Kiến thức + Học sinh biết: Tính chất hóa học của ankan và phản ứng đặc trưng của hiđro cacbon no là phản ứng thế; tầm quan trọng của ankan trong công nghiệp và đời sống.. + Học sinh hiểu
Trang 1Bài 25: Ankan
I Mục tiêu
1 Kiến thức
+ Học sinh biết: Tính chất hóa học của ankan và phản ứng đặc trưng của hiđro cacbon no là phản ứng thế; tầm quan trọng của ankan trong công nghiệp và đời sống
+ Học sinh hiểu: Vì sao ankan khá trơ về mặt hóa học và phản ứng đặc trưng của ankan là phản ứng thế
+ Học sinh vận dụng: Viết và xác định được sản phẩm của phản ứng thế, phân biệt các loại phản ứng; áp dụng giải bài tập
2 Kĩ năng
+ Viết đúng sản phẩm chính, sản phẩm phụ của phản ứng thế, phân biệt các loại phản ứng
+ Giải bài tập
3 Thái độ
II Chuẩn bị
+ Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
+ Học sinh: Học bài cũ ở nhà
III Tiến trình giảng dạy
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
pháp thay thế
+ HS lên bảng trình bày
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu về phản ứng thế
của ankan ( 7 – 10 phút )
GV: ? Từ đặc điểm cấu tạo của ankan
rút ra nhận xét chung về tính chất hóa
học của ankan
HS: Trả lời
GV: Khẳng định lại
GV: Phản ứng đặc trưng của ankan là
III Tính chất hóa học Khi đun nóng hay chiếu sáng, các ankan
dễ tham gia phản ứng thế, phản ứng tách hiđro và phản ứng cháy
1 Phản ứng thế bởi halogen
Trang 2phản ứng thế.
GV: Chúng ta xét ví dụ thế Clo vào
Metan
GV: ? Gọi tên sản phẩm
HS: Trả lời
GV: ? Viết tiếp các phương trình phản
ứng thế Clo vào Metan và gọi tên các
sản phẩm
HS: Lên bảng viết
Gv: Nhận xét
GV: ? Viết phương trình phản ứng khi
thế Clo vào các đồng đẳng của Metan
HS: Lên bảng viết
GV: Nhận xét
GV: Nêu nguyên tắc của phản ứng thế
GV: ? Lấy ví dụ
HS: Lên bảng lấy ví dụ
GV: Nhận xét
GV: Tương tự như Clo thì các halogen
khác đều tham gia phản ứng thế với các
* Thế Clo vào Metan: Clo có thể thay thế lần lượt từng nguyên tử H trong phân tử Metan
CH4 + Cl2 askt CH3Cl + HCl Clometan (metylclorua)
CH3Cl + Cl2 askt CH2Cl2 + HCl Điclometan ( metyl clorua)
CH2Cl2 + Cl2 askt CHCl3 + HCl Tri clometan (clorofom) CHCl3 + Cl2 askt CCl4 + HCl Tetraclocacbon (cacbon tetra clorua)
* Thế Clo vào các ankan khác
CH3- CH2- CH3 + Cl2
Cl ( SP chính)
Cl-CH2-CH2-CH3 + HCl ( 43%) ( SP phụ)
Nhận xét: Nguyên tử hidro liên kết với nguyên tử cacbon bậc cao hơn dễ bị thế hơn nguyên tử hidro liên kết với nguyên
tử cacbon bậc thấp hơn
Trang 3ankan Nhưng do Flo phản ứng quá
mạnh còn Iot phản ứng quá chậm nên
chúng ta chỉ xét phản ứng thế của các
ankan với Brom
GV: ? Viết phương trình phản ứng của
brom với ankan
HS: Lên bảng viết
GV: Nhận xét
Hoạt động 2: Tìm hiểu về phản ứng tách
của ankan ( 7 – 10 phút)
Gv: Ở nhiệt độ cao và xúc tác phù hợp,
ankan có thể tách hidro tạo thành
hidrocacbon không no
GV: ? Gọi học sinh lên lấy ví dụ
HS: Lên bảng viết
GV: Nhận xét
GV: Phản ứng tách hidro những ankan
có mạch chính chứa 5 – 7 nguyên tử
cacbon có thể xảy ra theo hướng khép
vòng tạo thành xicloankan tương ứng
Gv: Ở nhiệt độ cao và xúc tác phù hợp,
ankan có thể còn có thể bị phân cắt
mạch cacbon tạo thành các phân tử nhỏ
hơn
Hoạt động 3: Tìm hiểu về phản ứng oxi
hóa
GV: Phản ứng oxi hóa gồm oxi hóa
hoàn toàn và oxi hóa không hoàn toàn
* Thế Brom vào ankan
2 Phản ứng tách
* Tách hidro
xt, to
C3H6 C2H4 + H2
CH3 Pt, to
CH3 – C – CH2 – CH – CH3
CH3 CH3
CH3 CH3 + H2
CH3
CH4 + C3H6
CH3CH2CH2CH3 C2H4 + C2H6
3 Phản ứng oxi hóa
* Oxi hóa hoàn toàn
CnH2n+2 + 3n2+1O2 nCO2 + (n+1)H2O
Trang 4GV: Giới thiệu gas là hỗn hợp các
ankan
GV: Viết phương trình tổng quát
GV: ? Cho ví dụ phản ứng
HS: Lên bảng viết
GV: Nhận xét
GV: Khi thiếu oxi, phản ứng cháy của
ankan xảy ra không hoàn toàn
Hoạt động 4: Tìm hiểu ứng dụng và
phương pháp điều chế
GV: ? Đọc sách giáo khoa cho biết
phương pháp điều chế Metan trong
phòng thí ngiệm
GV: Ankan là thành phần chính của dầu
mỏ, khí thiên nhiên, khí và khí dầu mỏ
GV: ? Đọc sách giáo khoa cho biết
phương pháp điều chế ankan trong công
nghiệp
GV: ? Đọc sách giáo khoa cho biết ứng
dụng của ankan
Hoạt động 5: Củng cố
GV: Yêu cầu học sinh hoàn thành các
bài tập trong ách giao khoa
* Khi thiếu oxi, phản ứng cháy của ankan xảy ra không hoàn toàn: Sản
CO…
IV Điều chế và ứng dụng
1 Điều chế
a Trong phòng thí nghiệm
Metan được điều chế bằng cách natri axetat với hỗn hợp vôi tôi xút
CH3 COONa + NaOH CH4 + Na2CO3
b Trong công nghiệp Điều chế từ dầu mỏ và khí thiên nhiên
2 Ứng dụng Ankan có nhiều ứng dụng trong nhiều lĩnh vực: Làm nhiên liệu, nguyên liệu cho công nghiệp