Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 8 -9: : CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU (Tiết 1) potx

- Viết được công thức tính độ lớn của vận tốc dài và đặc điểm của vectơ vận tốc trong chuyển động tròn đều.. - Phát biểu được định nghĩa, viết được công thức, đơn vị đo của tốc độ góc tr

Giáo án vật lý lớp 10 chương trình cơ bản - Tiết 8 -9: :

CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU (Tiết 1)

I.Mục tiêu

1.Kiến thức

- Phát biều được định nghĩa về chuyển động tròn đều

- Viết được công thức tính độ lớn của vận tốc dài và đặc điểm của vectơ vận tốc trong chuyển động tròn đều Đặc biệt là hướng của vectơ vận tốc

- Phát biểu được định nghĩa, viết được công thức, đơn vị đo của tốc độ góc trong chuyển động tròn đều Hiểu được tốc

độ góc chỉ nói lên sự quay nhanh hay chậm của bán kính quỹ đạo quay

- Chỉ ra được mối quan hệ giữa tốc độ góc và vận tốc dài

- Phát biểu được định nghĩa, viết được công thức, đơn vị đo của hai đại lượng là chu kì và tần số

2.Kĩ năng

- Nêu được một số ví dụ về chuyển động tròn đều

- Giải được một số dạng bài tập đơn giản xung quanh công thức tính vận tốc dài, tốc độ góc của chuyển động tròn đều

II.Chuẩn bị

1.Giáo viên

- Hình vẽ 5.5 trên giấy to dùng cho chứng minh

2.Học sinh

- Ôn lại các khái niệm vận tốc, gia tốc ở bài 3

- Xem lại mối quan hệ giữa độ dài cung, bán kính đường tròn và góc ở tâm chắn cung

III.Tiến trình dạy - học

1.Ổn định

2.Kiểm tra: KiÓm tra bµi tËp vÒ nhµ

3.Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Tìm hiểu chuyển động tròn, chuyển động tròn đều

Hoạt động của HS Trợ giúp của GV Nội dung

HS đọc SGK

Có quỹ đạo là hình

tròn

Hs nêu

Từng HS nêu định

nghĩa

Cho HS đọc SGK để thu thập thông tin

Chuyển động ntn gọi

là chuyển động tròn

? Nêu công thức tính tốc độ trung bình ?

Định nghĩa chuyển động tròn đều ?

I.Định nghĩa:

1)Chuyển động tròn:

Là chuyển động có quỹ đạo là một đường tròn

2)Tốc độ trung bình:

TGCĐ

ĐDCTrVĐĐ TĐĐT 

3)Chuyển động tròn đều:

là chuyển động có:

- Quỹ đạo là 1 đường tròn

- Tốc độ trung bình trên mọi cung tròn là như nhau

Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm vận tốc dài

Chọn thời gian Để áp dụng công thức của

II.Tốc độ dài và tốc

độ góc:

1)Tốc độ dài:

ngắn để quãng

đường đi được coi

như thẳng

Đưa ra công thức:

t

s

v







Hoàn thành yêu

cầu C1

Đọc SGK mục II.2

Phương: tiếp tuyến

quỹ đạo

Độ lớn:

t

s v







chuyển động thẳng đều vào chuyển động tròn đều thì cần phải làm thế nào ?

Độ lớn công thức tính vận tốc dài ?

Vectơ vận tốc trong chuyển động tròn đều có phương,

độ lớn ntn ?

t

s v







- Trong chuyển động tròn đều tốc độ dài của vật không đổi

2)Vectơ vận tốc trong chuyển động tròn đều có:

- Phương : tiếp tuyến với đường tròn quỹ đạo

- Độ lớn:

t

s v







Hoạt động 3: Tìm hiểu các khái niệm tốc độ góc, chu kỳ, tần

số

Nghe GV phân

tích

Quan sát hình 5.4 nhận thấy khi M là vị trí tức thời của vật chuyển động được 1 cung tròn

3)Tốc độ góc Chu

kỳ Tần số:

Cho biết góc mà

bán kính nối vật

quay được trong

1 đv thời gian

Trong t quay

được 

Trong 1 đvtg

quay được 1 góc

:

t











TL : rad/s

s thì bán kính OM quay được 1 góc nào ?

Biểu thức nào thể hiện được

sự quay nhanh hay chậm của bán kính OM ?

Do đó bắt buộc phải đưa ra đại lượng mới có tên là tốc độ góc của chuyển động tròn đều, ký hiệu: 

Vận tốc dài cho biết quãng đường vật đi được trong một đơn vị thời gian thì tốc độ góc cho ta biết điều gì ? Có thể tính bằng công thức nào ?

 đo bằng rad và t đo bằng

s thì tốc độ góc có đơn vị là gì

?

a)Tốc độ góc:

+ Góc quay  là góc mà bán kính nối

từ tâm đến vật quét được trong thời gian

t (Rad) + Tốc độ góc

Hoàn thành yêu

cầu C3

Là thời gian vật

đi hết 1 vòng,

đơn vị là s

T

1

f 

đơn vị là vòng/s

HS hoàn thành

Chu kỳ của chuyển động tròn

là gì ? Có đơn vị gì ?

Nếu chu kỳ cho biết thời gian vật quay được 1 vòng thì đại lượng có tên gọi là tần số cho biết số vòng vật quay được trong 1 s

Viết biểu thức tính tần số, đơn

vị ? Trong T(s) quay được 1 vòng 1(s) f

VËy: f = ?

Yêu cầu HS đọc SGK để thấy

t











Đơn vị: rad/s

b)Chu kỳ: là thời gian

để vật đi được 1 vòng





 2 T

- Đơn vị là giây (s)

c)Tần số: là số vòng

vật đi được trong 1 giây

T

1

f 

- Đơn vị tần số là vòng/s hoặc Hec (Hz)

cõu C5

HS đọc SGK để

thấy mối quan hệ

giữa v và 

HS hoàn thành

cõu C6

mối quan hệ

Hoàn thành yờu cầu C6

d)Cụng thức liờn hệ giữa tốc độ dài và vận tốc gúc:

v = r

4 Củng cố, vận dụng:

- Nhắc lại cỏc khỏi niệm, ý nghĩa vật lý của vận tốc dài,

vận tốc gúc và mối quan hệ của hai đại lượng này

5 Hướng dẫn học ở nhà

- Làm bài tập 8, 9, 10

- Bài tập về nhà: 11, 12 SGK

- Học bài, xem lại qui tắc cộng vec tơ