CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM.. + Mục đích và nội dung chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp
Trang 1Soạn ngày:9-3-2007
Tiết 45 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX.
A MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1.Kiến thức: Học sinh cần nắm được.
+ Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX + Nội dung chính của phong trào cải cách duy tân và nguyên nhân vì sao những cải cách này không được thực hiện
2 Tư tưởng Giáo dục cho học sinh thấy rõ.
+ Đây là một hiện tượng mới của lịch sử Việt Nam, thể hiện khía cạnh của lòng yêu nước
+Khâm phục lòng dũng cảm, cương trực, thẳng thắn và trân trọng những đề xướng cải cách của các nhà duy tân nửa cuối thế kỉ XIX, muốn cái cách tậo ra thực lực chống ngoại xâm
3 Kĩ năng.
+ Rèn luyện cho học sinh kĩ năng phân tích ,đánh giá, nhận định một số vấn đề lịch
sử, hướng dẫn các em liên hệ giữa thực tế và lí luận
B THIẾT BỊ TƯ LIỆU.
+ Tài liệu về các nhân vật lịch sử: Nguyễn Trường Tộ ,Nguyễn Lộ Trạch
+ Nguyên bản đề nghị cải cách của Nguyễn Trường Tộ và Nguyễn Huy Tế
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ.
? Khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác với các cuộc khởi nghĩa cùng thời kì?
?Em có nhận xét gì về phong trào kháng chiến chống Pháp của đồng bào miền núi cuối thế kỉ XIX
3 Giới thiệu bài mới
+ Nửa cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp đang mở rộng xâm lược Nam Kì và chuẩn bị đánh Bắc Kì, triều đình nhà Nguyễn vẫn thực hiện chính sách bảo thủ, lạc hậu về mọi mặt Một trào lưu tư tưởng mới- trào lưu cải cách duy tân đã xuất hiện ở nước ta nhằm đưa nước nhà lêncon đường duy tân tiến bộ, tạo ra thực lực cho đất nước đánh ngoại xâm Nhưng những cải cách đó không được nhà Nguyễn chấp nhận Hôm nay chúng ta tìm hiểu trào lưu cải cách duy tân đó
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GV Yêu cầu HS đọc mục I.SGK
? Em hãy nêu những nét chính về
tình hình kinh tế, chính trị, xã hội
Việt Nam giữa thế kỷ XIX?
? Nguyên nhân nào dẫn đến nhiều
I Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX
* Chính trị : Nhà Nguyễn thực hiện chính
sách nội trị, ngoại giao lạc hậu, bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương mục ruỗng
Trang 2cuộic khởi nghĩa nông dân nổ ra cuối
thế kỷ XIX?(Nhà Nguyễn thực hiện
chính sách bảo thủ, lạc hậu về mọi
mặt, nhân dân đói khổ, mâu thuẫn
XH gay gắt, phong trào nông dân
khỏi nghĩa nổ ra ở nhiều nơi)
? Em hãy nêu một số cuộc khởi nghĩa
lớn cuối thế kỷ XIX?
? Trong bối cảnh đó, nước ta phải
làm gì?
GV: Trong bối cảnh đó trào lưu cải
cách Duy Tân ra đời, đưa nước nhà
tiến lên con đường Duy Tân tiến bộ,
tạo ra thực lực cho nước nhà đánh
Pháp
GV yêu cầu học sinh đọc mục
II.SGK
? Các sỹ phu Duy Tân đề xướng cải
cách trong hoàn cảnh nào?
? Nội dung những cải cách đó là gì?
? Em hãy kể tên những sỹ phu tiêu
biểu trong phong trào cải cách cuối
thế kỷ XIX và nội dung chính trong
những đề xướng cải cách của họ?
GV yêu cầu HS đọc SGK mục III
? Em có suy nghĩ gì về những cải
cách của sỹ phu Duy Tân?
? Vì sao những cải cách Duy Tân
cuối thế kỷ XIX không được chấp
nhận?
* Kinh tế: Nông nghiệp , thủ công nghiệp
đình trệ, tài chính kiệt quệ
* Xã hội: Nhân dân đói khổ, mâu thuẫn
dân tộc và giai cấp gay gắt -> Khởi nghĩa nông dân nổ ra nhiều nơi + Năm 1862 khởi nghĩa cai tổng Vàng, Nông Hùng Thạc
+ Năm 1861 - 1865 khởi nghĩa của Tạ Văn Phụng
+ Năm 1866 khởi nghĩa kinh thành
II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỷ XIX:
1 Bối cảnh:
+ Đất nước ngày càng nguy khốn:
+ Các sỹ phu đề xướng cải cách để tạo ra thực lực cho đất nước chống lại bọn xâm lược
2 Nội dung cải cách Duy Tân:
=> Đổi mới về nội trị, ngoại giao, kinh té,
xã hội:
=> Tiêu biểu: 1863-1871 Nguyễn Trường
Tộ gửi 30 bản điều trần yêu cầu cải cách nhiều mặt đều bị cự tuyệt
- 1877 và 1882 Nguyễn Lộ Trạch dâng 2 bản “Thời vụ sách” để chấn hưng dân khí, khai thông dân trí và bảo vệ đất nước
III Kết cục của các đề nghị cải cách:
* Bối cảch:
=>Chế độ phong kiến Việt Nam cuối thế
kỷ XIX ngày càng nguy khốn
=> Các sỹ phu Duy Tân đã đề xướng cải cách là có tinh thần dũng cảm và cách mạng
* Kết cục:
+ Họ muốn Duy Tân đất nước nhưng nhà Nguyễn không chấp nhận
+) Bởi vì: - Cải cách Duy Tân chưa xuất phát từ cơ sở trong nước
- Nhà Nguyễn bảo thủ
* Ý nghĩa:
+ Tấn công vào tư tưởng baot thủ của
Trang 3? Trào lưu Duy Tân cuối thế kỷ XIX
có ý nghĩa gì?
? Vì sao những cái cách cuối thế kỷ
XIX không thực hiện được mà những
đổi mới hiện nay của chúng ta lại đạt
được những thành tựu rực rỡ?
GV gợi ý để HS trả lời
triều đình
+ Thể hiện trình độ nhận thức của người Việt Nam
=>Những đổi mới của chúng ta xuất phát
từ nhu cầu thiết yếu trong nước
+ XH đã có miếng đất chính trị để tiếp thu nó(đội ngũ trí thức đông đảo tiếp thu những tiến bộ khoa học công nghệ để phát triển kinh tế xã hội)
+ Đảng và nhà nước chủ trì đổi mới, được dân ủng hộ với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh
D CỦNG CỐ:
? Nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời của trào lưu cải cách Duy Tân ?
? Kể tên những nhà cải cách Duy Tân tiến bộ cuối thế kỷ XIX ?
? Nội dung những cải cách cuối thế kỷ XIX ?
? Vì sao những cải cách Duy Tân cuối thế kỷ XIX không được thực hiện ?
* Về nhà đọc kỹ bài và chuẩn bị bài mới: Tiết 46
Soạn ngày: 27-3-2006
CHƯƠNG II XÃ HỘI VIỆT NAM TỪ NĂM 1897 ĐẾN NĂM 1918
Bài 29 CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM.
Tiết 46 I CUỘC KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ NHẤT CỦA
THỰC DÂN PHÁP(1897->1914)
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức HS cần nắm được
+ Mục đích và nội dung chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam
+ Những biến đổi về kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội ở nước ta, dưới tác động của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất
2 Tư tưởng HS cần thấy rõ được
+ Thực chất của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất là thực dân Pháp tăng cường bóc lột thuộc địa để làm giàu cho chính quốc
+ Giáo dục cho các em lòng căm ghét bọn đế quốc áp bức bóc lột
Trang 43 Kĩ năng.
+ Sử dụng bản đồ
+ Phân tích , đánh giá các sự kiện lịch sử
B Thiết bị tư liệu.
+ Bản đồ liên bang Đông Dương
+ Các tranh ảnh và tư liệu lịch sử phục vụ cho bài giảng
C Tiến trình dạy học.
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
?Trình bày nội dung chủ yếu của trào lưu cải cách duy tân ở nước ta(cuối thế kỉ XIX)
? Vì sao những đề nghị cải cách duy tân ở nước ta cuối thế kỉ XIX không thực hiện được?
3 Giới thiệu bài mới.
Sau khi những đợi sóng cuối cùng của phong trào cần vương đà lắng xuống, thời kì bình định bằng vũ trang ở nước ta đã chấm dứt Thực dân Pháp bắt đầu thực hiện chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở nước ta mà thực chất là tăng cường áp bức bóc lột thuộc địa làm giàu cho chính quốc Chính sách này đã tác động đến mọi mặt kinh tế, chính trị, xã hội nước ta
Hôm nay, chúng ta tìm hiểu : chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp và những chuyển biến về kinh tế, xã hội
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GV yêu cầu học sinh đọc SGK mục 1 và
dùng bản đồ Liên bang Đồng Dương
thuộc Pháp giới thiệu với học sinh
?Thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc
địa lần thứ nhất ở nước ta với những nội
dung là gì?
=>Tấn công một cách toàn diện vào nước
ta
?Em cho biết về tổ chức bộ máy nhà
nước có gì khác trước?
? Tổ chức bộ máy nhà nước ở Việt Nam
như thế nào?
? Bộ máy nhà nước ở Việt Nam(từ cấp xã
xuống làng xã được thiết lập như thế
nào)
1 Tổ chức bộ máy nhà nước.
+)Năm 1897 thành lập liên bang Đông Dương gồm 5 xứ do toàn quyền Đông Dương(người Pháp) đứng đầu
+)Việt Nam bị chia ra thành 3 xứ
- Bắc Kì: Bảo hộ
- Trung kì : Nửa bảo hộ -Nam Kì: Thuộc địa +) Bộ máy chính quyền từ trung ương xuống cơ sở do người Pháp chi phối
* Cấp xứ và tỉnh người Pháp trực tiếp nắm giữ
* Từ phủ, huyện xuống thôn, xã người Việt đảm nhiệm dưới sự chỉ đạo của người Pháp
* Sơ đồ bộ máy cai trị của thực dân
Trang 5Pháp ở Đông Dương:
Nhìn vào sơ đồ bộ máy nhà nước em có
nhận xét gì?
GV yêu cầu học sinh đọc mục 2 SGK
? Thực dân Pháp thực hiện chính sách
kinh tế nông nghiệp ở nước ta thời kì này
như thế nào?
? Bọn điền chủ Pháp thực hiện phương
pháp bóc lột gì?
? Tại sao TDP thực hiện phương pháp
phát canh thu tô?
->+ Thu lợi nhuận tối đa
+ Người nông dân phụ thuộc chủ
?Trong nông nghiệp thực dân đã thực
hiện chính sách gì?
? Trong giao thông vận tải chúng thực
hiện những chính sách gì?
? Trong thương nghiệp TDP thực hiện
những chính sách gì?
? Các chính sách thuế nặng nề của thực
dân Pháp nhằm mục đích gì?
(GV giới thiệu cho HS xem hình 98- Hà
=> Bộ máy nhà nước được thiết lập từ trung ương đến địa phương đều do người Pháp chi phối
2 Chính sách kinh tế.
* Nông nghiệp.
+ Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất
=> Phương pháp bóc lột, phát canh thu tô
để thu lợi nhuận tối đa
* Công nghiệp.
+ Tập trung khai thác mỏ than kim loại + Sản xuất xi măng,gạch, ngói, điện, nước
*Giao thông vận tải.
- Tăng cường xây dựng hệ thống đường giao thông
* Thương nghiệp.
+ Độc chiếm thị trường
=> Đánh thuế nặng vào các mặt hàng, đặc biệt là đánh vào muối, rượu và thuốc phiện
Toàn quyền Đông Dương (Pháp)
Bắc Kì
Khâm sứ
Trung Kì
Nam kì Thống đốc Căm-puchiaKhâm sứ
Bộ máy hành chính cấp kì (Pháp)
Bộ máy hành chính cấp tỉnh (Pháp và bản xứ)
Bộ máy hành chính cấp huyện,xã, thôn (bản xứ)
Trang 6Nội 1900 đã sầm uất).
GV yêu cầu học sinh đọc SGK mục 3
? Chính sách văn hoá giáo dục của thực
dân Pháp thời kì này như thế nào?
? Hệ thống giáo dục thời kì thực dân
Pháp tiến hành chương trình khai thác
thuộc địa lần thứ nhất ở nước ta như thế
nào?
? Theo em mục đích chính sách văn hoá
giáo dục của TDP ở VN là "khai hoá văn
minh" cho người Việt Nam có đúng
không?
3 Chính sách văn hoá, giáo dục.
+ Vẫn duy trì văn hoá giáo dục phong kiến, sau đó có thêm môn tiếng Pháp
=> Hệ thống giáo dục chia làm 3 bậc:
- Ấu học
- Tiểu học
- Trung học
=> Không đúng vì mục đích của chính sách này là nô dịch và ngu dân
* Hệ thống kiến thức bài học:
+ Nội dung chính sách " khai thác lần thứ nhất "của thực dân Pháp ở nước ta
- Tổ chức bộ máy nhà nước
- Chính trị kinh tế
- Chính sách văn hoá giáo dục
* Bài tập về nhà:
? Em hãy trình bày: Hoàn cảnh, nội dung và thực chất của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp Theo em chương trình khai thác lần nàycó mặt nào tích cực và mặt nào tiêu cực đối với nước ta
Soạn ngày:7-4-2006
Tiết 47 BÀI 29
II NHỮNG CHUYỂN BIẾN CỦA XÃ HỘI VIỆT NAM
A Mục tiêu bài học.
1.Kiến thức Học sinh cần thấy rõ.
+ Dưới tác động của chính sách khai thác lần thứ nhất , xã hội Việt Nam đã có nhiều biến đổi
- Giai cấp phong kiến , nông dân, công nhân đều có biến đổi
- Tầng lớp tư sản và tiểu tư sản mới ra đời
+ Xã hội Việt nam thay đổi sẻ dẫn đến nội dung, tính chất cách mạng thay đổi
+ Xu hướng cách mạng mới- xu hướng cách mạng dân chủ tư sản đã xuầt hiện trong phong trào cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam
2 Tư tưởng : Giáo dục cho học sinh hiểu rõ.
+ Thái độ chính trị của từng giai cấp, tầng lớp trong cách mạng
+ Trân trọng lòng yêu nước của các sỹ phu đầu thế kỉ XX quyết tâm vận động cách mạng Việt Nam đi theo xu hướng mới(xu hướng cách mạng thế giới đang tiến hành)
3 Kĩ năng.
- Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích, tổng hợp đánh giá các sự kiện lịch sử
- Biết sử dụng những tranh ảnh lịch sử để minh hoạ cho những sự kiện điển hình
Trang 7B Thiết bị , tư liệu.
- Tranh ảnh lịch sử và đời sống của các giai cấp trong xã hội, bộ mặt nông thôn và thành thị
- Những tài liệu lịch sử cần thiết phục vụ cho bài giảng(tác phẩm Giai cấp nông dân
Việt Nam, cách mạng cận đại Việt Nam)
C Tiến trình dạy học.
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Em hãy trình bày những nét chính về chương trình khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp(kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội)
? Vẽ lược đồ tổ chức nhà nước đầu thế kỉ XX?
3 Giới thiệu bài mới.
- Dưới tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp,
xã hội Việt Nam có nhiều biến đổi Bên cạnh những giai cấp cũ không ngừng biến động là các giai tầng mới ra đời, nội dung và tính chất của cách mạng Việt Nam có những thay đổi nhất định, một xu hướng cách mạng mới- xu hướng cách mạng dân chủ tư sản đã xuất hiện trong phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam Hôm nay chúng ta tìm hiểu: Những biến đổi của xã hội Việt Nam
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GV yêu cầu học sinh đọc mục 1 SGK
? Dưới tác động của chương trình khai
thác thuộc địa lần thứ nhất giai cấp phong
kiến Việt Nam phát triển như thế nào?
GV: Bên cạnh địa chủ người Việt còn có
địa chủ người Pháp và địa chủ nhà chung
(nhà thờ)
? Giai cấp nông dân như thế nào?
GV hướng dẫn học sinh xem hình 99
SGK và giải thích cuộc sống khốn khổ
của người nông dân: gầy guộc, đói khổ,
phải kéo cày thay trâu
? Thái độ chính trị của nông dân như thế
nào?
GV hướng dẫn HS xem hình 100- Công
nhân VN thời Pháp thuộc, cuộc sống của
họ cũng cơ cực không kém gì của người
nông dân
Gv: Với chính sách khai thác thuộc địa
lần thứ nhất, nông thôn VN có nhiều biến
đổi, đô thị VN cũng phát triển và một số
giai tầng mới ra đời
GV yêu cầu HS đọc SGK mục 2.
?Dưới tác động của chính sách khai thác
1 Các vùng nông thôn.
a) Giai cấp địa chủ phong kiến
+ Có điều kiện phát triển
+ Là chổ dựa tinh thần của thực dân Pháp
+ Một bộ phận nhỏ yêu nước
b) Giai cấp nông dân
+ Bị bần cùng hoá không lối thoát
+ Họ bị mất đất
- Một bộ phận nhỏ trở thành tá điền
- Một bộ phận ohải "tha phương cầu thực"
- Số ít thành công nhân
=> Họ rất căm ghét thực dân Pháp và phong kiến , sẵn sàng đứng lên đấu tranh dành lấy tự do, no ấm
2 Đô thị phát triển, sự xuất hiện các
Trang 8thuộc địa lần thứ nhất , đô thị VN phát
triển như thế nào?
? Tầng lớp tư sản VN ra đời như thế nào?
? Tại sao tư sản VN vừa mới ra đời lại bị
TDP chèn ép và kìm hảm?
? Thái độ chính trị của tư sản VN là gì?
Gv hướng dẫn để HS trả lời?
? Tầng lớp tiểu tư sản thành thị ra đời và
phát triển như thế nào?
? Đời sống tiểu tư sản ra sao?
? Thái độ chính trị của tiểu tư sản ra sao?
? Tại sao tiểu tư sản trí thức sẵn sàng
tham gia các cuộc vận động cứu nước?
? Giai cấp công nhân VN ra đời như thế
nào?
? Thái độ chính trị của giai cấp công nhân
VN như thế nào?
? Vì sao giai cấp công nhân VN có tinh
thần cách mạng triệt để?
GV yêu cầu hs đọc SGK mục 3.
? Xu hướng cách mạng dân chủ tư sản ở
VN đầu thế kỉ XX xuất hiện trên những
cơ sở nào?
giai cấp , tầng lớp mới.
a) Đô thị phát triển.
=>Cuối thế kỉ XIX-> đầu thế kỉ XX, đô thị Việt nam phát triển ngày càng nhiều:
Hà Nội,Hải phòng, Sài Gòn, Chợ lớn, Nam Định, Hòn Gai, Vinh
b) Tầng lớp tư sản ra đời.
=>Họ là thầu khoán, địa lí, chủ xí nghiệp, chủ hãng buôn
+ Họ làm ăn luôn bị Pháp kìm hảm
=> Pháp sợ kinh tế thuộc địa phát triển sẽ cạnh tranh với kinh tế chính quốc, bọn thực dân đi xâm lược thuộc địa, thuộc địa cáng yếu hèn thì chúng càng dễ bề cai trị
=> Thái độ chính trị là "cải lương" mang tình chất hai mặt
c) Tầng lớp tiểu tư sản thành thị.
=> Thành phần: Tiểu thương, tiểu chủ, trí thức, học sinh, sinh viên, nhà giáo, thông ngôn
=> Cuộc sống bấp bênh
=> Tiểu tư sản trí thức là bộ phận quan trọng nhất, họ sẵn sàng tham gia cách mạng
=> Họ có trình độ, có lòng yêu nước -Nhạy bén với thời cuộc, cho nên họ tích cực tham gia đấu tranh giành độc lập dân tộc
d) Giai cấp công nhân.
=> Giai cấp công nhân VN ra đời đầu thế
kỉ XX
- Số lượng khoảng 10 vạn người
- Đời sống khốn khổ
=> Họ có tinh thần cách mạng triệt để, sẵn sàng đứng lên đấu tranh, chống bọn địa chủ, đòi cải thiện đời sống
=> Họ có giai cấp vô sản "bán công, nuôi miệng"
- Họ bị áp bức, bóc lột nặng nề, không có tài sản gì để mất
3 Xu hướng mới trong cuộc vận động giải phóng dân tộc.
=>Chính sách khai thác lần thứ nhất làm cho kinh tế, xã hội VN biến đổi
+ Tầng lớp tư sản dân tộc ra đời(cơ sở xã
Trang 9? Tại sao luồng tư tưởng dân chủ tư sản
lại được các sỹ phu tiến bộ tiếp thu,
không phải là tầng lớp tư sản dân tộc?
? Tại sao các nhà yêu nước VN thời bấy
giờ muốn noi theo con đường cứu nước
của Nhật Bản?
hội tiếp thu luồng tư tưởng mới) và các sĩ phu tiến bộ đọc các tân thư của Trung quốc, muốn theo gương Nhật Bản duy tân
tự cường
+ Cho nên xu hướng cách mạng dân chủ
tư sản đã xuất hiện tại Việt nam
=>Các sỹ phu yêu nước có trí thức, thức thời
- Họ muốn vận động cách mạng VN đi vào quỹ đạo chung của cách mạng thế giới trước cách mạng tháng mười Nga thành công,trên thế giới chủ nghĩa tư bản
là xã hội tiến bộ
=> Bởi vì Nhật bản tiến theo con đường
tư bản chủ nghĩa, họ giàu lên , mạnh lên, tạo ra thực lực quốc gia thoát khỏi ách thống trị của người da trắng?
* Củng cố bài tập.
?Tác động của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất đối với kinh tế và xã hội
VN như thế nào?
(GV hướng dẫn HS trả lời)
? Nêu điểm mới của xu hướng cứu nước đầu thế kỉ XX
* Bài tập về nhà:
Lập bảng thống kê về tình hình các giai cấp , tầng lớp trong xã hội VN cuối thế kỉ XIX dầu thế kỉ XX theo mẫu sau:
Giai cấp Tầng
lớp
Địa vị xã hội, đời sống kinh tế, thành phần
Thái độ chính trị
Phong
kiến
-Giai cấp thống trị, gồm có quan lại phong kiến và địa chủ
- Được thực dân nâng đỡ, có điều kiện phát triển(địa chủ Việt, Pháp, nhà chung)
- Đa phần đầu hàng cấu kết với thực dân một bộ phận:trung, tiểu địa chủ yêu nước có tinh thần cách mạng
Nông
dân
- Giai cấp bị trị, cực khổ đói nghèo
- Bị địa chủ chiếm đoạt ruộng đất, rơi vào tình trạng bần cùng hoá không lối thoát
- Đa phần là tá điền
- Một bộ phận "tha phương cầu thực"
+ Một bộ phận ra thành thị kiếm ăn thành công nhân
+ Họ là động lực của cách mạng, lực lượng cách mạng hùng hậu
- Có tinh thần cách mạng cao, luôn đấu tranh cho độc lập dân tộc, nhưng không có điều kiện để lãnh đạo cách mạng giải phóng dân tộc thành công Công
nhân
- Ra đời từ đầu thế kỉ XX
- Giai cấp bị trị, không có tư liệu sản xuất (vô sản)
- Có tinh thần cách mạng triệt để
- Có ý thức tổ chức kỉ
Trang 10- Họ bán sức lao động để kiếm ăn
- Xuất thân chủ yếu từ nông dân và thợ thủ công bị phá sản
luật cao
-Giai cấp lãnh đạo cách mạng
Tư sản - Ra đời từ đầu thế kỉ XX
- Tầng lớp thống trị
- Gồm hai bộ phận: +Tư sản mại bản +Tư sản dân tộc
- Dựa vào pháp để kinh doanh, nhưng trên con đường làm ăn lại bị cản trở, chèn ép
- Thái độ chính trị " cải lương" 2 mặt vì thế lực kinh tế và chính trị yếu hèn
Tiểu tư
sản
- Ra đời đầu thế kỉ XX
- Là tầng lớp trung gian trong xã hội
- Gồm tiểu thương tiểu chủ, dân nghèo thành thị,trí thức, học sinh bộ phận tiểu tư sản trí thức là quan trọng nhất
- Đời sống bấp bênh
- Lập trường cách mạng thiếu kiên định, riêng bộ phận tiểu tư sản trí thức họ có trình
độ, yêu nước nhạy bén,
họ là người tiếp thu luồng tư tưởng mới của cách mạng thế giới để truyền bá vào VN, nhiều cán bộ ưu tú của Đảng sau này xuất thân
từ tiểu tư sản trí thức
Soạn ngày: 15-4-2006
Bài 30 PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP
TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1918
Tiết 49 I PHONG TRÀO YÊU NƯỚC TRƯỚC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
LẦN THỨ NHẤT
A Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức HS cần nhận rõ.
+ Xu hướng cách mạng mới xuất hiện trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc VN- xu hướng cách mạng dân chủ tư sản với nhiều hình thức phong phú
+ Phong trào đông du 1905-1909
+ Phong trào Đông kinh nghĩa Thục 1907
+ Cuộc vận động duy tân và chống thuế ở trung kì
2 Tư tưởng.
+ Giáo dục cho HS trân trọng sự cố gắng phấn đấu của các sỹ phu yêu nước tiến bộ,
họ luôn vươn tới những cái mới , muốn vận động cách mạng đi vào quỹ đạo chung của cách mạng thế giới( chủ nghĩa tư bản)
+ Các sỹ phu tiến bộ đang muốn tìm ra một con đường mới cứu dân tộc ra khỏi vòng
nô lệ