Giáo nghề lâm sinh 8-9

Kỷ thuật làm bầu dinh d ỡng : * Ưu điểm: Có các tính chất đất phù hợp với yều cầu sinh lý của loài cây gieo ơm khi đem trồng hầu nh bộ rễ không bị tổn thơng tỉ lệ cây trồng sống cao diệ

Ngày soạn: 24/10/2009

Ngày giảng: 27/10/2009

Mở đầu

Tiết 1 Giới thiệu nghề Trồng rừng

I Mục tiêu:

- HS nắm đợc mục đích và ý nghĩa học nghề

- Vai trò nghề lâm sinh đối với đời sống, kinh tế, xã hội và cảnh quan

- Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên, yêu thớch bộ môn

Vai trũ của rừng trong cung cấp sản phẩm

và nguyờn liệu cho nền kinh tế.Lấy vớ dụ

minh họa

- Cung cấp sản phẩm và nguyờn liệu

- Bảo vệ mụi trường sinh thỏi

- Nuụi dưỡng nguồn nước, hạn chế lũ lụt, hạn hỏn

- Rừng cú tỏc dụng làm đẹp cảnh quan đất nước

- Vai trũ của rừng trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc

- Triển vọng phỏt triển của nghề trồng rừng

Hoạt động 2:Mục tiờu, nội dung chương trỡnh và phương phỏp học tập nghề.

Giỏo viờn giới thiệu

1.Mục tiờu

-Biết được những biện phỏp kĩ thuật chủ yếu tạo cõy con từ hạt và kĩ thuật trồng rừng bằng cõy cú bầu Chăm súc, bảo vệ rừng

- Trang bị một số kiến thức cơ bản về nghề trồng rừng cho học sinh

2.Nội dung chương trỡnh

- Sản xuất cõy con ở vườn ươm

- Trồng rừng bằng cõy cú bầu

- Phũng trừ sõu bệnh hại cõy rừng.

- Tỡm hiểu nghề trồng rừng

3.Phương phỏp học nghề.

Hoạt động 3:Cỏc biện phỏp bảo đảm an toàn lao động trong nghề trồng rừng.

Em hóy trỡnh bày cỏc biện phỏp an toàn

lao động trong nghề trồng rừng?

-Trước khi lao động sản xuất, phải kiểm tra

về trang thiết bị bảo hộ lao động như quần

ỏo, giày tất

- Khi lao động sản xuất:

+ Thực hiện nghiờm tỳc đỳng quy định theo quy trỡnh kĩ thuật đó ban hành Lưu ý khụng đựa nghịch, làm ẩu, tuyệt đối tuõn theo quy định của quy trỡnh kĩ thuật

+ Phun thuốc bảo vệ thực vật, tiờu độc đất phải mặc đầy đủ bảo hộ lao động

+ Phỏt thực bỡ phải dựng dao thật chắc, đứng phỏt phải theo đỳng cự ly quy định + Nếu xử lớ thực bỡ bằng phương phỏp đốt, phải cú đường ranh cản lửa, đốt vào lỳc lặng giú,phải cử người trụng coi hết sức thận trọng, trỏnh để xảy ra chỏy rừng cũng như tai nạn lao động

+ Đào hố trồng cõy phải theo đỳng cự li quy định, cuốc sắc, chắc chắn

+ Khi trồng cõy cú vỏ bầu phải thu dọn vỏ bầu theo quy định

+ Bún phõn hữu cơ chỉ sử dụng phõn đó ủ hoai

- Sau khi lao động xong:

Phải rửa, lau chựi dụng cụ, treo cất vào đỳng nơi quy định Những dụng cụ long, hỏng, góy, sứt, mẻ phải sửa chữa ngay hoặc thay thế

III Kiểm tra đánh giá:

- Gv cho học sinh nhắc lại nội dung của bài dạy

IV H ớng dẫn về nhà :

- Tiếp tục phân tích tính đặc trng của rừng

- Tìm hiểu thêm một số rừng ở địa phơng

Ngày soạn: 24/10/2009

Ngày giảng: 27/10/2009

I Mục tiêu:

- HS nắm đợc đặc điểm của vờn ơm, tính chất đất, tính chất hạt

- Nắm đợc các kỷ thuật về gieo hạt làm đất làm bầu đất, gieo hạt

- Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên, yêu thích bộ môn

II Đồ dùng dạy học:

- Tranh vẽ các kiểu làm bầu vật liệu bao bầu PE, đất lầm bầu, cuốc, cào, bình phun, vôi, phân chuồng hoai, phân vô cơ, hoá chất xử lý đất, hạt

III Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:

1 ý nghĩa của môn học lâm sinh ntn?

2 Thành phần của rừng ntn?

2 Bài mới

Hoạt động 1: Chọn vờn ơm:

Em hiểu thế nào gọi là vờn ơm cây rừng?

Thế nào là vờn ơm chuyên nghiệp?

Thế nào là vờn ơm tạm thời?

Muốn lập vờn ơm phải dựa trên những điều

kiện nào?

1 Các loại v ờn ơm cây rừng :

Là nơi tập trung bồi dỡng và sản xuất cây con cung cấp giống cây cho trồng rừng

- Vờn ơm chuyên nghiệp chỉ sản xuất một loại cây có quy mô lớn lâu dài

- Vờn ơm tổng hợp Sản xuất nhiều loại cây cho các mục đích trồng rừng khác nhau

- Vờn ơm tạm thời có quy mô nhỏ và sử dụng trong một thời gian ngắn 2 đến 3 năm

- Vờn ơm lâu dài và cố định để sản xuất cây giống cho một vùng rộng lớn và lâu dài

2 Địa điểm lập v ờn ơm cây rừng :

- Điều kiện tự nhiên:

+ Thích hợp nhất là Độ dốc từ 2 đến 5o ở miền bắc tránh gió lạnh, đất vờn ơm nên đặt theo hớng Bắc và Đông Bắc Miền trung tránh hớng gió Tây - Nam

+ Đất lập vờn ơm nên chọn đất tơi xốp, đất pha cát Đất có mực nớc ngầm 1,5 đến 2m và

có độ PH từ 5 đến 6 + Tránh nơi đất trồng hoa màu lâu năm và nơi gần rừng già cội, chăn nuôi gia súc

Đất vờn ơm bao gồm những thành phần

nào?

GV Cho học sinh biết công thức tính đất

sane xuất phù hợp với lợng hạt gieo

- A Số năm nuôi cây con

- B Tổng số các khu trong vờn ơm

- C Số khu sử dụng để gieo ơm hàng năm

- n, sản lợng cây con hợp lý trên mết dài

- Điều kiện kinh doanh: Nên chọn vờn ơm gần

đờng giao thông, dân c, nguồn nớc có sẵn

3 Diện tích v ờn ơm :

Bao gồm đất sản xuất và đất không sản xuất + Đất sản xuất gồm: đất làm nhà, đờng đi, luống rãnh chiếm khoảng 40%

+ Đất sản xuất: tuỳ theo trờng hợp gieo và mục đích gieo ta có các cách tính sau

* Trờng hợp gieo vãi đều, liên canh dợc tính theo công thức sau

+ Đợc chia thành các khu kinh doanh: Gồm

đất gieo hạt, cấy cây, nghiên cứu thí nghiệm

Đợc bố trí sao cho phù hợp + Nếu sản xuất bằng thủ công thì chiều dài từ

30 - 50m Bằng cơ giới thì chiều giài vờn ơm từ

200 - 300m Chiều rộng thờng bằng 1/3 - 1/2 chiều dài

- Đất không sản xuất:

+ Đất làm đờng đi lại: đờng chính chia khu

v-ờn thành 2 - 4 khu rộng 6 - 8m đv-ờng phụ đặt vuông góc với đờng phụ rộng 2 - 3m đờng chạy quanh vờn rộng 6 - 10m

+ Đất làm hệ thống tới nớc và tiêu nớc: Gòm mơng dẫn, ao hồ, sông suối

+ Đất làm hàng rào bảo vệ + Đất làm nhà kho, sân phơi

Hoạt động 2: Làm đất vờn ơm.

1 Tác dụng của làm đất:

Luống gieo đợc chia làm mấy loại?

Dựa vào đâu để làm đất vờn ơm?

Ưu điểm của bầu dinh dỡng ntn?

Vỏ bầu đợc chia làm mấy loại?

Ruột bầu có tác dụng ntn? Tỷ lệ trộn ruột

bầu ra sao?

Nêu kỷ thuật xếp bầu trên luống?

Làm cho đất tơi xốp, cải thiện kết cấu của

đất, tăng sức thấm và giữ nớc, tăng độ thoáng khí, tạo điều kiện cho rễ hô hấp, giảm sự thoát hơi nớc mặt đất thúc đẩy hoạt động của vi sinh vật, diệt trừ cỏ giại và sâu bệnh, giảm bớt các khí độc

2 Kỷ thuật làm đất:

- Chuẩn bị đất để gieo hạt:

+ Cày đất tiến hành cày sâu và cày nông + Bừa đất: Làm cho đất tơi nhỏ, sạch cỏ, san bằng đất, vùi phân vào đất

- Làm đất trớc khi gieo Đất đã đợc cày bừa nhiều lần, kết hợp với khử độc và khử chua cho

đất Thuốc khử độc Boóc đô hoặc beclin khử chua vôi bột

- Kích thớc hạt đất tuỳ thuộc vào kích thớc của hạt gieo đờng kính thờng 1 - 2mm

- Luống gieo gồm 3 loại : Luống nổi, luống chìm,

luống bằng Tuỳ thuộc vào loại đất

- Kích thớc luống thờng dài 10m, rỗng 10 - 20cm, rãnh luống 20 - 30cm

Hớng luống chạy theo chiều dài khu kinh doanh

- Thời kỳ làm đất tuỳ thuộc vào mùa gieo hạt

và từng đại phơng từng vùng

3 Kỷ thuật làm bầu dinh d ỡng :

* Ưu điểm: Có các tính chất đất phù hợp với yều cầu sinh lý của loài cây gieo ơm khi đem trồng hầu nh bộ rễ không bị tổn thơng tỉ lệ cây trồng sống cao diện tích gieo ơm bằng bầu dinh dỡng giảm từ 50 - 60% so với cách gieo ơm cổ

- Ruột bầu là môi trờng trực tiếp nuôi đỡng trực tiếp và để cho rễ sịnh trởng thành phần ruột bầu gồm đát có cơ giớ nhẹ, phân chuồng hoai, phân hữu cơ trộn theo tỷ lệ nhất định

- Đống và xếp bầu theo hàng trên luống bầu

cách bầu 1cm, hàng cách hàng 2cm

Hoạt động 3: Gieo hạt:

Có mấy biện pháp gieo hạt cây trồng?

Mỗi cách gieo hạt trong vờn ơm có u và

nh-ợc điểm ntn?

Mỗi cách gieo ơm phù hợp với những địa

hình ntn?

Trớc khi gieo hạt cần phải làm những gì?

Loại thuốc nào ngời ta hay dùng đê xử lý hạt

giống và đất?

Mục đích xử lý hạt giống có ý nghĩa ntn?

Ngoài các biện pháp xử lý trên ngời ta còn

1 Ph ơng pháp gieo hạt trong v ờn ơm :

- Gieo vãi: + Ưu điểm tận dụng đợc không gian dinh dỡng

+ Nhợc điểm: Khâu chăm sóc và cơ giới khó khăn áp dụng cho các loại hạt nhỏ

- Gieo hàng: Ưu điểm: Thuận tiện cho việc chăm sóc và sử dụng cơ khí hoá, điều kiện dinh dỡng và ánh sáng

+ Nhợc điểm: Không tận dụng đợc không gian và dinh dỡng

- Gieo hốc: Ưu điểm tiết kiệm đợc hạt giống chọn lọc đợc nhân tạo tốt, dễ chăm sóc,

+ Nhợc điểm: Tốn đất, không gian, công gieo hạt

2 Công tác chuẩn bị tr ớc khi gieo hạt

- Xử lý hạt giống kích thích hạt nảy mầm bằng các biện pháp sau

+ Dùng nhiệt độ cao Ngâm trong nớc nóng tuỳ theo từng đặc điểm của hạt giống mà có nhiệt độ và thời gian ngâm khác nhau Ví dụ hạt bạch đàn ngâm trong nớc 30 - 35o trong 6 giờ

+ Tác dụng cơ giới: Đối với các hạt vỏ khô dày, cứng, khó thấm nớc có thể trộn với nớc rồi chà xát cho mỏng vỏ Cách này dễ làm cho hạt

bị tổn thơng + Tác dụng hoá học: Dùng hoá chất ăn mòn

để vỏ dễ thấm nớc, đồng thời tăng cờng các quá trình sinh lý của hạt và tăng khả năng sinh tr-ởng của cây con sau này Hoá chất xử lý ZnSO4; CuSO4; NaCl, C2H5OH, CH4…Hoá chấtkích thích sinh trởng Gibererin 2,4 D - Napthylaxetic.Nồng độ phụ thuộc tuỳ theo từng loại hạt

Ngoài ra ngời ta còn sử dụng tia X súng siêu

âm, các chất phống xạ kích thích cho hạt nảy mầm

+ Khử độc và diệt nấm cho hạt dùng các dd fomalin o,15%, Cu SO4 0,3 - 1%, HgCl2 0,1%,

Liều lợng bón phân phải phụ thuộc vào

những yếu tố nào?

Đất trớc khi gieo cần phải làm gì?

Để hạt giống nẩy mầm tốt cần dựa vào

những yếu tố nào?

Thời vụ gieo hạt có ý nghĩa ntn?

Mật độ gieo hạt đống vai trò ntn?

Lấp đất cho hạt gieo có tác dụng gì?

Hãy nêu các khâu chăm sóc trớc khi hạt nẩy

mầm? Tác dụng của từng khâu chăm sóc

đó?

Ca(OH)2 1 - 2%, KMnO4 0,5% các bã độc và dầu hoả để tránh kiến và chim thú ăn hạt

- Bón lót trớc khi gieo hạt: Là biện pháp quan trọng nhất trong trong việc sản xuất cây con Bón trớc khi gieo cấy gồm các loại phân bón sau

Phân vô cơ, phân hữu cơ, phân vi sinh Tuỳ theo đặc tính của loài cây, đất đai, khí hậu mà chọn loại phân bón và liều lợng bón, thời gian bón cho phù hợp

Ví dụ: Nếu phối hợp phân chuồng và phân hoá học thì liều lợng bón phân cho 1ha nh sau: 3.000kg - 5.000kg phân chuồng + 50 - 100kg phân đạm + 100 - 150kg supe lân

- Chuẩn bị đất để gieo hạt: trớc khi gieo đất phải đợc cày bừa, xới đất lần cuối, san bằng mặt đất, trộn đều và vùi phân vào đất

3 Kỷ thuật gieo hạt:

- Thời vụ gieo hạt quyết định sự nảy mần của hạt giống, tốc độ sinh trởng và khả năng đề kháng của cây con, tuổi cây đem cấy và giá thành sản xuất

Do đó xác định thời vụ phải căn cứ vào đặc tính của cây, điều kiện khí hậu và đất, điều kiện tới nớc và mùa trồng cây cho thích hợp

- Mật độ gieo hạt: Là lợng hạt gieo (g, kg) trên

đơn vị diện tích (m2, ha)

- Gieo và lấp hạt: Phải tuân thủ theo quy trình sau, gieo hạt, lấp đất lên hạt (dày 1 - 4cm) che phủ, tới nớc, rắc thuốc quanh luống

4 Chăm sóc tr ớc khi hạt giống nảy mầm :

- Che phủ: Nhằm giảm lợng nớc bốc hơi, hạn chế đất mặt đống váng, lực ép của nớc ma, nớc tới, nhiệt độ cao, hạt giống và phân bón nổi trên mặt đất, hạn chế cỏ dại

Vật liệu bằng tre, nứa, cỏ khô, rơm rạ Trớc khi chê phủ cần khử trùng vật liệu và độ dày che phủ từ 2 - 3cm

- Tới nớc Nhằm làm cho đất luôn ẩm, hạt có

đủ nớc cần thiết để nẩy mầm điều hào nhiệt độ

- Làm cỏ xới đất: Nhằm diệt trừ cỏ dại, làm cho đất tơi xốp, tạo điều kiện cho hạt nảy mầm

dễ dàng nhú khỏi mặt đất

- Phòng trừ sâu bệnh, chim thú ăn hạt: Phải

Hãy nêu các khâu chăm sóc sau khi hạt nảy

mầm? Tác dụng của các khâu chăm sóc trớc

và sau khi hạt nảy mầm có tác dụng giống

5 Chăm sóc v ờn ơm sau khi hạt nẩy mầm :

- ở giai đoạn này việc chăm sóc tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cây sinh trởng và phát triển tốt gồm các công đoạn sau:

- Che nắng: Tạo bóng râm cho cây, giảm sự bốc hơi nớc, tăng độ ẩm cho không khí dới mái che Vật liệu che nắng tre, nứa, cành cây khô

- Làm cỏ xới đất: Định kỳ làm cỏ xới đất nhằm diệt trừ cỏ dại, ổ sâu bệnh, tăng độ thoáng cho

đất Bằng cách cuốc cỏ phun thuốc

- Tới nớc: Phải định kỳ tới nớc cho cây sau khi hạt nảy mầm Nhng lợng nớc tới phải phụ thuộc vào diều kiện đất đai, khí hậu, mức độ sinh tr-ởng của cây loại cây

- Bón thúc: Nhằm cung cấp kịp thời chất dinh dỡng cho cây sinh trởng, phát triển, tăng sức đề kháng, rút ngắn thời gian nuôi cây Phải dùng những loài phân có hiệu lực nhanh, vào thời kỳ sinh trởng mạnh Các loại phân bón thờng dùng Phân chuồng hoai, phân vô cơ (Phân

đạm, phân kli, phân lân), Phân vi sinh

Lợng bón phải phụ thuộc vào loại cây, loại đất, thời kỳ sinh trởng của cây, thời tiết khí hậu

- Tỉa tha cây con: Nhằm loại bỏ bớt những cây

có mật độ quá dày tạo điều kiện cho cây con còn lại có đủ không gian dinh dỡng Tuỳ thuộc vào mật độ mà có số lần tỉa tha cho phù hợp Nhng tránh tổn thơng cho các cây còn lại

- Cấy cây: Phải đảm bảo các nguyên tắc sau: Loại bỏ cây không đủ điều kiện, giữ không cho

bộ rể bị tổn thơng và khô héo, bộ rể không bị biến dạng Trớc khi cấy cần phải kích thích bộ

rể, hồ bộ rể tạo điều kiện cho bộ rể phát triển

- Phòng trừ sâu bệnh hại: Với phơng châm phồng là chính trừ kịp thời nh: thờng xuyên làm

vệ sinh vờn ơm, định kỳ phun thuốc

Hoạt động 4: Bứng cây, vận chuyển, giâm cây con:

Cây con đến lúc ngừng sinh trởng, hay sinh

trởng yếu chúng ta cần làm gì?

Hãy nêu kỷ thuật bứng cây rể trần và cây có

bầu?

Sau khi bứng cây để vận chuyển cây tới nơi

để trồng cần phải làm gì?

Hãy nêu những nguyên tắc trong quá trình

vận chuyển cây?

Nếu cây vận chuyển đến nơi trồng mà

không trồng hết ta phải làm ntn?

1 Bứng cây đem trồng:

- Cây đủ tuổi và đạt tiêu chuẩn có thể bứng cây đi trồng Bứng cây đúng kỷ thuấ sẻ đảm bảo tỷ lệ sống cao

- Thời vụ bứng cây: Vào lúc cây ngừng sinh trởng hoặc sinh trởng yếu

- Kỷ thuật bứng cây rể trần Phải hồ bộ rể sâu khi bứng, tránh để bộ rể bị tổn thơng, trớc khi bứng 1 - 2 ngày phải tới nớc cho mềm đât

- Kỷ thuật bứng cây có bầu: Dùng xẻng đào rãnh theo luống sâu đến đáy bầu dùng dao cắt

rể cọc nhẹ nhàng gỡ từng bầu xếp vào dụng cụ chuyên chở

2 Bao gói và vận chuyển cây con.

- Sau khi bứng cây phải bao gói và xếp cây con cẩn thận để vận chuyể cây đem đi trồng

+ Đối với cây rễ trần: Chỉ việc xếp cây con vào dụng cụ chuyên chở, che nắng không cần bao gói

+ Đối với cây có bầu: Phải buộc bầu chặt trớc khi để vào dụng cụ chuyên chở

- Quá trình chuyên chở phải đảm bảo nguyên tắc: Không làm cây và bộ rể bị khô, xây xát, giập nát

- Chuyển đến nơi mà không trồng hết phải giâm tạm cây có thể kéo dài 1 - 3 tháng

III Kiểm tra đánh giá: - Gv cho học sinh nhắc lại nội dung của bài dạy - Tỏng kết buổi thực hành đánh giá rút kinh nghiệm IV H ớng dẫn về nhà : - Tiếp tục phân tích tính đặc trng của rừng - Tìm hiểu thêm một số rừng ở địa phơng V Rút kinh nghi ệ m gi ờ d ạ y

Ngày soạn: 07/11/2009

Ngày giảng: 10/11/2009

- Tranh về các loại rừng và kỷ thuật đợc áp dụng cho từng loại cụ thể

III Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:

a Hãy nêu kỷ thuật bứng cây đi trồng cho từng loại cây?

b Hãy nêu kỷ thuật chăm sóc vờn ơm trớc và sau khi hạt nảy mầm

2 Bài mới

Hoạt động 1: Dọn và làm đất trồng rừng:

Tác dụng của việc dọn và làm đất trồng

- Có thể tiến hành theo hai cách:

+ Làm đất ở nơi đất bằng: Có thể áp dụng các hình thức sau:

* Làm đất theo dải bằng áp dụng ở nơi đất giốc nhỏ Dải rộng từ 0,5 đến 3 - 5m, cự ly dải lớn hơn bề rộng

* Luống lỏm: Tạo bởi 1 - 2 rãnh cày, rộng 0,3 - 0,7m, sâu 0,15 - 0,3m

* Luống cao: Tạo 1 - 2 đờng cày, rộng 0,3 - 0,7m, cao 0,2 - 0,3m

Làm đất ở nơi đất dốc có những hình thức

nào?

* Hố bằng: Hình vuông hay tròn, chiều dài, rộng của hố 0,3 - 1m, sâu 0,2- - 0,3m áp dụng ở nơI thoát nớc tốt

* Hố lỏm: Tròn hoặc vuông có đờng kính 0,3 - 1m, sâu 0, 3 - 0,5m áp dụng ở nơi đất cát khô hạn

* Hố lồi: Chiều cao hố 0,2 - 0,3m, rộng 0,5 - 1m

+ Làm đất ở nơi đất dốc: Có thể áp dụng các hình thức sau

* Làm theo dải nghiêng: Chiều rộng 0,5 đến 2- 3m cự ly các dải 1 - 2m áp dụng ở nơi đất giốc trung bình, tầng đất dày, nơi có cỏ dại mọc nhiều

* Hố bậc thang: Bề rộng 0,3 - 1m Phía dới có thể đắp bờ cao 0,15 - 0,2m áp dụng ở nơi đất xói mòn mạnh có độ giốc lớn

Hoạt động 2: Bón phân cho rừng trồng:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Tác dụng của việc bón phân là gì?

Để bón phân đạt hiệu quả cao ta phải dựa

vào những yếu tố nào?

Khí hậu ảnh hởng ntn đến sự phát triển

của cây trồng?

Đất có tác dụng ntn tới việc bón phân cho

cây trồng?

1 Tác dụng của việc bón phân cho rừng trồng:

- Nâng cao tỷ lệ sống của cây trồng

- Thúc đẩy cây sinh trởng và phát triển cả về chiều cao và đờng kính của cây

- Làm tăng sản lợng và chấy lợng quả, nhựa,

đồng thời tăng cờng sức đề kháng của cây với các hoàn cảnh khắc nghiệt

2 Đặc đ iểm kỷ thuật bón phân cho rừng trồng:

- Bón phân cho rừng trồng cố hiệu quả cao phải căn cứ vào các đặc điểm sau

+ Điều kiện khí hậu: ảnh hởng trực tiếp đến quá trình hấp thụ chất dinh dỡng của cây và hiệu suất bón phân

+ Điều kiện đất: Căn cứ vào hàm lợng chất hữu cơ và dinh dỡng khoáng, thành phần cơ giới, độ

PH, khả năng hấp thụ của đất để xác định loại phân bón và lợng phân bón cho phù hợp

+ Loại cây: Căn cứ vào đặc tính sinh vật học, các loại cây, giai đoạn phát triển để xác định loại

Để phát huy tính hiệu quả của phân bón

phải cần điều kiện gì?

phân bón và lợng phân bón cho phù hợp

- Loại phân bón: Cây trồng thờng dùng nhiều N,

P, K, sau đó đến các yếu tố đa lợng và vi lợng khác

nh a, Mg, S, Fe cho nên ngời ta thờng dùng loại phân vô cơ bón cho cây trồng Để cải tạo đất thờng dùng phân xanh, phân chuồng hoai, kết hợp với phân vô cơ trồng xen với cây họ đậu

- Phơng pháp bón phân: Để phát huy đợc hiệu quả bón phân, trong phơng pháp bón phân phải chú

ý Tập trung bón vào hệ rể bàng Không nên bón vào hố quá sâu mà bón từ 2/3 hố trở lên Đối với

2 Trồng rừng cục bộ sau khi khai thác

- Trên đất khai thác, quá trình tái sinh tự nhiên không đều, số lợng ít, chất lợng kém Hoặc trên đất khoanh núi nuôi rừmg số lợng cây mục đích còn ít Những nơi này nên tiến hành trồng rừng cục bộ có các biện pháp sau:

+ Trồng theo giải băng Bố trí chặt cây và giải rừng để lại xen kẻ nhau Băng chừa để lại làm nhiệm vụ bảo vệ cho các cây con mới trồng

+ Trồng rừng theo khóm (cụm) Các khóm này

đợc phân bố đều trên đất rừng hoặc đặt ở những chổ không có cây mục đích mà tái sinh tự nhiên kém

3 Trồng rừng toàn diện.

Là trồng trên toàn bộ diện tích mà không có tái sinh cây tựu nhiên

Thời vụ gieo hạt có ý nghĩa ntn?

Có phải địa phơng nào cũng trồng rừng

cùng một lúc không? Vì sao?

Mật độ gieo hạt đống vai trò ntn?

Hạt giống đóng vai trò ntn trong việc

trồng rừng?

Nêu kỷ thuật lấp đất cho hạt giống?

Sau khi gieo hạt xong công việc tiếp theo

là gì?

1 Trồng rừng bằng gieo hạt thẳng:

- Là phơng pháp gieo trực tiếp trên đất trồng rừng không qua giai đoạn tạo cây con ở vờn ơm Nhng tuân thủ theo các nguyên tắc sau

* ở miền bắc gieo hạt vào mùa xuân

* ở miền trung gieo hạt vào giữa mùa thu

* Miền nam gieo hạt vào giữa mùa ma tháng 5

- 6 + Mật độ và lợng gieo hạt Đống vai trò rất quan trọng nếu dày quá thì lãng phí hạt giống, cây sinh trởng yếu Nếu tha quá thì rừng lâu khép tán tốn công chăm sóc

- Hạt giống: Là chỉ tiêu quyết định hàng đầu để quyết định trồng rừng thành công Do đó trớc khi trồng cần phải kiểm nghiệp hạt gống vì nơi trồng rừng có hoàn cảnh khắc nghiệt, lại chăm sóc ít Trớc khi gieo trồng cần phải tiêu độc bằng hoá chất nh thuốc tím, ceresan và tuỳ theo điều kiện cụ thể để tiến hành kích thích hạt giống nảy mầm

- Lấp đất: Đất lấp lên hạt phải tơi nhỏ, nén nhẹ

để đất và hạt giống tiếp xúc với hạt đất Nhng không lấp đất quá nhỏ sẽ phá vỡ kết cấu đất, hoặc

ép đất quá chặt làm cho đất dễ đống váng, thông khí kém

- Chăm sóc bảo vệ: Là biện pháp quyết định kết quả trồng rừng nhằm bảo vệ hạt, tạo điều kiện thuận lợi cho cây phát triển Công việc chăm sóc gồm làm cỏ, vun xới đất, chống hạn và chống rét cho hạt nảy mầm

2 Trồng rừng bằng cây con:

- Loại cây con : Chia thành 2 loại

Cây con đem đi trồng đợc chia thành mấy

So với cây rể trần thì cây có bầu khi

mang đi trồng phải ntn?

Nêu các thao tác trồng cây có bầu?

+ Loại cây thứ nhất gồm cây con tạo từ hạt giống

+ Loại cây thứu 2 gồm cây đợc tạo từ thân, cành, rễ

- Tiêu chuẩn cây con đem trồng: Chiều cao và ờng kính phải cân đối, cây không bị gạy ngọn, tán lá phát triển đều, bộ rể hoàn chỉnh, không bị sâu bệnh

Khi đem cây đi trồng nên xén bớt lá, cắt bớt rể cọc, hồ bộ rể hoặc nhúng bùn

- Thời vụ trồng: Đống vai trò rất quan trọng trong việc thành bại của việc trồng rừng Do đó khi tròng rừng cần phải chọn trời vụ cho hợp lý nhằm cân bằng lợng thoát hơi nớ của lá và lợng hút nớc của rể ậ miền Bắc trồng vào vụ thu, vụ xuân các tỉnh miền Trung trồng vào vụ thu Các tỉnh miền Nam trồng vào mùa ma tháng 5 - 6

- Kỷ thuật trồng cây rể trần:

+ Bảo vệ bộ rể không bị khô héo, không đợc nắm trên tay nhiều cây con trong khi trồng

+ Đặt cây vào hố thẳng đứng, không đợc để bộ

rể túm tụm cong queo, rể cọc phải thẳng + Hầu hết các loại cây chỉ lấp đất cao hơn cổ rể

độ 2 - 5cm Đất đã thành thục có thành phần cơ giới nhẹ, vùng khô hạn trồng sâu hơn vùng đất hoang, có thành phần cơ giới nặng ẩm

+ Khi trồng phải nén chặt đất để bộ rể và đất tiếp xúc với nhau, không có lổ hỏng

+ Trồng cây vào thời kỳ ma để đảm bảo tỷ lệ sống cao

Các thao tác trồng: Dùng cuốc cuốc một nhát rồi lắc tạo thành lỗ hẹp ở giữa hố đặt cây con thẳng

đứng vào giữa lổ, rút nhẹ cuốc ra nén chặt bộ rể

- Kỷ thuật trồng cây có bầu: Cần chú ý một số

điểm sau Khi bứng cây không đợc để vở bầu do

đó phải bao gói bầu bằng dây buộc, Nilon, lá chuối Nếu rể đâm qua bầu xuống đất phải xén bớt

rể cọc trớc khi mang đi trồng 2 - 4 tuần lễCác thao tác: Đặt bầu vào giữa hố, bầu và cây thẳng đứng, đờng kính cổ rể cách mặt đất 2 - 5cm lấp đất tơi nhỏ, nén chặt nếu vỏ bầu bằng PE thì tr-

ớc khi lấp phải xé vỏ bầu

III Kiểm tra đánh giá:

- Gv cho học sinh nhắc lại nội dung của bài dạy

- Tỏng kết buổi thực hành đánh giá rút kinh nghiệm

IV H ớng dẫn về nhà :

- Tiếp tục phân tích tính đặc trng của rừng

- Tìm hiểu thêm một số rừng ở địa phơng

V

Rút kinh nghi ệ m gi ờ d ạ y

Ngày soạn: 21/11/2009

Ngày giảng: 24/11/2009

I Mục tiêu:

- HS nắm đợc kiến thức về các khâu chăm sóc cây sau khi trồng rừng nh làm cỏ xới đất, bón phân, tới nớc, trồng dặm, và bảo vệ

- Biết đợc ý nghĩa và mục đích của việc chăm sóc rừng

- Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên, yêu thích bộ môn

II Đồ dùng dạy học:

- Tranh vẽ về các bớc chăm sóc các loại rừng

- Vật liệu rơm rạ, cành cây khô, bình phun, cào, cuốc, rạ, thuốc trừ sâu, bã độc

III Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:

a Cây con đem đi trồng cần phải đảm bảo điều gi?

b Nêu kỷ thuật trồng cây rể trần và cây có bầu?

2 Bài mới

Rừng sau khi trồng tới lúc khép tán, thờng có nhiều cây cỏ hoang dại cạnh tranh ánh sáng, dinh dỡng, làm cho cây trồng chết, kém phát triển Vì vây phải có biện pháp chăm sóc kịp thời, nhất là 3 năm đầu Các khâu châm sóc cụ thể nh sau

Hoạt động 1: Làm cỏ xới đất:

Mục đích của làm cỏ xới đất là gì?

Có mấy hình thức làm cỏ xới đất cho cây

- Thờng làm cỏ xới đất đến khi rừng khép tán phải làm 1 - 3 lần, năm thứ 2 hai lần, năm thứ 3

Cây sinh trởng tốt nhờ yếu tố nào?

Giúp cây rừng có chất dinh dỡng nhằm sinh trởng và phát triển nhanh phẩm chất tốt Do đó

Cần bón phân vào thời kỳ nào? Lợng bón

cho mỗi cây là bao nhiêu? nên bón phân ngay lần đầu tiên của năm thứ nhất sau khi trồng Lợng bón 70g suppe lân +

70 - 100g NPK/cây

Hoạt động 3: Tới nớc:

Việc tới nớc cho cây trồng có tác dụng

ntn?

Quá trình tới nớc cho cây phụ thuộc vào

những yếu tố nào?

Lợng nớc tới cho mỗi lần ntn? Phụ thuộc

vào đặc điểm nào?

- Nhằm có đủ để hoà tan muối khoáng trong

đất, đáp nớc nhu cầu thoát hơi nớc của cây, rể cây phát triển nhanh, cây trồng có tỷ lệ sống cao, sinh trởng và phát triển nhanh

- Tuỳ thuộc vào đậc điểm sinh vật học của cây, điều kiện khí hậu, điều kiện đất, thời kỳ sinh trởng của cây mà quyết định số lần tới và lợng nớc tới cho phù hơp

Ví dụ: Mỗi lần tới nớc cho rừng non là 500

- 600m3/ha, đối với rừng trởng thành là: 800 - 1000m3/cây

Trồng dặm tiến hành vào thời kỳ nào?

Tiến hành trông bao lâu?

- Rừng sau khi trồng do tác hại của thiên nhiên, kỷ thuật trồng không đúng nên có một số cây bị chết do đó cần phải tiến hành trồng dặm

để sung cây Nhng tuỳ theo tỷ lệ chết mà có kế hoạch trồng dặm cho phù hợp

Hoạt động 5: Bảo vệ rừng trồng:

Để phồng trừ tốt sâu bệnh hại rừng trồng - Để phòng trừ sâu bệnh hại rừng trồng bằng cách thực hiện các biện pháp kỷ thuật liên hoàn

cần phải tiến hành ntn? sau: Chọn giống tốt, cây con đủ tiêu chuẩn, làm

đất kỹ, trồng đúng thời vụ và đúng kỹ thuật, làm tốt công tác chăm sóc rừng và kết hợp với phun thuốc hoá học

- Ngăn không cho trâu bò và ngời di lại nhiều khi rừng mới trồng

- Trồng các giải rừng chống cháy, phòng lửa xung quanh rừng trồng

III Kiểm tra đánh giá:

- Gv cho học sinh nhắc lại nội dung của bài dạy

- Tỏng kết buổi thực hành đánh giá rút kinh nghiệm

IV H ớng dẫn về nhà :

- Tiếp tục phân tích tính đặc trng của rừng

- Tìm hiểu thêm một số rừng ở địa phơng

V

Rút kinh nghi ệ m gi ờ d ạ y

Ngày soạn: 28/11/2009

Ngày giảng: 01/12/2009

Lập kế hoạch thiết kế khu rừng

hoặc đai rừng phòng hộ

I Mục tiêu:

- HS biết cách thiết kế khu rừng, đai rừng phòng hộ phù hợp với từng địa điểm, địa hình

- Nắm đợc mục đích , vai trò của rừng phòng hộ

- Giáo dục ý thức bảo vệ rừng thiên nhiên, yêu thích bộ môn

II Đồ dùng dạy học:

- Rạ, bút, giấy A4, bút giạ, mô hình, tranh ảnh của rừng phòng hộ

III Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Bài mới

Hoạt động 1: GV hớng dẫn và kiểm tra sự chuẩn bị của HS:

GV yêu cầu:

+ HS quan sát tranh, mô hình của rừng

trồng phồng hộ, quan sát qua địa hình thực

+ Tổ trởng kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng của nhóm mình và báo cáo cho GV

Hoạt động 2: Tiến trình thiết kế khu rừng ở đồi:

GV:

+ Quan sát chỉ dẫn học sinh theo từng

nhóm

+ Yêu cầu học sinh thực hiện theo thiết

kế của khu rừng phòng hộ cho từng vùng,

+ Hệ thống thoát nớc + Hệ thống chống xói mòn + Cự ly các giải trong khu rừng

Bản t ờng trình buổi thực hành:

Nhóm: … Các thành viên trong nhóm:

1 Nhóm trởng:

2.Th ký:

3.Thành viên:

Thời gian thực hành: Từ :ngày… tháng … năm … đến: ngày… tháng… năm…

Nội dung thực hành: Kết quả thực hành Th ký Nhóm trởng III Kiểm tra đánh giá: - Gv cho học sinh kết luận buổi thực hành về u điểm, nhợc điểm Kết quả thực hành của từng nhóm các ý kiến bổ sung của các nhóm - Gv kết luận chung - Gv cho học sinh rút kinh nghiệm thu dọn và tổng kết buổi thực hành IV H ớng dẫn về nhà : - Tiếp tục phân tích thêm đặc u nhợc điểm của rừng phòng hộ - Tìm hiểu thêm một số rừng ở địa phơng V Rút kinh nghi ệ m gi ờ d ạ y

Ngày soạn: 28/11/2009

Ngày giảng: 01/12/2009

I Mục tiêu:

- HS nắm đợc kỷ thuật trồng và xử lý một số loại cây trồng phổ biến ở nớc ta nh cây bạch đàn, cây thông, cây keo, cõy keo lai, cây phi lao

- Rèn luyện kỷ năng xử lý hạt giống theo từng yêu cầu

- Giáo dục đức tính cẩn thận, t duy, sáng tạo, yêu thích bộ môn

II Đồ dùng dạy học:

Dụng cụ: Bình tới, cuốc, xẻng, dụng cụ chuyên chở phân hoai, phân vô cơ

Vật liệu che phủ: Gồm rơm, rạ, cỏ khô, cành cây

III Hoạt động dạy học:

1 Bài cũ:

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Kỷ thuật trồng cây bạch đàn:

Hạt giống phải lấy ở những cây ntn cho

đảm bảo chất lợng?

Sau khi lấy hạt giống phải làm gì?

Quá trình tạo cây con trải qua mấy bớc?

GV yêu cầu học sinh thực hiện theo các

2 Kỷ thuật tạo cây con:

a Thời vụ gieo hạt:

Điều kiện chung là gieo trớc lúc trồng rừng khoảng 3 - 4 tháng chia làm 2 - 3 đợt và mỗi

đợt cánh nhau một tuần

b Xử lý hạt giống:

Trớc khi gieo hạt cần + Ngâm hạt vào nớc lã từ 8 - 12 giờ rữa sạch hong cho ráo rồi đem gieo ngay

+ Có thể xử lý trong dd thuốc tím 0,05% ở nhiệt độ 30 - 40oc trong 24 giờ thay 2 lần nớc trong thời gian ngâm rửa sạch làm khô ủ đến khi hạt nảy mầm rồi đem gieo

c Gieo hạt: Gồm các bớc sau

+ B1 Làm đất + B2 Đống bầu (ruột bầu 99% đất mặt (tầng A) + 1% supe lân hoặc 89% đất mặt + 10% phân hữu cơ + 1% supe lân (đát có độ phì trung bình)

+ B3 Gieo hạt + B4 Chăm sóc + B5 Cấy cây

Kỷ thuật trồng cây phải tiến hành ntn?

GV yêu cầu học sinh thực hiện và theo

giõi

Chăm sóc cây rừng bao gồm những bớc

nào?

GV yêu cầu học sinh chăm sóc sây sau

khi trồng theo yêu cầu của nghề lâm sinh

d Tiêu chuẩn cây xuất vờn:

- Cây có bầu: 2,5 - 3 tháng tuổi, chiều cao 25

- 35cm đờng kính cổ rể 2mm trở lên, thân thẳng

và cân đối, không sâu bệnh

- Cây rể trần: 6 tháng tuổi chiều cao 1 - 1,2m

đờng kính cổ rể 0,8 - 1cm trở lên, thân thẳng và cân đối, không sâu bệnh

2 Kỷ thuật trồng:

a Làm đất:

- Phải phát dọn trớc khi trồng 1 - 2 tháng

Đào hố 40 x 40 x 40cm và so le Phân bón ở độ sâu 15 - 20cm (1kg phân chuồng hoai + 0.05kg phân NPK/1 hố)

- Số hố đào 250 - 330 hố /ha cự ly cây 2 x 2m hoặc 2 x 1,5m

Hoạt động 2: Kỷ thuật trồng cây thông:

Hạt giống phải lấy ở những cây ntn cho

đảm bảo chất lợng?

Sau khi lấy hạt giống phải làm gì?

Quá trình tạo cây con trải qua mấy bớc?

2 Kỷ thuật tạo cây con:

a Thời vụ gieo hạt:

Điều kiện chung là gieo trớc lúc trồng rừng khoảng 5 - 6 tháng, thông nhựa 12 tháng,

GV yêu cầu học sinh thực hiện theo các

bớc

Làm đất gieo hạt bao gồm những công

đoạn nào

Gieo hạt bao gồm những bớc nào?

Các bớc gieo cây nh thế nào?

Sau khi gieo hạt chúng ta phải làm gì?

Công tác cấy cây nh thế nào?

Tiêu chuẩn cây con xuất vờn của các loài

thông có giống nhau không?

thông caribe 4 - 6 tháng

b Xử lý hạt giống:

Trớc khi gieo hạt cần + Ngâm hạt trong dd thuốc tím 0,05% từ 15-

20 phút rồi rửa sach ngâm vào nớc nóng 40 -

45oc trong 6 giờ rửa sạch ủ đến khi hạt nảy mầm rồi đem gieo vào luống

c Làm đất:

Gồm các bớc sau

+ B1 Làm đất + B2 Đống bầu ruột bầu 89% đất mặt (tầng A) + 10% đất mùn thông + 1 - 2% supe lân hoặc 79% đất mặt + 10% phân hữu cơ + 8 - 10% đất mùn thông + 1 - 2% supe lân (đát có

độ phì trung bình) + B3 Gieo hạt + B4 Chăm sóc + B5 Cấy cây

i Tiêu chuẩn cây con xuất vờn:

Cây con sinh trởng tôt, chồi ngọn nguyên vẹn, có nấm rể từ 30%trở lên

- Thông đuôi ngựa: 6 -7 tháng tuổi, chiều cao 20 - 25cm đờng kính cổ rể 3mm trở lên, thân thẳng và cân đối, không sâu bệnh

- Thông nhựa: 12 tháng tuổi chiều cao 10 - 15cm, đờng kính cổ rể 6 - 8mm trở lên, thân thẳng và cân đối, không sâu bệnh

- Thông caribê: 4 - 6 tháng tuổi chiều cao 20

- 25mm đờng kính cổ rể 3mm trở lên, thân thẳng và cân đối, không sâu bệnh

Kỷ thuật trồng cây phải tiến hành ntn?

GV yêu cầu học sinh thực hiện và theo

giõi

Chăm sóc cây rừng bao gồm những bớc

nào?

GV yêu cầu học sinh chăm sóc sây sau

khi trồng theo yêu cầu của nghề lâm sinh

2 Kỷ thuật trồng:

a Làm đất:

- Phải phát dọn trớc khi trồng 1 - 2 tháng

Đào hố 40 x 40 x 40cm và so le Phân bón ở độ sâu 15 - 20cm (1kg phân chuồng hoai + 0.05kg phân NPK/1 hố)

- Số hố đào 250 - 330 hố /ha cự ly cây 2 x 2m hoặc 2 x 1,5m

Hoạt động 3: Kỷ thuật trồng cây keo:

Hạt giống phải lấy ở những cây ntn cho

đảm bảo chất lợng?

Sau khi lấy hạt giống phải làm gì?

Quá trình tạo cây con trải qua mấy bớc?

GV yêu cầu học sinh thực hiện theo các

2 Kỷ thuật tạo cây con:

a Thời vụ gieo hạt:

Điều kiện chung là gieo trớc lúc trồng rừng khoảng 3 tháng thời gian gieo phải dựa vào thời tiết của địa phơng

b Xử lý hạt giống:

Trớc khi gieo hạt cần + Ngâm vào nớc sôi trong 30 giây(2 lợng n-

ớc sôi 1 lợng hạt) Rồi ngâm trong nớc lã 12 tiễng rửa sạch cho vào túi ủ Trong quá trình ủ