MỤC TIÊU Học sinh : - Nêu được vai trò của quá trình thoát nước đối với đời sống của thực vật.. - Mô tả được cấu tạo của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước - Trình bày được cơ
Trang 1Bài 3 : THOÁT HƠI NƯỚC Ở LÁ
I MỤC TIÊU
Học sinh :
- Nêu được vai trò của quá trình thoát nước đối với đời sống của
thực vật
- Mô tả được cấu tạo của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước
- Trình bày được cơ chế điều tiết độ mở của khí khổng và các tác nhân ảnh hưởng đến quá trình thoát hơi nước
- Rèn luyện kĩ năng quan sát và phân và so sánh
- Giải thích cơ sở khoa học các biện pháp kỉ thuật tạo điều kiện cho cây điều hoà thoát nước dễ dàng
- Tích cực trồng cây và bảo vệ cây xanh ở trường học, nơi ở và đường phố
II THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Tranh vẽ hình 3.1, 3.2, 3.3 3.4 sách giáo khoa
- Máy chiếu qua đầu nếu dùng bản trong (máy overheah)
Trang 2- Bảng kết quả thực nghiệm của Garô
- Thí nghiệm chứng minh cây xan thoát hơi nước
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
- Động lực nào giúp dòng nước và các muối khoáng di chuyển được từ rễ lến lá ?
2 Bài mới
- Đặt vấn đề : Động lực đầu trên giúp dòng nước và các ion
khoáng di chuyển được từ rễ lênlá là sự thoát hơi nước ở lá Vậy quá trình thoát hơi nước ở lá diễn ra như thế nào ? Chúng ta cùng nghiên cứu cơ chế thoát hơi nước ở lá
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1
Cho học sinh đọc mục I.1 và
? nước có vai trò gì trong cây ?
I VAI TRÒ CỦA THOÁT HƠI NƯỚC
1.Lượng nước cây sử dụng và vai trò của nó trong cây
-Khoáng 2% lượng nước cây hấp thụ được sử dụng để tạo vật chất hữu cơ,
Trang 3bảo vệ cây khỏi hư hại bởi nhiệt độ bảo vệ cây khỏi hư hại bởi nhiệt độ
không khí, tạo môi trường trong …
*Hoạt động 2
Giáo viên : cho học sinh quan sát thí
nghiệm (TN) đã chuẩn bị sẵn về hiện
tượng thoát hơi nước ở thực vật
? hãy cho biết thoát hơi nước là gì ? vai
trò của thoát hơi nước ?
Học sinh : Đó là hiện tượng mất nước
qua bề mặt lá và các bộ phận khác của
cây tiếp xúc với không khí và nêu được
vai trò của thoát hơi nước
Hoạt động 3
Giáo viên : Cho học sinh đọc số liệu ở
bảng 3.1, quan sát hình 3.1 đến 3.3
? em có nhận xét gì về tốc độ thoát hơi
nước ở mặt trên và mặt dưới của lá cây ?
? Từ đó cho biết có mấy con đường thoát
hơi nước ?
2 Vai trò của thoát hơi nước đối với đời sống của cây
+Tạo lực hút đầu trên
+Hạ nhiệt độ của lá cây vào những ngày nắng nóng
+Khí khổng mở cho CO2 vào cung cấp cho quá trình quang hợp
II THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ 1.Cấu tạo của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước
Trang 4Học sinh : nêu được
+Sự thoát hơi nước ở mặt dưới cao hơn
mặt trên của lá
+Có hai con đường thoát hơi nước là :
qua tầng cutin và qua khí khổng
-Thoát hơi nước chủ yếu qua khí khổng phân bố ở mặt dưới của lá -Con đường thoát hơi nước +Tầng cutin (không đáng kể) +Khí khổng
* Hoạt động 4
Giáo viên : cho học sinh đọc mục II.3,
quan hình 3.4
? hãy giải thích cơ chế đóng mở của khí
khổng ?
Học sinh : Giải thích, sau đó giáo viên bổ
sung
*Hoạt động 5 :
2.Cơ chế điều tiết sự thoát hơi nước qua cutin và qua khí khổng
-Sự đóng mở khí khổng phụ thuộc vào hàm lượng nước trong tế bào khí khổng
+Khí nc nước khí khổng mở
+Khi mất nước khí khổng đóng
Giáo viên : Cho học sinh nghiên cứu mục
III
? Quá trình thoát hơi nước của cây chịu
ảnh hưởng của những nhân tố nào ?
Học sinh : Nêu được các yếu tố nước, ánh
sáng, nhiệt độ …
THOÁT HƠI NƯỚC
-Các nhân tố ảnh hưởng +Nước
+Anh sáng +Nhiệt độ, gió và các ion khoáng
Trang 5IV CỦNG CỐ
* Hãy điền thông tin thích hợp vào dấu “?”
*Cơ sở khoa học của các biện pháp kỉ thuật tưới nước hợp lí cho cây ? giải thích ?
* Em hiểu ý nghĩa tết trồng cây mà bác hồ phát động như thế nào
?
*Theo em những cây sống ở vùng đất có độ ẩm cao với cây mọc nơi đồi núi khô hạn khác nhau về cường độ thoát hơi nước như thế nào
? vì sao ?
V BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Chuẩn bị câu hỏi từ 1, 2, 3, 4 sách giáo khoa
- Quan sát các cây (cùng loại) trong vườn nhà khi ta bón phân với liều lượng khác nhau
Phần bổ sung kiến thức :
1 Ở một vùng ruộng lầy, sau một thời gian trồng bạch đàn vùng
đó trở nên khô hạn Em hãy giải thích tại sao bạch đàn vừa có khả năng
Trang 6làm lô hạn đầm lầy, lại vừa có khả năng sống ở vùng khô hạn Hãy giải thích vì sao bạch đàn có được khả năng kì diệu đó ?
2 Vì sao khi trồng cây người ta thường ngắt bớt lá ?
3 Từ hoạt động hấp thụ Vận chuyển nước và khoáng, hãy chứng minh cây là một cơ thể thống nhất ?
