếp, phân tích, lý giải thuyết phục
• Các thao tác lập luận: Giải thích, chứng minh, bình luận, phân tích, so sánh, bác bỏ →Cần phối hợp nhiều thao tác
- Bố cục bài văn: MB-TB-KB
- Diễn đạt trong văn NL:
+ Chặt chẽ+ Thuyết phục+ Kết hợp lý lẽ và cảm xúc
- Yêu cầu cần đạt:
+ Dùng từ, viết câu chính xác, linh hoạt+ Giọng văn sinh động, phù hợp nd biểu đạt+ Sử dụng phép tu từ về từ và câu hợp lý
Trang 11………
………
Đọc văn Ngày soạn: 12/04/2010
Tiết: 98 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC
I Mục tiêu bài học
- Thống nhất: SGK, SGV
- Trọng tâm: Chú ý các tác phẩm NL, VB nhật dụng và VH nước ngoài
II Phương tiện & phương pháp
- SGK, SGV, giáo án
- Thống kê, tổng hợp, nêu câu hỏi
III Tiến trình dạy học
1/ Ổn định lớp(1p)
3/ Vào bài mới:
17p
15p
HĐ1: Ôn tập theo nội dung
GV:- Nêu những điểm chung của
+ Sức sống tiềm tàng gặp điều kiện sẽ bùng lên+ Sự gặp gỡ giữa Mị và A Phủ là sự tất yếu của những người cùng cảnh ngộ
- Vợ nhặt:
+ Viết về thân phận nghèo đói cua mẹ con Tràng+ Phản ánh tình cảnh thê thảm của những người nông dân trong nạn đói khủng khiếp năm 1945+ Cảnh nhặt vợ - Người con dâu về nhà chồng phơi bày sự nghèo đói thê thảm của con người
2 Rừng xà nu và Những đứa con trong gia đình
- Hoàn cảnh chung: Trong cao trào cả nước chống
Mỹ (1965-1975), ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng
- Rừng xà nu:
Trang 12Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
10p
GV: Định hướng thêm
GV: Vài nét chính về tg NMC
- Tình huống truyện, ý nghĩa?
- Các chi tiết chính?
HS: Trả lời
GV: Định hướng
HĐ2: Chốt lại các điểm chính
+ Ý thức cộng đồng + Lòng căm thù giặc sâu sắc và tinh thần bất khuất, sức mạnh quật khởi
+ Sự nối tiếc cách mạng
- Những đứa con trong gia đình:
+ Thù nhà nợ nước, truyền thống gia đình với quê hương và cách mạng
+ Những đứa con lấy việc đánh giặc là bổn phận,
là lẽ sống
3 Chiếc thuyền ngoài xa
- tác giả: Nguyễn Minh Châu
- Tình huống nhận thức và khám phá
- Các tình tiết:
+ Người đàn ông đánh vợ + Người đàn bà cam chịu + Cậu bé phản ứng gay gắt + Câu chuyện ở toà án→nhận ra chân lý, ngộ ra nhiều điều
- Ý nghĩa của tình huống quyết định sự thành công của truyện
3/ Củng cố:(1p) Nắm nội dung và nghệ thuật của các truyện ngắn VN
4/ Dặn dò: (1p) Ôn tập các tác phẩn VH nước ngoài, kịch
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
Đọc văn Ngày soạn: 12/04/2010 Tiết: 99 ÔN TẬP PHẦN VĂN HỌC (tiếp theo) III Tiến trình dạy học 1/ Ổn định lớp(1p) 3/ Vào bài mới: TG Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần dạt GV: Trần Thị Thu Hồng 12
Trang 1315p
15p
HĐ1: Ôn tập theo nội dung
GV: - Mâu thuẩn trong kịch?
- Bi kịch con người qua vở kịch?
- Triết lý sâu sắc về lẽ sống, lẽ làm người:
+ Cuộc sống đáng quý nhưng ko phải sống thế nào cũng được
+ Con người phải luôn đấu tranh với bản thân để vươn tới sự thống nhất hài hoà giữa linh hồn và thể xác, hướng tới sự hoàn thiện nhân cách
- Ý nghĩa cảnh mộ và con đường mòn
- Ý nghĩa hai thời điểm thời gian trong truyện
- Ý nghĩa câu hỏi of mẹ Hạ Du: Thế này là thế nào?
- Mối quan hệ giữa Xô-cô-lốp và bé Va-ni-a
c/ Ông già và biển cả
- Tác giả Hê-minh-uê
- Tóm tắt tác phẩm và nêu chủ đề
- Nguyên lí tảng băng trôi
- Cuộc chiến giữa ông già và con cá
- Ý nghĩa biểu tượng
Rừng xà nu và Những đứa con trong gia đình?
3/ Tình huống truyện trong Chiếc thuyền ngoài
xa?
4/ Ý nghĩa tư tưởng của đoạn trích vở kịch Hồn
Trương Ba, da hàng thịt?
Trang 14Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
5/ Ý nghĩa tư tưởng và NT of tp Số phận một con
người?
6/ Truyện ngắn Thuốc phê phán căn bệnh gì of
người TQ?
7/ Ý nghĩa biểu tượng trong đoạn trích Ông già
và biển cả
3/ Củng cố:(1p) Nội dung và nghệ thuật của các tác phẩm trên 4/ Dặn dò: (1p) Ôn tập thi HK II theo đề cương IV Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
………
Làm văn Ngày soạn: 24/04/2010 Tiết: 91 DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN(tiếp theo) III Tiến trình dạy học 1/ Ổn định lớp(1p) 2/ Kiểm tra bài cũ: (3p) Y/c cách dùng từ ngữ và kết hợp câu trong văn NL? 3/ Vào bài mới: GV: Trần Thị Thu Hồng 14
Trang 15Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
- 2 đoạn có điểm khác nhau ntn?
- Cơ sở nào tao ra sự khác biệt đó?
- Cơ sở tạo sự khác nhau đó?
- Y/c về giọng điệu trong văn NL?
a/ Đối tuợng NL và nd of 2 đoạn khác nhau:
- Đ1: Tố cáo tội ác of thực dân Pháp đối với nhân dân ta
- Đ2: Nhận xét về giá trị tư tưởng of thơ HMT
*Điểm tương đồng: giọng điệu khẳng định một
cách hùng hồn, dứt khoát, trang nghiêm
* Điểm khác nhau:
- Đ1: thể hiện thái độ căm thù trước tội ác of
thực dân P qua cách xưng hô(chúng), câu ngắn,
kết cấu cú pháp tương tự nhau
- Đ2: diễn đạt theo kiểu phản đề; bác bỏ và nêu
ý kiến of mình.K/đ dứt khoát, xưng hô thân
mật(anh)
b/ Cơ sở tao sự khác biệt:
- Khác nhau về đối tượng NL và nd NL
- Phương diên ngôn ngữ, cách dùng từ ngữ, sử dụng và kết hợp các kiểu câu
Bài tập 2:
- Đoạn1dùng câu k/đ dứt khoát, câu cảm thán,
câu cầu khiến có t/c hô hào, thúc giục; kết hợp nhiều kiểu câu, sử dụng kết hợp câu ngắn, dài hợp lí→giọng văn thể hiện sự hô hào, thúc giục đầy nhiệt huyết
- Đoạn 2 dùng nhiều từ ngữ gợi cảm, nhiều tphần đồng chức ( câu nhiều CN, VN)→giọng văn giàu cảm xúc
Ghi nhớ (sgk)
II Luyện tập Bài tập 1:
+ Dùng kiểu câu đăng đối gần với văn biền ngẫu
+ Dùng câu ghép quan hệ: nếu ….thì và phép lặp
15
Trang 16Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi Giáo án Ngữ văn 12
4/ Củng cố:(1p) Y/c về giọng điệu trong văn NL?
5/ Dặn dò: (1p) Học bài và soạn Nhìn về vốn văn hoá dân tộc
IV Rút kinh nghiệm:
Đọc văn Ngày soạn: 28/04/2010
Tiết: 92 NHÌN VỀ VỐN VĂN HÓA DÂN TỘC
- Trần Đình Hượu -
I Mục tiêu bài học
- Thống nhất: SGK, SGV
- Trọng tâm: Những đặc điểm của vốn văn hoá truyền thống
II Phương tiện & phương pháp
- SGK, SGV, giáo án
- Theo hướng qui nạp kết hợp thảo luận, gợi vấn đề
III Tiến trình dạy học