Khảo sát thực trạng của HS tham gia các hình thức tự học ở nhà ……… 5 CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHẦN MỀM HỖ TRỢ ÔN THI TNTHPT MÔN HÓA HỌC NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC TỰ CHỦ, TỰ HỌC CHO HỌC
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
Tổng quan những vấn đề nghiên cứu
1.1.1 Tổng quan về từ điển hóa học
Từ điển hóa học là công cụ thiết yếu giúp người học hiểu rõ các khái niệm, phản ứng và hợp chất hóa học Nhờ sự phát triển công nghệ, từ điển hóa học hiện không chỉ có dạng sách in mà còn được tích hợp vào ứng dụng điện tử và phần mềm thông minh, giúp học sinh tra cứu kiến thức một cách nhanh chóng và chính xác.
1.1.2 Tổng quan về năng lực tự chủ và tự học
Năng lực tự học và tự chủ là khả năng quan trọng giúp học sinh tự tổ chức và điều chỉnh quá trình học tập, đặc biệt trong việc chuẩn bị cho kỳ thi TN THPT Học sinh sở hữu năng lực này sẽ chủ động tiếp thu kiến thức và phát triển thói quen học tập bền vững.
Từ điển hóa học không chỉ định nghĩa mà còn giải thích phản ứng và tính chất của các chất hóa học Sự phát triển công nghệ đã dẫn đến sự ra đời của từ điển hóa học điện tử và thông minh, giúp học sinh tra cứu thông tin một cách nhanh chóng và chính xác.
Công nghệ AI đang được ứng dụng để phát triển các công cụ học tập thông minh, chẳng hạn như từ điển hóa học, giúp học sinh dễ dàng tra cứu thông tin và giải quyết vấn đề học tập hiệu quả Bên cạnh đó, AI còn hỗ trợ cá nhân hóa quá trình học, cho phép học sinh tiếp cận kiến thức phù hợp với nhu cầu riêng của mình.
1.2.3 Năng lực tự học và tự chủ
Năng lực tự học và tự chủ là những kỹ năng thiết yếu giúp học sinh học tập độc lập và chủ động Công nghệ học tập thông minh có thể hỗ trợ học sinh phát triển những năng lực này, từ đó cải thiện khả năng tự nghiên cứu và nâng cao kết quả học tập.
1.3.1 Khảo sát thực trạng của GV tổ chức cho HS tự học ở nhà Để biết được thực trạng của đề tài, chúng tôi đã dùng google forms khảo sát
Chúng tôi đã tổng hợp dữ liệu từ 100 giáo viên dạy các môn học tại ba trường: Trường THPT Con Cuông, Trường THPT Mường Quạ và Trường THPT Anh Sơn 3, và trình bày trong bảng số liệu dưới đây.
Câu 1: Theo thầy/cô, việc tổ chức cho học sinh tự học ở nhà để ôn thi TNTHPT hiện nay có mức độ khó khăn như thế nào?
Câu 2: Thầy/cô có thường xuyên tổ chức hoặc hướng dẫn học sinh tự học ở nhà không?
Thỉnh thoảng tổ chức/hướng dẫn 12/100
Thường xuyên tổ chức/hướng dẫn 5/100
Câu 3: Theo thầy/cô, khi tổ chức cho học sinh tự học ở nhà, thầy/cô gặp phải khó khăn nào? (Có thể chọn nhiều đáp án)
Học sinh không có động lực tự học 65/100
Thiếu công cụ hỗ trợ phù hợp (tài liệu, ứng dụng học tập)
Khó theo dõi và đánh giá kết quả tự học của học sinh 95/100
Không gặp khó khăn gì 4/100
Kết quả khảo sát cho thấy thực trạng giáo viên tổ chức cho học sinh tự học ở nhà hiện nay đang gặp nhiều khó khăn và chưa đạt hiệu quả như mong đợi.
Hầu hết giáo viên (91%) gặp khó khăn trong việc tổ chức tự học tại nhà, cho thấy cần thiết phải có các giải pháp hỗ trợ cụ thể để cải thiện tình hình.
Tần suất tổ chức hỗ trợ tự học còn thấp, với 83% giáo viên không hướng dẫn học sinh tự học tại nhà, cho thấy việc triển khai hỗ trợ tự học chưa được thực hiện một cách bài bản và thường xuyên.
Cơ sở thực tiễn
Các khó khăn chính trong việc tự học bao gồm việc khó theo dõi và đánh giá kết quả (95%), thiếu công cụ hỗ trợ phù hợp (89%), và học sinh thiếu động lực tự học (65%) Những vấn đề này nhấn mạnh sự cần thiết phải có các công cụ hỗ trợ hiện đại, chẳng hạn như từ điển hóa học thông minh, cùng với các biện pháp khích lệ học sinh tự học hiệu quả hơn.
Để nâng cao hiệu quả tự học tại nhà, giáo viên cần được hỗ trợ về công cụ và phương pháp tổ chức, cũng như cách theo dõi tiến độ học tập của học sinh Bên cạnh đó, việc khơi dậy động lực và ý thức tự học cho học sinh là rất quan trọng, có thể thực hiện thông qua việc sử dụng các công cụ học tập thông minh, giao bài tập phù hợp và tạo ra một môi trường học tập tích cực.
1.3.2 Khảo sát thực trạng của HS tham gia các hình thức tự học ở nhà
Chúng tôi tổ chức khảo sát với hình thức google forms với 4 lớp: 12A1, 12A2, 12A3 với tổng số học sinh đăng ký ôn thi TNTHPT là 51 em có kết quả sau:
Câu 1: Em thường sử dụng phương pháp hoặc công cụ nào để tự học ở nhà khi ôn thi TNTHPT? (Có thể chọn nhiều đáp án)
Sử dụng sách giáo khoa và tài liệu tham khảo 9/51
Sử dụng công cụ học tập trực tuyến (Google, YouTube, ứng dụng học tập)
Sử dụng từ điển hóa học thông minh (nếu có) 0/51
Không sử dụng phương pháp/công cụ cụ thể 16/51
Câu 2: Theo em, phương pháp hoặc công cụ mà em sử dụng để tự học ở nhà có hiệu quả đến mức nào?
Câu 3: Theo em, khi tự học ở nhà, em gặp khó khăn nào ảnh hưởng đến hiệu quả học tập? (Có thể chọn nhiều đáp án)
Thiếu tài liệu hoặc công cụ hỗ trợ phù hợp 40/51
Không hiểu bài và không có người giải đáp 39/51
Thiếu động lực tự học 37/51
Mất tập trung do môi trường học tại nhà 40/51
Theo kết quả khảo sát, thực trạng tự học tại nhà của học sinh hiện nay đang đối mặt với nhiều khó khăn và chưa đạt được hiệu quả mong muốn.
Học sinh chủ yếu sử dụng công cụ học tập trực tuyến (20/51) và phương pháp tự học (16/51), tuy nhiên, các phương pháp này vẫn chưa phổ biến và thiếu sự đa dạng Đặc biệt, từ điển điện tử học tập thông minh chưa được sử dụng (0/51), điều này cho thấy cần thiết phải giới thiệu và khuyến khích học sinh tiếp cận các công cụ hiện đại hơn.
Đa số học sinh (40/51) cho rằng phương pháp và công cụ hiện tại không hiệu quả, với không ai đánh giá chúng là rất hiệu quả (0/100) Điều này chỉ ra rằng các phương pháp và công cụ hiện tại không đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh trong việc tự học tại nhà.
Học sinh đang đối mặt với nhiều khó khăn trong việc tự học, bao gồm thiếu tài liệu và công cụ hỗ trợ (40/51), mất tập trung (40/51), không hiểu bài và thiếu người giải đáp (39/100), cùng với thiếu động lực tự học (37/51) Những vấn đề này nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự hỗ trợ từ giáo viên, gia đình và các công cụ học tập thông minh để nâng cao hiệu quả tự học.
Để nâng cao hiệu quả tự học tại nhà, cần trang bị cho học sinh các công cụ hỗ trợ hiện đại như từ điển hóa học thông minh, tạo ra môi trường học tập phù hợp và tăng cường sự hướng dẫn từ giáo viên để giải đáp thắc mắc kịp thời Bên cạnh đó, việc khơi dậy động lực tự học cho học sinh thông qua các hoạt động khuyến khích và giao bài tập phù hợp cũng rất quan trọng.
Thiết kế từ điển hóa học thông minh
CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHẦN MỀM HỖ TRỢ ÔN THI TNTHPT MÔN HÓA HỌC NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC TỬ CHỦ, TỰ HỌC CHO HỌC SINH
2.1 Thiết kế từ điển hóa học thông minh
+ Giao diện trang chủ trên máy tính
+ Giao diện trang chủ trên điện thoại
+ Giao diện từ điển thông minh trên máy tính
+ Giao diện từ điển thông minh trên điện thoại
2.1.2 Thiết kế các tính năng của từ điển hóa học thông minh
+ Giao diện web học tập online thông minh trên máy tính
Giao diện đề thi trên máy tính + Giao diện web học tâp online thông minh trên điện thoại
Giao diện đề thi trên điện thoại
+ Giao diện tính năng chát bot của từ điển
Áp dụng phần mềm hỗ trợ học sinh ôn thi TNTHPT môn Hóa học …………………………………………………………………… 10 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
Chúng tôi áp dụng phần mềm hỗ trợ học sinh trong việc ôn thi TNTHPT với bộ môn Hóa Học theo quy trình sau:
Bước 1: Giáo viên chuẩn bị tài liệu và bài tập
+ Giáo viên chuẩn bị kiến thức liên quan bài tập chuẩn bị giao cho HS
+ Tải file PDF chứa tài liệu lý thuyết lên phần mềm học tập
Chuẩn bị một file bài tập với các câu hỏi trắc nghiệm, đúng/sai, hoặc câu trả lời ngắn, sau đó tải lên website học tập tự thiết kế để học sinh có thể dễ dàng truy cập.
Bước 2: GV gửi bài tập rồi hướng dẫn học sinh làm bài tập và sử dụng từ điển
+ GV gửi link web hay tạo mã QR rồi gửi cho HS: Trang Web Đề Số
+ GV hướng dẫn HS sử dụng như sau:
- Đầu tiên bấm vào Đề số 1
Giao diện bài tập giao học sinh ôn thi
Khi bắt đầu, thời gian đếm ngược sẽ được khởi động để học sinh (HS) làm bài HS cần lưu ý rằng hệ thống yêu cầu làm theo thứ tự từ câu 1 đến câu 2, 3, Chỉ khi trả lời đúng câu trước, nút bắt đầu mới xuất hiện để cho phép làm bài tiếp theo HS sẽ chọn một trong bốn đáp án Nếu chọn đúng, hệ thống sẽ chúc mừng, nhưng nếu sai, đặc biệt là sai hai lần, hệ thống sẽ mở nút trợ giúp để HS có thể tra cứu kiến thức trong từ điển.
Bước 3: Lĩnh hội kiến thức từ điển để làm bài tập tiếp
Học sinh chỉ được làm câu 2 sau khi hoàn thành đúng câu 1, và tương tự cho các câu tiếp theo Nếu gặp khó khăn, học sinh có thể nhấn nút trợ giúp để tra cứu từ điển Chẳng hạn, nếu làm câu 6 hai lần mà vẫn sai, học sinh nên tra từ điển để tìm hiểu thêm.
Giao diện bài tập giao học sinh ôn thi
Khi đó nút trợ giúp sáng lên, HS bấm vào để hỏi từ điển thông minh
Giao diện học sinh hỏi từ điển
Từ đó HS sẽ làm được bài tập tốt hơn
Bước 4: Hình thành ý thức tự giác học bài của HS
Sau khi sử dụng phần mềm hỗ trợ, học sinh không chỉ củng cố kiến thức lý thuyết mà còn phát triển kỹ năng tự học, quản lý thời gian và tư duy phản biện Kiến thức được hình thành qua thực hành, nhận phản hồi và tự điều chỉnh, giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi THPT và các bài kiểm tra tương tự Nếu trang "Trợ giúp" cung cấp nội dung chất lượng như video, bài giảng và lời giải chi tiết, hiệu quả học tập sẽ được nâng cao đáng kể.
Qua những việc học sinh áp dụng từ điển để ôn tập thì chúng tôi có kết luận sau:
Hệ thống từ điển hóa học thông minh mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, giúp các em nắm vững kiến thức kịp thời với câu trả lời nhanh chóng và chính xác cho các thắc mắc về công thức hóa học và tính chất hợp chất Việc sử dụng từ điển không chỉ giúp học sinh hiểu rõ vấn đề ngay lập tức mà còn nâng cao năng lực tự chủ và tự học, khuyến khích các em chủ động tìm kiếm thông tin và tự khắc phục khó khăn Điều này phát triển kỹ năng học tập độc lập và xây dựng sự tự tin trong việc tiếp cận kiến thức mới, từ đó nâng cao hiệu quả học tập bền vững.
Mục đích thực nghiệm
Mục đích của thực nghiệm là đánh giá hiệu quả của phần mềm hỗ trợ ôn thi TN THPT môn Hóa học dựa trên công nghệ AI, nhằm nâng cao ý thức tự giác học tập và năng lực tự học của học sinh tại trường THPT Con Cuông Qua đó, nghiên cứu này hướng đến việc cải thiện chất lượng học tập môn Hóa học, giúp học sinh đạt kết quả tốt hơn trong kỳ thi TN THPT năm học 2024.
Đối tượng thực nghiệm
Đối tượng thực nghiệm là 51 học sinh khối 12 tại trường THPT Con Cuông, những em đã đăng ký chọn môn Hóa học để thi TN THPT trong năm học 2024-
Năm 2025, những học sinh được chọn đến từ các lớp có trình độ học tập trung bình và ý thức tự giác học tập chưa cao, nhằm đảm bảo tính đại diện và phản ánh rõ ràng hiệu quả của phần mềm.
Nội dung thực nghiệm
Thực nghiệm tập trung vào việc áp dụng phần mềm hỗ trợ ôn thi TN THPT môn Hóa học (từ điển thông minh sử dụng công nghệ AI) để:
+ Hỗ trợ học sinh tra cứu nhanh các khái niệm, phản ứng hóa học, bài tập mẫu và các dạng bài thường gặp trong kỳ thi TN THPT
+ Cung cấp các bài kiểm tra tự động, phản hồi tức thì và gợi ý giải bài tập, giúp học sinh tự học hiệu quả hơn
+ Theo dõi tiến độ học tập của học sinh, từ đó khuyến khích ý thức tự giác và năng lực tự học.
Tiến hành thực nghiệm
- Cài đặt phần mềm hỗ trợ ôn thi TN THPT môn Hóa học trên máy tính và điện thoại của học sinh
- Tổ chức buổi hướng dẫn sử dụng phần mềm cho 51 học sinh, bao gồm cách tra cứu, làm bài kiểm tra, và theo dõi tiến độ học tập
- Thời gian thực nghiệm: Từ 1/10/2024 đến 31/3/2025 (6 tháng)
- Tiến hành khảo sát ý thức tự giác học tập của học sinh thông qua bảng hỏi và quan sát thực tế
Vào tháng 9/2024, sẽ tổ chức một bài kiểm tra đầu vào nhằm đánh giá năng lực môn Hóa học của học sinh trước khi triển khai phần mềm Bài kiểm tra này sẽ bao gồm các câu hỏi trắc nghiệm mới, được thiết kế theo cấu trúc của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2025.
+ Trong thực nghiệm (Từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2025):
Bắt đầu từ tháng 10/2024, học sinh sẽ sử dụng phần mềm ôn tập môn Hóa học, với yêu cầu tối thiểu 5 giờ mỗi tuần để tra cứu, làm bài tập và kiểm tra.
- Phần mềm tự động ghi nhận thời gian học, số lượng bài tập đã làm, và kết quả kiểm tra của từng học sinh
Giáo viên sử dụng hệ thống để theo dõi tiến độ học tập của học sinh, đồng thời tổ chức các buổi thảo luận hàng tháng nhằm giải đáp thắc mắc và khuyến khích học sinh phát triển khả năng tự học.
Tổ chức bài kiểm tra đầu ra vào tháng 3/2025 với cấu trúc giống như bài kiểm tra đầu vào nhằm đánh giá sự tiến bộ trong năng lực môn Hóa học.
- Khảo sát lại ý thức tự giác học tập của học sinh thông qua bảng hỏ và phỏng vấn
- Tổng hợp và so sánh kết quả trước và sau thực nghiệm.
Kết quả thực nghiệm
+ Kết quả bài kiểm tra trước TN (Tháng 9/2024) và sau TN (Tháng 3/2025)
Chưa đạt Đạt Khá Tốt Điểm TB
Trước áp dụng sáng kiến 6 25 17 33 12 24 10 18 6,34
Sau áp dụng sáng kiến 0 0 2 4 11 22 32 74 8,23
Bảng tổng hợp kết quả bài kiểm tra trước và sau thực nghiệm
+ Để dễ trực quan thi tôi vẽ biểu đồ sau:
Biểu đồ hình cột so sánh kết quả học tập trước và sau TN
Biểu đồ đường so sánh kết quả học tập trước và sau TN
Qua bảng, biểu đồ đường và cột ở trên chúng tôi có kết luận sau:
Trước khi áp dụng sáng kiến, ý thức tự giác học tập của học sinh còn thấp, thể hiện qua sự phụ thuộc vào giáo viên và ít sử dụng công cụ hỗ trợ học tập Học sinh thường trì hoãn việc học, dẫn đến kết quả học tập không cao, với 51% học sinh chưa đạt và điểm trung bình chỉ đạt 6.34/10.
Sau khi áp dụng sáng kiến phần mềm hỗ trợ ôn thi, học sinh đã hình thành ý thức tự giác học tập tốt hơn Các em chủ động tra cứu, làm bài tập và kiểm tra, giảm sự phụ thuộc vào giáo viên Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá và tốt đã tăng mạnh từ 49% lên 95%, trong khi điểm trung bình môn Hóa học cũng tăng lên 8.23, cho thấy sự cải thiện đáng kể trong ý thức tự giác học tập và chất lượng học tập.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Các khó khăn chính trong việc tự học bao gồm việc khó theo dõi và đánh giá kết quả (95%), thiếu công cụ hỗ trợ phù hợp (89%), và học sinh thiếu động lực tự học (65%) Những vấn đề này chỉ ra rằng cần thiết phải có các công cụ hỗ trợ hiện đại, chẳng hạn như từ điển hóa học thông minh, cùng với các biện pháp khích lệ học sinh tự học hiệu quả hơn.
Để nâng cao hiệu quả tự học tại nhà, giáo viên cần được hỗ trợ về công cụ và phương pháp tổ chức, cũng như cách theo dõi tiến độ học tập của học sinh Bên cạnh đó, việc khơi dậy động lực và ý thức tự học cho học sinh là rất quan trọng, có thể thực hiện thông qua việc sử dụng các công cụ học tập thông minh, giao bài tập phù hợp và tạo ra một môi trường học tập tích cực.
1.3.2 Khảo sát thực trạng của HS tham gia các hình thức tự học ở nhà
Chúng tôi tổ chức khảo sát với hình thức google forms với 4 lớp: 12A1, 12A2, 12A3 với tổng số học sinh đăng ký ôn thi TNTHPT là 51 em có kết quả sau:
Câu 1: Em thường sử dụng phương pháp hoặc công cụ nào để tự học ở nhà khi ôn thi TNTHPT? (Có thể chọn nhiều đáp án)
Sử dụng sách giáo khoa và tài liệu tham khảo 9/51
Sử dụng công cụ học tập trực tuyến (Google, YouTube, ứng dụng học tập)
Sử dụng từ điển hóa học thông minh (nếu có) 0/51
Không sử dụng phương pháp/công cụ cụ thể 16/51
Câu 2: Theo em, phương pháp hoặc công cụ mà em sử dụng để tự học ở nhà có hiệu quả đến mức nào?
Câu 3: Theo em, khi tự học ở nhà, em gặp khó khăn nào ảnh hưởng đến hiệu quả học tập? (Có thể chọn nhiều đáp án)
Thiếu tài liệu hoặc công cụ hỗ trợ phù hợp 40/51
Không hiểu bài và không có người giải đáp 39/51
Thiếu động lực tự học 37/51
Mất tập trung do môi trường học tại nhà 40/51
Theo kết quả khảo sát, thực trạng tự học tại nhà của học sinh hiện nay đang đối mặt với nhiều khó khăn và chưa đạt được hiệu quả mong muốn.
Học sinh chủ yếu sử dụng công cụ học tập trực tuyến (20/51) và phương pháp tự học (16/51), tuy nhiên, các phương pháp này vẫn chưa phổ biến và thiếu sự đa dạng Đặc biệt, từ điển điện tử học tập thông minh chưa được sử dụng (0/51), điều này cho thấy cần thiết phải giới thiệu và khuyến khích học sinh tiếp cận các công cụ hiện đại hơn.
Đa số học sinh (40/51) cho rằng phương pháp và công cụ hiện tại không hiệu quả, với không ai đánh giá chúng là rất hiệu quả (0/100) Điều này chỉ ra rằng các phương pháp và công cụ hiện tại không đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh khi tự học tại nhà.
Học sinh đang đối mặt với nhiều khó khăn trong việc tự học, bao gồm thiếu tài liệu và công cụ hỗ trợ (40/51), mất tập trung (40/51), không hiểu bài và thiếu người giải đáp (39/100), cùng với thiếu động lực tự học (37/51) Những vấn đề này nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự hỗ trợ từ giáo viên, gia đình và các công cụ học tập thông minh để nâng cao hiệu quả tự học.
Để nâng cao hiệu quả tự học tại nhà, cần trang bị cho học sinh các công cụ hỗ trợ hiện đại như từ điển hóa học thông minh, tạo ra môi trường học tập phù hợp và tăng cường sự hướng dẫn từ giáo viên để giải đáp thắc mắc kịp thời Bên cạnh đó, việc khơi dậy động lực tự học cho học sinh thông qua các hoạt động khuyến khích và giao bài tập phù hợp cũng rất quan trọng.
CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHẦN MỀM HỖ TRỢ ÔN THI TNTHPT MÔN HÓA HỌC NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC TỬ CHỦ, TỰ HỌC CHO HỌC SINH
2.1 Thiết kế từ điển hóa học thông minh
+ Giao diện trang chủ trên máy tính
+ Giao diện trang chủ trên điện thoại
+ Giao diện từ điển thông minh trên máy tính
+ Giao diện từ điển thông minh trên điện thoại
2.1.2 Thiết kế các tính năng của từ điển hóa học thông minh
+ Giao diện web học tập online thông minh trên máy tính
Giao diện đề thi trên máy tính + Giao diện web học tâp online thông minh trên điện thoại
Giao diện đề thi trên điện thoại
+ Giao diện tính năng chát bot của từ điển
Giao diện tính năng chat bot của từ điển 2.2 Áp dụng phần mềm hỗ trợ học sinh ôn thi TNTHPT môn Hóa Học
Chúng tôi áp dụng phần mềm hỗ trợ học sinh trong việc ôn thi TNTHPT với bộ môn Hóa Học theo quy trình sau:
Bước 1: Giáo viên chuẩn bị tài liệu và bài tập
+ Giáo viên chuẩn bị kiến thức liên quan bài tập chuẩn bị giao cho HS
+ Tải file PDF chứa tài liệu lý thuyết lên phần mềm học tập
Chuẩn bị một file bài tập với các câu hỏi trắc nghiệm, đúng/sai, hoặc câu trả lời ngắn, sau đó tải lên website học tập tự thiết kế để học sinh có thể dễ dàng truy cập.
Bước 2: GV gửi bài tập rồi hướng dẫn học sinh làm bài tập và sử dụng từ điển
+ GV gửi link web hay tạo mã QR rồi gửi cho HS: Trang Web Đề Số
+ GV hướng dẫn HS sử dụng như sau:
- Đầu tiên bấm vào Đề số 1
Giao diện bài tập giao học sinh ôn thi
Khi bắt đầu, thời gian đếm ngược sẽ được khởi động để học sinh làm bài Hệ thống yêu cầu học sinh làm theo thứ tự từ câu 1 đến câu 3, và chỉ khi trả lời đúng câu trước, nút bắt đầu mới xuất hiện để tiếp tục Học sinh sẽ chọn một trong bốn đáp án, nếu chọn đúng, hệ thống sẽ chúc mừng Nếu sai, đặc biệt là khi sai hai lần, hệ thống sẽ mở nút trợ giúp để học sinh có thể tra cứu kiến thức từ từ điển.
Bước 3: Lĩnh hội kiến thức từ điển để làm bài tập tiếp
Học sinh chỉ được làm câu 2 sau khi hoàn thành đúng câu 1, và tương tự cho các câu tiếp theo Nếu gặp khó khăn, học sinh có thể nhấn nút trợ giúp để tra cứu từ điển Chẳng hạn, nếu làm câu 6 hai lần mà vẫn sai, học sinh nên tra từ điển để tìm hiểu thêm.
Giao diện bài tập giao học sinh ôn thi
Khi đó nút trợ giúp sáng lên, HS bấm vào để hỏi từ điển thông minh
Giao diện học sinh hỏi từ điển
Từ đó HS sẽ làm được bài tập tốt hơn
Bước 4: Hình thành ý thức tự giác học bài của HS
Sau khi sử dụng phần mềm hỗ trợ, học sinh không chỉ củng cố kiến thức lý thuyết mà còn phát triển kỹ năng tự học, quản lý thời gian và tư duy phản biện Kiến thức được hình thành qua thực hành, nhận phản hồi và tự điều chỉnh, giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi THPT và các bài kiểm tra tương tự Nếu trang "Trợ giúp" cung cấp nội dung chất lượng như video, bài giảng và lời giải chi tiết, hiệu quả học tập sẽ được nâng cao đáng kể.
Qua những việc học sinh áp dụng từ điển để ôn tập thì chúng tôi có kết luận sau:
Hệ thống từ điển hóa học thông minh mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, giúp các em nắm vững kiến thức kịp thời với câu trả lời nhanh chóng và chính xác cho các thắc mắc về công thức hóa học và tính chất hợp chất Việc sử dụng từ điển không chỉ giúp học sinh hiểu rõ vấn đề ngay lập tức mà còn nâng cao năng lực tự chủ và tự học, khuyến khích các em chủ động tìm kiếm thông tin và tự khắc phục khó khăn Điều này phát triển kỹ năng học tập độc lập và xây dựng sự tự tin trong việc tiếp cận kiến thức mới, từ đó nâng cao hiệu quả học tập bền vững.
CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 3.1 Mục đích thực nghiệm
Mục đích của thực nghiệm là đánh giá hiệu quả của phần mềm hỗ trợ ôn thi TN THPT môn Hóa học dựa trên công nghệ AI, nhằm nâng cao ý thức tự giác học tập và năng lực tự học của học sinh tại trường THPT Con Cuông Qua đó, nghiên cứu này hướng đến việc cải thiện chất lượng học tập môn Hóa học, giúp học sinh đạt kết quả tốt hơn trong kỳ thi TN THPT năm học 2024.
3.2 Đối tượng thực nghiệm Đối tượng thực nghiệm là 51 học sinh khối 12 tại trường THPT Con Cuông, những em đã đăng ký chọn môn Hóa học để thi TN THPT trong năm học 2024-
Năm 2025, những học sinh được lựa chọn đến từ các lớp có trình độ học tập trung bình và ý thức tự giác học tập chưa cao, nhằm đảm bảo tính đại diện và phản ánh rõ ràng hiệu quả của phần mềm.
Thực nghiệm tập trung vào việc áp dụng phần mềm hỗ trợ ôn thi TN THPT môn Hóa học (từ điển thông minh sử dụng công nghệ AI) để:
+ Hỗ trợ học sinh tra cứu nhanh các khái niệm, phản ứng hóa học, bài tập mẫu và các dạng bài thường gặp trong kỳ thi TN THPT
+ Cung cấp các bài kiểm tra tự động, phản hồi tức thì và gợi ý giải bài tập, giúp học sinh tự học hiệu quả hơn
+ Theo dõi tiến độ học tập của học sinh, từ đó khuyến khích ý thức tự giác và năng lực tự học
- Cài đặt phần mềm hỗ trợ ôn thi TN THPT môn Hóa học trên máy tính và điện thoại của học sinh
- Tổ chức buổi hướng dẫn sử dụng phần mềm cho 51 học sinh, bao gồm cách tra cứu, làm bài kiểm tra, và theo dõi tiến độ học tập
- Thời gian thực nghiệm: Từ 1/10/2024 đến 31/3/2025 (6 tháng)
- Tiến hành khảo sát ý thức tự giác học tập của học sinh thông qua bảng hỏi và quan sát thực tế
Kết luận
Sau khi nghiên cứu đề tài “Thiết kế và sử dụng phần mềm hỗ trợ ôn thi TN THPT môn Hóa học nhằm nâng cao năng lực tự chủ, tự học cho học sinh trường THPT Con Cuông”, chúng tôi đã xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, cùng với quy trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc, và rút ra những kết luận quan trọng.
Việc sử dụng từ điển Hóa học thông minh đã nâng cao năng lực tự chủ và tự học của học sinh, với kết quả thực nghiệm từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2025 cho thấy tỷ lệ học sinh đạt điểm khá và tốt tăng từ 49% lên 95% Đồng thời, tỷ lệ học sinh chưa đạt giảm từ 13% xuống 0%, và điểm trung bình môn Hóa học tăng từ 6.34 lên 8.23, thể hiện sự tiến bộ vượt bậc trong chất lượng học tập.
Quá trình triển khai gặp khó khăn do cần đầu tư cơ sở vật chất như thiết bị công nghệ và kết nối internet ổn định, cũng như tổ chức tập huấn cho giáo viên và học sinh để làm quen với phần mềm Ngoài ra, cần hỗ trợ thêm cho một số học sinh có nền tảng kiến thức yếu Tuy nhiên, những khó khăn này có thể được khắc phục thông qua sự hỗ trợ từ nhà trường và các cấp quản lý.
Phần mềm hỗ trợ ôn thi không chỉ nâng cao hiệu quả ôn tập cho học sinh mà còn phát triển ý thức tự giác và khả năng tự học, góp phần tạo ra một môi trường học tập hiện đại, hiệu quả và phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục.
Ý nghĩa
Đề tài mang lại nhiều ý nghĩa đối với nhóm tác giả, nhà trường, bộ môn Hóa học, và ngành giáo dục:
Đề tài này không chỉ nâng cao năng lực chuyên môn cho nhóm tác giả mà còn giúp họ ứng dụng công nghệ hiệu quả trong giảng dạy và hỗ trợ học sinh ôn thi Kết quả nghiên cứu mang lại động lực cho việc tiếp tục khám phá và áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại trong giáo dục.
Đề tài này giúp xây dựng môi trường học tập hiện đại, nâng cao khả năng tự chủ và tự học của học sinh, đồng thời giảm bớt gánh nặng công việc cho giáo viên Phần mềm hỗ trợ ôn thi là công cụ hữu ích, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao hiệu quả giáo dục trong nhà trường.
Đề tài này giới thiệu một giải pháp sáng tạo nhằm cải thiện việc ôn thi TN THPT môn Hóa học, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập Phần mềm từ điển Hóa học thông minh sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho cả giáo viên và học sinh trong quá trình ôn thi.
Đề tài này đóng góp vào việc hiện đại hóa giáo dục, nhằm phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh, đặc biệt là khả năng tự chủ và tự học, phù hợp với định hướng giáo dục phổ thông hiện nay.
