Giup tre co phuong phap giai toan co loi van.doc

A- Đặt vấn ĐềCác đối tợng hình học đợc đa vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết vμo môn To

Trang 1

A- Đặt vấn Đề

Các đối tợng

hình học đợc

đa

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết thờngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

gặp trong đời sống nhđ

iểm, đoạn thẳng, đờng

thẳng, hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông, hình

chữ nhật, hình tam giác, hình tròn, hình lập ph

ơng, hình trụ,…

Dạy học các yếu tố hình học góp phần củng cố kiến thức số học, đại lợng

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

phép đo đại lợng,

phát triển năng lực thực h nh, năng lực tduyμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

đối vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới học sinh

Tiểu học Đồng thời dạy các yếu tố hình học l một biện pháp μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết quan trọng gắn học vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới

h nh, nh trờngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới đời sống

Mặt khác, nhận thức của học sinh Tiểu học ở các lớp đầu cấp

l năng lực phânμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

tích tổng hợp cha

phát triển, tri giác thờng

dựa vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o hình dạng bên ngo i, nhận thứcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

chủ yếu dựa vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o cái quan sát đợc,μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

cha

biết phân tích để nhận ra cái đặc trng

, nên

khó phân biệt các hình khi thay đổi vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtị trí của chúng trong không gian hay thay đổi

kích thớc

Đến các lớp cuối cấp, trí tởng tợngcủa học sinh đ phát triển ã phát triển

nhng

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẫn phụ thuộc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o mô hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtật thât; suy luận của học sinh đμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết ã phát triển song vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẫn còn

l một d y phán đoán, nhiều khi còn cảm tính Do đó vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiệc nhậnμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết ã thức các khái niệm

toán học còn phải dựa vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o mô hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtật thật Vì vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtậy, vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiệc nhận μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết thức các khái niệm

hình học không phải dễ d ng đối vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới các em.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Toán 4 ngo i vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiệc tập trung bổ sung ho n thiện, tổng kết, hệ μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết thống hoá, khái quát

hoá vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề số tự nhiên còn giới thiệu sâu hơn vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề các yếu tố hình học

Dạy học các yếu tố hình học đóng vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtai trò quan trọng trong ch

ơng trình Toán 4,

nó giúp học sinh rèn kỹ năng giải các dạng toán liên quan

đến nội dung hình học

Việc dạy học các yếu tố hình học rất khó, học sinh tiếp thu

b i chậm vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết thờngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hay

nhầm lẫn nên hiệu quả cha

cao

Một số giải pháp rèn kỹ năng giải các dạng toán có nội dung hình học ở lớp 4

2

Qua thực tế giảng dạy, dự giờ đồng nghiệp tôi rút ra đợc

một số giải pháp rèn

kỹ năng giải các dạng toán có nội dung hình học

Trang 2

B- Giải quyết vấn đề

I- Một số vấn đề về các yếu tố hình học trong toán 4.

1- Các mạch kiến thức Toán 4:

Toán 4 mở đầu cho giai đoạn học tập sâu Có thể coi Toán 4 l μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

sự bổ sung ho nμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

thiện, tổng kết, hệ thống hoá, khái quát hoá kiến thức của giai đoạn trớc

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề 5 mạch

kiến thức sau:

- Số học

- Đại lợng

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết đo đại lợngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Yếu tố hình học

- Yếu tố thống kê

- Giải toán

2- Vai trò của dạy học các yếu tố hình học trong Toán 4

- Nội dung dạy học các yếu tố hình học hỗ trợ “ hạt nhân số học” vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết các mạchμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

kiến thức khác trong Toán 4 Chẳng hạn:

+ Khi học sinh vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtận dụng công thức tính chu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếti, diện tích các hình học sinh đợc

củng cố cách tính giá trị biểu thức có chứa chữ

+ Khi giải các b i toán có nội dung hình học, các em đợcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

củng cố vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề kỹ năng

thực hiện các phép tính trên các số đo đại lợng

hoặc đổi các đơn vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtị đo đại lợng

Mặt khác, học sinh đợc

củng cố cách giải vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết trình b y b i toán có lời vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtăn.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtersion http://www.fineprint.com

3

- Dạy học yếu tố hình học góp phần củng cố kiến thức toán học, phát triển năng

lực thực h nh, năng lực tduy,μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

phát huy đợc

sự nỗ lực của học sinh do tìm tòi khám

phá

- Dạy học các yếu tố hình học l một biện pháp quan trọng μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết gắn học vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới h nh,μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

nh trờngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới đời sống

3 Nội dung v thời lợng – Nội dung vμ thời lợng μ thời lợng

dạy học các yếu tố hình học ở lớp 4

* Nội dung:

- Góc nhọn, góc tù, góc bẹt

- Hai đờng

thẳng vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông góc, hai đờng

thẳng song song

- Vẽ hai đờng

thẳng song

- Thực h nh vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình chữ nhật vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuôngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Giới thiệu hình bình h nh, diện tích hình bình h nhμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Giới thiệu hình thoi, diện tích hình thoi

* Thời lợng:

- Góc nhọn, góc tù, góc bẹt : 1 tiết

- Hai đờng

thẳng song song: 2 tiết

- Vẽ hai đờng

thẳng song: 2 tiết

Trang 3

- Thực h nh vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình chữ nhật vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông: 4 tiếtμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Giới thiệu hình bình h nh, diện tích hình bình h nh: 3 tiếtμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Giới thiệu hình thoi, diện tích hình thoi: 4 tiết

4- Mức độ yêu cầu:

a- Góc nhọn, góc tù, góc bẹt:

- Nhận biết đợc

góc nhọn, góc tù, góc bẹt

b- Hai đờng

thẳng vuông góc, hai đờng

thẳng song song:

hai đờng

thẳng song song

4

- Biết vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hai đờng

thẳng song song

- Biết vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ đờng

cao của một hình tam giác trong trờng

hợp đơn giản

c- Hình bình h nh, hình thoi: μnh, hình thoi:

hình bình h nh, hình thoi vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết một số đặc điểm của nó.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Biết cách tính chu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếti, diện tích hình bình h nh vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình thoi.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

5- Các dạng toán có nội dung hình học trong Toán 4:

- Dạng toán nhận dạng các hình hình học

- Dạng toán cát, ghép hình

- Dạng toán vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình

- Dạng toán liên quan đến các đại lợng

hình học

- Dạng toán chia hình theo yêu cầu

6 Ph – Nội dung vμ thời lợng

ơng pháp dạy học:

- Ph

ơng pháp trực quan

- Ph

ơng pháp gợi mở- vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtấn đáp

- Ph

ơng pháp dạy học nêu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtấn đề

- Ph

ơng pháp thực h nh luyện tậpμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Ph

ơng pháp giảng giải minh hoạ

- Ph

ơng pháp ôn tập vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hệ thống hoá kiến thức toán họcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

ơng trình

1- Ưu điểm:

- Giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên đợc

tập huấn ch

ơng trình thay sách, đợc

trang bị vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề mục tiêu, nội

dung ch

ơng trình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết PPDH Toán 4 nói chung, các yếu tố hình học nói μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết riêng

5

Trang 4

- Trình độ giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên đạt chuẩn, đây l điều kiện thuận lợi choμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiệc tiếp cận

ch

ơng trình

- Các yếu tố hình học không xây dựng th nh chμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

ơng riêng đây l điều kiệnμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

thuận lợi cho vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiệc dạy học của giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết học sinh.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Các yếu tố hình học ở lớp 4 có sự kế thừa bổ sung vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết phát μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết triển các kiến thức

toán đ học ở các lớp 1, 2,3.ã phát triển

2- Tồn tại:

- Do mới tiếp cận ch

ơng trình nên một số giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết học sinh còn gặp khóμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

khăn trong dạy- học, nhất l phμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

ơng pháp tổ chức cho học sinh khám phá kiến thức

mới

- Các yếu tố hình học l mạch kiến thức khó vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết trừu tợngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

nên trong quá trình

dạy học giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên mới chỉ tổ chức cho học sinh hình th nh μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết khái niệm m chaμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

rèn

đợc

kỹ năng giải toán ( hầu hết các b i tập mang nội dung hình μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết học học sinh đều

không l m đợcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hiệu quả học tập cha

cao)

- Trong quá trình học tập học sinh còn mắc nhiều sai lầm nh: nhận dạng các

hình hình học, vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình, gọi tên hình, mô tả hình, …

- Học sinh không thuộc các qui tắc, công thức tính chu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếti vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết diện tích các hình

hình học

III- Nguyên nhân của thực trạng

1- Về giáo viên:

- Cha

nắm bắt một cách đầy đủ, cha

hiểu sâu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtị trí, vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtai trò của các yếu tố hình

học trong Toán 4

- Trong dạy học mới chỉ quan tâm tới kết quả b i l m của học μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết sinh m chaμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

quan tâm tới ph

ơng pháp tìm tòi, khám phá để đi đến kết quả đó

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtersion

http://www.fineprint.com

6

- Dạy học còn nặng vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề áp đặt, cha

phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo

của học sinh

2- Về học sinh:

- Cha

nắm chắc kiến thức vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề mạch kiến thức các yếu tố hình học ở lớp dới

hoặc còn nắm bắt kiến thức một cách mơ hồ

- Thụ động, lời

suy nghĩ

- Thiếu đồ dùng học tập

- Kỹ năng thao tác vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới các đồ dùng học tập còn thấp

- Cha

nắm chắc các bớc

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ, các bớc

giải b i toán mang nôi dung hình học,μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Trang 5

các qui tắc – công thức tính chu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếti, diện tích các hình hình học

- Không hiểu đợc

bản chất, đặc điểm của các yếu tố hình học do đó trong học tập còn nhiều nhầm lẫn

IV- Một số giải pháp rèn kỹ năng giải các dạng toán mang nội

dung hình học ở lớp 4.

- Tăng cờng

tự học tự bồi dỡng

để nắm chắc mục tiêu, nội dung ch

ơng trình,

ph

ơng pháp giảng dạy tuyến kiến thức n y.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Cần đổi mới ph

ơng pháp dạy học trên tinh thần phát huy tính tích cực, chủ

động, sáng tạo của học sinh

- Trong quá trình dạy học phải cho học sinh nắm chắc một số

đặc điểm, các

bớc

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ của các yếu tố hình học thông qua hình ảnh trực quan Phải đặc biệt chú

trọng rèn kỹ năng thực h nh ( nhận diện, vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình, cắt ghép μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình, giải toán mang nội

dung hình học,…) Muốn vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtậy giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên cần nắm chắc các bớc tiến h nh dạy học cácμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

yếu tố hình học Cụ thể l hình th nh biểu tợngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

(khái niệm) vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề các hình hình học,

để hình th nh các biểu tợngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hình học cho học sinh lớp 4 giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên không nên áp

dụng ph

ơng pháp định nghĩa theo quan điểm lôgic hình thức (nêu các dấu hiệu) mμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

7

thông qua mô tả, minh hoạ bằng hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hoặc đối chiếu, so sánh vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới các biểu tợng

đ choã phát triển

- Đổi mới các hình thức dạy học, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu cách sử dụng đồ

dùng có hiệu quả, dự kiến những sai lầm của học sinh trong từng b i học.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Tổ chức dạy học các yếu tố hình học: Nhận dạng hình, vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình, mô tả hình,

giải các b i tập có nội dung hình học muốn có hiệu quả giáo μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên cần tìm hiểu nghiên

cứu kỹ mục tiêu b i dạy để lập kế hoach b i học.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Cụ thể

1- Dạng toán nhận dạng các hình hình học:

Việc nhận dạng hình rất đa dạng, mức độ phức tạp khác nhau, yêu cầu khác

nhau Nhận dạng hình l một kĩ năng quan trọng ở tiểu học μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết Yêu cầu đặt ra l trongμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

mỗi trờng

hợp cụ thể học sinh nhận dạng đợc

các hình hình học đ học bằng cáchã phát triển

sử dụng các biện pháp thích hợp

Biện pháp:

Để giải b i toán vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtề nhận dạng các hình hình học giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hớng

dẫn học sinh

Trang 6

tiến h nh qua các bớcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

sau:

Bớc

1: Xác định yêu cầu của b i toán l nhận dạng hình dựa vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình dạng, đặc

điểm của hình hay nhận dạng hình bằng phân tích – tổng hợp hình

Bớc

2: Nhắc lại định nghĩa các hình liên quan tới b i toán ( bằng μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết cách mô tả

hoặc bằng mẫu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtật) vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết đặc điểm của các hình đó.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Ngo i ra có thể vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình- vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình l biện pháp quan trọng để μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết nhận dạng hình,

dùng thớc,

ê- ke để kiểm tra

Quan sát nhận dạng tổng thể bằng trực quan Biện pháp quan trọng l luôn thayμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

đổi các dấu hiệu không bản chất của hình (m u sắc, chất liệu, μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtị trí,…) để học sinh tự

phát hiện dấu hiệu bản chất của hình đó

8

* Các giải pháp thờng

sử dụng để nhận dạng hình trong trờng

hợp phức

tạp lμ: : μ:

- Đếm trực tiếp trên hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hoặc trên đồ vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtật

- Sử dụng sơ đồ để đếm rồi khái quát th nh công thức tính số μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình cần nhận

dạng

- Đánh số thứ tự (hoặc tô m u) các hình riêng lẻ để nhận biết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết Chỉ ghi số hình

đơn m không cần cắt rời hình ra (Đối vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới học sinh yếu có μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết thể cắt rồi ghép lại để

nhận dạng hình)

- Sử dụng các ph

ơng pháp suy luận lôgic

Tuỳ từng tình huống cụ thể hớng

dẫn học sinh nhận dạng hình một cách khoa

học, hợp lí, không trùng lặp , không bỏ sót

Chẳng hạn: Nhận dạng hình nhờ các yếu tố vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết đặc điểm của μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình

Trớc

hết cần giới thiệu các yếu tố, đặc điểm của hình hình học Luôn thay đổi

dấu hiệu không bản chất để học sinh tự phát hiện dấu hiệu bản chất (đặc điểm hình

dạng hình học của hình) Sau khi nắm vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtững học sinh sẽ căn cứ vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o đó để nhận dạngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hình (m không cần đối chiếu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtật mẫu ) bằng đếm, đo, cắt ghépμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình, kiểm tra bằng

dụng cụ hình học Chú ý l , trong loại trừ, khi chỉ cần một μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

đặc điểm bị vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếti phạm thì

khẳng định đó l không phải l hình cần nhận dạng.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

ở lớp 4 để nhận dạng hình thoi học sinh kiểm tra xem hình đó

có phải l hìnhμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

bình h nh không (hai cặp cạnh song song), các cạnh bằng μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết nhau không Nếu vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếti phạm

một trong các điều kiện đó thì không phải l hình thoi.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Còn trong trờng

hợp phức tạp thờng

Trang 7

sử dụng thao tác phân tích – tổng hợp

hình Tức l có thể vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtân dụng một trong các thao tác đ nêu ởμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết ã trên ( 4 thao tác )

Ví dụ 1 : ( Nâng cao Toán 4 ).

9

Cho tam giác ABC, trên cạnh BC lấy hai điểm bất kỳ E, F không trùng vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới 2

đỉnh B, C Nối A vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới E vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết F Có bao nhiêu tam giác đợcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

tạo th nh?μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Hớng

dẫn:

Cách 1: Sử dụng sơ đồ E A

B F

C

A E F

C

F C B E F

Từ sơ đồ trên suy ra số tam giác đợc

tạo th nh l :μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

3 +2 + 1 = 6 (tam giác)

Cách 2: Ph

ơng pháp suy luận lôgic

Ta nhận thấy đỉnh A nối vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới 2 đầu mút của một đoạn thẳng bất kỳ trên BC bằng

2 đoạn thẳng ta sẽ đợc

một tam giác Do đó để xác định số tam giác đợc

tạo th nhμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

ta chỉ cần đếm số đoạn thẳng đợc

tạo th nh trên cạnh BC.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Số đoạn thẳng trên BC l :μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

3 + 2 + 1 = 6(đoạn thẳng)

Vậy số tam giác đợc

tạo th nh l 6 tam giác μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Cách 3: Tô m u ( hoặc ghi số) từng hình rồi cắt rời hình đ cho μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết ã

th nh 3 tam giácμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

có m u khác nhau Ghép từng đôi một ta đợcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

thêm 2 hình tam giác Cuối cùng ghép

3 hình tam giác đó lại đợc

một tam giác Vậy tất cả có 6 hình tam giác đợc

tạo

th nh.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Ví dụ 2: ( B i 2 – trang 49 – Toán 4) :μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Trong các hình tam giác sau :

- Hình tam giác n o có 3 góc nhọn?μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

C

10

- Hình tam giác n o có góc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông?μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Hình tam giác n o có góc tù?μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

A M D

B C N P E G

(Ha) (H b) (Hc)

+ Bằng quan sát tổng thể có tính trực giác học sinh nhận ra hình tam giác có 3

góc nhọn l hình a, có góc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông l hình c, có góc tù l hình μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết b

+ Dùng ê ke để nhận biết góc nhọn, góc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông, góc tù bằng cách áp góc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông

Trang 8

của ê ke vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o mỗi góc từng hình, từ đó nhận ra các hình theo μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết yêu cầu b i toán.μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

2- Dạng toán cắt, ghép hình:

Cắt, ghép hình l (kĩ năng) hoạt động hình học rất cần đợcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết chú ý rèn luyện ở

học sinh Vì nó phù hợp vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới đặc điểm tâm lí lứa tuổi, có tác dụng tốt phát triển tduy

, năng lực phân tích- tổng hợp , trí tởng

tợng

không gian của học sinh

Có nhiều dạng cắt, ghép hình tuỳ thuộc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết o nhiệm vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtụ đặt ra: μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết Cắt ghép hình để

nhận dạng hình hình học, để xây dựng công thức diện tích, để tạo th nh hình mới cóμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hình dạng theo yêu cầu

a- Cắt ghép hình để tạo ra hình mới có dạng theo yêu cầu:

Đây l b i toán biến đổi hình dạng các hình hình học, đòi hỏi μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết cắt vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết ghép theoμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

những điều kiện n o đó để đợcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hình có dạng theo yêu cầu Thao tác có khi đơn giản

nhng

cũng có khi phức tạp, phải thử nhiều lần mới th nh công Giáo μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên cần có

kiến thức nâng cao, từ đó biết cách hớng

dẫn học sinh cắt ghép hình

11

* Biện pháp :

Bớc

1 : Nhắc lại đặc điểm vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết một số tính chất của những hình hình μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết học liên

quan

Bớc

2 : Nêu những dự kiện đ cho vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết yêu cầu cần thực hiện Thiết ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết lập mối quan

hệ giữa các dự kiện đ cho vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết yêu cầu cần thực hiện.ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Bớc

3 : Xác định diện tích hình mới (bằng diện tích hình cũ đ biết) ã sau đó tìm

cạnh hình mới (nhờ công thức diện tích)

Bớc

4 : Xác định ph

ơng pháp cắt, ghép hình thoả m n b i toán.ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Cuối cùng giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên quan sát uốn nắn những sai lầm học sinh

có thể mắc phải

Ví dụ 1: H y cắt một hình chữ nhật có chiều d i 16cm, chiều ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết rộng 9cm th nh 2μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

mảnh sao cho khi ghép lại ta đợc

một hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông

Hớng

dẫn:

A E B

F G

H L

D (H1) M C

Bớc

1: Diện tích hình chữ nhật đ cho l : 16 x 9 = 144(cm2)ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Vì 144 = 12 x12 nên hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông cần tìm có cạnh 12 cm

Bớc

2 : Để có hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông cần tìm, ta cần giảm chiều d i hình chữ μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết nhật 4 cm,

Trang 9

tăng chiều rộng 3 cm.

12

Bớc

3 : Cắt hình chữ nhật đ cho ABCD dọc theo đờngã

gấp khúc EFGHLM

sao cho BE = 12 cm, các đoạn song song vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới chiều rộng d i 3 μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

cm, song song vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới

chiều d i d i 4 cm (hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ)μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Bớc

4: Ghép 2 mảnh trên th nh hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuôngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

E B

G

H L

M

(H 2)

Ví dụ 2: (b i 3 – trang – 143 – Toán 4): Cho 4 hình tam giác, mỗi μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình nhhình

dới

đây H y ghép 4 hình tam giác đó th nh một hình thoi.ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Hớng

dẫn:

Bớc

1: Nêu đặc điểm hình thoi (hai cặp cạnh đối diện song song vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới

nhau vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

bằng nhau, hai đờng

chéo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông góc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới nhau, )

2 cm

A=F

C

A

C

B

3 cm

13

Bớc

2: Nêu dữ kiện đ cho (4 hình tam giác nhhìnhã

vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ)

Nêu yêu cầu cần thực hiện (ghép 4 hình tam giác đó th nh mộtμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hình thoi)

Thiết lập mối quan hệ giữa dữ kiện đ cho vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết yêu cầu cần thực ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết hiện

Bớc

3: Diện tích hình thoi sẽ bằng diện tích 4 hình tam giác Do đó

cạnh hình

thoi l cạnh ACμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Bớc

4: Ta ghép đợc

hình thoi nhsau:

A

C

b Cắt ghép hình để xây dựng công thức tính diện tích

* Biện pháp:

Bớc

1: Chia cắt hình A đ cho th nh các phần rời nhau.ã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Bớc

2 : Ghép các phần đó (theo một cách khác) để đợc

hình B đ biết côngã

thức diện tích

Trang 10

3: Từ công thức diện tích của hình B suy ra công thức diện

tích của hình A

Ví dụ: Xây dựng công thức tính diện tích hình bình h nh (Toánμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

4 – trang 103)

- Giáo vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtiên vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ hình bình h nh ABCDμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Vẽ AH vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtuông góc vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtới CD rồi giới thiệu chiều cao AH vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết đáy DCμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

- Yêu cầu học sinh tính diện tích hình bình h nh ABCDμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Gợi ý:

Bớc

1 : Cắt phần hình tam giác ADH

Bớc2

: Ghép lại để đợc

hình chữ nhật ABIH Diện tích hình bình h nhμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

B

14

ABCD = diện tích hình chữ nhật ABIH

Bớc

3: Diện tích hình chữ nhật ABIH l a x h Vậy diện tích hình bìnhμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

h nhμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

ABCD l a x hμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

c- Cắt ghép hình để nhận dạng hình hình học

* Biện pháp:

Bớc

1 : Chia cắt hình đ cho th nh các hình đơnã μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

Bớc

2: Ghép các hình đơn th nh các cách khác nhau để đợcμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hình hợp

Ví dụ: Có bao nhiêu tam giác trong hình vμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtẽ sau:

Hớng

dẫn :

- Bớc

1: Cắt hình trên th nh 3 hình đơn: hình1, hình 2, hình 3.(Ta có 3 μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết tam

giác)

- Bớc

2: Ghép hợp lí từng cặp tam giác đơn đợc

2 tam giác hợp l : hình1,2;μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

hình 2,3

Nhvμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiếtậy

có tất cả : 3 + 2 + 1 = 6 (tam giác)

3- Dạng toán vẽ hình: Vẽ hình l một kĩ năng hình học quan μo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết trọng , cần đợc

rèn luyện thờng

xuyên theo các mức độ thích hợp, từ thấp đến cao Điều quan trọng

B

D

a a

A B

C H C I

A

H

1 2 3

15

l học sinh biết sử dụng các dụng cụ thờngμo môn Toán ở Tiểu học đều cơ bản, cần thiết

dùng, lựa chọn dụng cụ phù hợp, xác

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	130 KB