Chương 6: cấu trúc thị trường ppt

Các loại thị trường• Cạnh tranh hoàn hảo • Cạnh tranh không hoàn hảo - Cạnh tranh độc quyền - Độc quyền tập đòan • Độc quyền... BẢNG PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNGC¸c lo¹i TT VÝ dô Sè l îng ngM,b

Chương 6 CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG

KHÁI NIỆM

Các tiêu thức phân loại

• Số lượng người bán và mua

Các loại thị trường

• Cạnh tranh hoàn hảo

• Cạnh tranh không hoàn hảo

- Cạnh tranh độc quyền

- Độc quyền tập đòan

• Độc quyền

BẢNG PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG

C¸c lo¹i

TT

VÝ dô Sè l îng ngM,b¸n

T/chất của sp

Søc m¹nh

th tr ng ị ườ

Quảng cáo

n c géi ướ

®Çu, nước Giải khát

Xi m ng ă dÇu, « t«

§iÖn,

n íc

V« sè

NhiÒu Mét sè Mét

§ång nhÊt

Dị biÖt Hóa sp Giống, khácnhau Duy nhÊt

Kh«ng ThÊp Cao RÊt cao

Rất Cần Chút ít

không

Thông Tin KT

Hoàn Hảo

Thiếu

Thiếu Nhiều

Rất Thiếu

Chút ít

SỐ LƯỢNG NGƯỜI THAM GIA

1 S

THÔNG TIN KINH TẾ

THỊ TRƯỜNG

HOÀN HẢO THIẾU

THIẾU

NHIỀU

Rất thiếu

SỨC MẠNH THỊ TRƯỜNG

RẤT CAO

CAO THẤP

K CÓ

ĐƯỜNG CẦU VÀ DOANH THU

S

giá cân bằng của thị trường

- “người chấp nhận giá”

TỐI ĐA HÓA LỢI NHUẬN ĐỐI VỚI

• Doanh nghiệp so sánh giữa P và

MC tại mỗi mức sản lượng

QUYẾT ĐỊNH SX CỦA DN CTHH

TRONG NGẮN HẠN

Π > 0

ATC P

P

AVC

AVC ATC

AFC FC

Π<0

AVC P

Q

Pđ/c

Qđ/cATC

Đường cung của DN CTHH

trong ngắn hạn

• DN XĐ q*c nh tranh t ơng ứng với sự thay đổi của P thông qua đ ờng MC ạ

⇒ MC đóng vai trò nh đ ờng cung ngắn hạn, nh ng

• khi P ≤ AVCmin ⇒ DN chấm dứt SX

∀ ⇒ đ ờng cung của DN cạnh tranh là một phần của đ ờng MC tính từ điểm AVCmin trở lên

• PS = MC (P> AVCMIN )

đơn vị trừ đơn vị cuối cùng

- Thặng dư tiêu dùng là diện tích

dưới đường D, trên mức giá

-Đường cung S phản ánh MC

- Tại miền MC<P người sản xuất

có lợi

- Người sản xuất thu được thặng

dư sản xuất từ tất cả các đơn vị trừ đơn vị cuối cùng

- Thặng dư sản xuất là diện tích trên đường cung, dưới mức giá

HÃY TRẢ LỜI CÂU HỎI

DN óng c a SX đ ử

khi PS 0 ≤ /S Đ

Đường cung ngắn hạn của t 2

CÂN BẰNG DÀI HẠN

• Lợi nhuận dương dẫn tới:

–các hãng mới gia nhập thị trường –Các hãng hiện có mở rộng sản xuất

• Cung thị trường tăng

=> giá thị trường giảm tới

P = LACmin , => ∏ =0

ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG DÀI HẠN

• Tất cả các hãng trong ngành đều chọn sản lượng theo nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận

– Không có động cơ cho thay đổi mức sản lượng

(SMC=MR=P)

– Không có động cơ cho thay đổi quy mô nhà máy

(LMC=MR=P)

• Tất cả các hãng đều thu được lợi nhuận kinh tế bằng 0

– Không còn động cơ gia nhập hoặc rút lui khỏi ngành

• Giá sản phẩm được xác định bởi cân bằng cung-cầu thị trường

Lựa chọn Q trong dài hạn của DN

S S*

P*CB

Đường cung dài hạn của ngành CTHH CÓ CHI PHÍ KHÔNG ĐỔI

D ↑ => P ↑ => DN ≠ gia nhập + dn mở rộng qmô => S ↑ => P ↓  chi phí không đổi =>đường cung dài hạn nằm ngang tại PS=ACMIN=LMC=LAC=>ПKT=0

Đường cung dài hạn của ngành

CTHH CÓ CHI PHÍ TĂNG

Pit ng =>AC t ngă ă PS =MC2= AC2MIN=>ПKT=0

VD: ngµnh cã tay nghÒ kü thuËt cao

• Khi giá (P1) x (MC) = q1 t i LAC ạ 1,

• Nếu D↑đột ngột từ D1÷D2=> P ↑từ P1 ÷ P2

=> Q ↑ từ Q1 ÷ Q2

⇒ DN tăng Q từ q1 ÷ q2 dịch chuyển dọc theo MC1 ,

⇒ Π↑ => DN mới gia nhập + mở rộng quy mô => D đầu vào tăng => S↑

=>xác lập CB mới tại C (P3 >P1)

⇒ do ng nh có chi phí t ng(khi ng nh m r ng quy mô à ă à ở ộ

=>

=> thi u tay ngh k thu t, t i ế ề ỹ ậ à

nguyên khan hi m) => LAC ế ↑ ÷

LAC2, vì LAC ↑ => MC ↑ dịch

chuyển lên (MC2) x (LAC2 MIN) =>

CB dài hạn ở điểm C nằm trên

đường cung dài hạn của ngành Đường

LAC dốc lên khi ngành sx ở mức Q cao

hơn ở mức P cao hơn để bù đắp chi phí

đầu vào ↑

Đường cung dài hạn của ngành

CTHH CÓ CHI PHÍ GIẢM

D↑ =>ngành tranh thủ l i th qmô l n, mua Pợ ế ớ i r (ẻ ↓) =>

AC↓=>Π↑=>S↑=>P↓+Ql n h n+CPớ ơ ↓=>LACd c xug X Pố Đ S =MC2 , => (MC2)x(AC2MIN) =>П KT= 0

Tóm lại

• Đường LAC dốc xuống chỉ phát sinh khi

+ giá đầu vào giảm

+ DN sử dụng tính KT theo quy mô để sx với chi phí thấp hơn

• Vd:

hệ thống vận tải tốt hơn

Thuế/đvsp của DN trong ngắn hạn:

Q

P

t

Qt Q

Thuế/đvsp của ngành trong ngắn hạn

Thuế/đvsp của ngành trong dài

1SỐ CHÍNH SÁCH

• Khi tham gia v o TMQT thì Qm i n à ỗ ướ c <<Qqu c t ố ế + n u P qu c t > P n i a ế ố ế ộ đị

=> xu t kh u H ấ ẩ 2

+ n u P qu c t < Pn i a ế ố ế ộ đị

=> NH P KH U Ậ Ẩ

XuÊt khÈu

Q

SNĐ

D F

A

B

PW + a

THUẾ XUẤT KHẨU

• Thay vì khuy n khích ho t ế ạ động xu t kh u: tr/cấ ẩ

• N u CPh ánh thu Hế ủ đ ế 2xu t kh u: t/ vspấ ẩ đ

khi TMTD l Pà W thì ó l P CPh sau khi ánh thuđ à ủ đ ế

gi¸ n i a Pộ đị t + t = Pw => Pt ↓ thành PW – t

=> ↑TD trong nước lên Q5

↓ xuất khẩu xuống còn (Q6 – Q5)

TRTAX = IJKF

DWL = DKF + IGC

• y/n: trợ/c hoặc đánh thuế

=> thay đổi qmô xuất khẩu

P nội địa

đây là bpháp gián tiếp để điều tiết P trên thị trường ch sách

KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI

DN Độc quy n l DN ề à đảm nh n ho c to n ậ ặ à

b vi c mua, ho c to n b vi c bán m tộ ệ ặ à ộ ệ ộ

lo i h ng hóa n o ó trên th trạ à à đ ị ường v à

không có h ng hóa thay th à ế

• Phân lo iạ

– ĐQ bán: đảm nhận toàn bộ việc bán

– ĐQ song phương: (1M) X (1B)

CÁC NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN

ĐỘC QUYỀN

ĐƯỜNG CẦU VÀ DOANH THU BIÊN

ĐỒ THỊ ĐƯỜNG D VÀ DOANH THU BIÊN

P D =aQ+b,TR=P D Q=aQ 2 +bQ=>MR=TR’=2aQ+b

MC

Lưu ý: khi P = ATC => П = 0

P

Lưu ý: khi P < ATC => П<0

ĐQ bán không có đường cung

Cầu thay đổi dẫn đến giá thay đổi, sản l ợng giữ nguyên p

Q

D1MC

Cầu thay đổi dẫn đến sản l ợng thay đổi, giá giữ nguyên p

Thuế đánh vào từng đvsp đvới DNĐQ

Các phương pháp phân biệt giá

• Pbi t giá theo t ng sp (P C p1, P ho n h o) ệ ừ ấ à ả

• pbi t giá theo kh i l ệ ố ượ ng ( P c p 2) ấ

• pbi t giá theo nhóm khách h ng (P c p 3) ệ à ấ

• p bi t giá theo th i i m( ệ ờ đ ể đặ t p cao i m) đ ể

• pbi t giá theo th i k (chi n l ệ ờ ỳ ế ượ c Ptheo th i k ) ờ ỳ

• đặ t giá hai ph n ầ

• bán kèm

• bán trói bu c( bán tr n gói) ộ ọ

• Bán theo s l ố ượ ng

Phân biệt giá cấp 1

Phân biệt giá cấp1(Pbiệt P hoàn hảo)

Пcấp1=ПMAX+ dtΔNPE =ПMAX+DWL+CS=>ΔΠ=ΠC1-ΠMAX=DWL+CS

Q

MC

E N

I

QCTMC

0

PHÂN BIỆT GIÁ CẤP 1(sx đến Q CT )

= NPE = CS+DWL

 CS = 0, P =MR, SX t i Q CS = 0, P =MR, SX t i Q ạ ạ CT

O

Phân biệt giá cấp2(theo khối lượng sp)

- P↓dần theo khối lượng đã mua

Đặt P1choQ1spđầu tiên,P2choQ2sptiếp theo …Pn…Qn sp cuối cùng cho đến Q0

Ph©n biÖt gi¸ cÊp 2: Đặt P1cho q1 sp đầu tiên

Q D

P2

QA

YÊU CẦU VÀ CÁCH THỰC HIỆN

• Y/C: pbi t giá theo nhóm khách h ngệ à

• Cách T.H:

- Nh Q chia th trà Đ ị ường theo các nhóm c u riêng ầ

- Đặt P cho t ng nhóm: (pừ i) = (qi) x (Di)

(qi) = (MRi) x(MC)

QT = ∑qi , MRi = MRT = MC(Q)

Ph©n biÖt gi¸ cÊp 3

Ph©n biÖt gi¸ cÊp 3

Công ty M bán h ng t i 2 th trà ạ ị ường có các đường

phương trình doanh thu biên tương ng.ứ

2. N u 2 th trế ị ường hòa th nh m t v Công ty bu cà ộ à ộ

ph i bán h ng trên c 2 th trả à ả ị ường hãy xác nh s n đị ả

lượng, giá bán v l i nhu n t i a à ợ ậ ố đ đạ đượt c l baoà

Ph©n biÖt gi¸ cÊp 3

Ph©n biÖt gi¸ cÊp 3

BT Phân biệt giá cấp 3

M t hãng ang ho t ộ đ ạ động trong th trị ường s n ph m Xả ẩ

9 6

15 12,125 12

3,5 1,5

B 1 : ĐQ - Phân biệt giá cấp 3

BT Phân biệt giá cấp 3

Công ty A có đườ ng c u ầ đượ c cho b i: ở

• Tính kho ng c a ả ủ đườ ng MR m trong ó MC có th d ch à đ ể ị

chuy n nh ng không l m thay ể ư à đổ i P,Q t i u c a công ty ố ư ủ

4. Minh h a các k t qu tìm ọ ế ả được v o à đồ ị đ th ã v câu 1.ẽ ở

áp ánĐ

ĐQ: Phân biệt giá cấp 3

Công ty A có đườ ng c u ầ đượ c cho b i: ở

30 26

ặt giá cao điểm

Đ

• ĐK: thị tr ờng có đ c i m cầu tập trung lớn ở tgian nào đó trong ặ đ ể

năm (H ng à húa theo mùa)

• VD: ngành nghề du lịch

• T.H

- Đặt P cao cho chớnh vụ

- Đặt P thấp cho trỏi vụ

Phõn biệt giỏ theo thời kỳ

• T.H: chiến lược P theo thời kỳ

kết hợp pbiệt Pcấp 3 + đặt P cao điểm

- điều chỉnh giá đặt theo thời gian

- điều chỉnh giá đặt theo khụng gian

• ví dụ: - giá vé máy bay (2 loại khách)

- c ớc lắp đặt điện thoại (61 tỉnh)

Æt gi¸ 2 phÇn

Đ

• T.H

- Gi¸ H2 ® îc chia lµm 2 phÇn

+ PhÇn thø nhÊt tiÒn tr¶ cho ‘quyÒn’ ® îc mua hµng

+ PhÇn thø 2 lµ gi¸ cña SP mµ kh¸ch hµng mua

å thÞ Đ

Q

P

D

S=AE ME

P* < P MV biÓu hiÖn ë møc tû lÖ h¹ gi¸

Các nhân tố ảh’tới Sức mạnh ĐQM

• ESP

• Số l ợng ng M

• Các tác động lẫn nhau giữa các ng M và B

THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH KHÔNG HOÀNHẢO

• C nh tranh ạ độ c quy n ề

• Độ c quy n t p o n ề ậ đ à

Thị trường cạnh tranh độc quyền

• Kn: Thị trường CTĐQ là t2 trong đó có

nhiều DNbán những sp có thể thay thế gần

gũi, nh ng không phải là hoàn hảo và đ ợc

phân biệt bằng sự dị biệt hoá sp, mỗi DN

chỉ có khả năng kiểm soát đ ợc giá cả, sp

của DN mình.

• VD: đồ uống, mỹ phẩm, n ướ g i c ộ đầ u,

ĐƯỜNG CẦU THỊ TRƯỜNG và

TẠI SAO ĐƯỜNG D LR TIẾP XÚC VỚI LAC

TẠI MIỀN DỐC XUỐNG

ĐQ tập đoàn

• KN: ĐQTĐ là t2 trong đó chỉ có vài DN bán những sp đồng nhất hoặc phân biệt

• Phân loại:

+ ĐQTĐ thuần tuý: sx sp giống nhau

VD: ngành xi măng, ngành giấy, dịch vụ mạng điện thoại di

động,

+ ĐQTĐ phân biệt: sx sp khác nhau

VD: ô tô,xe mỏy,

Đặc điểm ĐQ tập đoàn

• Một số hãng lớn chia nhau tỷ phần thị

trường (vì thị trường chỉ còn bao gồm 1 số hãng ctranh trực tiếp)

• Các hãng ĐQTĐ phụ thuộc nhau rất chặt chẽ

• Sp có thể đồng nhất hoặc phân biệt

• Thông tin thiếu nhiều

• Rào cản rất cao

Các DN phụ thuộc nhau

• Các DN phụ thuộc nhau rất chặt chẽ và đối mặt với vấn đề không chắc chắn, QĐsx của 1DN sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến QĐsx của các DN còn lại

- Tốc độ phản ứng rất nhanh: nếu hãng ĐQTĐ điển hình thay đổi P

- Việc phản ứng có độ trễ khi hãng ĐQTĐ thay đổi kỹ thuật về kiểu dáng, thương hiệu,… cần phải có thời gian

QUYẾT ĐỊNH SX- CÂN BẰNG NASH

• Nguyên tắc

+ cân bằng Nash là cb không hợp tác

+ mỗi DN luôn chọn cho mình hành động tốt nhất có thể

+ mỗi khi ra QĐ luôn tính đến hành động của đối phương

+ coi đối thủ cũng thông minh như mình và hành động như mình

ĐƯỜNG CẦU GÃY VÀ GIÁ CẢ

Tính cứng nhắc của giá

Q

MC MC*

CÁC GIẢI PHÁP CHO VẤN ĐỀ

KHễNG CHẮC CHẮN

 Cạnh tranh giỏ và “chiến tranh giỏ cả”

=> cỏc hóng hay đặt giỏ thấp

 Cạnh tranh phi giỏ cả và

hiện tượng “giỏ cứng nhắc”

=> cỏc hóng khụng thay đổi giỏ

 Chỉ đạo(Lónh đạo) giỏ

 Cấu kết và hợp nhất

ĐQTĐ không cấu kết: mô hình Cournot

mô hình Counot

Q250

MR1(0)

MR1(75)

MC

25 12,5

thÞ m« h×nh Cournot (Nash Cournot)

Th (2)v o(1)=>Qế à 1=b/3a=Q2 ,QT =2b/3a ,P=b/3

KL: CÂN B NG COURNOT: QẰ 1= Q2= b/3a =>Vd: P = 30 – Q => Q1 = 15 - 0,5Q2 ; Q2 = 15-0,5Q1 => Q1 = Q2 = 10

Đường p.ư DN 2

Q2 = b/2a –Q1/2

b/2a b/3a

b/a

b/2a

Q1

b/a

m« h×nh Cournot trong tr êng hîp nhiÒu h·ng

• B¸n cïng lo¹i sp

• D của T2 là P = P(Q) ; (Q c¶ tËp ®oµn)

víi Q = q1 + q2 + ∑+ qn

Пi=P(Q) qi – TCi(qi)=> max

dПi/dqi= dP(Q)/dqi qi +P – MCi = 0

dP(Q)/dqi =dP/dQ dQ/dqi

dПi/dqi= dP/dQ dQ/dqi qi +P – MCi = 0

=>MCi =P+ dP/dQ.P/Q.dQ/dqi Q/P.qi

=>MCi =P(1+dP/dQ.Q/P.dQ/dqi.qi /Q)

=>MCi =P[1+1/(dQ/dP.P/Q) dQ/dqi.qi /Q]

MC = P(1+1/E Si dQ/dqi); (1)

CM: ct X§ P cña nhµ §QT§(cÊu kÕt ngÇm)

• Si = qi/Q ; Q = qi / Si

NÕu h·ng i 1®v mµ t2 a ®v dQ/dqi = 1+a

Si = (qi + 1)/(Q+1+a)=> Q+1+a = (qi+1)/Si

a = (qi+1)/Si -1 – Q = (qi+1)/Si -Si/Si - qi/Si

Mô hình Stackelberg lợi thế của người hành động trước

CÓ VÔ LÝ KHI ĐẶT Q TRƯỚC

LẠI CÓ LỢI HƠN?

dự tính đối phương

• Nếu đối thủ đặt Q lớn hơn =>đẩy P↓=>cả 2 bị thiệt

• Với mt là kiếm tiền => sẽ không đặt Q lớn hơn

Cân bằng Nash: Sp khác nhau

=> Ctr bằng P + sự khác biệt hóa Sp

• Khi sp ≠ => thị phần sẽ được xđ thông qua

P bán + sự khác biệt hóa sp

• XĐ Pbán: căn cứ vào tkế mẫu mã,qcáo,độ bền, tiện ích của sản phẩm

• gđ: Dcủa DN là tuyến tính Q = f(P), MCi=0

DN1:Q1 = a – b P1+ cP2

DN2:Q2 = d – e P2+ fP1

c,f >0 do 2 hàng hóa thay thế

P1

ĐQTĐ cấu kết công khai: Cartel

• g : sp gi ng nhauđ ố

• Kn:cartel l 1 hình th c c u k t gi a các hãng nh m ctr b ng cách xáp nh p v h nh à ứ ấ ế ữ ằ ằ ậ à à động nh ư

1 hãng Q,X Q v P bán chung Đ Đ à để ПMAXcho c kh i(t p o n), r i sau ó ti n h nh ả ố ậ đ à ồ đ ế à đàm phán quota(phân chia Q cho các hãng tv)theo ngt c TCắ MIN cho c t p o nả ậ đ à

víi MCi , NÕu liªn minh thµnh 1 khèi: MC= MCi

theo nguyªn t¾c: Q = Qi DTlµ ® êng D cña c¶ cartel

P*,Q* ® îc X§ t¹i MR = MC

Ph©n chia Q theo ng t¾c TCMIN

∑

∑

Đồ thị ĐQTĐ cấu kết công khai:

Thuật toán giải BT cartel

Mô hình chỉ đạo P: Cấu kết

Thuật toán giải BT mô hình chỉ

• Sản phẩm có sự dị( khác )biệt hóa, nhưng thay thế ở mức độ cao

• Cạnh tranh phi giá cả, sử dụng quảng cáo và khác biệt hóa sản phẩm

ĐƯỜNG CẦU CỦA HÃNG CTĐQ

• Sản lượng của hãng nhỏ hơn mức sản lượng

CÂN BẰNG DÀI HẠN CỦA CTĐQ

• Lợi nhuận kinh tế = 0

• Hãng sản xuất ở mức sản

lượng nhỏ hơn sản lượng tại

LACmin => công suất

thừa

P=AR

LAC LMC

MR Q*

P*

Π = 0