NV8 HKII T 28

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp HS Giúp HS hiểu rõ đây là một văn bản mang tính chất nghị luận với cách lập luận chặt chẽ , có sức thuyết phục ; tác giả lại là nhà văn , bài này trích trong một

Tiết :109,110 ĐI BỘ NGAO DU

NS : 14.3

I.

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp HS

Giúp HS hiểu rõ đây là một văn bản mang tính chất nghị luận với cách lập luận chặt chẽ , có sức thuyết phục ; tác giả lại là nhà văn , bài này trích trong một tiểu

thuyết ,nên các lý lẽ luôn hòa quyện với thực tiễn cuộc sống của riêng ông , khiến văn bản nghị luận không những sinh động , mà qua đó ta còn thấy được ông là một con người giản dị , quý trọng tự do và yêu mến thiên nhiên

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Phát vấn – trao đổi – phẩm bình

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP :

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Trình bày yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận

3.Bài mới:

TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GHI BẢNG

* Hoạt động 1: Tìm hiểu tác giả , tác phẩm , chú thích

- Trình bày những hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm

* Hoạt động 2 : Đọc – tìm hiểu văn bản

- HS đọc 3 đoạn của văn bản

- Tìm luận điểm chính ở từng đoạn và lý lẽ cụ thể mà tác

giả nêu lên để chứng minh cho luận điểm đó

Đoạn 1 : Đi bộ ngao du thì ta hoàn toàn được tự do, tùy

theo ý thích, không bị lệ thuộc vào bất cứ ai ( gã phu

trạm ), bất cứ cái gì ( giờ giấc, xe ngựa, đường sá, …)

Đoạn 2 : Đi bộ ngao du thì ta sẽ có dịp trau dồi vốn tri

thức của ta

Đoạn 3 : Đi bộ ngao du có tác dụng tốt đến sức khỏe và

tinh thần

( HS liệt kê các lí lẽ cụ thể theo sgk chứng minh cho

các luận điểm chính )

* Như vậy từ những luận điểm chính đến các lí lẽ cụ

thể, nhà văn muốn thuyết phục điều gì?

- Muốn ngao du thì nên đi bộ

* Em có thể đặt nhan đề khác cho bài văn nghị luận này

không ?

- Lợi ích của đi bộ ngao du

* HS thảo luận:Trật tự sắp xếp 3 luận điểm chính có

hợp lí không? Vì sao?

(TIẾT I)

I Tìm hiểu tác giả, tác phẩm :

Học chú thích sgk / 100

II Tìm hiểu văn bản :

1 Đọc :

2 Phân tích :

a Các luận điểm chính

- Đi bộ ngao du thì

ta hoàn toàn tự do, tùy theo ý thích, không bị lệ thuộc vào bất cứ ai

- Đi bộ ngao du thì

ta sẽ có dịp trau dồi vốn tri thức của ta

- Đi bộ ngao du có tác dụng tốt đến sức khỏe và tinh thần

+ HS có thể đưa ra những cách sắp xếp khác nhau : lập

luận 3 lên trước ; có thể cho lập luận 2 quan trọng hơn ;

có thể giống tác giả

+ GV giải thích : Đối với Ru – xô, tự do là mục tiêu

quan trọng hàng đầu Ông luôn luôn khao khát tự do

Ông cảm thấy tự do quý giá như thế nào từ khi còn nhỏ

tuổi bị chủ xưởng chửi mắng, đánh đập rồi lại phải đi ở

cho người ta để kiếm ăn Suốt đời ông đấu tranh cho tự

do, chống lại chế độ phong kiến ( dẫn chứng ở mục lưu

ý )

- Ru – xô là người thuở nhỏ hầu như không được học

hành Oâng rất khao khát kiến thức, cả đời ông phải nổ

lực tự học Có lẽ vì thế nên lập luận trau dồi vốn kiến

thức, không phải trong sách vở mà từ thực tiển sinh động

của thiên nhiên, được ông xếp ở vị trí thứ hai trong số

các lợi ích của đi bộ ngao du

* Tìm trong bài văn chỗ nào tác giả dùng đại từ nhân

xưng “ ta “ và những chỗ nào xưng “ tôi “? Nhận xét

khi nào tác giả dùng “ ta “, khi nào dùng “ tôi “?

Tác giả dùng “ ta “ khi lí luận chung ; tác giả xưng “

tôi “ khi nói về những cảm nhận và cuộc sống từng trải

của riêng ông

Cũng có chỗ những trải nghiệm của cái “ tôi “ riêng tư

ấy được thể hiện dưới dạng kể chuyện về Ê-min, người

học trò của ông, tuy rằng Ê- min chỉ là một người học trò

do ông tưởng tượng mà thôi

* Em hãy cho biết tác dụng của việc xen kẽ giữa lí luận

trừu tượng ( gắn với “ta” ) và những trải nghiệm của

cá nhân tác giả ( gắn với “tôi” ) ?

 Aùng văn nghị luận không khô khan mà rất sinh động

* Qua bài văn này em hiểu gì về con người và tư tưởng,

tình cảm của Ru – xô ?

- Ru – xô là một con người giản dị : đi bộ ngao du… một

bữa cơm đạm bạc ; ngủ ngon giấc trong chiếc giường tồi

tàn …

(TIẾT II)

b.Trật tự các luận điểm: Phù hợp vì đối với Ru – xô :

- Tự do là mục tiêu quan trọng hàng đầu

- Cả đời ông khao khát kiến thức, nổ lực tự học

c Bài văn nghị luận sinh động :

Nhờ sự xen kẽ giữa lí luận trừu tượng và những trải nghiệm cá nhân

d Bóng dáng nhà văn

Ru – xô là một con người giản dị,

ấy hiện lên khá đậm nét và đó là nét đặt biệt của bài

văn nghị luận này

* Vì sao bài văn của Ru – xô : chứng minh muốn ngao

du thì phải đi bộ có sức thuyết phục ?

Lập luận chặt chẽ, sinh động do các lí lẽ và thực tiễn

cuộc sống từng trải của tác giả luôn bổ sung cho nhau

Hs đọc ghi nhớ sgk / tr 102

* Hoạt động 3 : Luyện tập

- HS trình bày lại cách lập luận chặt chẽ, sinh động,

mang đậm sắc thái cá nhân của Ru – xô trong bài văn

này

Trình bày cách lập luận chặt chẽ, sinh động, mang đậm sắc thái cá nhân của Ru – xô trong bài văn này

4 Củng cố - Luyện tập :

Cách lập luận : trật tự các luận điểm sắp xếp hợp lí phù hợp với tác giả Bài văn nghị luận sinh động nhờ xen kẽ giữa lí luận trừu tượngvà những trải nghiệm cá nhân  qua bài văn thấy bóng dáng Ru – xô

5 Dặn dò :

* Học bài : Đi bộ ngao du

- Cách lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục thể hiện trong bài

- Con người và tư tưởng, tình cảm của Ru – xô

* Chuẩn bị bài mới : Hội thoại ( tiếp theo )

- Tìm hiểu : lượt lời trong hội thoại

- Đọc lại đoạn miêu tả cuộc trò chuyện giữa nhân vật chú bé Hồng với người cô

- Suy nghĩ thêm về cách giao tiếp với người nước ngoài



Tiết :111 HỘI THOẠI (Tiếp theo )

NS : 15.3

I.

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp HS

Giúp HS nắm được khái niệm : lượt lời và biết vận dụng hiểu biết vào quá trình hội thoại, nhằm đạt hiệu quả cao hơn trong giao tiếp bằng ngôn ngữ

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Phát vấn -Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP :

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Việc chuẩn bị của học sinh

Lập luận được trình bày trong “ Đi bộ ngao du “ của Ru-xô như thế nào? Qua đó em hiểu gì về con người và tư tưởng, tình cảm của Ru-xô?

3.Bài mới:

TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GHI BẢNG

* Hoạt động 1 : Tìm hiểu khái niệm lượt lời

HS đọc thầm lại đoạn trích ở tiết trước tr 92, 93 sgk

* Trong cuộc thoại đó, mỗi nhân vật nói bao nhiêu lượt ?

Bà cô :6 lượt

Hồng : 2 lượt

 Trong hội thoại, ai cũng được nói Mỗi lần có một người

tham gia hội thoại nói được gọi là một lượt lời ( Ghi nhớ 1 sgk

tr 102 )

- Trong cuộc thoại đó, bao nhiêu lần lẽ ra Hồng được nói nhưng

Hồng không nói ? ( 3 lần )

- Sự im lặng thể hiện thái độ của Hồng đối với những lời nói

của người cô như thế nào ?

Sự im lặng đó cho biết thái độ của Hồng là bất bình đối với

những lời người cô nói

 Vậy, khi im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một cách

biểu thị thái độ ( ghi nhớ 3 sgk tr 102 )

- Vì sao Hồng không cắt lời người côkhi bà nói những điều

Hồng không muốn nghe ?

I Bài học :

Lượt lời trong hội thoại

Học ghi nhớ sgk tr 102

người khác.

Đặc biệt , khi giao tiếp với người nước ngoài, chúng ta cần

chú ý việc sử dụng ngôn ngữ, tôn trọng lượt lời của họ, tránh

nói tranh lượt lời, cắt lời hoặc chêm vào lời của họ

( Ghi nhớ 2 sgk tr 102 )

* HS đọc ghi nhớ sgk tr 102

Hoạt động 2 : Hướng dẫn làm bài tập

II Luyện tập :

A Ở lớp :

Bài 1, 2, 3 sgk

B Về nhà :

Bài 4* tr 107

1 Củng cố = Luyện tập :

Bài 1 : Qua cuộc thoại giữa các nhân vật cai lệ, người nhà lý trưởng, chị Dậu

và anh Dậu trong đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ “ Tính cách mỗi nhân vật ?

- Tính cách nhân vật :

Chị Dậu : là người phụ nữ đảm đang, mạnh mẽ ( một mình gánh vác hết mọi việc và sẵn sàng đương đầu với mọi chuyện)

Cai lệ : là tên tay sai chuyên nghiệp, hung dữ, dã thú , táng tận lương tâm

Bài 2 :

a) Sự chủ động tham gia cuộc hội thoại của chị Dậu với cái Tí phát triển ngược chiều nhau như thế nào ?

b.) Tác giả miêu tả diễn biến cuọc thoại như vậy có hợp với tâm lí nhân vật không ? Vì sao?

c.) Việc tác giả tô đậm sự hồn nhiên và hiếu thảo của cái Tí qua phần đầu cuộc thoại làm tăng kịch tínhcủa câu chuyện như thế nào ?

Bài 3 : Sự im lặng của nhân vật “ tôi “ ( dựa vào truyện “ Bức tranh của em gái tôi

“ và đoạn trích ) biểu thị điều gì ?

Bài 4* :

2 Dặn dò :

- Học : Lượt lời trong hội thoại

Chú ý sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp

- Chuẩn bị: Luyện tập đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận

+ Cho đề bài : “ Sự bổ ích của những chuyến tham quan, du lịch đối với học sinh”

Lập dàn ý các luận điểm và luận cứ cần thiết ( câu hỏi 1, 2, 3 sgk tr 108, 109 )



Tiết :112 LUYỆN TẬP: ĐƯA YẾU TỐ BIỂU CAM VÀO BÀI VĂN TỰ SỰ

NS : 17.3

I.

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp HS

Củng cố chắc chắn hơn những hiểu biết về yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận mà các em đã học trong tiết tập làm văn trước

- Vận dụng những hiểu biết đó để tập đưa yéu tố biểu cảm vào một câu, một đoạn, một bài văn nghị luận có đề tài gần gũi, quen thuộc

II CHUẨN BỊ :

1.Giáo viên: Giáo án – tư liệu

2 Học sinh : sgk

III PHƯƠNG PHÁP : Phát vấn -Thực hành

IV.

CÁC BƯỚC LÊN LỚP :

1.Oån định:

2.Kiểm tra: Việc chuẩn bị của học sinh

3.Bài mới:

TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG PHẦN GHI BẢNG

* Hoạt động 1 : Tìm hiểu đề, xây dựng dàn ý.

Đề : “ Sự bổ ích của những chuyến tham quan, du

lịch đối với học sinh “

HS trình bày tìm hiểu đề ?

* HS thảo luận : Giải đáp những câu hỏi ở mục II.1

sgk / 108

Qua thảo luận, cần làm cho các em thấy được :

- Dẫn chứng có vai trò cốt yếu trong lập luận

chứng minh

- Các luận điểm được nêu ra để chứng minh không

chỉ cần xác đáng, đầy đủ mà còn cần được sắp xếp

rành mạch, hợp lí, chặt chẽ, để có thể làm cho vấn

đề trở nên sáng tỏ

* Hoạt động 2 : Hướng dẫn HS tập đưa yếu tố biểu

cảm vào bài văn nghị luận

Bước 1 : Xác định rõ với HS : Ta sẽ đưa yếu tố biểu

cảm vào đoạn văn cụ thể nào ?

- Đoạn văn trình bày luận điểm : “ Những chuyến

I Nội dung :

Kết hợp đưa yếu tố biểu cảm với tập xây dựng và trình bày luận điểm trong bài văn nghị luận

II Luyện tập :

1 Xây dựng dàn bài :

Đề : Sự bổ ích của những

chuyến tham quan, du lịch đối với học sinh

A Mở bài : Nêu lợi ích của việc tham quan

B Thân bài : Nêu các lợi ích cụ thể

1 Về thể chất

2 Về tình cảm

3 Về kiến thức

cảm hơn )

Bước 3 : Cho HS viết đoạn văn và sau đó tự kiểm

tra lại :

- Đoạn văn đó đã thực sự có yếu tố biểu cảm chưa ?

- Sự diễn đạt tình cảm ấy có rõ ràng, trong sáng hay

không?

Bước 4 : Gọi vài HS đọc trước lớp đoạn văn mà các

em đã viết, để các Hs khác nhận xét, góp ý, rút kinh

nghiệm

Cuối cùng GV tổng kết, nhận xét giúp các em hiểu

về yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận, biết cách

vận dụng để đưa yếu tố biểu cảm vào một câu, một

đoạn  đưa vào cả bài văn

Ghi điểm cho HS có sự chuẩn bị tốt, có đoạn văn

hay

Những chuyến tham quan, du lịch đem đến cho ta thật nhiều niềm vui “

Đoạn văn tham khảo :

“Bạn còn nhớ cái lần cả lớp mình cùng đến thăm vịnh Hạ Long không ? Hôm ấy, có ai trong chúng ta lại kìm nổi một tiếng reo Làm sao có được niềm sung sướng ấy khi chúng ta suốt năm chỉ quẩn quanh trong căn nhà, nơi góc phố hay trên con đường mòn quen thuộc?”

4 Củng cố : HS đọc thêm đoạn văn ở sgk tr 109, 110.

5 Dặn dò : Về nhà : Tiếp tục hoàn thành đoạn văn Viết đoạn văn theo yêu cầu ở

bài tập 3tr/109

Chuẩn bị : Kiểm tra văn

Nội dung : Các văn bản đã học Nắm vững tác giả, tác phẩm, phân tích