Giáo án bài "Chiếc thuyền ngoài xa"

THẰNG PHÁC NỘI DUNG CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA NGƯỜI NGHỆ SỸ NHIẾP ẢNH PHÙNG VẺ ĐẸP THIÊN NHIÊN SỰ BẠO HÀNH CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ HÀNG CHÀI : CÂU CHUYỆN ĐỜI NGƯỜI ĐÀN ÔNG CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

THẰNG PHÁC

NỘI DUNG

CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

NGƯỜI NGHỆ SỸ NHIẾP ẢNH PHÙNG

VẺ ĐẸP THIÊN NHIÊN

SỰ BẠO HÀNH CỦA

NGƯỜI PHỤ NỮ HÀNG CHÀI : CÂU CHUYỆN ĐỜI

NGƯỜI ĐÀN ÔNG

CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

NGƯỜI NGHỆ

SỸ NHIẾP

ẢNH PHÙNG

NGƯỜI PHỤ

NỮ HÀNG CHÀI : CÂU CHUYỆN ĐỜI

NGƯỜI ĐÀN ÔNG THẰNG PHÁC NGƯỜI CHỊ NGHỆ THUẬT NỘI DUNG

NGƯỜI CHỊ

 Theo yêu cầu cuả trưỡng

phòng ,phùng đến vùng biển

từng là chiến trường xưa

 Anh phục kích nhiều buổi sáng

nhưng không chụp được tấm

hình nào vừa ý.

Trong hoàn cảnh đó , tình cờ anh phát hiện vẻ đẹp của một chiếc thuyền ngoài xa trên mặt biền vào lúc bình minh

DẪN CHỨNG

Có lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi thấy một cảnh

“đắt” trời cho như vậy : trước mặt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ

Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha chút màu hồng do ánh mặt trời chiếu vào

Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngôì

im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum đang hướng mặt vào

bờ

DẪN CHỨNG

Toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích khiến đứng truớc

nó tôi trở nên bối rôí.

Tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lí của sự toàn diện ,khám phá cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn

Cái đẹp có thể đánh thức cảm xúc ,thanh lọc tâm hồn

VẺ ĐẸP THIÊN NHIÊN

SỰ BẠO HÀNH CỦA CÁI ÁC

KẾT LUẬN

 Phát hiện ra sự bạo hành của cái ác

 Cùng vơí vẻ đẹp thiên nhiên , P phát

hiện ra mặt trái của cuộc sống (rấr

nghịch lí )

Điều này thật bất ngờ ,trớ trêu như

một trị đuà wai ác của cuộc sống

NGƯỜI ĐÀN BÀ : Trạc ngồi 40 ,tấm lưng áo bạc phếch và rách rưới

NGƯỞI ĐÀN ƠNG : Cao lớn với những đường nét thơ kệch ,tấm lưng rộng và cong như một chiếc thuyền

NGƯỜI ĐÀN BÀ :

Ng đàn bà vơí mơt vẻ cam chịu đầy nhẫn nhục , khơng kì kèo mơt tiếng , khơng chống trả , cũng khơng tìm cách chạy trốn

NGƯỞI ĐÀN ƠNG : Lão đàn ơng lập tức trở nên hùng hổ ,mặt đỏ gay , lã rút trong ngươì ra một chiếc thắt lưng cuả lính nguỵ ngaỳ xưa

Lã nguyền rủa bằng caí giọng rên rỉ đau đớn :“Mày chết đi cho ơng nhờ Chúng mày chết hết đi cho ơng nhờ ”

THẰNG PHÁC:

1 Xuất hiện chống lại cha ,bảo vệ người mẹ đáng thương

2 Như mơt viên đạn trên đường lao tơí tơí đich nhắm ,nĩ nhảy xổ vaị cái lão đàn ơng

3 Lã đàn ơng dan thẳng cánh tay cho thằng bé 2 cái tát khiến thằng nhỏ laỏ đảo dúi xuống cát Rơì lão lẳng lặng bỏ đi về phía bờ nuớc để trở về thuyền

4 nguời đàn bà dường như lúc naỳ mới cảm thấy đau đớn và vơ cúng xấu hổ nhục nhã

5 Thằng nhỏ lặng lẽ đưa mấy ngĩn tay khẽ

sờ trên khuơn măt người mẹ như muốn lau đi những giọt nước mắt

P kinh ngạc ,sững sờ trước cảnh tượng trơng thâý ,anh vứt maý ảnh và chaỵ đến can thiệp

Nguyên nhân :

Anh từng là người căm ghét sự bất cơng nên khơng thể làm ngơ trước những điều ngang traí

 Là ngươì nghệ sỹ anh nhận ra những bi kịch cuả gia đình thuyền chaì là thứ thuốc rửa quái đản cho những thuớc phim đẹp mà anh đã dày cơng để chụp đuợc và từ thứ thuốc rửa đĩ ,cuộc sống hiện lên truớc mắt P thật khủng khiếp

Qua nhânvật nguời nghê sỹ nhiếp ảnh P ,nhà văn muốn gửi gắm một thơng điệp : cĩ 1 chiếc thuyền nghệ thuật ở khoảng xa để tạo nên một vẻ đẹp huyền

ảo ,cịn cuộc đời thì lại rất gần Vì vậy nguời nghệ sỹ khơng chỉ biết rung động truớc cái đẹp mà cịn phải biết vui buồn yêu ghét truớc cuộc đời

Tĩm lại nguời nghệ sỹ luơn phải cĩ tâm niệm cuộc đời và nghệ thuật luơn gắn liền với nhau

NGƯỜI PHỤ NỮ HÀNG CHÀI : CÂU CHUYỆN ĐỜI

Là một nguời phụ nữ 0 có

tên gọi cụ thể và tiêu biểu

cho bao số phận của nguời

phụ nữ vùng biển

Mang vẻ ngoài lam lũ vất

vã của cuộc sống nặng nhọc trên biển

Đói nghèo lam lũ nuôi con

Có một nguời chông thô bạo , thuờng bị chồng đánh dập hành hạ

DC:

3 ngày một trận nhẹ ,5 ngày 1 trận nặng Cả nuớc 0 có 1 nguời chồng nào như hắn

Nhưng vẫn nhẫn nhục ,cam chịu mọi đau đớn về thể xác lẫn tinh thần nhất là truớc mặt những đứa con

DC:

0 kêu, 0 chống trả ,0 chạy trốn

Chấp nhận số phận

DC:

Quý toàn bắt tội con cũng đuợc ,fạt tù con cũng đuợc , đừng bắt con bỏ nó

Ờ tòa án huyện ,nguời phụ nữ đã trình bày về gia đình

Những nguyên nhân để bà tt gán bó với nguời đàn ông vũ phu

 Cần một nguời đàn ông khỏe mạnh để chèo chống con thuyền khi

phong ba bão táp, để nuôi nấng đàn con con nhà nào cũng trên chục

đứa

DC : “Lòng các chú tốt ,nhưng các chú đâu có phải là nguời làm ăn …cho

nên các chú đâu có hiểu đuợc cái việc của các nguời làm ăn lam lũ khó

nhọc ”

 Vì tình thuơng của nguời mẹ dành cho những đứa con

DC : “Đàn bà ở thuyền chúng tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho

mình như ở trên đất đuợc ”

 Mặc dù là nạn nhân của sự bạo hành nhưng bà vẫn binh vực cho

nguời chồng vũ phu đó

DC : “Lão chồng tôi khi ấy là anh con trai cục tính nhưng hiền lành ,không

bao giờ đánh đập tôi … vì nghèo khỗ ,túng quẫn …Bất kễ lúc nào thấy khỗ

quá là lão xách tôi ra đánh , cũng như đàn ông trên thuyền khác uống

rượu Sau này con cái lớn lên ,tôi mới xin đuợc với lão đưa tôi lên bờ mà

đánh ”

 Tuy vậy nguời phụ nữ cũng tìm thấy niềm hạnh phúc nhỏ nhoi trong

đau khỗ triên miên

DC : “Lần đầu tiên trên khuôn mặt xấu xí của mụ chợt ửng sáng lên như một

Kết luận của nguời phhụ nữ làng chài :

DC : “Ông trời sinh ra nguời đàn

bà là để đẻ con ,rồi nuôi con cho đến khi khôn lớn ,cho nên phải gánh lấy cái khỗ ”

Trong cuộc mưu sinh đầy cam go trên một chiếc thuyền ở ngoài biển xa ,cách suy nghĩ và hành động xử xự của người đàn bà

là không thể khác đuợc : Ngừoi đàn bà phải chấp nhận số phận để

tt sống vì chồng vì con , từ chối sự can thiệp của tòa án Tình thuơng của nguời mẹ và sự cam chịu đó đáng đuợc chia sẻ cảm thông Thấp thoáng trong hình ảnh của nguời phụ nữ này là bóng dáng nguời phụ

nữ VN truyền thống : khoan dung , nhân hậu , vị tha và giàu đức hi sinh

Qua câu chuyện của nguời phụ nữ làng chài ở tòa án , tác giả ửi đến nguời đọc một thông điệp : Cần có một cái nhìn toàn diện , đa chiều

về cs và con nguời ; tránh cái nhìn phiến diện một chiều

THẰNG PHÁC

NỘI DUNG

NGƯỜI ĐÀN ÔNG

 Cuộc sống đói nghèo cực nhọc trên biển với bao lo toan

bế tắc trong gia đình đã làm biến đổi tính cách từ anh

thanh niên cục tính ,hiền lành thành nguời đàn ông vũ

phu ,cục tính

 HĐ đánh vợ : để giải tỏa những uất ức ,bế tắc ,buồn

phiền nên đã tự cho mình cái quyền hành hạ nguời khác

Nạn nhân của cuộc sống khốn khổ và là thủ phạm gây đau khỗ cho những nguời thân

 Đứa con chịu ãnh huỡng của bi kịch gia đình

 Thuơng mẹ theo cách riêng của mình và trở thành kẻ thù địch với cha

 HĐ : dùng chiếc thắt lưng à con dao găm để phản ứng lại với cha ,đây cũng là cách thằng Phác biểu hiện tình thuơng với mẹ

NGƯỜI CHỊ

Yếu ớt mà can đảm đã tuớt đoạt con dao trên tay em để tránh

một việc làm trái đạo lí

Bi kịch gia đình đã in dấu ấn nặng nề làm tổn thuơng những đứa con _những tâm hồn thơ dại

NGHỆ THUẬT :

 Xây dựng tình huống truyện độc đáo : mang ý nghĩa khám phá và phát hiện về cuộc sống (Tình huống nhận thức )

 Tự sự rung động truớc vẻ đẹp thiên nhiên : thuyền và biển trong một buổi sáng mù suơng ,sau đó tt chứng kiến bi kịch gia đình nguời phụ nữ làng chài ,P đã thay cách nhìn về cuộc đời và con nguời

 Nghệ thuật kể chuyện :Nguời kể chuyện là nhân vật P nên lời kề mang tính khách quan , chân thật nhưn gvẫn mang ý nghĩa khám phá cuộc sống

 Xây dựng tính cách nhân vật phù hợp đặc điểm ,góp phần làm nổi bật chủ đề

VD : Ngôn ngữ nguời phụ nữ của tầng lớp lao động nhưng mang sắc thái địa phuơng

 Ngôn ngữ Đẩu ; đại diện cho luật pháp.

NỘI DUNG

 Truyện ngắn là một bài học đúng đắn về cách nhìn cuộc sống và con nguời : cách nhìn đa diện ,đa chiều để phát hiện bản chất thật sau vẻ ngoài

 Tác giả là nhà văn đầutiên của thời kì đổi mới , đi sâu vào khám phá cuộc đời với những mối quan hệ phức tạp

 Ngòi bút bản lĩnh tài hoa và một tấm lòng luôn trăn trở về con nguời

Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” sáng tác năm 1983 kể lại chuyến đi thực tế của một nghệ sỹ nhiếp ảnh và những chiêm nghiệm của ông về cuộc đời

XUẤT XỨ VÀ HCST :

Để xuất bản một bộ lịch nghệ thuật về thuyền và biển thật ưng ý ,truởng phòng đề nghị nghệ sỹ nhiếp ảnh P đi thực tế chụp bổ sung một bức ảnh với cảnh biển buổi sáng có sưong mù : P đã phục kịch mấy buổi sáng nhưng vẫn không chụp đc bức ảnh nào theo yêu cầu Sau gần một tuần lễ ,suy nghĩ và chờ đợi ,P đã chuọp đc một bức ảnh đẽp tuyệt mĩ mà cả đời chỉ gặp một lần Đó

là một chiếc thuyền ngoài xa giữa biển mùa suơng P cảm thấy tâm hồn tràn ngập niềm vui và hạnh phúc truớc vẻ đẹp tuyệt mmĩ đó Nhưng như một trò đùa của cuộc sống , anh đã chứng kiến từ chiếc thuyền ngư phủ đẹp như mơ ấy buớc ra một nguời đàn bà xấu xí và gã đàn ôn gthô kệch dữ dằn ,xem việc đánh vợ như một cách để giải tỏa những uất ức P chưa kịp bc tới để can thiệp thì thằng Phác đã kịp xông ra che chở cho nguời mẹ đáng thuơng Biết P chưng 1kiến sự tàn bạo của cha mình ,thằng be Phác đâm ra căm ghét anh Ba hôm sau ,cũng trong làn suong sớm , P lại chứng cảnh lão đàn ông đánh vợ cảnh cô chị gái tuớt đoạt con dao găm mà đứa em trai định dùng làm vũ khí để bảo vệ mẹ P xông ra buộc lão đàn ôn gphải chấm dứt hành động độc

ác Lão đàn ông đánh trả ,P bị thuơng ,đưa về trạm y tế của tòa án huyện Ở đây , anh nghe câu chuỵên của nguời đàn bà chài với bao sự cảm thông ,ngỡ ngàng ,ngạc nhiên Anh đã hiểu đuợc nguyên nhân của những điều nghịch lí trong cuộc sống và rúct

ra kết luận : Không thể dễ dãi đơn giản trong cách nhìn cuôc sống mà phải có cái nhìn đa chiều

Nguyễn Minh Châu (1930_1989)

Quê ở tỉnh Nghệ An

Truỡng thành thì tham gia quân đội và viết văn

Tác phẫm tiêu biểu : Dấu chân nguời lính ,Bến quê , Chiếc thuyền ngoài xa

Ông là cây bút tiên phong của VH VN thời kì đổi mới

Năm 2000 ông đc tặng Giải thuởng HCM về VHNT.

Phong cách : đi sâu vào những khía cạnh của cuộc sống và tâm hồn con nguời

TÁC GIẢ :

TÓM TẮT :