- Thấy được một cách định tính, thế năng hấp dẫn của vật phụ thuộc vào độ cao của vật so với mặt đất, động năng của vật phụ thuộc vào khối kượng và vận tốc của vật.. huống học tập 1ph Kh
Trang 1Cơ năng
I Mục tiêu:
- Tìm được ví dụ minh họa cho cá khái niệm cơ nămg, thế năng, động năng
- Thấy được một cách định tính, thế năng hấp dẫn của vật phụ thuộc vào độ cao của vật so với mặt đất, động năng của vật phụ thuộc vào khối kượng và vận tốc của vật Tìm được ví dụ minh họa
- Giáo dục tính hợp tác, tự lực trong học tập của học sinh
II Chuẩn bị: tranh vẽ: hình 16.1a và 16.1b SGK
Thiết bị thí nghiệm (hình 16.2,3) gồm: l ò so thép lá tròn, 1 quả nặng + 1 sợi dây + 1 bao diêm, viên bi sắt + máng nghiêng
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định 1/
2 Kiểm tra bài cũ ( khụng)
3 Bài mới
* Hoạt động 1: nêu tình I Cơ năng: Đơn vị
Trang 2huống học tập 1ph)
Khi 1 vật có khả năng thực
hiện công cơ học, ta nói vật
đó có cơ năng
* Hoạt động 2: hình thành
khái niệm thế năng (23ph)
GV: treo các tranh hình
16.1a, 16.1b
- Quả nặng A để trên mặt đất
không có khả năng sinh
công
- Quả nặng A hình 16.1b đưa
quả nặng lên độ cao nào đó
HS: thảo luận trả lời
C1: Quả nặng A chuyển dộng xuống phía dưới làm căng sợi dây, sức căng của sợi dây làm cho thỏi gỗ B chuyển động tức là thực hiện 1 công
cơ năng là Jun (J) Khi một vật cú khả năng thực hiện cụng
ta núi vật có cơ năng Vật cú khả năng thực hiện cụng càng lớn thỡ cơ năng của vật
càng lớn
II Thế năng:
1 Thế năng hấp dẫn:
- Thế năng được xác định bởi vị trí của vật
so với mặt đất gọi là thế năng hấp dẫn
- Khi vật nằm trên mặt đất thế năng hấp dẫn của vật bằng 0
Trang 3thì có cơ năng không ? Tại
sao ?
GV: yêu cầu học sinh thảo
luận nhóm trả lời
GV: diễn tả thí nghiệm
16.2a, 16.2b SGK
Giới thiệu và tiến hành thí
nghiệm, yêu cầu học sinh
quan sát theo dõi, thảo luận
và trả lời câu hỏi C2
GV: gợi ý để HS tìm ra
phương án khả thi
- Các em có thể làm đứt sợi
dây nhận xét ?
GV: thế năng là gì ?
Quả nặng A đưa lên
độ cao nào đó có khả năng sinh công, tức là có cơ năng
HS: làm đứt sợi dây, đẩy miếng gỗ lên cao (sinh công)
lò so bị nén (biến dạng) có cơ năng ?
2 Thế năng đàn hồi:
Thế năng phụ thuộc vào độ biến dạng của
lò so được gọi là thế năng đàn hồi
* Cơ năng của vật có được do vị trí của vật
so với mặt đất, do vật bị biến dạng được gọi là thế năng
Trang 4* Hoạt động 3: hình thành
khái niệm động năng
(15ph)
GV: giới thiêu dụng cụ thực
hành thí nghiệm, yêu cầu HS
theo dõi quan sát trả lời câu
hỏi C3, C4, C5
GV: yêu cầu HS hoàn thành
câu hỏi C5 vào vở
GV: làm thí nghiệm 2, học
sinh quan sát trả lời C6
HS: theo dõi quan sát trả lời
- C3: quả cầu A lăn xuống đập vào miếng gỗ làm cho miếng gỗ chuyển động một đoạn
- C4: quả cầu A tác dụng vào miếng gỗ một lực làm miếng
gỗ B chuyển động tức thực hiện 1 công
- C5:
III Động năng:
1 Khi nào vật có động năng?
* Thí nghiệm 1:
Khi vật chuyển dộng sinh công vật có động năng
2 Động năng của vật phụ thuộc vào những yếu tố nào?
* Thí nghiệm 2:
Trang 5Miếng gỗ chuyển động
quãng đường dài hơn vậy
khả năng thự hiện công của
quả cầu A lớn hơn, quả cầu
A lăn từ vị trí cao hơn nên
vận tốc của nó đập vào
miếng gỗ B lớn hơn động
năng của quả cầu A phụ
thuộc vào vận tốc của nó
Vận tốc càng lớn thì động
năng càng lớn
GV: làm thí nghiệm 3: thay
quả cầu A bằng quả cầu A'
có khối lượng lớn hơn lăn từ
vị trí (2) trên máng nghiêng
đập vào khối gỗ Yêu cầu
học sinh quan sát trả lời câu
hỏi C7, C8
HS: quan sát trả lời
- C7: miéng gỗ B chuyển động đượ quãng đường dài hơn vậy công của quả cầu A' được thực hiện lớn hơn, thí nghiệm cho thấy động năng của một vật còn phụ thuộc vào khối lượng của
nó Khối lượng của vật càng lớn thì động năng của vật càng lớn
- C8:động năng của vật phụ thuộcvào vận tốcvà khối lượngcủa nó
* Thí nghiệm 3:
:động năng của vật phụ thuộcvào vận tốcvà khối lượngcủa
nó
* Chú ý:
Trang 6GV: nhắc chú ý cho HS rõ
* Hoạt động 4: làm bài tập
để củng cố khái niệm động
năng và thế năng (4ph)
GV: lần lượt nêu các câu hỏi
C9, C10 yêu cầu HS thảo luận
trả lời
HS: thảo luận trả lời các câu hỏi
- C9: nêu thí dụ vật
có cả động năng và thế năng: máy bay đang bay (vật đang chuyển động trên không trung)
- C10: a) thế năng ; b) động năng ; c) thế năng
HS: khi vật có khả năng sinh công thì vật có cơ năng
- Khi vật có khả năng ainh công do
vị trí tương đối của vật so với mặ đất hoặc vật bị biến
Trang 7* Hoạt động 5: củng cố
kiến thức, hướng dẫn HS
học tập ở nhà.(1ph)
GV: Khi nào vật có cơ năng
?
- Trong trường hợp nào vật
có thế năng ? trong trường
hợp nào vật có động năng ?
GV: ra bài tập về nhà: bài tập
16.1 đến 16.5 trang 22 sách
bài tập
Yêu cầu học sinh về đọc
phần em có thể chưa biết,
học thuộc phần ghi nhớ
dạng khi đó vật có thế năng
- Khi vật chuyển dộng sinh công vật
có động năng