BÀI GIẢNG QUẢN LÝ VÀ TỔ CHỨC Y TẾ

BÀI GIẢNGQUẢN LÝ VÀ TỔ CHỨC Y TẾ

HỆ THỐNG TỔ CHỨC NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG VIỆT NAM

Mục tiêu học tập:

1 Trình bày được các nguyên tắc tổ chức và điều hành của hệ thống điều dưỡng

2 Vẽ và giải thích được sơ đồ hệ thống điều dưỡng các cấp ở Việt nam

1 Mở đầu

Điều dưỡng là một nghề định hướng chăm sóc và phục vụ sức khoẻ nhân dân, là mộtnghề chuyên nghiệp, là một ngành học và là một khoa học chăm sóc Cũng như mọi ngànhnghề khác, nghề điều dưỡng có những đặc điểm sau:

 + Có hệ thống tổ chức điều dưỡng theo chuyên ngành từ Bộ Y tế tới các đơn vị y tế và thựchiện vai trò quản lý và chỉ đạo theo ngành

 + Có hệ thống trường đào tạo nghề ở các bậc từ trung học đến đại học và sau đại học

 + Có hội nghề nghiệp

 + Có luật hành nghề và luật đạo đức hành nghề riêng

  Trong hai thập kỷ vừa qua, Bộ Y tế đã quan tâm xây dựng hệ thống điều dưỡng thànhmột mạng lưới từ Bộ, Sở Y tế, các bệnh viện  đến tận các khoa và các bộ môn điều dưỡngtại các trường y tế Hệ thống điều dưỡng trưởng đã được giao thêm nhiệm vụ, quyền hạn,trách nhiệm trong việc tổ chức điều hành các hoạt động chăm sóc và phát huy được hiệu quảgóp phần quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu chăm sóc sức khoẻ của ngành Y tế. 

Ở nước ta điều dưỡng đang là nghề mới nên chưa có luật riêng cho điều dưỡng

2 Các nguyên tắc tổ chức và điều hành

2.1 Điều hành thống nhất

Trong các cơ quan quản lý nhà nước, các bệnh viện đều áp dụng hệ thống tổ chức theohình chóp Trong sơ đồ tổ chức của mỗi đơn vị, mỗi cá nhân chịu trách nhiệm báo cáo vớimột người cấp trên trực tiếp phụ trách và giám sát những người dưới quyền Sự chỉ đạo củangười phụ trách đảm bảo tính thống nhất và nhất quán Cấp dưới phải phục tùng chỉ đạo củacấp trên

- Tại Bộ y tế, Cục quản lý khám chữa bệnh có phòng điều dưỡng

- Tại Sở y tế có điều dưỡng trưởng Sở, một số Sở y tế, điều dưỡng trưởng sở kiêm phótrưởng phòng nghiệp vụ y

- Bệnh viện có phòng điều dưỡng với một trưởng phòng, một đến hai phó trưởng phòng vàmột số thành viên trong phòng (có bệnh viện gọi là điều dưỡng trưởng khối), các nước gọichức danh này là nursing supervior (giám thị điều dưỡng)

- Các khoa có điều dưỡng trưởng khoa, điều dưỡng trong một khoa được chia thành nhiềunhóm chăm sóc, mỗi nhóm có một trưởng nhóm

2.2 Phối hợp chặt chẽ và đồng bộ

Phối hợp là điều kiện thiết yếu để một tổ chức phát huy được hiệu quả Trong bệnh

viện, việc điều trị và chăm sóc cho một người bệnh đòi hỏi sự tham gia của các bộ phận vànhiều cá nhân, vì vậy cơ chế phối hợp phải mang tính đồng bộ thống nhất để tránh chồngchéo hoặc tránh bỏ sót các công việc.

2.3 Có mục đích rõ ràng

Mỗi một tổ chức đều có một mục đích riêng biệt, việc xác định rõ mục đích của một

tổ chức sẽ giúp cho người quản lý đưa ra các hoạt động phù hợp với mục đích của tổ chức

đó Mục đích cơ bản của hệ thống tổ chức điều dưỡng là đảm bảo cung cấp dịch vụ chămsóc có chất lượng cho người bệnh đồng thời tạo môi trường thúc đẩy chất lượng thực hành,đào tạo và nghiên cứu khoa học điều dưỡng

2.4 Trách nhiệm tương ứng với quyền hạn

Để mỗi người hoàn thành nhiệm vụ được giao cần có quyền hạn nhất định trong việc

sử dụng các nguồn lực của tổ chức Quyền hạn nói một cách đơn giản là khả năng yêu cầungười khác thực hiện một điều gì đó theo ý của mình Việc sử dụng quyền lực của ngườilãnh đạo được lồng ghép trong công việc hàng ngày để tác động vào các thành viên trong tổchức Những người có quyền lực thường mong muốn và dễ dàng đạt được những gì họmuốn

Người lãnh đào tuỳ thuộc vào các giá trị cá nhân mà có phong cách sử dụng quyền lựckhác nhau trực tiếp từ vị trí của họ trong tổ chức hay sử dụng quyền lực một cách gián tiếp

mà cấp dưới không nhận ra là mình đang bị tác động

Ví dụ: điều dưỡng trưởng là người chịu trách nhiệm về chất lượng chăm sóc người bệnh vàđược giao quyền hạn trong việc kiểm tra, điều hành công tác chăm sóc, phục vụ của  điềudưỡng, kỹ thuật viên, hộ lý, y công trong đơn vị và dự trù trang thiết bị chăm sóc

2.5 Thông tin hai chiều có hiệu quả

Thông tin nhằm đạt được mục đích nào đó hoặc để đáp ứng nhu cầu nào đó của tậpthể hay cá nhân Trong một tổ chức, luồng thông tin từ trên xuống thường nhanh mang tínhmệnh lệnh và thường có độ chính xác cao Trong khi đó luồng thông tin từ dưới lên thườngchậm, thiếu chính xác do phải xử lý qua các trạm trung gian Hiệu quả thông tin giữa cấptrên và cấp dưới phụ thuộc đáng kể vào mối quan hệ và mức độ hỗ trợ của cấp trên đối vớicấp dưới Người điều dưỡng trưởng cần tạo ra bầu không khí và duy trì luồng thông tin giaotiếp thường xuyên và có hiệu quả đối với mọi cá nhân, nhóm người trong tổ chức thông quacải thiện những trở ngại trong thông tin như sự tin tưởng lẫn nhau, sự chia sẻ và phụ thuộclẫn nhau, sự hiểu biết và cùng chung mục đích của mọi thành viên trong tổ chức Đặc biệtviệc chia sẻ thông tin trong chăm sóc và điều trị người bệnh giữa các đồng nghiệp về ngườibệnh có ý nghĩa rất quan trọng để đảm bảo việc theo dõi người bệnh có tính liên tục và hệthống

2.6 Uỷ quyền cho cấp dưới

Uỷ quyền là một yếu tố cơ bản trong chức năng quản lý, là công cụ để người quản lýđạt được mọi công việc thực hiện qua những nhân viên khác Bản chất của uỷ quyền là giaocông việc cho người thay thế để thực hiện hoặc giải quyết một việc gì đó và sau đó phải báocáo hoặc thông báo cho người uỷ quyền Người uỷ quyền vẫn phải chịu trách nhiệm vềnhững nhiệm vụ giao cho cấp dưới thực hiện Khả năng uỷ quyền và mức độ uỷ quyền làmột trong những kỹ năng rất quan trọng của người quản lý Khi giao nhiệm vụ cần giaoquyền hạn và nguồn lực tương xứng để cấp dưới thực hiện nhiệm vụ được giao Những yếu

tố cản trở dẫn đến không uỷ quyền hoặc uỷ quyền không đủ là do thiếu niềm tin vào nhânviên.

Người điều dưỡng trưởng cần căn cứ vào trình độ, kinh nghiệm, trách nhiệm của từngnhân viên để uỷ quyền cho họ và hỗ trợ họ thực hiện những nhiệm vụ được uỷ quyền

3 Hệ thống tổ chức ngành điều dưỡng Việt Nam

Thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, ở Miền Nam, học sinh tốt nghiệp phổ thông trung học đượcchính quyền Sài Gòn tuyển dụng đào tạo theo chương trình hai năm hoặc 3 năm (gọi là cán

sự điều dưỡng) Còn Miền Bắc vẫn đào tạo y tá ở trình độ sơ học

Năm 1963, Bộ y tế đặt ra chức vụ y tá trưởng khoa và y tá trưởng bệnh viện Nhiệm vụchính của họ là kiểm tra chăm sóc và vệ sinh trong các khoa, bệnh viện Họ chưa được giaonhiệm vụ quản lý và điều hành công tác chăm sóc người bệnh

Năm 1975, thống nhất đất nước, Bộ Y tế và Bộ Giáo dục đào tạo quyết định đào tạo y

tá trung học từ những học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông thay vì đào tạo y sĩ như trướckia Bắt đầu từ đây, chương trình đào tạo y tá được thống nhất trong cả nước và đầu vào làhọc sinh trung học phổ thông (cấp III) Năm 1985, khoá đào tạo y tá-nữ hộ sinh-kỹ thuậtviên y đại học đầu tiên được chiêu sinh Khoá học tương tự được chiêu sinh vào năm tiếptheo, sau đó ngừng chiêu sinh để rút kinh nghiệm trong đào tạo

Năm 1987, với sự hỗ trợ của các chuyên gia điều dưỡng Thuỵ Điển phòng y tá đầu tiênđược thành lập tại bệnh viện Nhi Trung ương và ban y tá được thành lập tại bệnh viện ViệtNam- Thuỵ Điển Uông Bí Cũng vào những năm này Bộ y tế thành lập tổ nghiên cứu côngtác y tá quốc gia

Ngày 26/10/1990 Hội Điều dưỡng Việt Nam ra đời, bà Vi Nguyệt Hồ được bầu làmChủ tịch Hội cho đến nay

Năm 1990, Bộ y tế ban hành quyết định thành lập phòng y tá - điều dưỡng trong cácbệnh viện toàn quốc và giao nhiệm vụ cho phòng y tá tổ chức điều hành các hoạt động chămsóc và toàn bộ y tá, hộ lý trong bệnh viện

Năm 1992, phòng y tá vụ quản lý sức khoẻ nay là Cục Quản lý khám chữa bệnh đượcthành lập Việc ra đời của phòng y tá Vụ điều trị đã mở ra hướng xây dựng hệ thống điềudưỡng thành một chuyên ngành riêng biệt bên cạnh các hệ thống Y- Dược trong ngành y tế Năm 1999, Bộ trưởng Bộ y tế đã có quyết định ban hành chức vụ điều dưỡng trưởng

Sở y tế và là phó phòng Nghiệp vụ y

Năm 2008, Bộ y tế ra quyết định số 16/2008/QĐ-BYT ngày 22 tháng 4 năm 2008 quyđịnh chức năng nhiệm vụ cơ cấu tổ chức của Cục Quản lý khám, chữa bệnh trong Cục Quản

lý khám, chữa bệnh có phòng Điều Dưỡng và tiết chế

Như vậy, sau gần 20 năm (từ năm 1990) hệ thống tổ chức điều dưỡng Việt Nam đãđược hình thành Cùng với sự ra đời của hội nghề nghiệp và đưa chương trình điều dưỡngvào đào tạo trong các trường đại học đã làm cho điều dưỡng trở thành một - Trong hai thập

kỷ vừa qua, Bộ Y tế đã quan tâm xây dựng hệ thống điều dưỡng thành một mạng lưới từ Bộ,

Sở Y tế, các bệnh viện  đến tận các khoa và các bộ môn điều dưỡng tại các trường y tế Hệthống điều dưỡng trưởng đã được giao thêm nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm trong việc tổchức điều hành các hoạt động chăm sóc và phát huy được hiệu quả góp phần quan trọng vàoviệc thực hiện các mục tiêu chăm sóc sức khoẻ của ngành Y tế.

3.2 Hệ thống tổ chức

- Đầu năm 2008 Cục Quản lý khám, chữa bệnh được hình thành từ Vụ Điều Trị của Bộ Y tế,tiếp theo là sự ra đời của phòng Điều Dưỡng và tiết chế (nguyên ủy là phòng y tá) phòngđược giao nhiệm vụ chỉ đạo hệ thống điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên trong toàn quốc

- Tại các Sở Y tế có điều dưỡng trưởng Sở y tế, 1/3 điều dưỡng trưởng Sở y tế được bổnhiệm là phó trưởng phòng Nghiệp vụ y chuyên trách công tác điều dưỡng trong toàn thànhphố/tỉnh

- Tại các bệnh viện hạng I, II, III có phòng điều dưỡng phụ trách công tác điều dưỡng trongbệnh viện, trong đó có trưởng phòng và phó phòng Được qui định kèm theo thông tư07/2011/TT-BYT ngày 26/01/2011)

Một số bệnh viện đã bổ nhiệm Trưởng Phòng điều dưỡng là Giám đốc hoặc Phó giám đốcbệnh viện như: bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh, bệnh viện Đa khoa tỉnhHải dương, bệnh viện Điều dưỡng phục hồi chức năng tỉnh Quảng Trị…

D Có luật hành nghề và luật đạo đức hành nghề riêng

 3 Mục đích cơ bản của hệ thống tổ chức điều dưỡng là đảm bảo cung cấp

(A) có chất lượng cho người bệnh đồng thời tạo môi trường thúcđẩy(B) , đào tạo và nghiên cứu khoa học điều dưỡng

A………

B………

 4 Uỷ quyến cho cấp dưới là một (A)……… trong chức năng quản lý, là (B)

…………để người quản lý đạt được mọi công việc thực hiện qua những nhân viên khác. 

5. Ở nước ta điều dưỡng đang là một nghề mới nên chưa có luật riêng cho điều dưỡng

6. Trong một tổ chức, luồng thông tin từ dưới lên thường nhanh mang tính mệnh lệnh vàthường có độ chính xác cao

7. Trong các cơ quan quản lý nhà nước, một số bệnh viện áp dụng hệ thống tổ chức theokiểu hình chóp

8. Đầu năm 2008 Cục quản lý khám, chữa bệnh được hình thành từ Vụ điều trị của Bộ Y tế. 

* Chọn 1câu trả lời đúng nhất cho các câu từ 9  đến 11  bằng cách khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời được chọn:

 9 Cỏc bệnh viện của Việt Nam đó được hình thành từ đầu thế kỷ:

NHIỆM VỤ ĐIỀU DƯỠNG TRƯỞNG CÁC CẤPMục tiêu học tập:

1 Trình bày được nhiệm vụ của điều dưỡng trưởng Sở Y tế và điều dưỡng trưởng khoa và trưởng phòng điều dưỡng

2 Trình bày được nhiệm vụ của phòng Điều dưỡng bệnh viện

1 Nhiệm vụ của điều dưỡng Sở Y tế

- Xây dựng kế hoạch công tác Điều dưỡng của tỉnh và tổ chức triển khai thực hiện

kế hoạch sau khi đã được phê duyệt

- Kiểm tra, giám sát, đánh giá chất lượng chăm sóc người bệnh ở các cơ sở Y tế

- Quản lý, chỉ đạo điều dưỡng trưởng các bệnh viện tuyến tỉnh và trung tâm Y tế huyện về lĩnh vực điều dưỡng

- Phối hợp với trường cao đẳng hoặc trung học Y tế và các bệnh viện xây dựng chương trình và tổ chức đào tạo lại về chuyên môn nghiệp vụ, y đức cho điều dưỡng

- Phối hợp với các phòng chức năng của sở Y tế trong việc lập kế hoạch, qui hoạch

và đề xuất việc đào tạo, tuyển dụng, điều động và sử dụng đội ngũ Điều dưỡng trên địa bàn

- Nghiên cứu về tổ chức, quản lý, đào tạo và thực hành trong lĩnh vực điều dưỡng

Đề xuất các biện pháp nhằm cải thiện và nâng cao chất lượng chăm sóc và phục

2 TỔ CHỨC, NHIỆM VỤ CỦA HỘI ĐỒNG ĐIỀU DƯỠNG BỆNH VIỆN

(Kèm theo Thông tư số 07/2011/TT-BYT ngày 26 tháng 01 năm 2011 của Bộ Y tế)

2.1 Tổ chức

a) Hội đồng Điều dưỡng do Giám đốc bệnh viện ra quyết định thành lập;

b) Chủ tịch Hội đồng là lãnh đạo bệnh viện;

c) Ủy viên thường trực kiêm thư ký Hội đồng là Trưởng phòng Điều dưỡng;d) Ủy viên Hội đồng là đại diện lãnh đạo các phòng chức năng, khoa Dược,khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, đại diện lãnh đạo và điều dưỡng trưởng một sốkhoa lâm sàng

3.TỔ CHỨC, NHIỆM VỤ CỦA PHÒNG ĐIỀU DƯỠNG

(Kèm theo Thông tư số 07/2011/TT-BYT ngày 26 tháng 01 năm 2011 của Bộ Y tế)

3.1 Tổ chức

Phòng Điều dưỡng do Giám đốc bệnh viện ra quyết định thành lập Tùy theo quy

mô bệnh viện, phòng Điều dưỡng có các bộ phận sau:

a) Bộ phận giám sát khối lâm sàng;

b) Bộ phận giám sát khối cận lâm sàng;

c) Bộ phận giám sát khối khám bệnh

3.2 Nhiệm vụ của phòng Điều dưỡng

a) Lập kế hoạch công tác chăm sóc điều dưỡng trong bệnh viện để trình Giámđốc bệnh viện phê duyệt;

b) Tổ chức thực hiện công tác chăm sóc người bệnh toàn diện theo quy định;c) Đầu mối xây dựng các quy định, quy trình kỹ thuật chuyên môn chăm sócngười bệnh phù hợp với đặc điểm của bệnh viện, chuyên khoa để trình Hộiđồng Điều dưỡng xem xét và giám đốc bệnh viện phê duyệt;

d) Đôn đốc, kiểm tra điều dưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên, hộ lý và ycông thực hiện đúng các quy định, kỹ thuật chuyên môn;

đ) Phối hợp với các khoa, bộ phận liên quan lập dự trù mua sắm dụng cụ, vật tưtiêu hao cho công tác chăm sóc điều dưỡng và phục vụ người bệnh Giám sátchất lượng dụng cụ, vật tư tiêu hao y tế và giám sát việc sử dụng, bảo quảntheo quy định;

e) Phối hợp với phòng Tổ chức cán bộ trong việc xây dựng kế hoạch tuyểndụng, bố trí và điều động điều dưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên, hộ lý và ycông;

g) Phối hợp với khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn thực hiện kiểm tra công tác vệsinh, kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện;

h) Phối hợp với phòng (trung tâm) Đào tạo thực hiện đào tạo nâng cao trình độcho điều dưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên, hộ lý và y công Tham gia tổchức, chỉ đạo hướng dẫn thực hành cho học viên và tham gia kiểm tra tay nghềcho điều dưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên, hộ lý và y công trước khi tuyểndụng;

i) Tham gia công tác nghiên cứu khoa học và chỉ đạo tuyến;

k) Định kỳ sơ kết, tổng kết và báo cáo công tác chăm sóc người bệnh trongbệnh viện;

l) Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Giám đốc bệnh viện phân công

4 NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA TRƯỞNG PHÒNG ĐIỀU DƯỠNG

(Kèm theo Thông tư số 07/2011/TT-BYT ngày 26 tháng 01 năm 2011 của Bộ Y tế)

Dưới sự lãnh đạo của Giám đốc bệnh viện, Trưởng phòng Điều dưỡng bệnh việnchịu trách nhiệm giúp Giám đốc tổ chức, thực hiện công tác chăm sóc người bệnhtrong bệnh viện

4.1 Nhiệm vụ

a) Tổ chức thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ của phòng Điều dưỡng;

b) Xây dựng kế hoạch hoạt động của phòng Điều dưỡng và công tác điềudưỡng trong toàn bệnh viện;

c) Hỗ trợ Điều dưỡng trưởng khoa, Hộ sinh trưởng khoa, Kỹ thuật viên trưởngkhoa xây dựng kế hoạch công tác chăm sóc người bệnh tại các khoa và theodõi triển khai thực hiện;

d) Phối hợp với phòng Tổ chức cán bộ xây dựng bản mô tả công việc cho điềudưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên và hộ lý trong bệnh viện để trình Giámđốc bệnh viện phê duyệt;

đ) Tổ chức công tác giám sát sự thực hiện các quy định kỹ thuật bệnh viện, cácquy định chuyên môn của Bộ Y tế và các quy định của bệnh viện Báo cáo kịpthời cho Giám đốc bệnh viện các việc đột xuất có liên quan đến công tác chămsóc xảy ra ở các khoa;

e) Tham gia nghiên cứu khoa học, huấn luyện và chỉ đạo tuyến trong lĩnh vựcchăm sóc người bệnh;

g) Tham gia xây dựng kế hoạch mua sắm, phân bổ vật tư tiêu hao và dụng cụ y

tế cho công tác chăm sóc phục vụ người bệnh và giám sát sử dụng vật tư tiêuhao bảo đảm hợp lý và hiệu quả;

h) Hướng dẫn, kiểm tra việc ghi hồ sơ điều dưỡng của điều dưỡng viên, hộ sinhviên và kỹ thuật viên trong bệnh viện;

i) Phối hợp với khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn tổ chức giám sát công tác vệ sinh,kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện;

k) Uỷ viên thường trực kiêm Thư ký Hội đồng người bệnh cấp bệnh viện;

l) Định kỳ sơ kết, tổng kết, báo cáo công tác chăm sóc người bệnh trong bệnhviện;

m) Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Giám đốc bệnh viện phân công

4 2 Quyền hạn

a) Chủ trì giao ban phòng hằng ngày và dự giao ban bệnh viện;

b) Chủ trì các cuộc họp điều dưỡng trưởng khoa của bệnh viện;

c) Phối hợp với các khoa, phòng khác đề xuất ý kiến với Giám đốc về:

- Tuyển dụng, thuyên chuyển, khen thưởng, kỷ luật, tăng lương và học tậpđối với điều dưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên và hộ lý;

- Bổ nhiệm hoặc miễn nhiệm Điều dưỡng trưởng khoa, Hộ sinh trưởngkhoa và Kỹ thuật viên trưởng khoa;

d) Phối hợp với các khoa, phòng liên quan trình Giám đốc bệnh viện điều độngtạm thời điều dưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên và hộ lý khi cần theo quyđịnh của bệnh viện để kịp thời chăm sóc và phục vụ người bệnh;

đ) Đề nghị cấp phát, bổ sung vật tư tiêu hao cho các khoa khi có yêu cầu độtxuất;

e) Được tham gia các Hội đồng theo quy định của Nhà nước và sự phân côngcủa Giám đốc bệnh viện

5 NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA ĐIỀU DƯỠNG TRƯỞNG KHOA, HỘ SINH TRƯỞNG KHOA

(Kèm theo Thông tư số 07/2011/TT-BYT ngày 26 tháng 01 năm 2011 của Bộ Y tế)

Dưới sự chỉ đạo của Trưởng khoa, Điều dưỡng trưởng khoa, Hộ sinh trưởng khoa

có nhiệm vụ, quyền hạn sau:

5 1 Nhiệm vụ

a) Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện công tác chăm sóc người bệnh trong khoa

và tổ chức thực hiện kịp thời các chỉ định điều trị, theo dõi, xét nghiệm, chămsóc của các bác sĩ điều trị

b) Phân công công việc và phân công trực cho điều dưỡng viên, hộ sinh viên và

hộ lý trong khoa;

c) Kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các quy định, quy trình kỹ thuật bệnh viện,

các quy định về vệ sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn Báo cáo kịp thời cho Trưởngkhoa các việc đột xuất và những diễn biến bất thường của người bệnh để kịpthời xử lý;

d) Quản lý buồng bệnh, đề xuất việc sửa chữa, bảo dưỡng cơ sở hạ tầng, trangthiết bị của khoa;

e) Dự trù y dụng cụ, vật tư tiêu hao; kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản, vật

tư theo quy định hiện hành;

g) Tổ chức và giám sát việc ghi hồ sơ điều dưỡng, sổ sách hành chính, thống

kê và báo cáo trong khoa;

h) Tham gia đào tạo liên tục cho điều dưỡng viên, hộ sinh viên, học viên, hộ lý,

y công; tham gia nghiên cứu khoa học và công tác chỉ đạo tuyến theo sự phâncông;

i) Theo dõi, chấm công lao động hằng ngày và tổng hợp ngày công để báo cáo;k) Tham gia thường trực và chăm sóc người bệnh khi cần thiết;

l) Uỷ viên thường trực kiêm thư ký Hội đồng người bệnh cấp khoa;

m) Định kỳ sơ kết, tổng kết, báo cáo công tác điều dưỡng trong khoa;

n) Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa phân công

5 2 Quyền hạn

a) Phân công công việc cho điều dưỡng viên, hộ sinh viên và hộ lý trong khoa;b) Giám sát điều dưỡng viên, hộ sinh viên và hộ lý trong khoa thực hiện các quyđịnh chuyên môn về chăm sóc điều dưỡng người bệnh, các quy định của khoa

và bệnh viện;

c) Tham gia nhận xét, đề xuất khen thưởng, kỷ luật, tăng lương và học tập đốivới điều dưỡng viên, hộ sinh viên và hộ lý trong khoa

6 NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA KỸ THUẬT VIÊN TRƯỞNG KHOA

(Kèm theo Thông tư số 07/2011/TT-BYT ngày 26 tháng 01 năm 2011 của Bộ Y tế)

Dưới sự chỉ đạo của Trưởng khoa, Kỹ thuật viên trưởng khoa có nhiệm vụ, quyềnhạn sau:

c) Kiểm tra đôn đốc việc thực hiện các quy định, quy trình kỹ thuật chuyên môn,

vệ sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn lao động của khoa và bệnh viện;

d) Quản lý khoa phòng, phương tiện, trang thiết bị; đề xuất việc sửa chữa, bảodưỡng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị của khoa;

đ) Dự trù y dụng cụ, vật tư tiêu hao; kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản, vật

tư theo quy định hiện hành;

e) Tổ chức và giám sát công tác hành chính, sổ sách, thống kê báo cáo;

g) Tham gia đào tạo liên tục cho kỹ thuật viên, học viên và y công; tham gianghiên cứu khoa học và công tác chỉ đạo tuyến theo sự phân công;

h) Theo dõi, chấm công lao động hằng ngày và tổng hợp ngày công để báo cáo;i) Tham gia thường trực và thực hiện các kỹ thuật chuyên môn khi cần thiết;k) Định kỳ sơ kết, tổng kết, báo cáo hoạt động chuyên môn của khoa;

l) Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa phân công

PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO

Mục tiêu học tập:

1 Xác định được những yếu tố cơ bản dẫn đến thành công trong lãnh đạo

2 Trình bày chức năng, nhiệm vụ của người quản lý

3 Mô tả và phân tích được các yêu cầu về phong cách lãnh đạo và phương pháp lãnh đạo

1 Những yếu tố cơ bản của quản lý

1.1 Quyền lực

1.1.1. Quyền lực của sự khen thưởng: để hỗ trợ cho sự hoàn thành mục tiêu Phần thưởng có giá trị

và quyền lợi thích đáng mà nhân viên đang cần, tuỳ theo mức độ và trách nhiệm trực tiếp và giántiếp

1.1.2. Quyền lực về kinh nghiệm: người quản lý cần có kinh nghiệm về kỹ năng, kiến thức và cácyếu tố khác để hướng dẫn và giáo dục, động viên, hỗ trợ yêu cầu của nhân viên để làm nâng chấtlượng công việc Kinh nghiệm nên có sự cải tiến và cập nhật, tránh mâu thuẫn với kinh nghiệmnhững người thưà hành khác

1.1.3. Quyền lực về sự tham vấn: nên trao đổi, học tập thêm về kinh nghiệm và kế hoạch nghềnghiệp từ những người có kinh nghiệm

1.1.4. Quyền lực về thông tin: nên trao đổi nắm bắt thông tin để người thừa hành cảm thấy đượcđộng viên và tham gia vào sự quyết định việc làm Nên dùng kỹ năng giao tiếp trong sự thông tinnày để được cởi mở và chính xác, sự gặp gỡ cá nhân hoặc những người quản lý trực tiếp để thayđổi sự điều hành hoặc giải quyết tình huống thích hợp hoặc để nâng cao cải tiến công việc và chia

sẻ với người thưa hành

1.1.5. Quyền lực liên kết: liên kết với cá nhân trong khu vực hoặc với bên ngoài lĩnh vực tổ chức.Mối quan hệ này củng cố tình trạng hiện tại và bổ sung, củng cố công việc

1.1.6. Quyền lực về chức danh: xác định bằng bảng mô tả công việc, chức danh nhiệm vụ, khảnăng ra quyết định Chức danh mô tả công việc, quyền hạn, quy chế quy định kèm theo

1.1.7. Quyền lực về hoàn thành công việc/ép buộc  cần phối hợp với động viên khen thưởng hoặc

kỷ luật nếu không hoàn thành Cần có sự phân công rõ ràng theo khả năng và trong phạm vi côngviệc

1.1.8. Quyền lực pháp lý: người quản lý đúng sẽ làm những yêu cầu trong quyền hạn của quy chécho phép, không vượt quá quyền hạn của mình về yêu cầu nhân viên, phân công, thưởng phạt,v.v… 

1.1 Quyền hạn

Quyền hạn được giao cho một người có chức vụ chính thức do một cá nhân có trách nhiệm và cóthẩm quyền ra quyết định Quyền hạn là mọi hình thức quyền lực hợp pháp, được phê chuẩn chínhthức bằng văn bản

1.2 Trách nhiệm

Là nghĩa vụ phải hoàn thành nhiệm vụ được giao Cá nhân người quản lý chịu trách nhiệm vớinhững kết quả do chức danh chức vụ tạo ra

2 Con đường dẫn đến thành công của người lãnh đạo

- Biết dẫn dắt nhân viên để hoàn thành trách nhiệm và nhiệm vụ

- Hăng hái và bền bỉ trong công việc

- Sáng tạo trong giải quyết vấn đề

- Hoà hợp với mọi người

- Tự tin

- Chấp nhận hậu quả của việc làm

- Thích hợp với stress

- Có khả năng thấu cảm với người khác

- Có khả năng vận dụng tình huống cụ thể với hoàn cảnh xã hội

3 Nhiệm vụ của người quản lý/lãnh đạo

Theo kinh điển thì nhiệm vụ của người quản lý bao gồm:

- Lập kế hoạch (Planning)

- Tổ chức thực hiện (Organizing)

- Lãnh đạo (Directing)

- Kiểm tra (Controlling)

3.1 Lập kế hoạch: quy trình gồm 4 bước:

- Xây dựng mục tiêu

- Nhận định thực trạng và ghi chép mặt mạnh, mặt yếu

- Xây dựng nội dung của kế hoạch: bao gồm cả các hoạt động, thời gian, địa điểm, người chịutrách nhiệm, kinh phí…

- Xây dựng hành động của kế hoạch

+ Kế hoạch kế tiếp để xác định và quản lý những vấn đề đột biến xảy ra

+ Kế hoạch chiến lược cho mục tiêu lâu dài

3.2 Tổ chức thực hiện

Xác định công việc của tổ chức phân công, phân nhiệm Cung cấp tài nguyên, yêu cầu phát triểnmạng lưới Sử dụng nhân lực và nguồn vật lực

3.3  Lãnh đạo thực hiện theo kế hoạch

Dùng các kỹ năng quản lý lãnh đạo, quyền lực, khả năng giao tiếp, kỹ thuật động viên và kỹ năng

uỷ quyền

3.4 Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch

Kiểm tra là nhiệm vụ để đánh giá sự hoàn thành của nhân lực theo tiêu chuẩn đề ra và cung cấp sựphản hồi của công việc Người quản lý có thể qua đó để rút kinh nghiệm nâng cao chất lượng quản

lý, kết quả quản lý và chấn chỉnh thay đổi nếu cần

Theo Henry Mintzbergs (1973)

Theo Mintzbergs quan niệm rằng những hoạt động của con người quản lý là mối quan hệ giữa conngười, là sự hỗ trợ lẫn nhau trong hệ thống điều dưỡng

Ông quan niệm hoạt động quản lý gồm 3 vai trò: vai trò quan hệ, vai trò thông tin và vai trò raquyết định

- Vai trò quan hệ tương tác giữa cá thể (giữa người và người)

 + Tiên phong: thể hiện như một biểu hiện về quyền lực pháp lý, thực hiện những nhiệm vụ mangtính nghi thức, hình thức như ký văn bản, tiếp khách

 + Lãnh đạo: động viên cấp dưới hoàn thành nhiệm vụ…

 + Người liên lạc: vai trò liên kết, cầu nối giữa mọi người trong và ngoài tổ chức

- Vai trò thông tin

 + Điều hành thông tin lẫn nhau trong tổ chức: nhận thông tin, là trọng tâm trong trung chuyển, lưugiữ và xử lý thông tin

 + Người phổ biến, truyền đạt thông tin, chia sẻ thông tin trong tổ chức

 + Người phát ngôn của nhóm/ ngoài tổ chức

- Vai trò ra quyết định

 + Đưa ra các phương pháp giải quyết vấn đề/cải tiến tổ chức, sáng tạo thiết kế và khởi xướngnhững thay đổi bên trong của tổ chức

 + Đáp ứng các khó khăn, tiến hành các hoạt động điều chỉnh khi có thay đổi

 + Người phân phối tài nguyên trong tổ chức cho từng bộ phận và hỗ trợ thích hợp, quản lý thờigian

 + Người đàm phán, thương lương, đối phó với sức ép bên ngoài đem lại sự ổn định về quyền lợicho tổ chức

4. Chức năng của người quản lý/lãnh đạo

Sử dụng nhân lực tài lực, vật lực một cách hợp lý, như vậy phải xây dựng quy trình quản lý baogồm:

- Nhiệm vụ tổng quát

- Phương hướng giải quyết

- Kế hoạch tổ chức thực hiện

- Lãnh đạo việc xây dựng bộ máy hoạt động

- Điều phối hoạt động của bộ máy

- Tổ chức tốt lãnh đạo hoạt động của bản thân mình

* Tiêu chuẩn để đánh giá người quản lý lãnh đạo

- Đã phân phối thời gian làm việc hợp lý chưa?

- Đạt được kết quả gì trong khoảng thời gian nhất định?

- Tiềm năng lao động và những điều kiện để thực hiện nhiệm vụ đề ra

- Áp dụng hình thức gì? để thu hút quần chúng tham gia lao động

- Có biết tạo ra những điều kiện thuận lợi, có cộng tác bằng các tác động đến các cán bộ cấp trên

và cấp dưới không?

* Các yếu tố của quá trình tổ chức lao động

- Kế hoạch hoá và phân phối thời gian của người lãnh đạo

- Thông tin và các phương tiện kỹ thuật

- Sử dụng hợp lý thời gian, chống nhàn rỗi

5. Phương pháp lãnh đạo

* Về mặt tổ chức

- Dựa vào cơ sở pháp lý quy định hành chính

- Dựa vào quyền hạn chức năng, vị trí lãnh đạo

- Động viên tinh thần và vật chất nhu cầu nhân viên, vừa thuyết phục, lôi cuốn,

* Về mặt tâm lý, sử dụng các phương pháp trên một cách hợp lý

- Người lãnh đạo phải thúc đẩy động viên con người làm việc

* Theo bậc thang động cơ thúc đẩy của Maslow thì những nhu cầu của con người cần được đápứng ở mức độ có thể chấp nhận được

6. Phong cách lãnh đạo: liên quan đến phẩm chất đạo đức của người lãnh đạo

- Tác phong lãnh đạo là tác phong làm việc của người lãnh đạo, nhằm giải quyết nhiệm vụ cụ thể,những vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện chức năng lãnh đạo

- Tác phong làm việc của người lãnh đạo mang đến kết quả công tác của một tổ chức, một đơn vị

mà người đó chỉ huy, nhiều khi mang tính chất quyết định kết quả cuối cùng. 

- Tác phong làm việc không tự phát hình thành Đây là một quá trình có định hướng rõ rệt mỗingười lãnh đạo phải phấn đấu bồi dưỡng cho mình và những cán bộ quản lý cấp dưới một khả năng

áp dụng linh hoạt và hợp lý những phương pháp và thủ pháp lãnh đạo đã được bảo đảm đạt mụcđích

- Đặc điểm đạo đức tâm lý trong tác phong lãnh đạo:

 + Vai trò gương mẫu của người lãnh đạo

 + Tính chất dân chủ của người lãnh đạo

 + Tính nguyên tắc của người lãnh đạo

- Đặc điểm:

 + Thông tin môt chiều chiếm ưu thế

 + Sự điều hành kiểm soát cao

 + Người lãnh đạo ra mệnh lệnh, chỉ thị

 + Hướng về công việc cụ thể trong một thời điểm nhất định

Nhưng khi người lãnh đạo đi khỏi vị trí thì hoạt động đình trệ

7.2 Lãnh đạo dân chủ

- Kiểu lãnh đạo này là coi trọng ý kiến của thành viên, ít có sự điều hành kiểm soát Lãnh đạo dânchủ các thành viên trong nhóm tham gia thiết lập các mục tiêu, ra quyết định Mối quan hệ giữalãnh đạo và nhân viên được cổ vũ và khuyến khích

- Đặc điểm:

+ Hướng về mối quan hệ hai chiều, người lãnh đạo ít ra mệnh lệnh, sự điều hành kiểm soát có giớihạn Kiểu lãnh đạo này chiếm nhiều thời gian nhưng các thành viên trong nhóm được thúc đẩy;cũng có thể dẫn tới công việc bị chậm chễ

 + Không hoặc ít kiểm tra giám sát

 + Thông tin nghèo nàn

Kiểu lãnh đạo này dù tình huống nào cũng kém hiệu quả Gây ra phản ứng khác nhau trong nhómhoạt động, có khi làm cả người tích cực, tiêu cực đều không hài lòng