sang kien cong nghe dien

Đổi mới phơng pháp dạy học kỹ thuật 11 là góp phần đổi mới sự nghiệp giáo dục đợc thể hiện ở những điểm sau: 1- Nghị quyết hội nghị lần thứ IV Ban chấp hành TW Đảng cộng sản Việt Nam khó

A- Phần mở đầu.

I- Lý do chọn đề tài:

Đất nớc đang trên đờng phát triển và ngày càng hội nhập tốt hơn với các nớc trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt là trong lĩnh vực khao học và công nghệ Để

đáp ứng đợc tốt những yêu cầu lớn lao trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc Đảng và Nhà nớc ta đã xác định rõ vị trí, vai trò quan trọng của ngành giáo dục - đào tạo nguồn lực con ngời cho thời kỳ mới để đất nớc vơn tới nền kinh

tế trí thức đã và đang đợc chú trọng hơn bao giờ hết Đúng nh báo cáo chính trị tại

Đại hội VIII của Ban chấp hành TW Đảng đã viết “ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài, coi trọng cả ba mặt; mở rộng quy mô, nâng cao hiệu lực và phát huy hiệu quả Phơng hớng chung của lĩnh vực giáo dục và đào tạo trong 5 năm tới là phát triển nguồn lực

đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa tạo điều kiện cho nhân dân, đặc biệt

là thanh niên có việc làm ”

Để xứng tầm với vị trí trọng đại của lịch sử trong giai đoạn chuyển mình của

đất nớc, ngành giáo dục cần thiết phải có sự đổi mới về mọi mặt, nhất là đổi mới về phơng pháp

Đổi mới phơng pháp dạy học kỹ thuật 11 là góp phần đổi mới sự nghiệp giáo dục đợc thể hiện ở những điểm sau:

1- Nghị quyết hội nghị lần thứ IV Ban chấp hành TW Đảng cộng sản Việt

Nam khóa VII về “Tiếp tục đổi mới sự nghiệp Giáo dục-Đào tạo (ngày 14/11/1993)

đã chỉ rõ: Xác định lại mục tiêu, thiết kế lại chơng trình, kế hoạch nội dung phơng pháp dạy và học ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học, áp dụng những phơng pháp giáo dục hiện đại để bồi dỡng cho học sinh năng lực t sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề ”đó là định hớng của việc dạy và học kỹ thuật 11

2- Đổi mới dạy và học công nghệ 11 nh thế nào?

Điều kiện để đổi mới và dạy học môn công nghệ kết quả cao là thực hiện sự

đổi mới đồng bộ về:

- Nội dung yêu cầu của chơng trình và sách giáo khoa

- Các phơng tiện và công cụ học tập của học sinh

- Đánh giá kết quả của trò, kết quả dạy của thầy theo tinh thần đổi mới, lấy hiệu quả hoạt động và phát triển của học sinh làm thớc đo kết quả của thầy

3- Các cốt lõi trong đổi mới dạy môn công nghệ 11 là gì?

Trong các thành tố cấu thành để đổi mới giáo dục môn công nghệ 11 nên nắm

lấy cái cốt lõi, cái không thể không có đó là: “Đổi mới phơng pháp dạy môn công nghệ 11 ở trờng THPT nh nguyên Bộ trởng Bộ giáo dục - đào tạo Trần Hồng Quân

đã nêu: “Cách mạng về phơng pháp sẽ đem lại bộ mặt mới sức sống mới cho giáo dục ở thời đại mới”

II- Mục đích nghiên cứu của đề tài.

Mục tiêu đầu tiên cũng nh cuối cùng của ngời giáo viên dạy công nghệ 11 sau khi nghiên cứu hai nội dung:

- Vị trí, nội dung và yêu cầu công nghệ 11

- Một số vấn đề thực hiện điều chỉnh đổi mới việc giảng dạy và học công nghệ

ở lớp 11 là đổi mới cách thức hoạt động của thầy và trò trong quá trình dạy và học của môn công nghệ 11

- Phơng pháp là cách thức hoạt động của thầy và trò nhằm làm cho trò nắm vững nội dung và đạt đợc mục đích dạy và học đã định Do đó mục tiêu của đề tài

là thay đổi cách thức: “Thầy giảng bài – trò ghi nhớ” bằng cách thức “Thầy hớng dẫn - trò hoạt động” đợc vận dụng trong đề tài “Đổi mới phơng pháp dạy học môn công nghệ 11 trờng THPT”

III- Nhiệm vụ và đối tợng nghiên cứu:

Nhiệm vụ trớc mắt của giáo dục - đào tạo là phải tiến hành công cuộc cải cách giáo dục trong đó đổi mới phơng pháp dạy học đóng vai trò quan trọng

Môn công nghệ nói chung và phần động cơ đốt trong nói riêng là môn khoa học và có vai trò rất quan trọng Là môn chiếm nhiều thời gian học trong chơng trình lớp 11 Đây là tổng hợp đỉnh cao của kiến thức kỹ thuật đã đợc xây dựng cho trờng THPT Thông qua môn học theo quan điểm giáo dục hiện đại là phải biết vận dụng kiến thức vào lĩnh vực kỹ thuật lao động sản xuất vào việc học tập các bộ môn khác, chính vì thế nó đòi hỏi ngời thầy một lao động nghệ thuật sáng tạo để đem lại cho giáo dục và đào tạo kết quả cao nhất đó chính là vấn đề phải đổi mới cách dạy của thầy, cách học của trò Quá trình đổi mới phải đợc tiến hành đồng bộ cả về mục tiêu, nộidung, phơng pháp, thiết bị và cách đánh giá Hớng đổi mới và thiết thực hóa của học sinh, khơi dậy và phát huy năng lực tự học nhằm hình thành cho các

em t duy tích cực độc lập sáng tạo, nâng cao năng lực phát hiện và giải quyết vấn

đề

1- Phạm vi nghiên cứu đề tài.

Trong đề tài này tôi chỉ tham vọng nêu một số giải pháp có thể thực hiện đợc trong điều kiện hiện tại và có những ví dụ minh họa đặc biệt với môn công nghệ 11

- Tuy vậy do thời gian và điều kiện nghiên cứu còn ít nên đề tài không tránh khỏi những mặt còn tồn tại, rất mong sự đánh giá góp ý của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp

2- Đối tợng nghiên cứu.

Học sinh lớp 11 trờng TH Nguyễn Huệ – Tam Điệp – Ninh Bình, các em là học sinh thị xã miền núi, điều kiện học tập còn nhiều khó khăn, tuy nhiên các em rất ham học, chịu khó học hỏi, nhận thức nhanh, có ý thức phấn đấu vơn lên trong học tập

3- Thời gian thực hiện.

Từ tháng 9/2008 đến tháng 5/2009

IV- Phơng pháp nghiên cứu:

1- Phơng pháp nghiên cứu lý luận:

Nghiên cứu tài liệu vận dụng vào dạy công nghệ

2- Phơng pháp quan sát:

Cần đợc tiến hành có mục đích, có nội dung và có tiêu chuẩn đánh giá cụ thể

3- Phơng pháp tổng kết kinh nghiệm.

- Thực hiện giảng dạy

- Thực hiện kiểm tra

- Thực hiện điều tra

B- Phần nội dung

Đề tài: đổi mới phơng pháp dạy học môn công nghệ 11 THPT

Chơng I: Cơ sở lý luận

I- Về quan điểm:

T tởng và quá trình đổi mới phơng pháp dạy học công nghệ là tích cực hóa hoạt động học tập, tích cực ở đây là tích cực trong hoạt động nhận thức, ngời học – học bằng hành động của chính mình (theo sự hớng dẫn của giáo viên) có niềm tin và niềm vui trong lao động học tập dần dần hình thành phơng pháp tự học, tự nghiên cứu và sáng tạo trong quá trình học tập

II- Vận dụng quan điểm trên vào đổi mới phơng pháp dạy học công nghệ.

1- Phơng hớng chung:

Tổ chức hoạt động công nghệ nhằm phát huy tính tích cực của học sinh vì mỗi quá trình dạy học đợc xác định bởi 3 thành tố cơ bản của nó là: Mục đích dạy học – Nội dung dạy học – Phơng pháp dạy học, 3 thành tố này chịu sự chi phối và

ảnh hởng của điều kiện dạy học, đối tợng dạy học và nhiều yếu tố khác

2- Định nghĩa phơng pháp dạy học.

Là một hệ thống các tác động liên tục của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh để học sinh lĩnh hội vững chắc của thành phần của nội dung giáo dục nhằm đạt đợc mục tiêu đã định

3- Một số phơng pháp thờng dùng trong dạy học môn công nghệ.

Phơng pháp đối thoại: - Học sinh – Học sinh

- Giáo viên – học sinh Phơng pháp trực quan

Phơng pháp thực hành

Chơng 2

Thực trạng về việc dạy học môn công nghệ 11

ở các trờng THPT hiện nay

I- Quá trình dạy nội dung đó.

Tùy ở các trờng THPT đã có nhiều tiết dạy tốt của các giáo viên giỏi theo hớng

tổ chức cho học sinh, khởi dạy và phát triển khả năng tự học cho học sinh những tình trạng phổ biến vẫn là thầy đọc – Trò chép hoặc nặng về thuyết giảng, dạy nhồi nhét – học thụ động, dạy “chay không có đồ dùng, thiết bị dạy học ”

Trong nhiều năm qua, Bộ giáo dục và đào tạo đã liên tục cải tiến về chơng trình về phơng pháp dạy học, mô hình chung hiện nay đợc chấp nhận phổ biến là:

a) Đối với bài giảng lý thuyết: Về kiến thức mới thì dạy theo từng mục (theo

bố cục trong sách giáo khoa) và tiến trình thờng là: Giáo viên dạy vấn đề, dẫn dắt học sinh tiếp thu và lĩnh hội kiến thức mới bằng hệ thống câu hỏi theo mạch kiến thức của nội dung bài giảng qua việc đàm thoại giữa thầy và trò, giáo viên hớng dẫn các em đến mục đích của bài tập và hớng dẫn học sinh học tập ở nhà

b) Đối với những tiết luyện tập: Công việc của thầy và trò là thờng là học sinh

đợc chuẩn bị trớc bài tập ở lớp hoặc ở nhà, gọi một vài học sinh lên bảng chữa, giáo viên hớng dẫn cả lớp nhận xét đánh giá và chữa bài của học sinh đã trình bày trên bảng, kiểm tra kết quả trung gian và đi đến thống nhất kết quả cuối cùng Giáo viên tổng hợp và kết luận u khuyết điểm trong lời giảng và nhận xét của học sinh, giáo viên trình bày lại lời giảng coi nh là một chuẩn mực để học sinh làm mẫu nhằm qua việc chữa bài tập củng cố lại kiến thức lý thuyết, kỹ năng trình bày lời giải một bài tập vừa ngắn gọn, đầy đủ, lô gích Bài tập đợc phát triển đối với học sinh khá, giỏi bằng cách khái quát hóa, đặc biệt hóa và tơng tự

Mô hình dạy học trên có u điểm là lớp học tơng đối sinh động, học sinh tiếp thu kiến thức thụ động Tuy nhiên về bản chất thì đó vẫn là lối dạy học theo kiểu truyền đạt, tiếp nhận mà kiến thức đợc cung cấp theo kiểu “Thức ăn bầy sẵn” mà yêu cầu đổi mới là học sinh phải tự lực tiếp cận kiến thức qua hoạt động đích thực của bản thân học sinh, kiến thức mới không phải do giáo viên chủ động truyền đạt

mà học sinh phát hiện ra vấn đề thông qua việc trả lời một số hệ thống câu hỏi, hệ thống bài tập đợc lựa chọn nhằm gợi ý, dẫn dắt từ cái đã biết sang cái cha biết Trong các hoạt động mở đầu của học sinh thờngc ó cả các thao tác vật chất cần thiết cho việc dạy công nghệ nh những mô hình tranh vẽ Dạy môn công nghê nói chung về phần động cơ đốt trong nói riêng theo yêu cầu đổi mới rất chú trọng hơn

là rèn luyện các kỹ năng thành thạo nh kỹ năng suy luận, kỹ năng tính tóan, kỹ năng vận dụng kiến thức vào bài tập, kỹ năng liên hệ thực tế Có nh thế mới giúp học sinh củng cố và vận dụng kiến thức một cách năng động, sáng tạo

II- Nội dung phần động cơ đốt trong đợc phân phối trong chơng trình nh sau:

- Giờ dạy lý thuyết: 20 tiết

- Giờ dạy thực hành: 4 tiết

- Giờ kiểm tra: 2 tiết

Tổng: 26 tiết

III- Sau đây cụ thể nội dung của một số tiết dạy lý thuyết

Chơng VI : cấu tạo của động cơ đốt trong

Bài 22 : thân máy và nắp máy Tiết dạy 29

I- Mục tiêu:

• Hiểu đợc nhiệm vụ và cấu tạo chung của thân máy và nắp máy

• Biết đợc đặc điểm cấu tạo của thân xi lanh và nắp máy động cơ

II- Chuẩn bị bài dạy:

1- Chuẩn bị nội dung:

• Nghiên cứu nội dung bài 22 - SGK

• Tham khảo thêm các thông tin liên quan

2- Chuẩn bị phơng tiện dạy học

• Mô hình động cơ 2 kỳ và 4 kỳ

• Thân máy và nắp máy của động cơ cỡ nhỏ

III- Các hoạt động dạy và học.

1: ổn định tổ chức lớp - Kiểm tra sĩ số (1’)

2: Kiểm tra: (5’)

Câu hỏi: 1, 2 - SGK

3: Nội dung bài mới: (35’)

I- Giới thiệu

chung về thân

máy và nắp

máy.

5’ HĐ1:Tìm hiểu giới thiệu chung về thân máy và nắp máy.

-Giới thiệu chung - Giáo viên treo tranh hình 22.1

phóng to lên bảng và đặt câu hỏi

HS quan sát tranh trên bảng, kết hợp với đọc SGK để trả lời các câu hỏi của GV

- Thân máy và nắp máy có vai trò nh thế nào trong động cơ?

- Tại sao nói thân máy và nắp máy là khung của động cơ?

-Hãy chỉ vị trí lắp đặt, trục khuỷu, trục cam trên thân máy

- GV nhận xét trả lời của HS và kết luận

HS nghe và ghi nhớ kết luận

- GV giới thiệu khái quát toàn

bộ cấu tạo của thân máy, nắp máy chỉ các vị trí lắp đặt các cơ

cấu và hệ thống của động cơ

II- Cấu tạo về

thân máy

15’ HĐ 2: Tìm hiểu cấu tạo về thân máy

1- Nhiệm vụ: - Thân máy có nhiệm vụ gì?

Dùng để lắp các

cơ cấu và hệ

thống của động

cơ

- GV yêu cầu HS quan sát tranh

đọc phần nội dung và đặt các câu hỏi để hớng dẫn HS tìm hiểu cấu tạo của thân máy của 2 loại động cơ làm mát bằng nớc

và không khí

Quan sát tranh và đọc phần nội dung liên quan

để trả lời câu hỏi

2- Cấu tạo: - Liên hệ thực tế cho biết động

cơ xe máy làm mát bằng gì?

- Làm mát bằng

nớc

- Làm mát bằng

không khí

- Căn cứ vào đâu để kết luận

động cơ xe máy làm mát bằng không khí trên thân máy có đặc

điểm gì?

- Giáo viên nhận xét trả lời của

HS và kết luận

- HS ghi kết luận

Quan sát hình 22.2 em có nhận xét gì về thân máy của động cơ

- HS quan sát hình trong SGK, đọc các nội dung liên quan trao đổi trong nhóm để tìm hiểu nội dung và trả lời câu hỏi

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm theo bàn

- GV yêu cầu đại diện 1 số nhóm trả lời các câu hỏi trên,

GV nhận xét và kết luận

- HS trả lời câu hỏi, ghi kết luận của GV

III- Cấu tạo của

nắp máy 15 ’ HĐ 3: Tìm hiểu cấu tạo của nắp máy.

1- Nhiệm vụ của

nắp máy.

GV có thể sử dụng các câu hỏi sau

- Nắp máy có nhiệm vụ gì trong

động cơ Liên hệ với thực tế em hãy cho biết trên nắp máy có bộ phận nào của cơ cấu hệ thống khác

- HS quan sát hình 22.3 liên hệ với thực tế để trả lời các câu hỏi của GV

2- Cấu tạo của

nắp máy.

- GV nhận xét câu trả lời của

HS và kết luận quan sát hình 22.3 tìm hiểu cấu tạo của nắp máy

- HS ghi kết luận hình vẽ 22.3 thảo luận nhóm để

có nhận xét theo các câu hỏi của GV

- Vì sao trên nắp máy có bộ phận làm mát

- Đối với động cơ làm mát bằng không khí bộ phận làm mát là gì?

- Làm thế nào nhận biết đợc

động cơ xăng hay động cơ

điêzen

- Chỉ định các nhóm trả lời các câu hỏi và kết luận

- Trả lời, ghi kết luận của GV

HĐ 4: Tổng kết, đánh giá(4’)

- GV cho HS trả lời các câu hỏi theo trọng tâm của bài, củng cố những nội dung trọng tâm để HS ghi nhớ

- Nhận xét kết quả học tập của HS

- HS về đọc bài 23 và làm các câu hỏi cuối bài 22

Rút kinh nghiệmbài dạy

Chơng III

đổi mới phơng pháp dạy và học môn công nghệ

ở trờng THPT

- Hớng đổi mới phơng pháp hiện nay

Hớng đổi mới phơng pháp dạy học môn công nghệ và phần động cơ đốt trong riêng là tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, khơi dạy và phát triển khả năng tự ọc nhằm hình thành cho học sinh t duy tích cực độc lập sáng tạo nâng cao

năng lực phát triển và giải quyết vấn đề Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm tin hứng thú học tập cho học sinh

Do đặc trng của phân môn việc dạy học cần chú trọng các yêu cầu sau:

- Kết hợp mật thiết giữa ôn bài cũ và giảng bài mới

- Thực hiện vừa giảng, vừa luyện tập, kết hợp với ôn tập hệ thống hóa từng bớc kiến thức

* Lời kết:

Trên đây là một vài kinh nghiệm mà tôi đã vận dụng khi dạy học Đối với bài

22 tôi đã trình bày vắn tắt giáo án với những điểm quan trọng để vận dụng kiến thức Với phơng châm là u tiên những kiến thức sẽ học và lựa chọn đặc điểm nổi bật, ngời giáo viên xác định vấn đề trọng tâm để tránh tình trạng ôm đồm, gây loãng chất giờ học

Mấu chốt của việc thực hiện quan điểm này chính là giáo viên Tuy nhiên quan

điểm này sẽ không phát huy tối đa hiệu quả nếu không có sự tích cực của học sinh Làm thế nào để những kiến thức đã đợc cô giáo tích hợp đọng lại trong đầu các

em, ghi nhớ và vận dụng vào giờ học sau? Muốn vậy thì khâu hớng dẫn bài học ở nhà rất quan trọng

Việc thực hiện bài giảng một cách có hệ thống sẽ kích thích không chỉ có giáo viên mà cả học sinh luôn luôn tìm tòi, sáng tạo để khám phá những chiều sâu liên

hệ mạch ngầm Việc thực hiện quan điểm trên cùng với sự tích cực của học sinh, chắc chắn chất lợng giáo dục sẽ đợc cải thiện rõ rệt, đáp ứng yêu cầu của sự đổi mới Rất mong đợc sự đóng góp ý kiến xây dựng của đồng nghiệp

Kiến nghị - đề xuất:

- Đề nghị Sở giáo dục và đào tạo tổ chức hội thảo hoặc tổ chức các buổi học chuyên đề để phổ biến những sáng kiến kinh nghiệm có tính thực tiễn cao và áp dụng có hiệu quả để toàn bộ giáo viên đợc học tập, nâng cao năng lực chuyên môn./

Ngày 01 tháng 05 năm 2009

Ngời viết sáng kiến

Lª ThÞ H¬ng S¬n